2026-yilning yanvar–fevral oylarida O‘zbekistonda ko‘rsatilgan bozor xizmatlari hajmi 168,2 trln so‘mni tashkil etdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.

Hisobotga ko‘ra, xizmatlar tarmoqlari orasida eng yuqori o‘sish ta’lim sohasida kuzatilgan. Ushbu yo‘nalishda o‘sish sur’ati 121,2 foizni tashkil etgan.

Shuningdek, moliyaviy xizmatlar 120,8 foiz, savdo xizmatlari 119,8 foizga o‘sgan. Bu ko‘rsatkichlar mamlakatda xizmatlar sektori faolligi saqlanib qolayotganini anglatadi.

Aloqa va axborotlashtirish xizmatlari 117,7 foizga o‘sgani raqamli iqtisodiyot ulushi ortib borayotganini ko‘rsatadi.

Me’morchilik va muhandislik xizmatlari 115,9 foiz, ko‘chmas mulk bilan bog‘liq xizmatlar esa 115,5 foizga o‘sgan. Bu qurilish va infratuzilma sohalarida faollik yuqori ekanini anglatadi.

Yashash va ovqatlanish xizmatlari 114,9 foiz, ijara xizmatlari 112,8 foizni tashkil etgan. Shu bilan birga, kompyuter va maishiy texnika ta’miri xizmatlari 111,6 foizga o‘sgan.

Sog‘liqni saqlash xizmatlari 109,7 foiz, shaxsiy xizmatlar 109,1 foiz va transport xizmatlari 108,3 foizga o‘sgan.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq O‘zbekistondagi umumiy o‘rta ta’lim bo‘yicha statistik ma’lumotlar e’lon qilingandi.

Source link

Profi Deutsch nemis tilini o‘qitish va TELC imtihon markazi — nemis tilini zamonaviy metodika asosida o‘qitishga ixtisoslashgan yetakchi ta’lim maskanidir. Markazda mashg‘ulotlar haftasiga 3 kun davomida, xalqaro miqyosda tan olingan TELC metodologiyasi hamda zamonaviy darsliklar asosida tashkil etiladi. Darslar Germaniyada malaka oshirib kelgan, tajribali va yuqori malakali ustozlar tomonidan olib boriladi.

Ayni paytgacha markazda respublikaning barcha hududlaridan kelgan 18-30 yosh oralig‘idagi o‘quvchilar nemis tilini muvaffaqiyatli o‘rganib, xalqaro sertifikatlarga ega bo‘lishdi. Germaniyadagi hamkor tashkilotlar bilan yo‘lga qo‘yilgan samarali hamkorlik natijasida ularning 20 nafardan ortig‘i Germaniyada kasbiy ta’lim (Ausbildung) dasturlariga yo‘naltirildi.

Bugungi kunda markaz o‘z faoliyatini yanada kengaytirib, nafaqat til o‘qitish, balki xalqaro sertifikatsiya yo‘nalishini ham qamrab olgan.

Markaz Germaniyaning nufuzli TELC ta’lim tashkilotining rasmiy hamkori hisoblanadi. Shu bois o‘quvchilar nemis tilini mukammal o‘rganish bilan birga, xalqaro sertifikat olish uchun puxta tayyorgarlik ko‘rish va imtihon topshirish imkoniyatiga ega.

Samarqand shahrida Markaziy Osiyodagi ilk rasmiy TELC imtihon markazi tashkil etildi. Ushbu loyiha davlat rahbari tomonidan qo‘llab-quvvatlangan bo‘lib, kelgusida markaz faoliyatini yanada kengaytirish ko‘zlangan.

Yaqin istiqbolda quyidagi hududlarda Profi Deutsch o‘quv markazlari hamda TELC imtihon markazlarini ochish rejalashtirilgan:

• Farg‘ona;

• Qashqadaryo;

• Urganch;

• Buxoro;

• Toshkent.

Bu mazkur hududlardagi yoshlar uchun o‘z yashash joyida sifatli ta’lim olish va xalqaro darajadagi sertifikatga ega bo‘lish imkoniyatini yaratadi.

