Connect with us

Iqtisodiyot

O‘zbekiston Xalqaro metrik konvensiyaga qo‘shilmoqchi. Bu nima beradi?

Published

on


Bu konvensiyaga a’zo bo‘lish orqali O‘zbekiston eksport-importdagi uskunalar va tovarlarning o‘lchovlari dunyo bo‘yicha tan olinishi, bu orqali Jahon savdo tashkilotiga kirishdagi texnik to‘siqlarni kamaytirishni maqsad qilgan. Tashkilotga to‘la a’zolik badali yiliga 60,6 ming dollarni tashkil etadi va O‘zbekistonning hozirgi qisman a’zolik maqomidan ko‘ra ko‘proq huquqlar beradi.


Metr o‘lchov birligining rasmiy marmar etaloni. Parij, Vandom maydoni / Foto: Shutterstock

Bugun, 2 avgust kuni Oliy Majlis Senati yalpi majlisida Xalqaro metrik konvensiyaga O‘zbekiston Respublikasining qo‘shilishi haqidagi qonun ma’qullandi.

Bu haqda Oliy Majlis Senati axborot xizmati Kun.uz’ga batafsil ma’lumot berdi.

Bu konvensiya – butun dunyodagi o‘lchov birliklarini (masalan: metr, kilogramm, gradus va hokazo) yagona tizimga solish, ularni xalqaro darajada tan olish va texnik hamkorlikni rivojlantirish uchun tuzilgan xalqaro shartnoma.

O‘zbekiston bu tizimga to‘liq a’zo bo‘lmoqchi, chunki eksport va importda ishlatiladigan uskunalar va mahsulotlar o‘lchovlari dunyo bo‘yicha tan olinishi va bu orqali Jahon savdo tashkilotiga kirishdagi texnik to‘siqlarni kamaytirishni maqsad qilgan.

2018 yildan buyon O‘zbekiston bu konvensiyaga “uyushgan a’zo” sifatida qisman qo‘shilgan. Shuningdek, o‘lchovlar bo‘yicha xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qilib kelmoqda. Endi O‘zbekiston unga to‘liq a’zo bo‘lmoqchi. Bu esa quyidagi imkoniyatlarni beradi:


xalqaro yig‘ilishlarda ovoz berish;
ilmiy loyihalarda ishtirok etish;
maxsus uskunalarni arzonroq narxda olish;
mutaxassislarni xalqaro laboratoriyalarda o‘qitish;
o‘z uskunalarini xalqaro darajada bepul kalibrlatish (ya’ni aniq ishlashini tekshirtirish).

Konvensiyaga a’zo bo‘lgan davlat tomonidan eksport qilinadigan mahsulotlar sifatli va aniq o‘lchovli deb tan olinadi, xalqaro standartlarga mos ish yuritish imkoniyati paydo bo‘ladi, import qilinadigan texnikalarni sertifikatlash osonlashadi va unda ishlab chiqarilgan asbob-uskunalar jahon bozorida tan olinadi.

Konvensiyaga qo‘shilgandan so‘ng 2025 yil uchun byuroning a’zolik badalini to‘lash uchun davlat budjetidan 60 648 yevro miqdorida mablag‘ ajratilishi, shuningdek, 2026 yildan boshlab davlat budjeti parametrlarini shakllantirishda byuroning yillik a’zolik badalini to‘lash bilan bog‘liq xarajatlar nazarda tutilgan.

2018 yil 13 iyuldan uyushgan a’zo sifatida yiliga 13,4 ming dollar to‘lanmoqda.

Xalqaro metrik konvensiya haqida

XMK – 1875 yildan beri faoliyat yuritayotgan xalqaro tashkilot. Hozirda 64 ta davlat to‘liq a’zo. Bosh ofisi Fransiyada joylashgan. Har 6 yilda Parijda yig‘ilish o‘tkaziladi.

Mazkur konvensiya 14 ta moddadan iborat bo‘lib, dastlab 1875 yil 20 may kuni qabul qilingan. Shundan so‘ng 1907, 1913 va 1921 yillarda konvensiya matniga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilgan.

