Kiberfiribgarlar uchun “qaynoq bozor” bo‘lib qolayotgan O‘zbekistonda Befree nomi ostidagi moliyaviy piramida ishlab kelayotgani ma’lum bo‘ldi. U odamlarga kraudfanding loyiha sifatida tanishtirilmoqda. Befree’da bir necha oyda dollarda millionerga aylanish va’da qilinyapti. Tegishli organlar har doimgi kabi “burni ostida” ro‘y berayotgan moliyaviy piramida targ‘ibotini ko‘rmagan.

Kraudfanding nima?

Kraudfanding – moliyaviy savodxonligi yetarli bo‘lmaganlar uchun biroz tushunarsiz so‘z. Shu sababli Befree ortida turganlar undan ustomonlik bilan foydalanishga harakat qilmoqda.

Kraudfanding jamoaviy pul to‘plash, xalq tomonidan moliyalashtirish degani. Ya’ni ko‘p odamdan kam-kam mablag‘ yig‘ib, biror loyihani amalga oshirish.

Masalan, Ali biror qiziq yoki muhim loyihani amalga oshirmoqchi. Lekin bunga mablag‘i yetarli emas. U g‘oyasini kraudfanding platformasida e’lon qiladi va moddiy yordam so‘raydi. Ushbu loyihaga qiziqqan foydalanuvchilar unga mablag‘ o‘tkazadi. Ali yetarli mablag‘ to‘planganidan so‘ng loyihasini amalga oshirishga kirishadi.

Bunda loyihaga pul tikkanlarga biror daromad va’da qilinmaydi yoki foyda kafolatlanmaydi. Sababi — kraudfanding platformalarda asosan xayriya yordami ko‘rsatish, ijtimoiy loyihalarni qo‘llab-quvvatlash nazarda tutiladi.

Niqob

Befree moliyaviy piramidasi esa o‘zini aynan kraudfanding platformasi sifatida tanishtirib, odamlarni chuv tushirishga harakat qilmoqda.

Befree O‘zbekistonda Telegram’dagi bir nechta yopiq guruhlarda targ‘ib qilib kelingan. Shulardan biri “Omadli milliarderlar” guruhi. Uni Navoiy viloyati Qiziltepa tumanidagi maktablardan birining o‘qituvchisi Umid Abrorov yuritgan.

Guruhda har kuni videochat ko‘rinishida tushuntirish ishlari olib borilgan va bir necha oyda milliarder bo‘lish haqida va’dalar berilgan.

Tuzoq

Befree kraudfanding emas, moliyaviy piramida ekanini anglatuvchi dalillar juda ko‘p. Ularning bir nechtasini sanab o‘tamiz.

Kafolatlangan daromad va’dasi: odatda barcha moliyaviy piramidalarda odamlar katta daromad va’dasi orqali jalb etiladi. Befree’da ham shunday – Every Day va Autohouse nomli ikki dasturda ishlab, bir necha oyda boyib ketish taklif etiladi.

Tizimdan foydalanishdan oldin shaxsiy kabinetni faollashtirish uchun 10 dollar haq olinadi. Ya’ni foydalanuvchi platformada 10 dollar to‘lagan holda ro‘yxatdan o‘tib, dasturlardan birini tanlaydi. Har ikki dastur biznes o‘rin sotib olishdan iborat.

Masalan, Every Day dasturida 15, 30, 75 va 150 dollarlik stollar bor. Narx oshishiga qarab daromad ham ko‘payib borishi ko‘rsatilgan.

Autohouse dasturida esa 300, 900, 2700 hamda 8100 dollarlik stollar taklif etilgan. Bunda stol cho‘qqisidagi odam boshqalarning to‘lagan puli evaziga keyingi darajaga o‘tadi.

Yangi odam jalb qilish: moliyaviy piramida doimiy ravishda yangi ishtirokchilarning mablag‘larini jalb qilish orqali tuzilma a’zolariga daromad to‘lab borish tizimi hisoblanadi. Ya’ni birinchi ishtirokchilarning daromadlari keyingi ishtirokchilar hisobidan to‘lanadi.

Befree ham barcha moliyaviy piramidalarni harakatga keltiruvchi ana shu qonuniyatga asoslangan. Buni platformaning istalgan “biznes stoli” misolida ko‘rish mumkin: pastdagilar tepadagilar uchun to‘laydi.