Bundan tashqari, Profi Deutsch nemis tilini o‘qitish va TELC imtihon markazi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi hamda Kasbiy ta’lim agentligi tizimidagi nemis tili o‘qituvchilari uchun ham TELC ta’lim tashkiloti bilan hamkorlikda malaka oshirish va sertifikatsiya tizimini yo‘lga qo‘ygan. Ushbu tashabbusning asosiy maqsadi respublikamizda nemis tili o‘qitish sifatini oshirish hamda nemis tilini o‘rganuvchilar sonini ko‘paytirishdan iborat.

Profi Deutsch o‘quvchilarga quyidagi yo‘nalishlarda ham amaliy yordam ko‘rsatadi:

Germaniyada kasbiy ta’lim (Ausbildung) dasturlariga tayyorgarlik;
hujjatlarni tayyorlash, tarjima qilish va topshirish jarayonlarida ko‘mak;
ish beruvchilar bilan suhbat(intervyu)ga tayyorgarlik;
Germaniyada oliy ta’lim yo‘nalishlarini tanlash va hujjat topshirish bo‘yicha professional maslahatlar.

Profi Deutsch — sifatli ta’lim va xalqaro imkoniyatlar sari ishonchli qadam.

Ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalar:

Telegram

Instagram

Facebook

YouTube

Linkedin

Source link

Bugun Xalqaro bolalar kitoblari kuni. Bir qarashda oddiy sana, ammo aslida u juda katta va chuqur ma’noni o‘z ichiga oladi. Chunki bola uchun kitob shunchaki harflar yoki rang-barang suratlar to‘plami emas, u birinchi do‘st, birinchi ustoz va eng birinchi orzudir.

Aynan mana shu orzular olami bolaning ichki dunyosi bilan tashqi olam o‘rtasida ko‘prik bo‘ladi. Bola har doim ham o‘z kechinmalarini so‘z bilan ifodalay olmaydi: u «men xafaman» yoki «menga e’tibor yetishmayapti» deb aytolmaydi. U ba’zan jim qoladi, ba’zan injiqlashadi, ba’zan esa hech qanday sababsiz yig‘laydi, xafa bo‘ladi, xayol surib yuradi. Kattalar buni shunchaki injiqlik yoki o‘tkinchi kayfiyat deb qabul qilishi mumkin. Ammo aslida bola javob topolmayotganidan emas, u hatto o‘z savolini ham nomlay olmayotganidan qiynaladi.

Shu yerda kitob yordamga keladi. U bolaga nafaqat yangi dunyolarni ochadi, balki o‘z tuyg‘ularini tanish va tushunish uchun imkon beradi. Bola kitobdagi hikoya orqali ichidagi tushunarsiz hissiyotga birinchi marta nom beradi. Qahramon qo‘rqsa u ham qo‘rqqanini anglaydi, yolg‘iz qolsa u o‘z yolg‘izligini tan oladi. Va eng muhimi bir haqiqatni sezadi: bu holatda u yolg‘iz emas, u kabi qo‘rqayotgan yoki xafa bo‘layotgan yana boshqa bolalar ham bor.

Bolalar psixologiyasini o‘rganadigan tadqiqotchilar bu jarayonni tasodif deb hisoblamaydi. Masalan, «Bibliotherapy and Possibilities of Intervention in Problems of Child Psychopathology» maqolasida ta’kidlanishicha, bolalar qiyin hissiyotlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri emas, balki badiiy qahramonlar orqali xavfsizroq qabul qiladi. Ya’ni ular o‘z dardini aytishdan oldin, uni hikoya ichida «ko‘rishni» afzal biladi.

Amerikalik tadqiqotchi Rudin Sims Bishop o‘zining mashhur «Oyna, deraza va suriladigan shisha eshiklar» («Mirrors, Windows, and Sliding Glass Doors») konsepsiyasida kitobning bola hayotidagi o‘rnini juda aniq ta’riflab beradi:  «Kitoblar bolalar uchun ba’zan deraza, ba’zan esa oynadir».

