Siyosat
O‘zbekiston va Ozarbayjon qardosh mamlakatlar, ishonchli ittifoqchilardir
Toshkent shahrida bo‘lajak Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining yettinchi Maslahat uchrashuvi oldidan Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyev bilan intervyu tashkil qilindi.
– Hurmatli janob Prezident, yaqin kunlarda Toshkent shahrida bo‘lib o‘tadigan Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlari Maslahat uchrashuvida ishtirok etishingiz kutilyapti. Ushbu format haqida qanday fikrdasiz? Ozarbayjonning mintaqa davlatlari bilan aloqalari qay tusda rivojlanmoqda va hamkorlikning bugungi darajasi Sizni qoniqtiradimi?
– Avvalo, ta’kidlamoqchimanki, bu Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlari Maslahat uchrashuvida faxriy mehmon sifatida uchinchi bor ishtirok etishim. Men qatnashgan birinchi shunday tadbir 2023 yil Dushanbeda, ikkinchisi 2024 yil Ostonada bo‘lib o‘tgan. Navbatdagi muloqotga Toshkent mezbonlik qiladi. Barcha hamkasblarim, ayniqsa O‘zbekiston Prezidenti, birodarim Shavkat Mirziyoyevga taklif hamda Ozarbayjonning ushbu muhim tadbirda ishtirokini qo‘llab-quvvatlagani uchun samimiy minnatdorlik bildiraman.
Ozarbayjon va Markaziy Osiyo mamlakatlari strategik ahamiyati tobora ortib borayotgan umumiy tarixiy-madaniy, geografik va geosiyosiy makonni barpo etmoqda. Bir qarashda Ozarbayjonni Markaziy Osiyo davlatlaridan ajratib turgan Kaspiy dengizi, aslida, davlatlarimizni jipslashtiruvchi muhim omil hisoblanadi. Bugun ushbu dengiz shunchaki geografik tushuncha emas, balki, strategik birlik, iqtisodiy salohiyat va xalqlarimizning tarixiy hamkorligi ramzidir.
Mamlakatlarimizni nafaqat geografik yaqinlik, balki tarixiy-madaniy aloqalar, mushtarak diniy va ma’naviy qadriyatlar, urf-odatlar birlashtirib turadi.
Ozarbayjon mintaqadagi barcha mamlakatlar bilan hamkorlikni eng yuqori darajada har tomonlama rivojlantirishga alohida e’tibor qaratadi. Ikki tomonlama asosda o‘rnatilgan mazkur strategik sheriklik va ittifoqchilik munosabatlari, shuningdek faol siyosiy muloqotimiz, o‘zaro tashriflarimiz ushbu jarayon muvaffaqiyatli kechishida hal qiluvchi ahamiyatga ega, deb hisoblayman.
So‘nggi bir necha yil ichida davlat rahbarlarining o‘zaro tashriflari va muloqotlari dinamikasi munosabatlarimiz yuqori darajada ekanini yaqqol namoyon etmoqda. Xususan, oxirgi 3 yil ichida Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlari Ozarbayjonga 30 ga yaqin tashrifni amalga oshirdi, men esa xuddi shu davrda qardosh mamlakatlarga 13 marta bordim.
O‘rta yo‘lakning ahamiyati ortib borayotgani sheriklik ko‘lamini kengaytirish uchun qo‘shimcha imkoniyatlar yaratmoqda.
Ishonchim komilki, Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining 7-Maslahat uchrashuvi qardosh xalqlarimiz o‘rtasidagi azaliy do‘stlik rishtalarini mustahkamlash, siyosiy, iqtisodiy, transport, investitsiya, energetika, madaniy-gumanitar va raqamli transformatsiya sohalaridagi ko‘p qirrali hamkorlikni kengaytirishda muhim bosqich bo‘ladi.
– Muhtaram Prezident, Ozarbayjon va Markaziy Osiyo mamlakatlari o‘rtasidagi o‘zaro tashriflar jadallashgani, faol siyosiy muloqot yo‘lga qo‘yilib, o‘zaro anglashuv yuksak darajaga ko‘tarilganini ta’kidladingiz. So‘nggi bir yarim yil ichida O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Ozarbayjonga 5 marta tashrif buyurdi. Qolaversa, yil davomida turli xalqaro maydonlarda ham bir necha bor uchrashdingizlar. Ozarbayjon va O‘zbekiston o‘rtasida diplomatik munosabat o‘rnatilganining 30 yilligi nishonlanayotgan joriy yildagi ikki tomonlama aloqalar holatini qanday baholaysiz?
– O‘zbekiston – Ozarbayjon uchun qardosh mamlakat, ishonchli ittifoqchi. Bizni mushtarak ildizlar, ma’naviy qadriyatlar, til, etnik yaqinlik, boy tarixiy va madaniy meros birlashtirib turadi. Asrlar davomida qardosh xalqlarimiz o‘zaro iliq munosabatda bo‘lib, bir-birini chuqur hurmat qilgan. Bugun davlatlararo munosabatlarimiz ana shu mustahkam poydevor asosida muvaffaqiyatli rivojlanib borayotgani quvonarli, albatta.
Hozirga kelib, Ozarbayjon va O‘zbekiston o‘rtasidagi munosabatlar eng yuqori – ittifoqchilik darajasiga ko‘tarilgan.
