Iqtisodiyot
O‘zbekistonda ekologik toza hududlarda plastik mahsulotlar ishlab chiqarish va sotish taqiqlandi
«Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar to‘g‘risida»gi Qonunga qo‘shimcha kiritildi.
Unga ko‘ra, ekologik toza hududlarda kurort tabiiy hududlar va rekreatsiya zonalari rejimida belgilangan cheklovlar hamda taqiqlar bilan bir qatorda quyidagilar taqiqlanadi:
ekologik tizimlarning barqarorligi buzilishiga va tabiiy landshaftlarning ko‘rinishi hamda yer osti suvlarining gidrogeologik holati o‘zgartirilishiga olib keladigan ishlarni amalga oshirish;
tabiiy obyektlarga va majmualarga salbiy ta’sir qiluvchi sanoat obyektlarining qurilishi va faoliyat ko‘rsatishi;
ro‘yxati Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan plastik mahsulotlarning (bundan tabiiy organik polimer mahsulotlar mustasno) ishlab chiqarilishi, realizatsiya qilinishi (yetkazib berilishi va sotilishi).
Ekologik toza hududlarda davlat ekologik ekspertizasining xulosasi asosida aniqlangan muhofaza etiladigan tabiiy obyektlar va majmualarga salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi boshqa faoliyat turlari taqiqlanadi.
Qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran uch oy o‘tgach kuchga kiradi.
Iqtisodiyot
1 iyundan elektr energiyasi va tabiiy gazning yangi tariflari joriy etiladi
Hukumat qarori bilan 2026 yil 1 iyundan elektr energiyasi va tabiiy gazning yangi tariflari tasdiqlandi.
Qarorga muvofiq, I va II guruh iste’molchilari uchun elektr energiyasining 1 kVt soati 1 ming 100 so‘m etib belgilandi. IV guruh iste’molchilari uchun ham elektr energiyasining 1 kVt soati 1 ming 100 so‘mni tashkil etadi.
III guruh, shu jumladan aholi uchun tabaqalashtirilgan tariflar saqlab qolindi.
Xususan, ovqat tayyorlash uchun markazlashgan holda elektr plitalar bilan jihozlangan ko‘p kvartirali uylar va yotoqxonalarda yashovchi aholi uchun:
➖ oyiga 200 kVt soatgacha — 325 so‘m;
➖ 201 kVt soatdan 500 kVt soatgacha — 450 so‘m;
➖ 501 kVt soatdan 1 000 kVt soatgacha — 550 so‘m etib belgilandi.
Qolgan maishiy iste’molchilar uchun esa:
➖ oyiga 200 kVt soatgacha — 650 so‘m;
➖ 201 kVt soatdan 500 kVt soatgacha — 900 so‘m;
➖ 501 kVt soatdan 1 000 kVt soatgacha — 1 ming 100 so‘m bo‘ladi.
Yuqori hajmdagi iste’mol uchun oshirilgan koeffitsiyentli tariflar saqlanib qoladi.
Tabiiy gaz bo‘yicha barcha iste’molchilar uchun (alohida toifalardan tashqari) 1 kub metr gaz narxi 2 ming so‘m etib belgilandi. Avtomobillarga gaz to‘ldirish kompressor shoxobchalari uchun tarif 1 kub metr uchun 2 ming 750 so‘mni tashkil etadi.
Aholi uchun tabiiy gaz tariflari ham tabaqalashtirilgan tartibda saqlanib, isitish mavsumida oyiga 500 kub metrgacha, boshqa mavsumlarda esa 100 kub metrgacha iste’mol uchun 1 kub metr gaz 1 ming 100 so‘mdan hisoblanadi.
Qaror bilan energiya resurslarini yetkazib berishdagi yo‘qotishlarni qisqartirish, energiya samaradorligini oshirish va xizmatlar sifatini yaxshilash bo‘yicha qo‘shimcha vazifalar ham belgilandi.
Iqtisodiyot
Dollarda «qulash», yevro ham pasayib ketdi
Markaziy bank 2026 yil 15 maydan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 98,06 so‘mga tushib, 11 975,36 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 113,6 so‘mga tushdi va 14 020,75 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 179,91 so‘m bo‘ldi (-140,94).
