Jamiyat
«Ona yurtdan uzoqdamiz, ammo ona tilimizdan emas…»
Xorijda yashayotgan hamyurtlarimiz uchun o‘zbek millatiga mansubligini saqlab turuvchi jonli xotira bu ona tilimiz.
Chet elda tug‘ilgan yoki yashayotgan o‘zbek bolasi ona tilida gapira olmasa, bu faqat bir tilning unutilishi emas, avlodlar orasidagi rishtaning uzilishi demak. Shu bois, ko‘plab xorijda yashayotgan onalar farzandlariga o‘zbek tilini o‘rgatishni nafaqat ta’lim, balki ma’naviy burch sifatida qabul qiladi.
Quyida ikki hamyurtimiz, turli mamlakatlarda istiqomat qilayotgan onalar, ana shu masaladagi shaxsiy tajriba va kuzatishlari bilan bo‘lishdi. Ular uchun ona tili bolalari qalbida yurt nafasini saqlab qolishning eng tabiiy yo‘lidir.
«Ona tiling — bobo, buving gaplashgan til»
Nilufar Bekbayeva Steyten Aylend (Nyu-York, AQSh)da yashaydi. U moliyaviy kompaniyaning IT sohasida ishlaydi. Oiladagi eng muhim qoidalardan biri uyda faqat o‘zbek tilida muloqot qilish.
Imranning endi tili chiqayotganda bobo-buvisi: «Nabiramiz o‘zbekcha gapirsin, bu bizning ona tilimiz. Agar inglizcha gapirsa, biz uni tushunmay qolamiz, mehrimizni to‘liq yetkaza olmaymiz», — deb aytgan. Ota-onasining ushbu talabi Nilufarda ona tilini unutmaslikka bo‘lgan mas’uliyatni yanada oshirgan. U ishongan: ingliz tilini bola muhit orqali baribir o‘zlashtiradi, lekin agar uyda o‘zbekcha gaplashilmasa, keyinroq kech bo‘lishi mumkin.
Shu bois, Imran kichikligidan ona tilida muloqot qilib o‘sdi. Hozir u 6 yoshda bemalol o‘zbekcha, inglizcha va ozgina ruscha gaplasha oladi. Maktabida esa grek tilini ham o‘rganmoqda. «Meni xursand qiladigan jihat — O‘zbekistonga borganimizda u yaqinlarimiz bilan bemalol o‘zbekcha so‘zlasha oladi», — deydi onasi g‘urur bilan.
Imran O‘zbekistonga kelganida ba’zan inglizcha gapiradi, shunda bobosi va buvisi o‘zbekcha gapirishi kerakligini eslatadi va bola o‘sha zahotiyoq o‘zbek tiliga tez moslashadi.
Nilufar uchun til nafaqat muloqot vositasi, balki milliy xotira va o‘zlik ramzidir. Uning fikricha, bola katta bo‘lgan sari til uning asli kimligini, ota-bobosini, tarixini o‘rgatadi.
«Ha, hozircha 6 yoshli bola uchun til asosan so‘zlashish vositasi. Ammo u keyinchalik o‘zbek tilini bilish orqali ona vataniga qalban bog‘lanib turadi. Shuning uchun men unga milliy liboslar kiydiraman, milliy bayramlarimiz haqida gapiraman, o‘zbek tilidagi videolavhalar bilan tanishtiraman. O‘zbekistonni eslatuvchi har bir narsa — til merosini saqlashdagi yordamchim», — deydi u.
«Agar farzandingizga ona tilimiz ahamiyatini bir so‘z bilan tushuntirish kerak bo‘lsa, u so‘z qaysi bo‘lar edi?» degan savolimga u shunday javob berdi: «Bir so‘z bilan aytganda o‘zbek tili — Vatan tili. Agar buni uzun gapga aylantirsam: Ona tilimizni hech qachon unutmasligimiz kerak, der edim».
«Ona vatan — onangni unutma»
Hozirda Polshada yashayotgan, asli jizzaxlik Zuhra Yo‘ldoshxo‘jayeva 2009 yilda polyak fuqarosiga turmushga chiqqan. To‘y ham Polshada bo‘lgan. Ammo 2010 yilda farzandini dunyoga keltirish uchun O‘zbekistonga qaytgan. Chunki o‘sha paytda u uchun eng kuchli tuyg‘u — ona yurt bilan bog‘liqlik edi. Shunday qilib Zuhraning o‘g‘li Kempa Artur Andjey ikki yurt farzandiga aylandi.