Prezident Shavkat Miromonovich Mirziyoyev bilan o‘rtamizda shakllangan ishonchli va do‘stona shaxsiy munosabatlar ham ikki tomonlama aloqalarni rivojlantirishda muhim omil hisoblanadi. O‘zbekiston yetakchisining davlatlararo munosabatlarimiz rivojiga qo‘shayotgan shaxsiy hissasi, keng ko‘lamli hamkorlikni izchil mustahkamlash masalalariga qaratayotgan doimiy e’tiborini alohida ta’kidlamoqchiman.
Qardosh O‘zbekiston rahbari, atoqli davlat arbobi, Ozarbayjonning yaqin do‘sti Prezident Shavkat Mirziyoyevni yurtimizda qabul qilish biz uchun doim katta sharaf va mamnuniyat bag‘ishlaydi. Qayd etganingizdek, o‘tgan bir yarim yil davomida bunday tashriflar besh marta yuz berdi. Bularning bari munosabatlarimizning yuqori sur’atidan dalolat.
O‘tgan yil avgust oyida men davlat tashrifi bilan O‘zbekistonda, shu yil iyul oyida esa O‘zbekiston Prezidenti Ozarbayjonda bo‘ldi. Ushbu tarixiy tashriflar doirasida o‘nlab, jumladan Strategik sheriklikni yanada mustahkamlash to‘g‘risidagi deklaratsiya, Ittifoqchilik munosabatlari to‘g‘risidagi shartnoma, Ozarbayjon Respublikasi va O‘zbekiston Respublikasi o‘rtasida 2025-2029 yillarga mo‘ljallangan Ittifoqchilik munosabatlari to‘g‘risidagi shartnomani amalga oshirish bo‘yicha “Yo‘l xarita”si va boshqa muhim hujjatlar imzolandi. O‘tgan qisqa davr mobaynida ulkan ishlar bajarildi. O‘zaro tashriflarning hammasi Ozarbayjon – O‘zbekiston munosabatlarini barcha sohalarda mustahkamlash, shuningdek Markaziy Osiyo va Kaspiy mintaqasini o‘z ichiga olgan yagona geografik makonda sheriklikning yangi imkoniyatlarini ro‘yobga chiqarishga kuchli turtki berdi.
Munosabatlarimizni rivojlantirish strategiyasini belgilashda 2023 yil avgust oyida ta’sis etilgan Oliy davlatlararo kengash ham alohida o‘rin tutadi. O‘zaro davlat tashriflari doirasida – 2024 yil 22 avgust kuni Toshkentda va 2025 yil 2 iyulda Bokuda ushbu tuzilma yig‘ilishlari bo‘lib o‘tdi.
O‘zbekiston Ozarbayjonning hududiy yaxlitligini doimo qo‘llab-quvvatlab kelgan. Fursatdan foydalanib, qardosh O‘zbekistonga Qorabog‘ni tiklash, xususan Fuzuliyda hozir 600 nafarga yaqin o‘quvchi tahsil olayotgan buyuk o‘zbek olimi Mirzo Ulug‘bek nomidagi maktab qurilishiga qo‘shgan hissasi uchun minnatdorlik bildiraman. O‘zbekiston Qorabog‘ mintaqasini tiklashda yordam ko‘rsatish tashabbusi bilan chiqqan dunyodagi birinchi davlat bo‘ldi. Biz buni mamlakatlarimiz va xalqlarimiz o‘rtasidagi hamjihatlik, do‘stlik, birodarlik ifodasi sifatida doimo yodda saqlaymiz.
Qardosh mamlakatga bo‘lajak tashrifni intizorlik bilan kutyapman. Har safar O‘zbekistonning jadal rivojlanishini, mamlakat xalqi erishayotgan ulkan yutuqlarni behad mamnunlik bilan kuzataman. Keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilayotgani, jamiyat hayotining barcha sohalari izchil modernizatsiya qilinayotgani mamlakatning xalqaro maydondagi obro‘-e’tibori va mavqeini yanada yuksaltirishga xizmat qilmoqda. Bu yutuqlar do‘stim va birodarim Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida olib borilayotgan, aniq maqsadga yo‘naltirilgan va puxta o‘ylangan davlat siyosati samarasidir.
Mamlakatlarimiz o‘rtasidagi hamkorlik nafaqat ikki tomonlama formatda, balki xalqaro maydonda ham muvaffaqiyatli rivojlanmoqda. Ozarbayjon va O‘zbekiston Turkiy davlatlar tashkilotining faol a’zolari hisoblanib, turkiy birlikni mustahkamlashga salmoqli hissa qo‘shmoqda. Bundan tashqari, munosabatlarimiz BMT, Qo‘shilmaslik harakati, Islom hamkorlik tashkiloti, Iqtisodiy hamkorlik tashkiloti, OHIChK va boshqa xalqaro tuzilmalar doirasida ham samarali tus olgan.
– Ozarbayjon va O‘zbekiston o‘rtasidagi savdo-iqtisodiy hamkorlikning bugungi darajasini qanday baholaysiz?