Rossiya rubli 162,91 so‘m etib belgilandi (-156).
Iqtisodiyot
Strategik rivojlanish va islohotlar agentligiga rahbar tayinlandi
Prezidentning 2026-yil 12-maydagi PF-86-son Farmoniga muvofiq, Abduqodirov Abdulla Mamasaatovich O‘zbekiston Prezidenti huzuridagi Strategik rivojlanish va islohotlar agentligi direktori vazifasini bajaruvchi etib tayinlandi.
Abdulla Abduqodirov iqtisodiyot sohasida katta tajribaga ega mutaxassis hisoblanadi, iqtisodiyot fanlari doktori.
U 2022-yildan buyon Strategik rivojlanish va islohotlar agentligi direktorining birinchi o‘rinbosari lavozimida ishlab kelayotgan edi.
Abdulla Abduqodirov – iqtisodchi, sobiq moliya vaziri o‘rinbosari. U jamoatchilik faoli sifatida mamlakatdagi ijtimoiy-siyosiy muammolarga munosabat bildirib kelgan, OAVdagi tanqidiy-tahliliy chiqishlari bilan tanilgan.
Iqtisodiyot
«Bunyodkor» – Rivaldo mojarosi. Vaziyat jiddiylashdi
Bir paytlar Luiz Felipe Skolarini dunyoning eng ko‘p maosh oluvchi murabbiyiga aylantirgan Toshkentning «Bunyodkor» klubi og‘ir moliyaviy ahvolga tushib qoldi. Klub Rivaldo oldidagi qarzdorlikning 2026 yil uchun ko‘zda tutilgan 1,5 mln yevrolik qismini belgilangan muddatda to‘lay olmadi. Braziliyalik futbolchining qonuniy vakillari klubdan qarzni birdaniga to‘liq to‘lash, qolgan umumiy qarz summasiga 10 foiz miqdorida jarima va har kechikkan oy uchun 1 foiz ustama talab qilyapti.
2023 yil 6 noyabr kuni Lozannadagi Sport arbitraj sudi «Bunyodkor»ga sobiq futbolchisi Rivaldo oldidagi qarzdorlikni to‘lash majburiyatini yuklagandi. Keyinchalik 2024 yil 30 mart kuni klub rasmiylari va futbolchi o‘rtasida qarz majburiyatlari miqdorini kamaytirish va bo‘lib-bo‘lib to‘lash muddatlari bo‘yicha kelishuvga erishiladi. O‘tgan ikki yil davomida to‘lovlar o‘z vaqtida amalga oshirilgan. Ammo moliyaviy muammo sababli joriy yil uchun hisob-kitob belgilangan muddat, 2026 yilning 15 apreliga qadar amalga oshirilmagan. Bu esa «Bunyodkor» uchun jiddiy muammoga aylanishi mumkin.
Rivaldo oldidagi qarzdorlik qancha?
«Bunyodkor»ga Rivaldo uchun jami 11 mln 164 ming 398 yevro miqdorida pul to‘lash majburiyati yuklatiladi. Bunda to‘lovlar quyidagi ko‘rinishda amalga oshirilishi belgilandi:
2024 yil 1 maygacha – 2 008 800 yevro;
2025 yil 1 maygacha – 2 008 800 yevro
2026 yil 1 maygacha – 2 008 800 yevro
2027 yil 1 maygacha – 2 008 800 yevro
2028 yil 1 maygacha – 2 008 800 yevro.
Shuningdek, kelishuvdagi qarzdorlikning qolgan bir qismi quyidagi ko‘rinishda yopilishi kerak bo‘lgan:
2024 yil 1 maygacha – 232 200 yevro;
2025 yil 1 maygacha – 232 200 yevro
2026 yil 1 maygacha – 232 200 yevro
2027 yil 1 maygacha – 232 200 yevro
2028 yil 1 maygacha – 232 200 yevro.