Xalqaro tarozi va o‘lchovlar byurosi Fransiyaning Sevr shahrida joylashgan. Byuroning asosiy boshqaruv organi – Xalqaro qo‘mita bo‘lib, u bir vaqtning o‘zida konsultativ qo‘mitalarni boshqaradi va bosh konferensiyalarni o‘tkazadi. Shuningdek, byuro direktori va uning yordamchilarini ham lavozimga tayinlaydi.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

Raqobat qo‘mitasi propan narxini sun’iy oshirgan 31 ta kompaniyani jarimaga tortdi

Published

on


Raqobat qo‘mitasining Maxsus komissiyasi mahalliy bozorga propan yetkazib berish bilan shug‘ullanuvchi 31 ta kompaniyaga nisbatan narxlarni asossiz ravishda oshirish holatlari bo‘yicha ish qo‘zg‘atdi. Tekshiruv yakunlariga ko‘ra, qoidabuzar kompaniyalarga 28,9 mlrd so‘m miqdorida jarima tayinlandi. Shuningdek, asossiz olingan 34,1 mlrd so‘m pul mablag‘larini respublika budjetiga qaytarish bo‘yicha qaror qabul qilingan.

2025 yil noyabr-dekabr oylari va joriy yilning yanvar oyida propanning birja savdolaridagi boshlang‘ich narxini asossiz oshirish va hajmlarni sun’iy ravishda birja savdolariga chiqarmaslik holatlari kuzatilgan, deya xabar berdi Raqobat qo‘mitasi axborot xizmati.

Nazorat tadbirlari va xo‘jalik yurituvchi sub’yektlar bilan o‘tkazilgan muhokamalar yakuniga ko‘ra, quyidagi 31 ta kompaniya tomonidan raqobat to‘g‘risidagi qonunchilik talablari buzilgan deb topildi:


«POYTUG‘ GAZ TO‘LDIRISH KORXONASI» MChJ,
«TARAQQIYOT GAZ SERVIS» MChJ,
«SHIRIN GAZ SERVIS» MChJ,
«OLTINKO‘L HAMKOR RIVOJ» MChJ,
«OSIYO HAMKOR MAKS» MChJ,
«INGINERING GAZAVTO SERVIS» MChJ,
«NAMANGAN-ISTIQLOL BOG‘I» MChJ,
«NASAF TA”MINOT GAZ PRESS» MChJ,
«FRIDAY-EXSTRA» XK,
«SAIDBEK TURABOV» MChJ,
«PLANETA NEFT GAZ INVEST» MChJ,
«GOLD SAMARKAND OIL» MChJ,
«MAROQAND-ENERGY GAZ OIL» MChJ,
«ASATILLO BOBO GAZ INVEST» MChJ,
«UNIT GROUP SIRDARYA» MChJ,
«GAZONE» MChJ,
«CRITICAL MERCHANT» MChJ,
«NAFTON» MChJ,
«FARG‘ONA GAZ TO‘LDIRISH STANSIYASI» MChJ,
«DAVR GLOBAL SYSTEM» MChJ,
«LUTF GAZ OIL» MChJ,
«PRIME ENERGI OIL» MChJ,
«OILCHEM» MChJ,
«SH-Z HANDSOME GROUP» MChJ,
«CRUDE OIL» MChJ,
«TARBATNEFT» MChJ,
«INTERNEFT» MChJ,
«GTL GAZ» MChJ,
«WIMBLEDON OIL» MChJ,
«INTER GAS OIL LPG» MChJ,
«ENERGIE-GROUP» MChJ

Shundan, 12 ta sub’yekt («SHIRIN GAZ SERVIS» MChJ, «NASAF TA’MINOT GAZ PRESS» MChJ, «FRIDAY-EXSTRA» XK, «MAROQAND-ENERGY GAZ OIL» MChJ, «ASATILLO BOBO GAZ INVEST» MChJ, «UNIT GROUP SIRDARYA» MChJ, «GAZONE» MChJ, «FARG‘ONA GAZ TO‘LDIRISH STANSIYASI» MChJ, «OILCHEM» MChJ, «SH-Z HANDSOME GROUP» MChJ, «INTERNEFT» MChJ hamda «GTL GAZ» MChJ) tomonidan birja savdolarida raqobatga zid bo‘lgan muvofiqlashtirilgan harakatlarni amalga oshirganlik holatlari, qolgan holatlarda birja savdolarida boshlang‘ich narxlarni asossiz oshirish, mahsulotni qonunchilikka zid ravishda to‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnomalar asosida sotganlik harakatlari sodir etilganligi aniqlangan.