– Savdo-iqtisodiy hamkorlikning hozirgi dinamikasidan to‘liq qoniqish mumkin. Har ikki tomon o‘zaro aloqalarni kengaytirish uchun katta ishlar qilmoqda, yangi loyihalarni ilgari surib, qo‘shma tashabbuslar ilgari surishga alohida e’tibor qaratmoqda. Bugungi kunda Ozarbayjonda O‘zbekiston investitsiyasi ishtirokidagi 120 ga yaqin tijorat tashkiloti ro‘yxatdan o‘tgan holda, iqtisodiyotning turli tarmoqlari, jumladan sanoat, qishloq xo‘jaligi, qurilish, transport va xizmat ko‘rsatish sohalarida muvaffaqiyatli faoliyat yuritmoqda.
Ozarbayjon va O‘zbekiston o‘rtasidagi savdo jadal sur’at bilan rivojlanmoqda. Xususan, 2024 yil o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 252 million dollarni tashkil etdi, 2025 yil yanvar-sentyabr oylarida ushbu ko‘rsatkich o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 87,5 foiz o‘sib, 319 million dollarga yetdi.
Sarmoyaviy hamkorlik mustahkamlanmoqda. Bugungi kunga qadar O‘zbekiston Ozarbayjon iqtisodiyotiga 21,8 million dollar sarmoya kiritgan, Ozarbayjon esa O‘zbekiston iqtisodiyotiga 183,5 million dollar investitsiya yo‘naltirgan. 2023 yil umumiy kapitali 500 million dollarlik, ham mamlakatlarimiz hududida, ham uchinchi davlatlarda loyihalar amalga oshirishni ko‘zda tutgan Ozarbayjon – O‘zbekiston qo‘shma investitsiya kompaniyasi tashkil etildi.
Yengil sanoatni rivojlantirish uchun yangi imkoniyatlar yaratayotgan, an’anaviy do‘stlik va qardoshlik rishtasini mustahkamlashga hissa qo‘shayotgan Xonkendidagi qo‘shma korxona – tikuvchilik fabrikasi ham alohida e’tiborga loyiq.
Iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish orqali sheriklikning istiqbolli yo‘nalishlarini belgilashda Ozarbayjon Respublikasi va O‘zbekiston Respublikasi o‘rtasida hamkorlik bo‘yicha hukumatlararo komissiya faoliyatini e’tirof etish lozim. Muntazam o‘tkazib kelinayotgan Ozarbayjon – O‘zbekiston mintaqaviy forumi ayni yo‘nalishdagi hamkorlikni rivojlantirish uchun samarali platformaga aylandi.
Ozarbayjon qardosh O‘zbekiston bilan iqtisodiyotning barcha tarmoqlarida hamkorlikni yanada kengaytirishdan manfaatdor. Buning uchun yuksak siyosiy iroda va ulkan salohiyat mavjud. Bugungi kunga qadar iqtisodiy aloqalarni yanada kengaytirish uchun ishonchli huquqiy asos yaratgan 200 ga yaqin hujjat imzolangan. Ozarbayjon bundan keyin ham ikki tomon manfaatlariga mos keladigan, xalqlarimiz o‘rtasidagi do‘stlik va sheriklikni mustahkamlashga xizmat qiladigan hamkorlikni qo‘llab-quvvatlaydi.
– Transport, logistika va energetika sohalarida ikki tomonlama hamkorlikning qanday istiqbollarini ko‘ryapsiz?
– Mamlakatlarimiz o‘rtasidagi hamkorlikning asosiy yo‘nalishlaridan biri diversifikatsiyalangan transport-logistika infratuzilmasini yarati va tranzit imkoniyatini kengaytirishdir. Bu borada mamlakatlarimizning “O‘rta yo‘lak” xalqaro transport yo‘lagidagi ishtiroki alohida ahamiyatga ega. Bu jarayonda Ozarbayjon O‘zbekiston va Markaziy Osiyo mamlakatlari uchun muhim tranzit davlat hisoblanadi. So‘nggi yillarda ushbu yo‘lak orqali eksport imkoniyati va tashuv salmog‘ini oshirish masalasi alohida strategik ahamiyat kasb etmoqda.
2024 yil mamlakatlarimiz o‘rtasidagi tranzit tashuv 2023 yilga nisbatan 18 foizdan ko‘proq oshib, 1 million 300 ming tonnadan ortdi. 2025 yilning to‘qqiz oyidayoq bu ko‘rsatkich qariyb 1 million tonnaga yetib, transport almashinuvi jadal o‘sib borayotganini ko‘rsatdi.
Ozarbayjonda yaratilgan zamonaviy transport infratuzilmasi, jumladan savdo floti, yaqin yillarda quvvati 25 million tonnaga yetadigan “Alat” xalqaro savdo porti, Boku– Tbilisi –Qars temir yo‘li, shuningdek mamlakatning to‘qqiz xalqaro aeroporti global transport va logistika markazi sifatidagi o‘rnimizni mustahkamlovchi omillardir. Bundan tashqari, Zangezur yo‘lagi ochilishi ham Markaziy Osiyoning barcha mamlakatlariga foyda keltiradi.
