Iqtisodiyot
O‘zbekistonda ishbilarmonlik faolligi indeksi mo‘tadil darajada ortmoqda
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi tomonidan baholangan Ishbilarmonlik faolligi indeksi (IFI) 2025-yil avgust oyida 1029 birlikni tashkil etib, o‘tgan oyga nisbatan 2,9 foizga (1-grafik) hamda o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 30,9 foizga sezilarli darajada ortdi.
1-grafik
Komponentlar darajasida quyidagi o‘zgarishlar bo‘lgan
2025-yilning avgust oyida Ishbilarmonlik faolligi indeksi o‘tgan oyga nisbatan 2,9 foizga ortib, 1029 birlikni tashkil etishi, quyidagi komponentlar darajasidagi o‘zgarishlarga bog‘liq bo‘lgan:
xo‘jalik yurituvchi subyektlarning bank hisobvaraqalaridagi operatsiyalar soni 7 foizga kamaygan;
tovar-xom ashyo birjasida xom ashyo sotib olish jadalligi 14,2 foizga ortgan;
faoliyat ko‘rsatayotgan xo‘jalik yurituvchi subyektlar bo‘yicha komponent 0,4 foizga oshgan;
tovar belgilari bo‘yicha komponent 15,0 foizga kamaygan.
Hududlar kesimida Sirdaryo viloyatida eng yuqori o‘sish sur’ati qayd etilgan.
2025-yil avgust oyida Ishbilarmonlik faolligi indeksi 9 ta hududda o‘tgan oyga nisbatan o‘sishi kuzatilgan. Jumladan, Sirdaryo (72,3 foiz), Navoiy (45,5 foiz), Andijon (38,3 foiz) viloyatlari va Toshkent shahrida (36,7 foiz) sezilarli darajada o‘sish kuzatilgan (2-grafik).
Shu bilan birga, Ishbilarmonlik faolligi indeksi Xorazm (11,5 foiz), Jizzax (11,0 foiz), Qoraqalpog‘iston Respublikasi (7,5 foiz), Surxondaryo (6,0 foiz) va Buxoro (5,5 foiz) da kamaygan.
2-grafik
Bank hisob varaqalari bo‘yicha operatsiyalar
2025-yil avgust oyida banklararo to‘lov operatsiyalari soni 6 045,1 mingtani tashkil etdi va 2025 yilning iyul oyiga nisbatan 456,7 ming tranzaksiyaga (7 foiz) kamaygan.
Banklararo to‘lov operatsiyalari soni 5 ta hududda ortgan
2025-yil avgust oyida respublikaning 5 ta hududida yuridik shaxslar o‘rtasidagi bank operatsiyalari soni o‘tgan oyga nisbatan oshgan. Xususan, Qashqadaryo (8,4 foiz), Samarqand (5,3 foiz), Buxoro (1,7 foiz) va Sirdaryo (0,7 foiz) viloyatlarida o‘sish kuzatilgan.
Tovar-xom ashyo birjasidagi faollik
2025-yilning avgust oyida IFIning birja komponenti 1,1422 birlikni tashkil etdi. Bu esa, ushbu komponentning o‘tgan oyga nisbatan 14,2 foizga ortganini anglatib, har bir bitim bo‘yicha sotib olingan tovarlarning o‘rtacha hajmi 41,1 foizga va tuzilgan bitimlar soni 12,7 foizga kamayganligi bilan izohlanadi.
Respublika tovar-xom ashyo birjasida tovarlar savdosining umumiy aylanmasi hajmi 2025-yil avgust oyida 6 635,9 mlrd. so‘mni tashkil etib, ushbu ko‘rsatkich o‘tgan oyga nisbatan 0,3 foizga kamaygan.
Xo‘jalik yurituvchi subyektlarning faolligi
Faoliyat yuritayotgan xo‘jalik subyektlari bo‘yicha komponent 2025 yil avgust oyida 1,0038 birlikni tashkil etib, o‘tgan oyga nisbatan 0,4 foizga ortgan.
