Siyosat
O‘zbekistonda yangi tasdiqlangan qonun loyihasiga ko‘ra, ta’sir etuvchi moddalarni ommaviy iste’mol qilish jinoiy javobgarlikka tortiladi
Oliy Majlis Senati 18 may kuni giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, kimyoviy analoglar va kuchli taʼsir etuvchi dori vositalarining noqonuniy aylanishi uchun jinoiy va maʼmuriy jazolarni sezilarli darajada oshirishga qaratilgan keng qamrovli qonunni maʼqulladi. Sintetik dori vositalarini ishlab chiqarish va raqamli tarqatish tarmoqlarini ko‘paytirishga qaratilgan qonun loyihasi imzolash uchun prezidentga yuborildi.
Foto: Senator Oliy Majlis
Senator Zumurod Bekatova parlamentda mamlakat bo‘ylab giyohvand moddalar bilan bog‘liq jinoyatlar tabiati o‘zgarib borayotganini alohida ta’kidladi. Oxirgi yillarda giyohvandlik jinoyatlariga qarshi kurashish 2,5 barobar, olib qo‘yilishi taqiqlangan giyohvandlik vositalari miqdori ikki barobar, yo‘q qilingan sintetik giyohvandlik vositalari miqdori esa yetti barobar ko‘paydi. Birgina 2025 yilning o‘zida huquq-tartibot idoralari tomonidan 15 mingdan ortiq giyohvandlik jinoyati fosh etildi va qariyb 3,5 tonna noqonuniy giyohvandlik vositalari, jumladan, 120 kilogramm sintetik giyohvandlik vositalari musodara qilindi.
Qattiq huquqiy tuzatishlarning asosiy harakatlantiruvchi kuchi mahalliy ishlab chiqarishning o’sishidir. Rasmiylar 2024-yilda beshta yashirin narkotik laboratoriyasini yo‘q qildi, 2025-yilda esa bu raqam 14 taga yetdi va besh yil davomida demontaj qilingan yer osti ishlab chiqarish maydonchalarining umumiy soni 29 taga yetdi. Senator Bekatovaning ta’kidlashicha, giyohvandlik kartellari asosan qo‘ldan-qo‘l tarqatish, shifrlangan ommaviy axborot vositalari va ommaviy axborot vositalarini tarqatishning an’anaviy usullaridan voz kechgan. ichki bozorni importga qaram bo’lmagan sektorlar emas, balki ishlab chiqarish uchun asosiy tahdidga aylantiradi.
Ushbu o‘zgarishlarga qarshi turish maqsadida yangi qonun loyihasida ilgari jinoyat qonunchiligida alohida belgilanmagan narkotik moddalarni saqlash bo‘yicha er osti laboratoriyalarini tashkil etish va ulardan foydalanish alohida va alohida jinoyat sifatida belgilandi. Taqsimlash uchun katta miqdorda kuchli ta’sir ko’rsatadigan moddalarni ishlab chiqarish, qayta ishlash, sotib olish, saqlash yoki tashish uchun jarimalar ham oshirildi.
Qonunda narkotik moddalar bilan bog‘liq o‘ta og‘ir jinoyatlarning ayrim toifalari uchun muddatidan oldin ozod qilish yoki shartli ravishda ozodlikdan mahrum qilish imkoniyatini yo‘qotib, sudyalarning yengilligi bo‘yicha qat’iy cheklovlar joriy etilgan. Lordlar palatasida taqdim etilgan statistik ma’lumotlar shuni ko’rsatadiki, giyohvand moddalar bilan bog’liq jinoyatlar uchun yetti yilga ozodlikdan mahrum etilganlar hozirda muddatidan oldin ozodlikka chiqqunga qadar o’rtacha atigi uch yilu to’rt oy jazoni o’tagan va so’nggi to’rt yil ichida qayta jinoyat sodir etish 2,25 barobar oshgan.