Shaharlarimiz o‘rtasidagi avia parvozlar muhim ahamiyatga ega. “AZAL” aviakompaniyasi haftasiga Boku – Toshkent – Boku yo‘nalishida 7 marta, Boku –Samarqand – Boku hamda Boku – Urganch –Boku yo‘nalishlarida 2 martadan yo‘lovchi reyslarini amalga oshirmoqda. O‘z navbatida, bir haftada “Uzbekistan Airvays” aviakompaniyasi samolyotlari Toshkent –Boku – Toshkent yo‘nalishi bo‘ylab 3 marta, “Syentrum” kompaniyasi uchoqlari esa 2 marta uchyapti.
Energetika sohasidagi hamkorlik va “yashil” energetikani rivojlantirish ham ustuvor yo‘nalishlar bo‘lib qolmoqda. “SOSAR” O‘zbekistonga Ozarbayjon neft va neft-kimyo mahsulotlari eksport qiladi. 2016 yildan buyon “Ozlitineftgaz” instituti va “SOSAR NIPI Neftegaz” negizida tashkil etilgan “Neftegaztexnologiya” qo‘shma korxonasi muvaffaqiyatli faoliyat yuritmoqda.
2024 yil Ozarbayjon, Qozog‘iston va O‘zbekiston energetika tizimlarini integratsiyalash va qayta tiklanadigan energiya manbalarini rivojlantirishga qaratilgan qator strategik bitim va memorandumlarni imzoladi. Bu mintaqani barqaror rivojlantirish va energetika sohasidagi hamkorlikni mustahkamlash uchun yangi istiqbollar ochadi.
– Ozarbayjon va O‘zbekistonning madaniy-gumanitar sohadagi hamkorligi haqida nima deya olasiz?
– Madaniy-gumanitar hamkorlik mamlakatlarimiz o‘rtasidagi do‘stlik va qardoshlikni mustahkamlash, xalqlar o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri muloqotni kengaytirishda muhim rol o‘ynaydi. Biz umumiy tarixiy-madaniy qadriyatlarni asrab-avaylash yo‘lida birga odimlab, barcha darajalarda yaqin hamkorlikni davom ettiryapmiz.
Xususan, 2023 yil Ozarbayjonda O‘zbekiston madaniyati kunlari, 2024 yil O‘zbekiston fan va madaniyat kunlari o‘tkazildi. Shu yil O‘zbekistonda Ozarbayjon madaniyati kunlari, Xiva shahrida “Shusha kunlari” tashkil etildi. Ushbu tadbirlar xalqlarimizning boy madaniy merosini namoyon etish, o‘zaro hamjihatlikni mustahkamlash va bir-birimizning ma’naviy olamimizni boyitishga bo‘lgan yakdil intilishni aks ettiradi.
Mamlakatlarimiz hududlari o‘rtasidagi hamkorlikni rivojlantirishga ham alohida e’tibor qaratilmoqda. Ismoilli – Rishton, Shusha – Xiva, Lankaran – Buxoro, Sheki – Qo‘qon, Bilasuvar – Termiz, Mingachevir – Namangan, Fuzuliy – Guliston, Quba – Jizzax, Beylagan – Shahrisabz shaharlari o‘rtasida birodarlik va sheriklik aloqalari o‘rnatildi. Hududlararo aloqalar faollashuvi xalqlarni yaqinlashtirish, tajriba almashish va hamkorlikning madaniy-gumanitar kun tartibini boyitishga xizmat qilmoqda.
Mamlakatlarimiz o‘rtasidagi do‘stlikning ramziy ifodasi sifatida madaniy ahamiyatga ega ob’yektlar mavjud: Toshkentda Haydar Aliyev maydoni bor. Shu yil iyul oyida Bokuda “O‘zbekiston” bog‘iga tamal toshi qo‘yildi.
Fursatdan foydalanib, Ozarbayjon xalqining umummilliy yetakchisi Haydar Aliyev xotirasiga ko‘rsatilayotgan ehtirom, chin birodarlik munosabati uchun O‘zbekiston rahbariyati va butun qardosh o‘zbek xalqiga minnatdorlik bildirmoqchiman.
Sport sohasidagi hamkorlikda ham yaxshi natijalarga erishilmoqda. Ikki davlatning birgalikdagi sa’y-harakatlari natijasida FIFA Ijroiya qo‘mitasi 2027 yil bo‘lib o‘tadigan U-20 Jahon chempionati final bosqichini Ozarbayjon va O‘zbekistonda o‘tkazish to‘g‘risida qaror qabul qildi. Bu Yevropa va Osiyoni birlashtiradigan umumiy tarixiy yutug‘imizdir.
Ommaviy axborot vositalari va nodavlat tashkilotlar o‘rtasidagi hamkorlik ham samarali rivojlanmoqda. 2024 yil 23-25 sentyabr kunlari Toshkentda birinchi O‘zbekiston – Ozarbayjon mediaforumi, joriy yil 29 sentyabrda Bokuda ikkinchi Ozarbayjon –O‘zbekiston mediaforumi bo‘lib o‘tdi. Bundan tashqari, 2024 yil dekabr oyida Toshkentda ilk bor O‘zbekiston va Ozarbayjon nodavlat tashkilotlari forumi tashkil etildi.