2025-yil avgust oyida barcha turdagi faoliyat yuritayotgan xo‘jalik yurituvchi subyektlar soni o‘tgan oyga (488 584 birlik) nisbatan 2 038 birlikka ortib, 490 622 birlikni tashkil etgan.
Yirik tadbirkorlik bilan shug‘ullanuvchi korxonalar soni esa 23 taga oshgan.
Hisobot davrida, kichik korxonalar soni 392 415 tadan 395 603 taga ortgan (o‘sish 3 188 ta). Shuningdek, fermer xo‘jaliklari soni 92 198 tadan 91 025 tagacha (-1173 ta) kamaygan. Yirik tadbirkorlik bilan shug‘ullanayotgan subyektlar soni 3 994 tani tashkil etib, o‘tgan oyga nisbatan 23 taga ortgan.
Brendlarni ro‘yxatga olish
2025-yil avgust oyida savdo belgilari muhofazasi bo‘yicha indeks 0,8504 birlikni tashkil etib, o‘tgan oyga nisbatan 15 foizga kamaygan.
2025-yilning avgust oyida yuridik shaxslar tomonidan 398 ta tovar belgilari va tovar nomlari ro‘yxatga olingan.
O‘zbekiston Respublikasi va mintaqalar bo‘yicha IFI komponentlarining o‘tgan oyga nisbatan o‘zgarishi
Mintaqalar
IFI
Hisoblar bo‘yicha
operatsiyalar komponenti
Indeksning birja komponenti
Faoliyatdagi subyektlar komponenti
Yangi savdo markalari komponenti
O‘zbekiston Respublikasi
↑1029
↓0,9298
↑1,1422
↑1,0038
↓0,8504
Sirdaryo viloyati
↑1723
↑1,0072
↑1,8176
↑1,0178
↑14,0000
Navoiy viloyati
↑1455
↓0,9155
↑2,0000
↓0,9740
↑4,0000
Andijon viloyati
↑1383
↓0,9634
↑2,0000
↓0,9809
↑1,0000
Toshkent shahri
↑1367
↓0,9192
↑2,0000
↑1,0229
↓0,6794
Toshkent viloyati
↑1169
↑1,0054
↑1,3957
↑1,0096
↑1,2188
Qashqadaryo viloyati
↑1131
↑1,0840
↑1,2229
↑1,0072
↑1,3636
Namangan viloyati
↑1077
↓0,9620
↑1,2141
↑1,0109
↑1,0667
Farg‘ona viloyati
↑1061
↓0,8941
↑1,2370
↑1,0061
↑1,0769
Samarqand viloyati
↑1031
↑1,0525
↑1,0313
↑1,0008
↑1,0000
Buxoro viloyati
↓945
↑1,0166
↓0,8711
↓0,9985
↓0,7143
Surxondaryo viloyati
↓940
↓0,9760
↓0,9201
↓0,9957
↓0,3750
Qoraqalpog‘iston Respublikasi
↓925
↓0,9237
↓0,7741
↑1,0078
↑2,3333
Jizzax viloyati
↓890
↓0,8799
↓0,8558
↑1,0092
↓0,6000
Xorazm viloyati
↓885
↓0,9058
↓0,7806
↑1,0132
↑1,0833
O‘zbekiston Respublikasi va mintaqalar bo‘yicha IFI komponentlarining o‘tgan yilning mos oyiga nisbatan o‘zgarishi
Mintaqalar
IFI
Hisoblar bo‘yicha
operatsiyalar komponenti
Indeksning birja komponenti
Faoliyatdagi subyektlar komponenti
Yangi savdo markalari komponenti
O‘zbekiston Respublikasi
↑1309
↓0,9891
↑1,7985
↑1,0204
↓0,6328
Sirdaryo viloyati
↑1548
↑1,1920
↑2,0000
↑1,0263
↑3,5000
Andijon viloyati
↑1413
↑1,3965
↑1,7336
↓0,9583
↓0,6500
Samarqand viloyati
↑1407
↑1,0196
↑2,0000
↑1,0167
↓0,8919
Namangan viloyati
↑1406
↑1,0560
↑2,0000
↓0,9922
↓0,6154
Toshkent shahri
↑1393
↓0,9679
↑2,0000
↑1,0920
↓0,4768
Qoraqalpog‘iston Respublikasi
↑1284
↑1,0958
↑1,1696
↑1,0139
↑7,0000
Qashqadaryo viloyati
↑1227
↑1,1185
↑1,3496
↑1,0531
↑2,1429
Buxoro viloyati
↑1179
↑1,1215
↑1,3867
↓0,9173
↑1,0000
Jizzax viloyati