Yoshlar himoyasi huquqiy islohotlarning markaziy qismidir. Ushbu qonun loyihasi talabalar turar joylari, yoshlar yozgi oromgohlari, maktablar yoki ta’lim muassasalariga bevosita tutash hududlarda noqonuniy giyohvand moddalarni tarqatish uchun qattiq jazo choralarini ko‘radi. Shuningdek, kuchli ta’sir etuvchi moddalarni iste’mol qilishda ishtirok etgan voyaga etmaganlar uchun oldindan ma’muriy ogohlantirishning an’anaviy protsessual talabini chetlab o’tib, darhol jinoiy javobgarlikni belgilaydi. Voyaga etmagan shaxsni ta’lim va dam olish zonasida yoki yaqinida giyohvand moddalarni iste’mol qilishga jalb qilish 5 yildan 10 yilgacha qamoq jazosiga sabab bo’ladi.
Bundan tashqari, qonunchilik bazasi kimyoviy analoglar va prekursorlar tushunchasini qonunga rasmiy ravishda kiritadi. Ushbu yopiq bo’shliq odam savdogarlarining moddaning kimyoviy formulasiga kichik o’zgartirishlar kiritishiga va uni taqiqlangan ro’yxatda emasligini da’vo qilib, jinoiy ta’qibdan qochib qutulishiga yo’l qo’ymaydi. Giyohvand moddalarni tarqatish yoki targ’ib qilish uchun telekommunikatsiya tarmoqlari yoki Internetdan foydalanish ham rasmiy ravishda og’irlashtiruvchi holat sifatida tasniflanadi. Bu harakat 2025-yilda 72 yirik onlayn narkotik sotuvchisini yopgan huquqni muhofaza qilish organlarining muvaffaqiyatli operatsiyasidan keyin sodir bo’ladi.
Iste’molchi tomonida esa, qonunda giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar yoki kuchli ta’sir etuvchi moddalarni jamoat joylarida iste’mol qilganlik uchun ma’muriy javobgarlik nazarda tutilgan. Ushbu tizim o‘zgarishlari Jinoyat kodeksi, Jinoyat-protsessual va Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi qonunlarni qayta ko‘rib chiqish, tergov yurisdiktsiyasini aniqlashtirish va tergovni tezlashtirish imkonini beradi.
Qonunchilik tashabbusi Prezident Shavkat Mirziyoyevning yanvar oyi oxirida Xavfsizlik kengashida eʼlon qilingan koʻrsatmasidan soʻng amalga oshirilmoqda, unda u huquq-tartibot idoralarini yakuniy moliyachilar va giyohvand moddalar tarqatilishining asosiy manbalarini aniqlashda qatʼiyatliroq boʻlishga chaqirdi. Joriy yil boshida o‘tkazilgan uch oylik maxsus operatsiya natijasida respublika bo‘ylab 50 ga yaqin yirik giyohvand moddalar savdosi bilan shug‘ullanuvchi tashkilot a’zolari qo‘lga olindi va yarim tonna noqonuniy narkotik moddalar musodara qilindi.
Tashqi ishlar vaziri Baxtiyor Saidov Jazoir Xalq Demokratik Respublikasining O‘zbekistondagi Favqulodda va Muxtor Elchisi etib tayinlangan Jamila Achorning ishonch yorliqlari nusxasini qabul qildi.
Foto: Telegram/baxtiyor_saidov
Uchrashuvda ikki davlat Oʻzbekiston delegatsiyasining joriy yil iyun oyida Jazoirga rasmiy tashrifi chogʻida erishilgan kelishuvning ijrosi holatini koʻrib chiqdi.
Ikki davlat rahbarlari, shuningdek, savdo, sarmoya, taʼlim, madaniyat va boshqa oʻzaro manfaatli sohalardagi hamkorlikni kengaytirishga intilishlarini tasdiqladilar.
Jamila Ashur may oyida O‘zbekistondagi diplomatik missiyasini tugatgan Muhammad Irki o‘rnini egalladi. U 2024 yilning yanvaridan beri Jazoirning xorijdagi diplomatik vakolatxonalarini boshqarib kelayotgan edi.
AQShning Rossiyadagi sobiq elchisi, Stenford universiteti professori Maykl Makfol DW nashriga bergan intervyusida Ukrainadagi urush va uning oqibatlari, AQSh va Rossiya prezidentlari haqida mulohazalari bilan o‘rtoqlashdi.