Mazkur tadbirlar va amalga oshirilgan loyihalarning barchasi Ozarbayjon va O‘zbekistonning madaniy-gumanitar sohadagi mustahkam qardoshlik aloqalarini yaqqol namoyon etib, xalqlarimiz o‘rtasidagi do‘stlikni mustahkamlash, ma’naviy va madaniy hamkorlikni yanada rivojlantirishga xizmat qilmoqda.
– Janob Prezident, ushbu mazmunli suhbat uchun tig‘iz ish jadvalingizdan vaqt ajratganingiz uchun rahmat.
– O‘zbek xalqining Ozarbayjon –O‘zbekiston munosabatlari va umuman mintaqada ro‘y berayotgan jarayonlarga qiziqishi tobora ortib borayotgani menga katta mamnuniyat bag‘ishlaydi. Asrlar davomida qardosh xalqlarimiz va mamlakatlarimizni bog‘lab kelgan do‘stlik va hamkorlik rishtalari bardavom bo‘lsin.
Siyosat
O‘zbekistonda bolalar va nogironligi bo‘lgan shaxslarni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash va himoya qilishni kuchaytirmoqda
Prezident Shavkat Mirziyoyev aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlarini qo‘llab-quvvatlash, ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatishni kengaytirish va yaxshilash bo‘yicha takliflarni ko‘rib chiqdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Takliflarda asosiy e’tibor ruhiy nogironligi bo‘lgan shaxslarga ijtimoiy xizmat ko‘rsatish tizimini takomillashtirish, ularning jamiyat hayotida to‘liq ishtirokini ta’minlash, oilaviy sharoitlarda kompleks xizmatlar ko‘rsatishni kengaytirish, tarbiyachilarni qo‘llab-quvvatlashga qaratildi.
Rivojlanishda nuqsonlari boʻlgan 0 yoshdan 3 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun yangi “erta aralashuv” xizmati 2026-yil 1-iyunga qadar bosqichma-bosqich ishga tushiriladi va tuzatish, taʼlimni qoʻllab-quvvatlash, nutq va jismoniy terapiya va boshqalarni koʻrsatadi.
Ushbu xizmat nodavlat notijorat tashkilotlari tomonidan elektron registrlar orqali taqdim etiladi. Tug‘ma kasalliklari bo‘lgan bolalarni qo‘shimcha tibbiy ko‘rikdan o‘tkazish va jarrohlik operatsiyalari bilan bog‘liq xarajatlar davlat tibbiy sug‘urta jamg‘armasi hisobidan qoplanadi.
2026-yilda I va II guruh nogironligi va ruhiy kasalligi bo‘lgan shaxslar uchun yangi ijtimoiy xizmatlar bosqichma-bosqich joriy etilishi rejalashtirilgan. Bunga “Yangi kun” kunduzgi parvarishlash xizmatlari, uyda parvarishlash, “Madad” kichik guruhlari uy dasturlari va “Ijtimoiy dam olish” sxemasi bo‘yicha qisqa muddatli ishga joylashtirish kiradi.
Ushbu xizmat oilalarni parvarish qilish va nazorat qilish orqali qo’llab-quvvatlash, shu bilan birga kundalik turmush ko’nikmalarini rivojlantirish va kasbiy va moliyaviy mustaqillikni yaxshilashga qaratilgan.
Ushbu xizmat davlat-xususiy sheriklik doirasida belgilangan talablarga javob beradigan nodavlat notijorat tashkilotlari tomonidan taqdim etiladi. Dastur 2026-yilgacha 8300 nafar ruhiy kasalni qamrab olishi va 600 tagacha nodavlat notijorat tashkilotlari va yakka tartibdagi tadbirkorlarni qamrab olishi kutilmoqda. Xarajat Davlat ijtimoiy himoya jamg‘armasi granti hisobidan qoplanadi.
2026-yil 1-sentabrdan boshlab 18 yoshga to‘lgan va og‘ir aqliy nuqsonlari bo‘lgan shaxslarga g‘amxo‘rlik qilayotgan qonuniy vakillarga oylik vasiylik nafaqasi joriy etiladi.
“Inson” ijtimoiy xizmat ko‘rsatish markazining vakolat doirasi kengaytirilib, 1 iyundan boshlab tuman va shahar hokimliklari huzuridagi Vasiylik va homiylik qo‘mitasiga xodimlar kiritiladi.
Shuningdek, u vasiyning majburiyatlarini bajarishi, benefitsiarlarning huquqlari va mulkini himoya qilish, suiiste’mollik va zo’ravonlik holatlarini nazorat qiladi.
Taqdimotda, shuningdek, turar joy muassasalarini isloh qilish, jumladan, Mrvvatdagi pansionatlarni bosqichma-bosqich “gamkrulik” markazlariga aylantirish rejasiga alohida e’tibor qaratildi.
Muassasa tibbiy-ijtimoiy modeldan integratsiyaga qaratilgan ijtimoiy yo’naltirilgan yondashuvga o’tadi, jumladan, sport va ijodiy faoliyat, mehnat terapiyasi va oilaga o’xshash kichik uylarda nazorat ostida mustaqil yashash.
Taqdimotda, shuningdek, ijtimoiy himoyaning huquqiy asoslarini mustahkamlash, jumladan, nogironlik asosida kamsitish uchun javobgarlikni kuchaytirish, nogironligi bo‘lgan shaxslarning sud qarorlaridan foydalanish imkoniyatlarini yaxshilash, Yagona ijtimoiy reyestr orqali manzilli qo‘llab-quvvatlashni kengaytirish bo‘yicha yangi chora-tadbirlar belgilandi.