O‘z navbatida, klub va futbolchi o‘zaro kelishuvga erishadi va umumiy qarzdorlik summasi 7 mln 500 ming yevroga kamaytiriladi. Bunda 2 mln 8,8 ming yevro o‘rniga 1 mln 350 ming (har yilning 15 apreligacha), 232,2 ming yevro o‘rniga 150 ming yevro (har yilning 10 apreligacha) to‘lov qilinishi belgilanadi.
Qarzdorlik vaqtida yopilmasa, nima bo‘ladi?
«Bunyodkor» klubi axborot xizmatining ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yil uchun to‘lovlarni belgilangan muddatda to‘lashning imkoni bo‘lmagan.
«Joriy yil uchun Rivaldo Ferreira oldidagi qarzdorlik bo‘yicha to‘lovlar 2026 yil 15 aprelga qadar amalga oshirilishi lozim edi. Biroq unga joriy yil uchun belgilangan to‘lovlar futbol klubidagi moliyaviy qiyinchiliklar tufayli hozirgi kunga qadar amalga oshirilmasdan kelinmoqda. Joriy yilning 6 may kuni mazkur futbolchining qonuniy vakillari tomonidan «Bunyodkor» futbol klubiga rasmiy ogohlantirish xati yuborildi. Unga ko‘ra, 48 soat ichida belgilangan qarzdorlikni bartaraf etish so‘ralgan bo‘lib, agar qarzdorlik ushbu muddatda bartaraf etilmasa, o‘zaro kelishuvlarda belgilangan qarzdorlik bo‘yicha chegirmalar bekor bo‘lishi, qarzdorlik kechiktirilgani uchun kompensatsiya va boshqa to‘lovlar undirish yuzasidan FIFAga murojaat qilinishi bayon etilgan», deyiladi klub xabarida.
Rivaldoning advokatlari yuborgan xatga ko‘ra, (xat nusxasi Kun.uz’da mavjud) to‘lov o‘z vaqtida amalga oshirilmagan taqdirda qarzning qolgan qismini to‘liq to‘lash, to‘lanmagan umumiy qarz summasiga 10 foiz miqdorida jarima, shuningdek, to‘lov muddati buzilgan birinchi kundan boshlab to‘lanmagan umumiy qarz summasiga har oy uchun 1 foizdan kechiktirilganlik uchun ustama hisoblanishi ko‘zda tutilgan.
Bunyodkor axborot xizmatiga ko‘ra, yuqorida qayd etilgan holat bo‘yicha 2026 yil 7 may kuni «O‘zbekneftgaz» AJ hamda O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasi rahbariyati xabardor qilingan.
«Joriy yilning 14 may kuni mazkur futbolchi ishi bo‘yicha FIFA tomonidan «Bunyodkor» futbol klubiga rasmiy ogohlantirish va jarima qo‘llash borasida xat yuborildi. Unga ko‘ra, 30 kun ichida Rivaldo Ferreira oldidagi belgilangan qarzdorlikni bartaraf etish so‘ralgan bo‘lib, agar qarzdorlik ushbu muddatda bartaraf etilmasa, FIFA tomonidan klubga nisbatan transfer taqiqi qo‘llanishi bayon etilgan», deyiladi xabarda.
Kun.uz manbasiga ko‘ra, «Bunyodkor»ning yillik budjeti davlat tomonidan ajratiladigan 35 mlrd so‘mdan iborat. Rivaldoning 2028 yilgacha bo‘lib to‘lanadigan qarzining 2026 yil uchun to‘lovlari esa umumiy budjetning yarmini tashkil etadi. Shuningdek, davlat ham 35 mlrd so‘mdan braziliyalik futbolchining qarzini yopishga ruxsat bermagan.
O‘z navbatida, «O‘zbekneftgaz» ham hukumat topshirig‘iga asosan 1 yanvardan futbol klublarini moliyalashtirishni butunlay to‘xtatganini qayd etgan holda, kompaniya «Bunyodkor»ning Rivaldo oldidagi qarzini to‘lamasligini ma’lum qildi. Bu qarzdorlik klub majburiyati ekani bilan izohlanyapti.
