Siyosat
O‘zbekistonda tadbirkorlik sub’ektlarining muddatidan oldin to‘lash uchun jarima miqdori ikki baravar kamaytirildi
Prezident Shavkat Mirziyoyev kompaniyalarga nisbatan jazoni yanada yengillashtirish, byurokratik to‘siqlarni kamaytirish, davlat organlari va mansabdor shaxslar ustidan sud nazoratini kuchaytirish bo‘yicha takliflarni ko‘rib chiqdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Taklifda tadbirkorlarga nisbatan jarima qo‘llashda davom etayotgan muammolar ko‘rsatildi. Hozirgi vaqtda jarimalarning aksariyati vakolatli davlat organlari tomonidan beriladi, biroq kichik bir qismi sudlar tomonidan belgilanadi.
Shu munosabat bilan mutasaddilar tomonidan 2026-yil 1-oktabrdan boshlab jarimalarni ixtiyoriy ravishda to‘lashni osonlashtirish bo‘yicha yangi yagona mexanizmni joriy etish taklif etildi.Ushbu sxema bo‘yicha korxonalar litsenziyalovchi organning qarorini olgan kundan boshlab bir oy muddatda jarimaning 50 foizini to‘lashi, shundan so‘ng qolgan summani to‘lashdan ozod etilishi belgilandi.
Rasmiylar, shuningdek, kompaniyalarga olti oy davomida teng qismlarda jarima to’lash imkonini berishni taklif qilishdi. Bunday holda, agar tadbirkor sud qaroridan keyin bir oy ichida jarimaning oltidan bir qismiga teng bo’lgan dastlabki to’lovni amalga oshirsa, bo’linish rejasi avtomatik ravishda kuchga kiradi.
Sud nazoratini kuchaytirish maqsadida mansabdor shaxslar sud tomonidan jarima solish to‘g‘risidagi vakolatli organning qarori bekor qilingan yoki haqiqiy emas deb topilgan taqdirda, undirilgan mablag‘larni 15 kun ichida qaytarish mexanizmini yaratish taklifi bilan chiqdi. Agar rasmiylar ushbu muddatni o’tkazib yuborsa, ularga markaziy bankning asosiy foiz stavkasi asosida kechiktirilgan har bir kun uchun foizlar undiriladi.
Hokimiyat jarimalarni qo‘llash tartibini raqamlashtirishga ham e’tibor qaratdi. Ular Korporativ Ombudsman tomonidan boshqariladigan “Yagona davlat boshqaruvi” axborot tizimiga korxonalarga nisbatan undiriladigan jarimalarning elektron reestrini joriy etishni taklif qilishdi.
Qaror chiqarilgandan keyin vakolatli organ uni ushbu tizimga kiritadi va elektron raqamli imzo bilan tasdiqlaydi. Tizimga kiritilmagan yoki elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan qarorlar o‘z kuchini yo‘qotgan deb topiladi va tegishli organlar ular asosida jarima undira olmaydi.
Shuningdek, mutasaddilar jarimalar hisobini to‘g‘ri yuritish va nazorat qilish, mobil ilovalar orqali onlayn to‘lovlarni amalga oshirish, tegishli idoralarning axborot tizimlarini integratsiyalash zarurligini ta’kidladi. Shuningdek, yuridik shaxslarning shaxsiy kabinetlari orqali jarimalar bo‘yicha onlayn tarzda shikoyat qilish mexanizmini joriy etish taklif etildi, bunda apellyatsiya shikoyati berilgandan so‘ng ijro avtomatik ravishda to‘xtatiladi.
Taqdimotda, shuningdek, bunday choralarni qo‘llash tartib-qoidalarini birlashtirishga qaratilgan “Huquqiy ta’sir choralari to‘g‘risida”gi qonun loyihasini ishlab chiqish taklifi ham kiritildi.
Prezidentimiz korxonalarning huquq va qonuniy manfaatlarini kuchli himoya qilishni ta’minlash, qonun hujjatlariga rioya etilishini ta’minlash bilan birga faoliyatini qo‘llab-quvvatlash, jarimalarni qo‘llashda adolat va shaffoflikni ta’minlash muhimligini ta’kidladi.
Janob Mirziyoyev tegishli mutasaddilarga takliflarni yanada takomillashtirish, sud nazoratini kuchaytirish, raqamli transformatsiyani jadallashtirish, bu borada yagona, aniq va adolatli qonunchilik bazasini yaratish bo‘yicha topshiriqlar berdi.