↑1160
↓0,9838
↑1,4592
↓0,9956
↓0,4286
Farg‘ona viloyati
↑1158
↓0,8434
↑1,5510
↓0,9874
↓0,8485
Surxondaryo viloyati
↑1123
↑1,0426
↑1,2775
↓0,9884
↑1,0000
Navoiy viloyati
↑1040
↓0,9989
↑1,1636
↓0,9537
↓0,5000
Xorazm viloyati
↓962
↓0,9651
↓0,9435
↓0,9936
↓0,9286
Toshkent viloyati
↓936
↓0,9539
↓0,8515
↑1,0702
↓0,8667
Dollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
Source link
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etishga qaratilgan Prezident farmoni qabul qilindi.
Unga ko‘ra, bojxona sohasida bir qator yangi tartiblar belgilandi.
Jumladan, 2026 yil 1 oktyabrdan xavf darajasi past hamda QQS guvohnomasi faol bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilariga tovarlarni import qilishda to‘lanadigan QQS summalarini o‘zaro hisobga olish imkoniyati yaratiladi.
Shuningdek, tovarlar eksportida nazorat jarayonlarining raqamlashtirilishi va takomillashtirilishi natijasida bojxona rasmiylashtiruvi, fitosanitariya sertifikati, fumigatsiya hamda tovarning kelib chiqish sertifikati uchun yig‘im va to‘lovlar miqdori 30 foizga kamaytiriladi.
2027 yil 1 yanvardan tovarlarning bojxona qiymatini nazorat qilish tartibi ham soddalashtiriladi. Xususan, xavf darajasi past bo‘lgan tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilari olib kirayotgan tovarlarning bojxona qiymati tovarlar erkin muomalaga chiqarilgandan keyin nazorat qilinadi.
Bundan tashqari, bojxona qiymatini nazorat qilish maqsadida tovarlar uchun qat’iy bojxona qiymatini belgilash taqiqlanadi. Bojxona qiymati bo‘yicha dastlabki qaror qabul qilish amaliyoti joriy etiladi hamda nazorat jarayonida rasmiy diller va distribyutorlarning narx ma’lumotlaridan foydalanish yo‘lga qo‘yiladi.
2027 yil 1 iyundan esa jismoniy shaxslar tomonidan notijorat maqsadlarda olib o‘tiladigan tovarlar bo‘yicha yagona bojxona to‘lovi miqdori to‘lanishi lozim bo‘lgan bojxona yig‘imlaridan kam bo‘lsa, ushbu yig‘imlar undirilmaydi.
Markaziy bank 2026-yil 7-sentyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 9,7 so‘mga tushib, 11 785,30 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 3,01 so‘mga tushdi va 13 695,70 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 949,95 so‘mni tashkil qildi (+31,7).
Rossiya rubli 136,13 so‘m etib belgilandi (+0,33).
Iqtisodiyot
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
O‘zbekiston bosh konsuli Axror Burxanov «Costco Wholesale» kompaniyasi rahbariyati bilan uchrashuv o‘tkazdi, deb xabar bermoqda «Dunyo» AA muxbiri.
Muloqot avvalida O‘zbekistonning qishloq xo‘jaligi, to‘qimachilik va hunarmandchilik sohalaridagi eksport salohiyati haqida ma’lumot berildi. Kompaniya vakillariga AQSh bozoriga olib kirishga ruxsat etilgan oliy navli o‘zbek mayizi va quritilgan o‘rik namunalari ham taqdim etildi.