Iqtisodiyot
«O‘zmilliybank» AJ va «China International Capital Corporation» o‘rtasida Xitoy kapital bozoriga chiqish yuzasidan 1,5 mlrd. yuan miqdoridagi kelishuv imzolandi
2026 yil 6 may kuni O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov boshchiligidagi delegatsiyaning Gonkong maxsus ma’muriy xududiga rasmiy tashrifi doirasida “O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki” AJ (“O‘zmilliybank” AJ) va “China International Capital Corporation” o‘rtasida mandat kelishuvi imzolandi. Mazkur hujjat Gonkong fond birjasida 1,5 mlrd. yuan (220 mln. AQSh doll. ekv.) miqdoridagi “dim-sam” obligatsiyalarini chiqarishni tashkil etishni ko‘zda tutadi.
Mazkur hujjat Gonkong shahrida o‘tkazilgan birinchi O‘zbekiston-Xitoy iqtisodiy forumi doirasida imzolangan bo‘lib, ushbu tadbir ikki davlatning hukumat vakillari, moliyaviy tuzilmalar va biznes doiralarini birlashtirdi.
“O‘zmilliybank” AJ xalqaro kapital bozorlarida Xitoy yuanidagi obligatsiyalarni joylashtirishni tashkil etish bo‘yicha “China International Capital Corporation” bilan hamkorlik kelishuviga erishgan O‘zbekistondagi birinchi tijorat banki bo‘ldi.
Mazkur kelishuv O‘zbekiston korporativ qarzdorlarining Xitoy qarz kapitali bozoriga debyut chiqishi uchun asos yaratadi hamda tomonlarning o‘zaro uzoq muddatli manfaatlariga tayangan holda ushbu instrumentni rivojlantirishga bo‘lgan yondashuvni aks ettiradi. Shu bilan birga, obligatsiyalarni joylashtirish bo‘yicha yakuniy qaror bozor kon’yunkturasi, geosiyosiy vaziyat va foiz stavkalari dinamikasini hisobga olgan holda qabul qilinadi.
«O‘zmilliybank» AJ 2020 yildan buyon xalqaro kapital bozorining faol ishtirokchisi sifatida London va Vena fond birjalarida umumiy qiymati 1,13 mlrd AQSh dollari ekvivalentidagi 3 ta emissiyani muvaffaqiyatli amalga oshirdi. Mazkur transhlar doirasida 900 mln AQSh dollari hamda 2,9 trln so‘m miqdoridagi yevroobligatsiyalar muomalaga chiqarildi.
Imzolangan kelishuv yirik va uzoq muddatli moliyalashtirish manbalaridan biri bo‘lgan Xitoy kapital bozoriga “O‘zmilliybank” AJning chiqish imkoniyatlarini kengaytirishga, shuningdek, Xitoyning yetakchi moliya institutlari, jumladan, “Industrial and Commercial Bank of China”, “Bank of China”, “Agricultural Bank of China”, “Bank of Communications”, “Industrial Bank Co., Ltd.”, “China Construction Bank” va “China Minsheng Bank” bilan hamkorlikni rivojlantirishga qaratilgan.
Mazkur hujjat 2026 yilga mo‘ljallangan Davlat investitsiya dasturi doirasida “O‘zmilliybank” AJ oldiga qo‘yilgan xalqaro moliya institutlaridan jami 1,5 mlrd AQSh dollari miqdorida moliyalashtirish jalb qilish vazifasi ijrosini ham ta’minlaydi.
Bundan avval “O‘zmilliybank” AJ ishchi guruhi tomonidan Gonkong shahrida “China International Capital Corporation” jamoasi ko‘magida Xitoyning yirik moliya institutlari va institutsional investorlari bilan “Non-Deal Road Show” formatidagi qator uchrashuvlar o‘tkazildi.
Tadbirda Xitoyning 20 dan ortiq yetakchi moliya institutlari, jumladan, “Bank of Communications”, “Industrial Bank of China”, “CMBC Capital”, “Ping An Securities”, “Haitong International”, shuningdek, “Value Partners”, “Fountainhead”, “Arkkan”, “L&R”, “Lux Aeterna” va “Enhanced Investment Products” kabi aktivlarni boshqaruvchi kompaniyalar ishtirok etgan.