2012-2014-yillarda Rossiyada AQSh elchisi sifatida faoliyat yuritgan Maykl Makfol prezident Vladimir Putinni kuchsiz, zaif shaxs deb atagan.
«Kuchli va aqlli inson turli manbalardan ma’lumot oladi va shu ma’lumotlardan kelib chiqib qaror qabul qiladi. U esa (Putin nazarda tutilmoqda – tahr.) buni uddalay olmaydi. Muqobil ma’lumotlarni tinglamaydi, o‘qimaydi va ularga ko‘ra o‘z qarorlariga tuzatish kiritmaydi. Unda muqobil ma’lumotning o‘zi yo‘q. Bunga men elchi bo‘lgan paytlarimdayoq yaqqol guvoh bo‘lgandim. Unga doim Federal xavfsizlik xizmati (FSB) va Tashqi razvedka xizmati (SVR) qizil papkalar taqdim etib turadi. U DWni ko‘rmaydi, boyagi papkalardan boshqa hech narsani o‘qimaydi. Butun atrofidagilar esa unga faqat u eshitishni xohlagan gaplarni aytishadi. Bu kuch-qudrat emas, zaiflikdir», – deydi professor Maykl Makfol.
Sobiq diplomat fikricha, Putin hammadan va har narsadan qo‘rqadi. Muxolifatchi Aleksey Navalniyning hibsga olinishi va o‘limi buni tasdiqlaydi.
«Uchinchidan, mening fikrimcha, u o‘ta mafkuralashgan odam. U, mana to‘rt yarim yildirki, (Ukrainaga qarshi) dahshatli urushni davom ettirib kelmoqda. Bunday ishga faqat sog‘lom aql bilan ish tutmaydigan odamgina qo‘l urishi mumkin. Putinning g‘oyasi shundan iboratki, u go‘yoki tarixda nom qoldiradigan qahramon. Bunday ishlarni ratsional fikrlay olmaydigan insongina qilishi mumkin», – deb hisoblaydi Makfol.
Siyosatshunos olim AQShning Ukrainaga ko‘magi masalasiga to‘xtalar ekan, prezident Donald Tramp Putinni kuchli shaxs deb o‘ylab xatoga yo‘l qo‘yayotganini ta’kidlagan.
«Donald Tramp – murakkab shaxs. Bizning davlatimiz hozir Ukrainani 100 foiz qo‘llab-quvvatlayotgani yo‘q va bundan juda uyalaman. Ukrainani tashlab qo‘yganimizdan xijolatdaman. Trampgacha harbiy dastak, iqtisodiy yordam bor edi, lekin u buni to‘xtatishga qaror qildi… Shaxsan men buni (Ukrainani qo‘llab-quvvatlash nazarda tutilmoqda – tahr.) nafaqat demokratiya va erkinlik g‘oyalarini yoqlaganim uchun, balki bu bizning milliy manfaatlarimizga daxldor bo‘lgani uchun ham qilishimiz shart deb hisoblayman. Agar biz Rossiya qo‘shinini Ukrainada to‘xtata olsak, Estoniyada yoki NATOning boshqa bir davlatida u askarlar bilan jang qilishimizga hojat qolmaydi… Tramp esa demokratiyalar va diktaturalar o‘rtasida kurash ketyapti deb hisoblamaydi. Uning fikricha, kuchli rahbarlar va zaif rahbarlar bor. Uning nazarida, Putin – kuchli inson, u esa kuchlilarga yordam berishni yaxshi ko‘radi. Shuni alohida ta’kidlamoqchimanki, men shaxsan Putinni zaif inson deb bilaman», – deydi suhbatdosh.
Maykl Makfol G‘arb 30 yil oldin Rossiyaga nisbatan siyosatda xatoga yo‘l qo‘ygan deb hisoblaydi. Unga ko‘ra, Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin G‘arb Rossiyadagi demokratik institutlarni dastaklagan holda, Yaponiya va Germaniyaga ko‘rsatilganidek Moskvaga ham keng ko‘lamli ko‘mak ko‘rsatishi kerak edi.