Yuqoridagilarga ko‘ra, qo‘mita Maxsus komissiyasi tomonidan 31 ta sub’yekt tomonidan «Raqobat to‘g‘risida»gi qonun talablari buzilganligi e’tirof etilib, qonunbuzilishi davridagi tovar aylanmasiga nisbatan (28,9 mlrd so‘m) moliyaviy jarima qo‘llash hamda asossiz olingan (34,1 mlrd so‘m) pul mablag‘larini respublika budjetiga yo‘naltirish bo‘yicha qaror qabul qilingan.

Qayd etilishicha, ko‘rilgan tezkor choralar natijasida propan narxi 21 foizgacha arzonlashtirilishiga erishilgan. 



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekistonda metallurgiya sanoati yil boshida 2,1 barobarga o‘sdi

Published

on


O‘zbekistonda metallurgiya sanoati yil boshida 2,1 barobarga o‘sdi. 

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning yanvar oyida O‘zbekistonda 29,2 trln so‘mlik metallurgiya sanoati mahsulotlari ishlab chiqarilgan.

Bu ko‘rsatkich 2025-yilning mos davriga nisbatan 2,1 barobarga oshgan.

Yillar kesimida metallurgiya sanoati hajmi quyidagicha (yanvar):

2020- yil – 4,8 mlrd so‘m

2021-yil – 6,8 mlrd so‘m

2022-yil – 7,7 mlrd so‘m

2023-yil – 8,1 mlrd so‘m

2024-yil – 10,4 mlrd so‘m

2025-yil – 14,1 mlrd so‘m

2026-yil – 29,2 mlrd so‘m. 



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Issiqxona xo‘jaliklariga yangi imtiyozlar beriladi

Published

on


Prezident qaroriga muvofiq, aholini kuz-qish mavsumlarida qishloq xo‘jaligi mahsulotlari bilan barqaror ta’minlash maqsadida issiqxona xo‘jaliklarini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan qator yangi imtiyoz va preferensiyalar joriy etildi.

2026 yil 25 martda qabul qilingan “Aholini kuz-qish mavsumlarida qishloq xo‘jaligi mahsulotlari bilan barqaror ta’minlashning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi prezident qaroriga ko‘ra, 2026–2027 yillarda respublikada issiqxonalar faoliyatini rivojlantirish bo‘yicha asosiy maqsadli ko‘rsatkichlar belgilandi.

Jumladan, Surxondaryo viloyati Sherobod tumanida kamida 940 gektar maydonda zamonaviy issiqxona majmualarini tashkil etish rejalashtirilgan. Shuningdek, energiya tejamkor va muqobil energiya manbalariga asoslangan isitish tizimlari ulushini kamida 50 foizga yetkazish ko‘zda tutilgan.

Qarorga muvofiq, Surxondaryo viloyatida “Surxon-Agro” erkin iqtisodiy zonasi tashkil etiladi. Mazkur hududda faoliyat yurituvchi issiqxona xo‘jaliklariga qator imtiyozlar taqdim etiladi.

Xususan, yer uchastkalari tadbirkorlarga elektron onlayn auksion orqali ijaraga berilganda 5 yil davomida ijara to‘lovining nol stavkasi qo‘llanadi. Shuningdek, issiqxonalarni sug‘orish va texnologik jarayonlar uchun foydalaniladigan oqova hamda yerosti suvlari uchun to‘lovlardan 3 yil muddatga ozod etish belgilangan.

Bundan tashqari, anomal sovuq ob-havo sharoitlarida, ekologik talablarga rioya qilingan holda, istisno tariqasida ko‘mir yoqishga ruxsat beriladi.

Mazkur chora-tadbirlar issiqxona xo‘jaliklarini rivojlantirish, oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmini oshirish va aholini yil davomida barqaror ta’minlashga xizmat qiladi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekistonda 15 turdagi mahsulot uchun xomashyoga import bojlari bekor qilinadi

Published

on


Tarkibidagi xomashyo O‘zbekistonda ishlab chiqarilmaydigan 15 turdagi mahsulot uchun xomashyoga import bojlari olib tashlanadi. Maqsad – mahalliy ishlab chiqarishni qo‘llab-quvvatlash va ichki bozordagi raqobatni oshirish. Bosh vazir o‘rinbosari Jamshid Xo‘jayev qandolat mahsulotlari misolida vaziyatni izohlab, ayni paytda shokolad va boshqa shirinliklarni import qilish mahalliy ishlab chiqarishdan arzonga tushayotganiga e’tibor qaratdi. Buning asosiy sababi tayyor mahsulotlarga bojlar yo‘q, ammo xomashyoga tariflar saqlanib qolyapti.