Shuningdek, 3 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan nogiron bolalarning ota-onalarini oyiga 3 million so‘mgacha bo‘lgan daromad solig‘i to‘lashdan ozod etish ko‘zda tutilgan holda, kunduzgi bolalar bog‘chasi xizmatlarini rivojlantirish ham ustuvor vazifa sifatida belgilandi.
Davlat-xususiy sheriklik asosida bunday xizmatlar ko‘rsatayotgan tadbirkorlar ham 2030-yilgacha soliqdan ozod qilinadi.Hozirgi kunda 396 nafar tadbirkor ushbu xizmatlarni ko‘rsatib, 4400 nafardan ortiq imkoniyati cheklangan bolani qamrab olgan.
Taqdimotda, shuningdek, shahar jamoat transportida bepul sayohat qilish huquqini kengaytirish, shu jumladan, I guruh nogironlari va bitta hamrohga “1941-1945 yillardagi nogironlar faxriylariga tenglashtirilgan” imtiyozlarni kengaytirish taklifi ko’rib chiqildi.
Taqdimotda kaltaklangan xotin-qizlarning iqtisodiy mustaqilligini qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha yangi chora-tadbirlar, jumladan, alohida ariza yozmasdan “Inson” markazining yo‘llanmalari asosida ish izlovchi sifatida ro‘yxatdan o‘tish, shuningdek, bandlikni qo‘llab-quvvatlash va natijalar haqida ma’lumot almashish bo‘yicha yangi chora-tadbirlar haqida so‘z bordi.
“Bolalar huquqlarini himoya qilish va voyaga yetmaganlarga nisbatan zo‘ravonlikning ayrim shakllariga qarshi kurashish sohasidagi qonunchilikni kuchaytirish chora-tadbirlari ham ko‘rib chiqildi. Xususan, voyaga yetmaganlar tasviri aks ettirilgan pornografik materiallarni tarqatish maqsadida egallab olganlik uchun alohida ma’muriy javobgarlik belgilash, takror sodir etilgan jinoyatlar uchun jinoiy javobgarlikni qo‘llash, shuningdek, internet tarmog‘i va yoshga to‘lmagan shaxslarga nisbatan jazoni kuchaytirish ko‘zda tutilgan16. tarmoqlar”, deyiladi xabarda.
Taklif shuningdek, bolalar jinsiy zo’ravonlik materiallarini olib kirish, ishlab chiqarish, reklama qilish va tarqatish va voyaga etmaganlarni bunday harakatlarga jalb qilish uchun qamoq jazosini o’z ichiga oladi.
Voyaga etmagan jabrlanuvchilar va guvohlarni himoya qilishni kuchaytirish chora-tadbirlari, jumladan, huquqiy vakillikni joriy etish va so‘roq qilishning aniq muddatlari belgilab olindi.
Taqdimotda, shuningdek, “Islohotchilar” shtabining Jizax viloyatidagi qo‘shni viloyatlarning qiyosiy afzalliklaridan kelib chiqqan holda ishlab chiqilgan loyihalari ham ko‘rib chiqildi.
Prezident mazkur chorani ma’qulladi va tegishli qonun hujjatlarini imzoladi.
Siyosat
Turk kompaniyalari Farg‘ona xalqaro aeroportini modernizatsiya qilish bo‘yicha hamkorlik qilmoqda
Oʻzbekiston aeroportlari matbuot departamenti xabariga koʻra, Fargʻona xalqaro aeroportida yangi yoʻlovchi terminali qurilishi bilan katta oʻzgarishlar yuz beradi.
Modernizatsiya loyihasi 15 aprel kuni Farg‘ona viloyati hokimi Xayrullo Bozorov va Turkiyaning “Terminal Yapive Tikaret Anonym Sirketi” kompaniyasi rahbari Mehmet Alp Derimorao‘g‘li o‘rtasida bo‘lib o‘tgan oliy darajadagi uchrashuvda muhokama qilinadigan muhim mavzu bo‘ldi.
Muzokaralarda sarmoyaviy hamkorlikni kengaytirish va mintaqa bo‘ylab ilg‘or infratuzilma loyihalarini amalga oshirish masalalari muhokama qilindi. Manfaatdor tomonlar aviatsiya sektoridan tashqari, sog’liqni saqlash va ta’lim sohasidagi sa’y-harakatlarni ham ko’rib chiqdilar, asosiy e’tibor xalqaro moliya institutlari ko’magida mavjud ob’ektlarni qayta qurish va texnologik yangilashga qaratilgan.
Aeroportni modernizatsiya qilishda katta yutuqlarga erishildi. O‘zbekiston aeroporti 35 yil ichida birinchi marta aeroport perronini kapital ta’mirlash mart oyida boshlanganini va yaqinda yakunlanganini tasdiqladi. Ushbu texnik xizmat ko’rsatish hozirda ishlab chiqilayotgan asosiy kengaytirish rejalari uchun zarur edi.