Bundan tashqari, “T. Rowe Price”, “Ninety One”, “Brevan Howard”, “Pictet” va “TT International” kabi qator xalqaro institutsional investorlar bilan xam uchrashuvlar bo‘lib o‘tgan.
Uchrashuvlar davomida “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi doirasida O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan makroiqtisodiy isloxotlar, “O‘zmilliybank” AJning 2025-yil yakunlari bo‘yicha moliyaviy natijalari, bankning rivojlantirish strategiyasi xamda xalqaro kapital bozorlariga chiqish borasidagi istiqbolli rejalari bo‘yicha taqdimotlar o‘tkazildi.
Investorlar tomonidan “O‘zmilliybank” AJning Xitoy yuanidagi obligatsiyalarini joylashtirish imkoniyatlariga yuqori qiziqish bildirildi, hamda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti raxbarligida amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlarga yuqori baxo berildi. Xitoy moliya institutlari, jumladan, “China International Capital Corporation” bilan strategik xamkorlik – halqaro kapital bozorlariga chiqish va moliyaviy resurslarni diversifikatsiya qilishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Ma’lumot uchun:
1. “O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki” AJ 1991-yilda tashkil etilgan bo‘lib, mamlakatning eng yirik tizimli axamiyatga ega banki xisoblanadi.
2025-yil yakunlariga ko‘ra, bank aktivlari 12 mlrd. AQSh doll.dan oshdi, kredit portfeli 9,0 mlrd. AQSh doll.ga yetdi, jami kapital 1,6 mlrd. AQSh doll.dan ortdi. Sof foyda esa 160 mln. AQSh doll.ni tashkil etdi. Bu respublika bank tizimidagi eng yuqori ko‘rsatkichlari hisoblanadi.
2. 1995-yilda tashkil etilgan “China International Capital Corporation” (CICC) Xitoyda zamonaviy investitsiya banking sohasining ilk ishtirokchilaridan biri xisoblanadi xamda milliy kapital bozorini rivojlantirishda muxim o‘rin tutib, xitoylik va xalqaro investorlar o‘rtasida o‘ziga xos ko‘prik vazifasini bajarib kelmoqda. Kompaniya investitsiya-bank konsaltingi, kapital bozorlarida joylashtirishlarni tashkil etish, aktivlarni boshqarish xamda brokerlik hizmatlarini o‘z ichiga olgan keng ko‘lamli hizmatlarni taqdim etadi.
CICC Xitoyning materik qismida keng tarmoqqa, shuningdek, Gonkong, Singapur, London va Nyu-York shaxarlarida horijiy ofislariga ega bo‘lib, transchegaraviy bitimlarni, jumladan, «Bir makon, bir yo‘l» tashabbusi doirasidagi loyixalarni amalga oshirishda ishtirok etib kelmoqda. 2024-yil yakunlariga ko‘ra, CICC’ning jami aktivlari 92,4 mlrd dollarni, xususiy kapitali 16 mlrd dollarni, sof foydasi esa 777 mln dollarni tashkil etdi.
-
Jamiyat4 days agoНавоийда бир неча кун қизғин давом этган «Медиа ҳафталик» якунланди
-
Dunyodan3 days ago
Prezident Tramp 13-15 may kunlari Xitoyga tashrif buyuradi.
-
Sport4 days agoO‘zbekiston o‘smirlar futbol terma jamoasi JCh yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi
-
Sport5 days ago“Barselona” bosh murabbiyining otasi “El Klasiko” kunida vafot etdi
-
Sport4 days agoDenovdagi kurash musobaqasi qotillik bilan yakunlandi: Taniqli polvon pichoqlab o‘ldirildi
-
Sport5 days ago“Barselona” ilk bor “Real”ni yengib, Ispaniya chempioni bo‘ldi
-
Jamiyat5 days ago
Bugun ayrim hududlarda kuchli yomg‘ir va shamol kuzatiladi
-
Jamiyat5 days ago
Toshkentda bugun bayramona mushakbozlik bo‘lib o‘tadi