O‘z navbatida, «Costco» vakillari o‘zbek mayizining sifati va tashqi ko‘rinishini yuqori baholab, uni savdo tarmog‘ida sotuvga chiqarish bo‘yicha zarur choralarni ko‘rishga tayyorligini bildirdi.
Suhbat davomida pista, grek yong‘og‘i, bodom, golubika, gilos, uzum, anor va boshqa yangi hamda quritilgan mevalarni yetkazib berish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
Shuningdek, uchrashuvda o‘zbekistonlik eksportchilarni AQShdagi qadoqlash va markirovkalash korxonalari bilan bog‘lash, shuningdek, kelgusi yil fevral oyida o‘tkaziladigan mahsulotlar taqdimotida ishtirok etishga ko‘maklashish masalalari ham muhokama qilindi.
Bundan tashqari, o‘zbek tekstili, milliy kulolchilik buyumlari, idish-tovoq va qo‘l mehnati asosida tayyorlangan dekorativ mahsulotlarni «Costco» orqali sotish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi.
Kompaniya vakillari raqobatbardosh mahsulotlar aniqlangan taqdirda, ularni global xarid jamoalariga taqdim etishdan manfaatdor ekanini qayd etdi.
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyati takomillashtiriladi. «Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Prezident Farmoni (PF–174-son, 27.08.2026-y.) qabul qilindi.
Farmonga ko‘ra, 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan «Yangi O‘zbekiston bojxonasi – 2030» strategiyasi (Strategiya) tasdiqlandi hamda quyidagilar Strategiyaning ustuvor yo‘nalishlari etib belgilandi:
– bojxona jarayonlarida tadbirkorlik subyektlariga va jismoniy shaxslarga qulay shart-sharoitlar yaratish;
– bojxona organlari infratuzilmasini yaxshilash va sun’iy intellekt texnologiyalarini keng joriy etish orqali raqamlashtirish darajasini yuqori bosqichga olib chiqish;
– bojxona ma’murchiligini yanada takomillashtirish va boshqalar.
2026 yil 1 sentyabrdan quyidagi talablar bekor qilinadi:
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida importni amalga oshirishda xorijiy hamkorga oldindan to‘lov o‘tkazish cheklovi;
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida eksportni amalga oshirishda oldindan 50 foiz tushumni ta’minlash;
– tovarlar eksportini milliy valyutada amalga oshirishda oldindan to‘lovni ta’minlash yoki to‘lovning kafolatli shakllarini (akkreditiv, bank kafolati, sug‘urta polisi) taqdim etish;
– oziq-ovqat mahsulotlarini sinovdan o‘tkazish uchun mahsulot namunasi yetarli bo‘lmaganda, sanitariya-epidemiologik xulosani rasmiylashtirish;
– bojxona rasmiylashtiruvi jarayonida biologik aktiv va yangi kimyoviy moddalar, oziq-ovqat qo‘shimchalari, polimer, parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini olib kirish uchun ruxsatnoma, shuningdek, dori vositalari hamda tibbiy jihozlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnomani taqdim etish.
Messi Ispaniya futbol klubini sotib oladi — OAV
OAV yangilangan o‘zbek alifbosida ishlashi majburiy qilinadi
Prezidentning Toshkent shahri bo‘yicha yig‘ilishi boshlandi
-
Jamiyat3 days ago
Prezidentning xususiylashtirishga oid farmoni e’lon qilindi
-
Jamiyat3 days ago
Sudyalikka nomzodlar uchun yosh senzi 30 yoshga tushirilishi mumkin
-
Jamiyat4 days ago
Toshkentda yana bir BRT yo‘lagi foydalanishga topshirildi
-
Jamiyat2 days ago
Hokim yordamchilarining 9 ta asosiy vazifasi belgilab berildi
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev Serbiyaga yetib bordi
-
Sport3 days ago
Husan Botirov Biatlon federatsiyasi raisi etib saylandi
-
Iqtisodiyot3 days agoDollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
-
Siyosat3 days ago
O‘zbekiston hukumati Suriyaga yangi elchisini jo‘natdi