Mutaxassis ta’kidlaganidek, deraza orqali bola boshqalarning hayotini ko‘radi, ularning dardi, qo‘rquvi, tanlovlari bilan tanishadi. Ammo kitob oynaga aylangan payt — eng hal qiluvchi on. Chunki aynan shu paytda bola hikoyada o‘zini ko‘radi, aynan shu «o‘zini tanish» lahzasi bolaning ichki dunyosini tartibga solishda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Chunki bola o‘zini boshqalarda ko‘rgandagina, o‘z holatini qabul qila boshlaydi. U endi shunchaki qo‘rquv yoki xafalik ichida emas, u buni ko‘rgan, tanishgan, demak, tushunishga yaqinlashgan.  

Bola kitobni yopib «bu men haqimda» demaydi, u shunchaki to‘xtab qoladi, qahramonning holati unga tanish tuyuladi. Nega tanishligini u bilmasa-da, ichida bir tuyg‘u «qimirlaydi». Shu qimirlash — nomsiz hissiyotning ilk shaklga kirishidir.

Shu ma’noda kitob bolaga muhim narsani beradi: «sendagi bu tuyg‘u bor va u tushunarli» degan ichki tasdiqni. Va ba’zan insonga aynan shu tasdiq izlagan javobdan ham kerakliroq bo‘ladi. Bishop shu nuqtaga alohida to‘xtaladi: «Agar bola kitoblarda o‘zini topa olmasa, u o‘zini jamiyatda ham ko‘rinmas, deb his qila boshlaydi. Aksincha, agar u o‘zini qahramonlar orqali ko‘ra olsa, bu unga ichki tasdiq beradi — «men bor, mening hislarim muhim».

Masalan, Antuan de Sent-Ekzyuperining «Kichik shahzoda» asarini olaylik. Bu kitobni ko‘pchilik ertak deb o‘qiydi, lekin bolalar uni boshqacha his qiladi. Kichik shahzodaning yolg‘izligi, uning atrofdagilarni tushunmasligi, kattalar dunyosidan hayratlanishi — bular bolaga juda tanish holatlar. Bola bu asarni o‘qib, «men ham shundayman», deb aytmaydi, u Kichik shahzoda orqali o‘zining tushuntirib bo‘lmaydigan hissini ko‘radi. U yolg‘izlikka nom topadi, u tushunmaslik og‘rig‘ini anglay boshlaydi va eng muhimi, u bu holatdan uyalib yashirish shart emasligini his qiladi.

Joan Roulingning «Garri Potter» asari esa boshqacha tuyg‘uni ochadi — qo‘rquv va qabul qilinmaslik hissini. Garrining o‘zini ortiqcha, keraksizdek his qilishi, keyin esa o‘z o‘rnini topishi bolaga muhim bir signal beradi: sen hozir tushunilmayotgan bo‘lsang ham, bu abadiy emas.

Roald Dalning «Matilda»sida esa bola adolatsizlikka qarshi ichki qarshilikni ko‘radi. Kattalar tomonidan tushunilmaslik, hatto haqsizlikka uchrash, bola uchun og‘ir holat. Lekin Matilda orqali u shuni anglaydi: bu holatni his qilish tabiiy va unga qarshi turish ham mumkin.

Shuning uchun bolaga kitob berish uni shunchaki band qilish emas, balki uning ichida javobsiz yurgan, hatto nomsiz qolgan tuyg‘ulariga ism qo‘yib berish demakdir.

Xulosa qilib aytganda, bolalar adabiyoti shunchaki ertaklar to‘plami emas, balki bolaning dunyoqarashi shakllanadigan ilk ijtimoiy maydondir. Agar kitob sahifalarida bola o‘zini, o‘z tashvishlari va quvonchlarini uchratsa, unda nafaqat mutolaaga mehr, balki o‘ziga bo‘lgan ishonch uyg‘onadi. Bishop ta’kidlaganidek, bola kitobda o‘z aksini ko‘rishi — bu uning jamiyatdagi o‘rni borligiga berilgan ilk va eng muhim ishonchdir. Demak, biz bolalarga taqdim etayotgan har bir kitob ular uchun ham olamga ochilgan deraza, ham o‘zligini anglatadigan tiniq ko‘zgu bo‘lishi shart.

Barno Sultonova

Source link

«Ular vampir emas»: O‘zbekistondagi ko‘rshapalaklarni qutqarish nega muhim?



