Siyosat
O‘zbekiston ichki birjalarda dual listing va xorijiy qimmatli qog‘ozlar savdosini rejalashtirmoqda
Prezident Shavkat Mirziyoyev 15 dekabr kuni kapital bozorlarini yanada rivojlantirish va bank sohasida xalqaro standartlarni joriy etishni jadallashtirishga bag‘ishlangan taqdimotni ko‘rib chiqdi. Taklif xorijiy kompaniyalarga O‘zbekistonda o‘z aksiyalari, obligatsiyalari va boshqa qimmatli qog‘ozlari bilan savdo qilishiga ruxsat berishni o‘z ichiga oladi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Davlat rahbariga muomaladagi qimmatli qog‘ozlarning joriy bozor qiymati 275 trillion so‘mni, erkin muomaladagi qimmatli qog‘ozlar hajmi esa 4 trillion so‘mni tashkil etgani haqida ma’lumot berildi. Bozorga 717 ta emitent va 77 ta professional ishtirokchi kiradi.
Shunga qaramay, uning bozor kapitallashuvi yalpi ichki mahsulotning atigi 20% ni tashkil etadi, bu global ko’rsatkichlardan ancha past. Mutasaddilarning ta’kidlashicha, bu sohada foydalanilmagan ulkan salohiyat mavjud.
Shu munosabat bilan O‘zbekiston kapital bozoriga kamida 1 milliard dollarlik investitsiyalarni jalb etish chora-tadbirlari muhokama qilindi.
Rejaga dual listing operatsiyalariga ruxsat berish, kompaniyalarga o‘z qimmatli qog‘ozlarini bir vaqtning o‘zida jahon standartlariga muvofiq mahalliy va xorijiy fond birjalarida joylashtirish imkonini berish kiradi. Chet el valyutasidagi obligatsiyalar, xalqaro depozitar tilxatlari, xorijiy qimmatli qog‘ozlar, birja fondlari kabi yangi moliyaviy mahsulotlarni joriy etish ham ko‘zda tutilgan.
Taqdimotda, ayniqsa, “tartibga soluvchi sandbox”ning huquqiy bazasini kengaytirishga e’tibor qaratildi.
Taklif etilayotgan o’zgarishlarga ko’ra, qum qutisi shartlari rezidentlar bilan bir qatorda norezidentlarga ham tegishli. Chet ellik investorlarga cheklanmagan muddatda ishtirok etish imkoniyati beriladi. Chet el kompaniyalarining aksiyalari, obligatsiyalari va boshqa qimmatli qog‘ozlari bilan savdo qilishga ruxsat beriladi. Rasmiylarning ta’kidlashicha, bu xorijiy qimmatli qog’ozlar bilan norasmiy savdoni kamaytirishi mumkin.
Shuningdek, mahalliy investorlarning kapital bozorlarida faol ishtirokini rag‘batlantirish bo‘yicha takliflar ham ko‘rib chiqildi.
Mahalliy kompaniya va banklarga “Toshkent” fond birjasida chet el valyutasida obligatsiyalar chiqarishga ruxsat berilib, ular tashqi bozorlarga tayanmasdan xorijiy valyutada mablag‘ jalb qilish imkonini beradi.
Shuningdek, emitentlarga oʻz ustav kapitalidan ortiq miqdorda taʼminlanmagan obligatsiyalar va obligatsiyalar chiqarish imkonini berish orqali korporativ obligatsiyalar bozorini kengaytirish mumkinligi taʼkidlandi.
Muhokama chog‘ida kapital bozorlarida nazorat va tartibga solish tizimini takomillashtirish masalasi ham ko‘rib chiqildi.
Mahalliy qonunlarni Qimmatli qog‘ozlar komissiyalari xalqaro tashkiloti standartlariga moslashtirish, tartibga soluvchilar vakolatlarini kuchaytirish, bozorning professional ishtirokchilari uchun kapital talablarini bosqichma-bosqich oshirish rejasi taklif etildi.
So‘nggi yetti yilda bank sohasida amalga oshirilgan islohotlar natijasida tijorat banklarining aktivlari 5,3 barobar oshib, 877 trillion so‘mdan ziyodni tashkil etganini ta’kidladilar. Banklar soni 35 taga yetdi, 2017-yildan buyon O‘zbekiston bozoriga uchta xorijiy bank kirib keldi.
O‘zbekiston birinchi marta Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi va Jahon bankining bank nazorati, risklarni boshqarish, to‘lov tizimlari, makroprudensial siyosat va inqirozlarni boshqarishni baholovchi Moliya sektorini baholash dasturida ishtirok etdi.
Ushbu tadqiqot natijalariga asoslanib, O‘zbekiston kelgusi yilda o‘z moliya sektorini samarali bank nazorati bo‘yicha Bazel qo‘mitasi tomonidan belgilangan 29 ta asosiy tamoyilga to‘liq moslashtirishni rejalashtirmoqda. Tijorat banklarini xalqaro moliyaviy hisobot standartlariga to‘liq o‘tkazish, Bazel III standartlarini joriy etish, hukumatlar va markaziy banklar vakillaridan iborat Moliyaviy barqarorlik kengashini tashkil etish vazifasi turibdi.