Aniq loyiha yo‘q: kraudfanding platformalarda biror loyiha nazarda tutiladi. Befree’da esa aniq loyiha, mahsulot yoki xizmatning o‘zi yo‘q. Shunchaki, ma’lum bir darajadagi “biznes o‘rin” sotib olish orqali daromad taklif qilingan. To‘langan pul qayerga ketadi, qanday loyihaga ishlatiladi, qanday shaklda daromadga aylanadi, aniq ko‘rsatilmagan.

“Guruh ichida guruhcha bo‘lgan”

Kun.uz Umid Abror bilan bog‘landi. Aytishicha, u Befree moliyaviy piramida ekanini bilmagan holda uni targ‘ib qilgan.

“Tizim shunday ishlayaptiki, kimdir bo‘lsa, kimgadir bo‘ladi. Mana, ketyapti-ku, deb o‘ylagandim. Ozgina o‘rganganim uchun shu narsani chat qilib, tushuntirdim. 5-6 kishini men chaqirganman, ularning ham odami bor, guruh ichida guruhcha bo‘lgan.

Moliyaviy piramidada to‘planib boradigan pul bor, foiz bor. Bizda shu narsa yo‘q deganlariga ishonganman. Aynan kimnidir orqadan jalb qilganga bu piramida bo‘lmaydi deb o‘qitilganiga shunday deb aytganman. Ishlolmaganlarga pulini o‘zimning hisobimdan qaytarib berganman”, deydi Umid Abrorov.

“Bozor” hamon yopilmadi

Kiberfiribgarlar uchun O‘zbekiston hamon “qaynoq bozor” bo‘lib qolayotgani achinarli. Hatto davlat rahbari darajasida tanqid qilinganiga qaramay, bu yo‘nalishda o‘zgarish sezilmayapti: biri yopilsa, boshqasi paydo bo‘layotgan moliyaviy piramidalar odamlarni chuv tushirishda davom etmoqda.

Masalan, Umid Abrorov bir yildan buyon Telegram’dagi yopiq guruh va kanalida Befree targ‘ibotini faol olib borgan.

Hatto yangi a’zolar topish uchun turli tadbirlar tashkil etgan. Biroq Navoiy viloyati IIB “burni ostida” bo‘layotgan moliyaviy piramida targ‘ibotini negadir ko‘rmagan.

Targ‘ibot uchun jazo kerak

Moliyaviy piramidalarda odamlarni shunga ishontiruvchi targ‘ibotchilar qatlami shakllangan. Ular tushunib yoki tushunmagan holda boshqalarni turli shubhali platformalarga jalb qilib, katta daromad va’da qilishmoqda. Hatto buni kasb qilib olganlar bor.

Biroq moliyaviy piramida palak yozishida katta rol o‘ynaydigan ushbu qatlam oxirida suvdan quruq chiqib ketmoqda. O‘z yolg‘onlari bilan boshqalarning chuv tushib qolishiga sababchi bo‘layotganlarga jazo choralari ko‘rilmas ekan, bu yo‘nalishda targ‘ibot davom etaveradi.

Source link

Endi O‘zbekistonda mobil aloqa foydalanuvchilari MyGov orqali o‘zlarining mobil telefon raqamlarini boshqa shaxsning nomiga onlayn tarzda o‘tkazishi mumkin.

MyGov portali tegishli xizmat ishga tushirilganini e’lon qildi.

Portal ma’muriyatining qayd etishicha, avvallari raqam egasini o‘zgartirish uchun har ikki tomon (raqamning amaldagi egasi va yangi egalik qiluvchi shaxs) aloqa operatori ofisiga shaxsan borishi, navbat kutishi va hujjatlar imzolashi talab etilardi.

Endilikda bu jarayonlar raqamlashdi.

Xizmatdan foydalanish uchun:

My.gov.uz portali yoki MyGov ilovasiga kiring.
“Mobil raqamni qayta rasmiylashtirish” xizmatini tanlang.
Kerakli ma’lumotlarni to‘ldiring va arizani yuboring.

Xizmatni ko‘rsatish muddati – 1 kundan 5 kungacha.

Ariza berish jarayonida har ikki tomon (raqamni boshqa shaxs nomiga o‘tkazuvchi ham, qabul qilib oluvchi ham) arizani MyID vositasida Face-ID orqali tasdiqlashi talab etiladi.

Hozirda bu qulaylikdan Uztelecom, Beeline va Mobiuz abonentlari foydalana oladi. Xizmat qolgan operatorlar uchun ham bosqichma-bosqich joriy etiladi.

Qayd etilishicha, mobil aloqa operatorlari o‘z narx siyosatidan kelib chiqib xizmat tarifi asosida to‘lov shakllantiradi. Ba’zi mobil operatorlar tomonidan xizmat yaqin qarindoshlar uchun bepul amalga oshirilmoqda.