Siyosatshunosning ta’kidicha, keyin ham Rossiyani to‘xtatish uchun imkoniyat saqlanib qolgan. Jumladan, 2008 yilda hali Rossiya kuchli pozitsiyani egallamagan vaqtda Ukraina va Gruziyani NATOga qabul qilish orqali uni tiyib turish mexanizmini joriy etish mumkin edi.
AQShning Rossiyadagi sobiq elchisi Maykl Makfol Ukrainaning g‘alabasi Vashingtonning strategik manfaatlariga uyg‘un degan xulosani ilgari surgan.
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Islom sivilizatsiyasi I Xalqaro forumi ishtirokchilariga yo‘llagan murojaatida bugungi murakkab geosiyosiy sharoitda ilm-fan, ta’lim va ma’naviyat insoniyatni birlashtiruvchi eng muhim omil ekanini ta’kidladi.
Davlat rahbari forumning O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida o‘tkazilayotgani chuqur tarixiy va ramziy ahamiyatga ega ekanini qayd etdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, dunyoning qirqdan ortiq mamlakatidan olimlar, xalqaro tashkilotlar, davlat va jamoat arboblari ishtirok etayotgan mazkur anjuman islom sivilizatsiyasining boy ilmiy va ma’naviy merosiga qiziqish ortib borayotganidan dalolat beradi.
Prezident bugungi kunda mojarolar, ekstremizm, islomofobiya va madaniyatlar o‘rtasida qarama-qarshilikni kuchaytirishga qaratilgan urinishlar avj olayotganini ta’kidlab, bunday sharoitda islomiy qadriyatlar tinchlik, hamjihatlik va taraqqiyot uchun muhim asos bo‘lib xizmat qilishini qayd etdi.
Murojaatda O‘zbekiston hududi asrlar davomida jahon ilm-fani va ma’naviyatining eng yirik markazlaridan biri bo‘lgani alohida ta’kidlandi. Muhammad Xorazmiy, Ahmad Farg‘oniy, Abu Rayhon Beruniy, Abu Ali ibn Sino, Mirzo Ulug‘bek, Alisher Navoiy, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy kabi allomalarning merosi butun insoniyatning umumiy boyligi sifatida e’tirof etildi.
Prezident Yangi O‘zbekistonda Uchinchi Renessans poydevorini barpo etish ilm-fan, innovatsiyalar, zamonaviy ta’lim va inson intellektual salohiyatini rivojlantirishga asoslanayotganini bildirdi.
Shuningdek, mamlakatda islom sivilizatsiyasi merosini o‘rganish, tarixiy obidalarni tiklash, yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash va fundamental tadqiqotlarni qo‘llab-quvvatlash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylangani qayd etildi.
Prezidentning ta’kidlashicha, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi qisqa vaqt ichida Sharq va G‘arb, o‘tmish va kelajak, an’analar hamda zamonaviy ilm-fanni bog‘laydigan intellektual ko‘prikka aylandi.
Shavkat Mirziyoyev forum turli davlatlar, universitetlar, muzeylar, kutubxonalar va ilmiy markazlarning intellektual salohiyatini birlashtiruvchi yangi global hamkorlik platformasi bo‘lishiga ishonch bildirdi. U O‘zbekiston fundamental tadqiqotlar, xalqaro konferensiyalar, qo‘shma nashrlar va gumanitar loyihalarni amalga oshirish uchun barcha zarur sharoitlarni yaratib berganini ta’kidladi.
Murojaat so‘ngida Prezident ilm va ma’rifat tinchlik hamda barqaror taraqqiyotning eng mustahkam poydevori ekanini yana bir bor qayd etib, forum ishtirokchilarini ushbu ezgu maqsadlar yo‘lida hamkorlikni yanada kuchaytirishga chaqirdi.
Siyosat
Prezident Mirziyoyev strategik hamkorlikni kengaytirish maqsadida BlackRock kompaniyasi rahbarlari bilan uchrashdi
Prezident Shavkat Mirziyoyev 7 iyul kuni BlackRock kompaniyasi boshqaruvi aʼzosi va boshqaruvchi direktori Adebayo Ogunlesi bilan uchrashib, Oʻzbekiston bilan hamkorlikni kengaytirish masalalarini muhokama qildi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident matbuot xizmati xabariga koʻra, ikki davlat oʻrtasida yoqilgʻi-energetika sohasiga alohida eʼtibor qaratgan holda strategik sheriklikni mustahkamlash chora-tadbirlari koʻrib chiqildi. Uchrashuvda BlackRock kompaniyasining O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan loyihalarini amalga oshirish borasidagi yutuqlar ham qayd etildi.