Prezidentimiz kapital bozori va bank tizimidagi islohotlar iqtisodiyotni barqaror moliyalashtirishni ta’minlash, xususiy sektor ulushini oshirish va xalqaro investitsiyalarni yanada kengroq jalb etishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidlab, tegishli mutasaddilarga aniq mas’uliyat yukladi.
Bugun, 25-sentyabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoy Xalqaro madaniy kommunikatsiya markazi raisi Long Yuysyan va Gonkongning «JDB Group» kompaniyasi asoschisi Chan Xuntoni qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, O‘zbekiston bilan Xitoy o‘rtasidagi barcha sharoitlarda har tomonlama strategik sheriklik munosabatlarini yanada chuqurlashtirish va madaniy-gumanitar aloqalarni mustahkamlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Markaz O‘zbekistonning Xitoy bilan ko‘p qirrali hamkorligini mustahkamlashga katta hissa qo‘shib kelayotgani qayd etildi. Birgalikda infratuzilmani rivojlantirish, investitsiyalar va «yashil» sanoat sohalarida qator loyihalar amalga oshirildi.
«JDB Group» kompaniyasining O‘zbekistondagi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari sifatida zamonaviy shahar, transport va sanoat infratuzilmasini rivojlantirish hamda geologiya sohasi belgilandi.
Uchrashuv yakunida mazkur kompaniya ishtirokida amalga oshirilayotgan va yangi loyihalarni jadallashtirish yuzasidan kelishuvga erishildi.
Siyosat
Saida Mirziyoyeva Diyene Keyta bilan demografik barqarorlik va inson kapitali bo‘yicha hamkorlikni muhokama qildi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva BMT Bosh kotibi o‘rinbosari, BMT Aholishunoslik jamg‘armasi (UNFPA) ijrochi direktori Diyene Keyta bilan uchrashdi.
Muloqotda demografik barqarorlik, inson kapitali va aholi farovonligini ta’minlash bo‘yicha hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Saida Mirziyoyeva O‘zbekistonning asosiy kapitali yosh avlod ekanini ta’kidladi. U demografik salohiyatni kelgusida dividend manbaiga aylantirish uchun inson, ayniqsa, ayollar va bolalarning salomatligi, ta’limi hamda xavfsizligiga investitsiya kiritish zarurligini bildirdi.
Saida Mirziyoyeva o‘zining Telegram kanalida demografik prognozlash tizimini yo‘lga qo‘yilayotganini ma’lum qildi. Shuningdek, «Demografik dividend — 2050» strategiyasini ishlab chiqish rejalashtirilayotganini aytdi.
Tomonlar demografik barqarorlikni faqat aholi soni bilan bog‘liq masala sifatida emas, balki ta’lim, sog‘liqni saqlash, bandlik, ijtimoiy himoya va oilalarni qo‘llab-quvvatlashni qamrab oladigan uzoq muddatli taraqqiyot masalasi sifatida ko‘rish zarurligini ta’kidladi.
Shuningdek, demografik ma’lumotlar va tahliliy prognozlar asosida qarorlar qabul qilish hamda inson kapitali va ijtimoiy xizmatlarga investitsiyalarni kuchaytirish bo‘yicha xalqaro hamkorlikni rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Muloqotda aholining farovonligini oshirish va demografik jarayonlarni samarali boshqarishda ma’lumotlar hamda prognozlarning ahamiyatiga e’tibor qaratildi.
Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Nyu-Yorkda «BlackRock» rahbariyati bilan uchrashdi.
Unda kompaniya prezidenti Robert Kapito, vitse-rais Tomas Donilon, «Global Infrastructure Partners» raisi va bosh ijrochi direktori Adebayo Ogunlesi, Moliyaviy va strategik investorlar guruhi global rahbari hamda kompaniyaning Yaqin Sharq mintaqasi bo‘yicha rahbari Charlz Hatami qatnashdi.
Muloqot davomida 2027-yilda Toshkent xalqaro moliya markazi faoliyatini yo‘lga qo‘yish masalasini muhokama qilindi. «BlackRock» ushbu Markaz konsepsiyasi va tuzilmasini ishlab chiqishda ko‘maklashmoqda.
AQSh ishbilarmon doiralari vakillari ishtirokidagi qo‘shma davra suhbatida O‘zbekiston hamda mintaqamizning yaqin o‘n yilliklarga mo‘ljallangan rivojlanish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
O‘zbekiston yirik, samarali, sifatli sarmoyalar uchun yangi imkoniyatlar maydoniga aylanmoqda, dedi Saida Mirziyoyeva.
Mudofaa vaziriga ikki o‘rinbosar tayinlandi. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.
Jumladan, Prezidentning tegishli qaroriga muvofiq, polkovnik Zoidov Qahramonjon Obidjonovich O‘zbekiston mudofaa vazirining qurollanish va qurollantirish bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Adliya polkovnigi Muratov Jahongir Dilshatovich vazirning komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Andijon viloyatiga tashrif buyuradi.
Ikki kunlik safar dasturidan hududning sanoat va investitsiya salohiyati, energetika, qishloq xo‘jaligi, transport, turizm va boshqa sohalardagi loyihalar bilan tanishish o‘rin olgan. Davlatimiz rahbari mahallalardagi bunyodkorlik ishlarini ham ko‘zdan kechiradi. Qator yangi quvvatlarni ishga tushirish va istiqbolli loyihalar qurilishini boshlash ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, Andijon viloyatini yanada rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari muhokamasiga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tadi.