Source link

Sirdaryoda tarkibida «Sibutramin» kuchli ta’sir qiluvchi moddasi bo‘lgan ozdiruvchi qahvalarni olib o‘tayotgan haydovchi qo‘lga olindi. Bu haqda «Xabar.uz»ga Bojxona qo‘mitasi matbuot xizmati ma’lum qildi.

Sirdaryo viloyati bojxona boshqarmasining «Malik» chegara maskani orqali yurtimizga kirib kelgan fuqaro boshqaruvidagi «Lacetti» avtomobili belgilangan tartibda ko‘zdan kechirildi. Ushbu transport vositasi yuklari orasida nazoratdan yashirilgan, 8 va 10 grammlik paketchalarga qadoqlangan 3 xildagi kofe mahsulotlari topildi.

Surishtiruv davomida ma’lum bo‘lishicha, haydovchi 2 258 dona mazkur biologik faol qo‘shimchani 200 AQSh dollari evaziga yashirincha olib o‘tishga uringan. Mutasaddi idoraning markaziy laboratoriyasi ekspert xulosasiga ko‘ra, ushbu ichimlik tarkibida «Sibutramin» kuchli ta’sir qiluvchi moddasi mavjudligi tasdiqlandi.

Foto: Bojxona qo‘mitasi matbuot xizmati

Eslatma: O‘zbekistonda muomalasi cheklangan mazkur vositaning hattoki yarim grammi ham jinoiy javobgarlikka sabab bo‘ladi.

Mazkur holat yuzasidan bojxona organlari tomonidan tegishli tartibda jinoyat ishi qo‘zg‘atildi.

Source link

Qashqadaryoda lolazorni payhon qilganlar jarimaga tortildi



Source link

Hukumatning joriy yil 17-apreldagi 181-son qarori bilan «Volontyorlar va ko‘ngilli qutqaruvchilarni «Favqulodda vaziyatlar volontyori» jamoatchilik guruhlariga jalb etish va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash tartibi to‘g‘risida»gi nizom tasdiqlandi.

Nizomga ko‘ra, jamoatchilik guruhlariga faqat 18 yoshdan katta bo‘lgan O‘zbekiston fuqarolari jalb etiladi.

Bunda a’zo bo‘lish istagidagi shaxslar Volontyorlar elektron platformasi (volontyor.uz) orqali hisobga qo‘yilgandan so‘ng hududiy favqulodda vaziyatlar boshqarmalariga (bosh boshqarmalariga) ariza bilan murojaat qiladi.

Jamoatchilik guruhlarining a’zolariga quyidagi imtiyozlar taqdim etiladi:

Favqulodda vaziyatlar vaziri tavsiyanomasiga asosan Favqulodda vaziyatlar vazirligi akademiyasining bakalavriat yo‘nalishiga o‘qishga kirishda o‘zlari to‘plagan ballarning 5 foizi miqdorida qo‘shimcha ball berish;
ko‘ngilli qutqaruvchilarga «mahalla yettiligi» tavsiyanomasiga asosan hududiy qutqaruv tuzilmalarida qutqaruvchi lavozimiga ishga qabul qilish bo‘yicha tanlovda belgilangan tartibda ustuvorlik berish.

Akademiyaga o‘qishga kirishda qo‘shimcha ball berish uchun tavsiyanoma Favqulodda vaziyatlar vazirligi tomonidan tashkil etiladigan tanlovda g‘olib bo‘lgan volontyorlarga beriladi.

Tanlov 18 yoshdan 25 yoshgacha bo‘lgan volontyorlar ishtirokida o‘tkaziladi.

Volontyorlarning faoliyati tuman (shahar), viloyat va respublika darajasida quyidagi mezonlar asosida to‘plangan ballar orqali baholanadi:

«mahallabay» tamoyili asosida favqulodda vaziyatlarning oldini olish bo‘yicha amalga oshirgan ishlari;
favqulodda vaziyatlarda qidiruv-qutqaruv ishlaridagi ishtiroki;
favqulodda vaziyatlar zonasida aholiga birinchi tibbiy yordam ko‘rsatish va evakuatsiya tadbirlaridagi ishtiroki va boshqalar.

Baholash natijalariga ko‘ra har bir hududdan 1 nafardan jami 14 nafar volontyorga tavsiyanoma beriladi.

Tavsiyanoma 1 o‘quv yili uchun amal qiladi.

Source link