Source link

2025/2026-o‘quv yili boshiga kelib O‘zbekistonda jami 11 ming 118 ta umumiy o‘rta ta’lim muassasasi faoliyat yuritmoqda. Bu ko‘rsatkich o‘tgan o‘quv yiliga nisbatan 175 taga, ya’ni 1,6 foizga oshgan.

So‘nggi besh yillik dinamika maktablar soni izchil o‘sib borayotganini ko‘rsatadi:
2021/2022-yilda 10 ming 289 ta;
2022/2023-yilda 10 ming 522 ta;
2023/2024-yilda 10 ming 750 ta;
2024/2025-yilda 10 ming 943 ta.

Shu bilan birga, nodavlat ta’lim muassasalari soni jadal o‘smoqda. Agar 2021/2022-o‘quv yilida 135 ta xususiy maktab bo‘lgan bo‘lsa, 2025/2026-yilga kelib ular soni 551 taga yetgan. Faqat so‘nggi bir yildayoq 96 taga ko‘payib, 21,1 foizlik o‘sish qayd etilgan.

Hududlar kesimida

Eng ko‘p maktablar Samarqand (1 ming 350 ta), Qashqadaryo (1 ming 294 ta) va Farg‘ona (1 ming 119 ta) viloyatlariga to‘g‘ri keladi. Eng past ko‘rsatkichlar Sirdaryo (345 ta), Navoiy (387 ta) va Toshkent shahrida (503 ta) qayd etilgan.

Nodavlat maktablar bo‘yicha eng yuqori ko‘rsatkich Toshkent shahrida — 145 ta. Keyingi o‘rinlarda Farg‘ona (121 ta) va Samarqand (43 ta) viloyatlari turadi. Eng kam xususiy maktablar Surxondaryo va Navoiyda (5 tadan), shuningdek Qoraqalpog‘istonda (10 ta) qayd etilgan.

O‘qituvchilar

O‘qituvchilar soni 577 ming 700 nafarni tashkil etib, bir yilda 12 ming 800 nafarga (2,3 foiz) oshgan. Ulardan 418 ming 800 nafari ayollar (72,5 foiz), 158 ming 900 nafari erkaklar (27,5 foiz). E’tiborlisi, ayol o‘qituvchilar soni 17 ming 500 nafarga oshgan bo‘lsa, erkaklar soni 4 ming 700 nafarga kamaygan.

O‘qituvchilar eng ko‘p Samarqand va Qashqadaryoda (har biri 65 ming 100 nafar), shuningdek Farg‘onada (60 ming 600 nafar). Eng kam ko‘rsatkich Sirdaryo (14 ming 200 nafar), Navoiy (22 ming 300 nafar) va Jizzax (25 ming 700 nafar)da kuzatilgan. Toshkent shahrida ayol o‘qituvchilar ulushi 85,9 foiz bilan eng yuqori, Jizzaxda esa 58,8 foiz bilan eng past.

O‘quvchilar

2025/2026-o‘quv yili boshiga o‘quvchilar soni 6 mln 870 ming 500 nafarni tashkil etgan. Bu o‘tgan yilga nisbatan 94 ming 200 nafarga, ya’ni 1,4 foizga ko‘p. Jami o‘quvchilarning 48,8 foizi qizlar, 51,2 foizi o‘g‘il bolalar.

Eng ko‘p o‘quvchilar Samarqandda — 814 ming 200 nafar, Farg‘onada — 733 ming 400 nafar, Qashqadaryoda — 688 ming 100 nafar. Eng past ko‘rsatkichlar Sirdaryo (165 ming 100 nafar), Navoiy (195 ming 700 nafar) va Jizzax (284 ming 600 nafar)da.

Birinchi sinfga qabul qilinganlar soni 725 ming 300 nafarga yetgan bo‘lib, bu 46 ming 400 nafarga (6,8 foiz) ko‘p. Shu bilan birga, 2025-yilda 9-sinf bitiruvchilari 506 ming 100 nafarni tashkil etib, 2,7 foizga kamaygan, 11-sinf bitiruvchilari esa 452 ming 500 nafarga yetib, 11,5 foizga oshgan.

Source link