Loyihaning keyingi bosqichida yangi terminal binosini loyihalash va qurishga alohida e’tibor qaratiladi. Imkoniyatlar va arxitektura xususiyatlariga oid aniq tafsilotlar hali yakunlanmagan bo’lsa-da, bu harakat aeroportning yo’lovchilar oqimini ko’paytirish va xalqaro xizmat ko’rsatish standartlariga javob berish qobiliyatini sezilarli darajada oshirishi kutilmoqda. Uzbekistan Airports kompaniyasining ma’lum qilishicha, loyiha jadvali va texnik tavsiflari bo’yicha qo’shimcha ma’lumotlar rejalashtirish bosqichi yakunlangandan keyin e’lon qilinadi.
Ushbu tashabbus Farg‘ona viloyatida xalqaro kompaniyalar bilan strategik hamkorlik orqali aloqalarni yaxshilash va iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirishga qaratilgan amalga oshirilayotgan islohotlarga hamohangdir. Mintaqaviy ma’muriyatlar ham, turk investorlari ham mintaqaning uzoq muddatli kun tartibini qo’llab-quvvatlashda ushbu infratuzilma ishlanmalarining ahamiyatini ta’kidladilar.
O‘zbekiston delegatsiyasi Istanbulda bo‘lib o‘tgan Turkiy davlatlar parlamentlari rahbarlarining birinchi norasmiy uchrashuvida ishtirok etdi, deb xabar berdi Senat matbuot xizmati.
Tadbirda Senat raisi Tanzila Narbayeva boshchiligidagi O‘zbekiston Oliy Majlisi delegatsiyasi qatnashdi.
Uchrashuvda Turkiy davlatlar tashkiloti doirasida davlat rahbarlari o‘rtasida shakllangan samarali hamkorlik natijasida iqtisodiy rivojlanish, mintaqaviy xavfsizlikni mustahkamlash, iqlim o‘zgarishiga qarshi kurashish hamda madaniy aloqalarni kengaytirishga qaratilgan qator tashabbuslar amalga oshirilayotgani ta’kidlandi.
Adliya vazirligi bolalarni zo’ravonlikdan himoya qilish tizimini mustahkamlashga qaratilgan bir qator qonunlarga katta o’zgartirish va qo’shimchalar kiritilganini e’lon qildi. Yangi chora-tadbirlar voyaga yetmaganlar ishtirokida taqiqlangan ashyolarga egalik qilish uchun javobgarlikni kuchaytiradi va yoshlar ishtirokidagi sud jarayonlarida huquqiy kafolatlarni kuchaytiradi.
Yangilangan qonunning asosiy yo‘nalishi voyaga yetmaganlar ishtirokidagi pornografik materiallarni tarqatish maqsadida egalik qilganlik uchun ma’muriy javobgarlikni joriy etishdan iborat. Yangi qoidalarga ko’ra, bunday materialni tarqatish niyatida oddiygina egalik qilish jazolanadigan jinoyatga aylanadi. Ushbu qoidabuzarlik uchun jarima miqdori 20 dan 100 BCA gacha (bazaviy hisoblangan summa) bo’lib, hozirda 8,2 milliondan 41,2 million so’mgacha to’g’ri keladi.
Qonun islohoti, shuningdek, internet orqali 16 yoshgacha bo’lgan shaxslarga nisbatan sodir etilgan nomaqbul xatti-harakatlar uchun jazoni oshirish orqali raqamli xavfsizlikni ko’rib chiqadi. Endilikda ilgari ma’muriy javobgarlikka tortilgandan keyin bunday jinoyatlarni takror sodir etgan shaxslarga nisbatan jinoiy javobgarlik qo‘llaniladi. Ushbu jinoyatlar uchun sanktsiyalar 100 BCA dan 600 BCA gacha jarima, 3 yilgacha axloq tuzatish ishlari yoki 3 yilgacha qamoq jazosini o’z ichiga oladi. Ayni paytda qonun bunday materiallarni tayyorlash, olib kirish yoki tarqatish yoki voyaga etmaganlarning bevosita ishtiroki bilan bog‘liq o‘ta og‘ir jinoyatlar uchun besh yildan yetti yilgacha ozodlikdan mahrum qilishni nazarda tutadi.
“Jinoyat-protsessual qonunchiligiga o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida”gi qonun loyihasi jazo choralari doirasidan tashqariga chiqadi va huquqiy tergov jarayonida voyaga yetmaganlar uchun qat’iy himoya choralarini belgilaydi. Endilikda bolalar bilan bog‘liq barcha jarayonlarda qonuniy vakil ishtirok etishi shart. Bundan tashqari, rasmiylar voyaga etmaganlarga psixologik stressni oldini olish uchun so’roq qilish vaqtlariga yoshga qarab aniq cheklovlar qo’ydi.
7 yoshgacha bo’lgan bolalar uchun so’roq 30 daqiqadan oshmasligi kerak, kuniga maksimal 1 soat. 7-14 yoshdagilar uchun vaqt chegaralari har bir seans uchun 1 soat va kuniga 2 soat qilib belgilanadi. 14 yoshdan 18 yoshgacha bo’lgan voyaga etmaganlar uchun davomiyligi har bir seans uchun 2 soat va kuniga jami 4 soat bilan cheklangan.