O‘zbekistonda 15 turdagi mahsulotni ishlab chiqarish uchun zarur bo‘lgan xomashyo importiga bojxona bojlari bekor qilinadi. Bu haqda 28 mart kuni bosh vazir o‘rinbosari Jamshid Xo‘jayev Idoralararo komissiyaning Jahon savdo tashkiloti bilan hamkorlik bo‘yicha tadbirkorlar bilan o‘tkazilgan ilk ochiq muloqotida ma’lum qildi.

Xo‘jayevning ta’kidlashicha, ayrim mahsulotlarda “tarif inversiyasi” holati mavjud. Ya’ni tayyor mahsulotlar import qilinishi arzonroq, ammo ushbu turdagi mahsulotlarni mamlakat ichida ishlab chiqarish uchun kerakli xomashyolarga yuqori bojlar qo‘llanyapti. Natijada mahalliy ishlab chiqaruvchilar tannarxning oshishi, import mahsulotlari bilan raqobat qilish imkoniyatining pasayishi kabi muammolarga duch kelishyapti, ko‘p korxonalar to‘laqonli ishlay olmayapti.

Bosh vazir o‘rinbosari qandolat mahsulotlari misolida vaziyatni izohlab, ayni paytda shokolad va boshqa shirinliklarni import qilish mahalliy ishlab chiqarishdan arzonga tushayotganiga e’tibor qaratdi. Buning asosiy sababi tayyor mahsulotlarga bojlar yo‘q, ammo xomashyoga bojlar saqlanib qolyapti.

2025 yil dekabr oyida prezident JST bilan hamkorlik bo‘yicha Idoralararo komissiyaga “bojxona hududida qayta ishlash” bojxona rejimi doirasida ayrim tovarlarni olib kirishga va tayyor mahsulotlarni ichki bozorda sotishga ruxsat berish vakolatini bergan edi. Ishchi guruh tahlil o‘tkazib, tajriba tariqasida yangi tartib qo‘llanishi rejalashtirilayotgan bir qator tovarlarni tanlab olgan. Xususan, 15 turdagi mahsulot uchun xomashyo importida bojlar bekor qilinishi mumkin. Ular qatoriga quyidagilar kirishi mumkin:


elektr skuterlar;
nogironlik aravachalari;
kungaboqar yog‘i;
marmeladlar;
karamelli shirinliklar;
shokolad;
bolalar ozuqasi;
tez tayyorlanadigan ugra;
pryanik va pechenelar;
vaflilar;
piroglar;
kekslar;
jyem va murabbolar;
konservalangan qulupnay;
shakarli ichimliklar.

Xo‘jayevning so‘zlariga ko‘ra, tadbirkor mahsulotni ichki bozorda sotgan taqdirdagina QQS to‘laydi. Bundan tashqari, tayyor mahsulot mamlakat ichida sotilganda, unga tayyor mahsulot sifatida boj undiriladi, biroq uni ishlab chiqarish uchun zarur bo‘lgan barcha xomashyo bojsiz olib kiriladi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekistonda noshirlik sohasidagi korxonalar soni oshdi

Published

on


2026-yil 1-fevral holatiga ko‘ra, O‘zbekistonda nashriyotchilik faoliyati sohasida 2,1 mingta korxona faoliyat yuritmoqda. Bu Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.

Qayd etilishicha, ko‘rsatkich o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 520 taga ko‘paygan. Bu esa noshirlik bozorida yangi ishtirokchilar paydo bo‘layotganini anglatadi.

So‘nggi yillarda korxonalar soni ma’lum darajada o‘zgaruvchan dinamikani namoyon etgan. 2022-yil 1 fevral holatida 1 587 ta korxona qayd etilgan.

2023-yilda bu ko‘rsatkich 1 677 taga yetgan bo‘lsa, 2024-yilda 1 632 taga biroz pasaygan. 2025-yilda esa 1 571 ta korxona faoliyat yuritgan.

2026-yildagi 2 091 ta natija esa sohada keskin o‘sish yuz berganini ko‘rsatadi va avvalgi yillar tendensiyasidan farq qiladi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.