Janob Shavkat Mirziyoyev jahon sarmoyaviy kompaniyalari bilan kelajakdagi hamkorlikning ayrim ustuvor yo‘nalishlarini belgilab berdi. Xususiylashtirish jarayonlarida hamkorlikni oshirish, O‘zbekistonning sarmoyaviy jozibadorligini mustahkamlash, mamlakat moliya bozorini rivojlantirish, neft-kimyo sanoatidagi loyihalarni ilgari surish, sun’iy intellekt texnologiyalariga qo‘shma sarmoya kiritish shular jumlasidandir.
BlackRock dunyodagi eng yirik investitsiya boshqaruv kompaniyalaridan biri bo’lib, aktivlarni boshqarish, investitsiya va moliyaviy maslahat xizmatlarini taqdim etadi. 2026 yilda kompaniya boshqaruv ostida taxminan 14 trillion dollar aktivlarga ega edi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Belarus prezidenti Aleksandr Lukashenkoning taklifiga binoan 8-9 iyul kunlari rasmiy tashrif bilan ushbu mamlakatda bo‘ladi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Tashrif dasturiga ko‘ra, ikki davlat rahbarlari Minskda oliy darajadagi muzokaralar o‘tkazadi, asosiy e’tibor O‘zbekiston va Belarus o‘rtasidagi ko‘p qirrali sheriklikni yanada kengaytirish masalalariga bag‘ishlanadi.
Muzokaralar chog‘ida o‘zaro tovar ayirboshlashni kengaytirish, qishloq xo‘jaligi, mashinasozlik, farmatsevtika, to‘qimachilik sanoati, oziq-ovqat sanoati va iqtisodiyotning boshqa tarmoqlarida hamkorlikni mustahkamlash masalalari muhokama qilinishi kutilmoqda.
Ikki davlat, shuningdek, madaniy-gumanitar almashinuvlarni kengaytirish masalalarini muhokama qiladi. Sammit yakunlari boʻyicha hamkorlikning ustuvor yoʻnalishlarini qamrab oluvchi muhim ikki tomonlama shartnomalar imzolanishi kutilmoqda.
Rasmiy muzokaralar oldidan Minsk shahrida ikki davlatning mintaqaviy delegatsiyalari va biznes vakillari ishtirok etadigan III Oʻzbekiston-Belarus mintaqalararo forumi boʻlib oʻtadi.
Yevropa va Markaziy Osiyoda jazirama issiqning yangi to‘lqinlari kutilmoqda
Smartfondan real ijodga: robototexnika bolalarni qanday rivojlantiradi?
1 foizlik soliq keshbeki bekor qilinishi mumkin
-
Iqtisodiyot5 days ago
Dollar kursida keskin pasayish yuz berdi
-
Iqtisodiyot1 day agoNeft mahsulotlari zaxiramiz 2−3 oy uchun yetarli – Energetika vazirligi
-
Jamiyat5 days ago“Zarafshon daryosida suv sarfi keskin oshgani sabab bo‘ldi” – Samarqandda temiryo‘l o‘tkazilgan damba o‘pirilganiga izoh berildi
-
Jamiyat2 days agoShayxontohurda ikki qavatli do‘konda yong‘in sodir bo‘ldi
-
Sport2 days agotashkilot amerikalik futbolchining diskvalifikatsiyasini to‘xtatdi
-
Sport4 days ago
Ikki nafar futbolchimiz Portugaliyaning “Braga” klubiga o‘tdi
-
Jamiyat4 days ago
Sergelida aholi ko‘paygan, infratuzilmani shunga mos rivojlantirish zarur
-
Dunyodan2 days ago
Qo’shma Shtatlar NATOga boshqa davlatlarga qaraganda ko’proq mablag’ sarflaydi