O‘zbekiston bank sanoati 2026-yilning birinchi choragida kuchli o‘sish va barqarorlikni ko‘rsatdi, umumiy sof foyda 36,3 foizga o‘sib, 3,1 trillion so‘mni (taxminan 254 million dollar) tashkil etdi.
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi (CERR) tomonidan e’lon qilingan so’nggi Bank faoliyati indeksiga ko’ra, sektorning umumiy salomatligi aktivlarning o’sishi va kredit sifatining sezilarli yaxshilanishi bilan tavsiflanadi.
Hisobotda 2026-yil 1-mart holatiga ko‘ra faoliyat yuritayotgan 34 ta kredit tashkiloti tahlil qilinib, aktivlar hajmi va mintaqaviy mavjudligi bo‘yicha banklar yirik va kichik segmentlarga ajratilgan. Tizimning jami aktivlari 932,3 trillion so‘mga (76,3 milliard dollar) oshdi, qarzdorlik esa 793,9 trillion so‘mga (64,9 milliard dollar) yetdi. Ushbu kengayish kredit portfelining yillik 14 foizga o’sishi va jami depozitlar hajmining sezilarli darajada o’sishi bilan qo’llab-quvvatlandi, bu esa xuddi shu davrga nisbatan qariyb uchdan biriga o’sdi.
Hisobotning asosiy jihati – muammoli kreditlar (NPL) ulushining davom etayotgan pasayishi. Ishlamaydigan kreditlar koeffitsienti o’tgan yilgi 4,5 foizdan 3,3 foizga tushib ketdi, bu sog’lom kredit muhitini ko’rsatmoqda, garchi ba’zi alohida banklar hali ham sanoatning o’rtacha ko’rsatkichidan yuqoriroq raqamlarni xabar qilishdi. Bundan tashqari, bizning kapital yetarlilik koeffitsientimiz mustahkam bo‘lib, normativ minimumdan 1,4 baravar oshib ketdi.
Yirik banklar toifasida “Kapital Bank” o’zining yuqori o’rnini saqlab qoldi. Bank boshqaruv sifati va moliyaviy imkoniyatlar ko’rsatkichlarida biroz pasayish kuzatildi, bu aktivlar sifati va likvidligining yaxshilanishi bilan qoplanadi. Kapitalning yetarliligi, aktivlar sifati, boshqaruvi va rentabelligi bo‘yicha yaxshilanishlar bilan “Hamkorbank” ikkinchi o‘rinni egalladi. “Asia Alliance Bank” va “Ipak Yo‘li Bank” mos ravishda uchinchi va to‘rtinchi o‘rinlarni egalladi, “Trastbank” esa moliyaviy imkoniyatlarning pastligi tufayli ikkinchi o‘rindan tushib ketganiga qaramay kuchli beshlikka kirdi.
Reytingning quyi qismida sezilarli o’zgarishlar kuzatildi. Tenge Bank yirik o’yinchilar orasida eng ko’p muvaffaqiyatga erishdi va olti pog’ona yuqoriga ko’tarilib, kuchli o’ntalikka kirishga muvaffaq bo’ldi. Boshqa tomondan, Orient Finance Bank eng ko’p pasayib, besh pog’ona pastga tushib, 13-o’rinni egalladi. Agrobank moliyaviy qulaylik va aktivlar sifatini oshirish bo‘yicha yetakchiligi tufayli ikki pog‘ona yuqorilab 16-o‘ringa ko‘tarildi.
Kichik banklar sektorida TBC Bank Uzbekistan likvidlik va rentabellik ko‘rsatkichlari yaxshilangani evaziga universal banklarni ortda qoldirib, 2025-yil oxiridan beri birinchi marta yuqori o‘rinni egalladi. AVO Bank ilk bor aktivlar sifati va moliyaviy vositachilik sohasidagi yutuqlarni aks ettiruvchi kuchli uchlikka kirdi. Boshqa tomondan, Octobank 3-o’rindan 9-o’ringa sezilarli darajada tushib ketdi, bu asosan boshqaruv sifati ko’rsatkichining pasayishi tufayli.
Toshkent aeroportida 44 yashar ayol qo‘lga olindi: tafsilotlar
AQSh va Eron o’rtasidagi muzokaralar taqdiri nimaga bog’liq?
Onlayn xaridlar uchun yangi bojxona to‘lovlari joriy etiladi
-
Jamiyat5 days agoO‘zbekistonda erkin bond omborlari tashkil etiladi
-
Iqtisodiyot3 days ago
16-apreldan dollar sezilarli ravishda oshadi
-
Dunyodan4 days agoKreml Vengriya muxolifati yetakchisini tabriklashdan bosh tortmoqda
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekistonga kofe importi keskin kamaydi
-
Dunyodan4 days ago
Prezident Tramp Hormuz blokadasi bilan bog‘liq tahdidli so‘zlarni aytdi
-
Dunyodan4 days ago
Dunyo “dahshatli” ish taqchilligiga duch kelmoqda
-
Siyosat4 days ago
Shahboz Saidxanov Turizm qo‘mitasi raisining axborot siyosati bo‘yicha maslahatchisi lavozimiga tayinlandi
-
Jamiyat3 days ago
Reklama qonunchiligini buzgan qurilish kompaniyalari jarimaga tortildi