Hozirda ular oilasi bilan Polshada yashaydi. Artur polyak tilida erkin gapiradi, rus va ingliz tillarini juda yaxshi biladi, nemis tilini ham o‘rganmoqda. Ammo… onasi bilan faqat o‘zbek tilida muloqot qiladi.
«Men o‘g‘lim bilan faqat o‘zbek tilida gaplashaman. Bu mening ona tilim. Bu til men uchun bolaligim, xotiram va Vatan bilan bog‘liq his-tuyg‘ularim demak. U ham onasining tilini bilsin, his qilsin — men uchun shuning o‘zi katta baxt», deydi u.
Oilada Artur otasi bilan polyakcha, onasi bilan o‘zbekcha, oilaviy gurung ingliz tilida bo‘ladi. Bu tillar qorishmasi Zuhraning fikricha, bolaning dunyoqarashini kengaytiradi.
«Men o‘zimni polyak qizidek his qilolmayman. Chunki men kimligimni, qaysi millatdan ekanligimni aniq his qilaman. Til vosita, o‘zlik esa qalbda yashaydi», — deydi Zuhra.
Qizig‘i shundaki, u milliy an’ana va urf-odatlarni ham chuqur bilmaydi — na o‘zbek, na polyak odatlarini. U qaysi muhitda bo‘lsa, shu muhitga moslashib yashaydi.
«Men muhitga tez moslashib ketadigan odamman. Lekin til… til boshqa narsa. Uning ildizlari juda chuqur joylashgan, masalan men ingliz tilini zarurat tufayli bilaman, polyak tilida gaplasha olmayman, o‘zbek tilini esa bir lahza ham unutmayman», — deydi u.
Ona doimo o‘g‘liga bitta gapni aytadi: «Ona vatan — onangni unutma».
«Kim biladi, balki kelajakda o‘g‘lim O‘zbekistonda yashar. U ham O‘zbekiston, ham Polsha fuqarosi. Ammo uning qalbida ona yurt haqidagi xotira, ona tili orqali joy olib bo‘lgan», — deydi u.
Zuhraning facebook profilida milliy libosdagi ayol illyustratsiyasi qo‘yilgan. «Nega o‘z suratingizni emas, balki milliy libosdagi o‘zbek ayoli suratini qo‘ygansiz» degan savolimga u shunday javob berdi:
«Milliy kiyimlarimizni, milliyligimizni juda yaxshi ko‘raman va qadrlayman».
Amerikada yashayotgan Nilufarning va Polshada istiqomat qilayotgan Zuhraning hikoyasi — bu minglab o‘zbek onalaridagi yuksak va sog‘inchli tuyg‘ularning aksi. Ular uchun til oddiy muloqot vositasi emas. U mustahkam ildiz, xotira,ona yer hidi, uzoq masofalarda ham Vatanga bog‘lab turadigan noyob ko‘prikdir.
Bugun O‘zbek tili bayrami faqat yurtimizda emas, butun dunyoda nishonlanmoqda, demak bu faqat bizning emas, barcha mamlakatlardagi o‘zbek onalari va bolalarining ham bayramidir.
Barno Sultonova tayyorladi
Prezident o‘z nutqida 7 milliy dastur haqida e’lon qildi.
Birinchi milliy dastur bilim va malakani kelgusi taraqqiyotning asosiy kapitaliga aylantirishdan iborat bo‘ladi.
Bolalarning 6 yoshli tayyorlov guruhlariga qamrov qisqa muddatda 100 foizga olib chiqiladi. Xususiy bog‘cha tashkil qilish bo‘yicha mavjud imtiyozlar saqlab qolinadi.
Barcha maktablar xalqaro baholash dasturlari bilan to‘liq qamrab olinadi.
Yurtimizdagi texnikumlarda xalqaro ta’lim standartlarini joriy etiladi. Ularda yoshlarimizni yuqori daromadli kasblarga o‘qitishni yo‘lga qo‘yib, qamrovni 1 millionga yetkaziladi. Bir so‘z bilan aytganda, Yangi O‘zbekistonda kasb egallamagan birorta yigit-qiz qolmaydi.
Ikkinchi milliy dastur xalqimizning sog‘lom bo‘lishi va uzoq umr ko‘rishini ta’minlashga xizmat qiladi.
Shu maqsadda aholi salomatligi bilan bog‘liq davlat xarajatlarini kelgusi besh yilda yalpi ichki mahsulotga nisbatan 5 foizga yetkaziladi.
Tibbiyotda profilaktikani kuchaytirish orqali salomatlikni asrash modeliga o‘tiladi. Davlat tibbiy sug‘urtasi mamlakatning barcha xonadonlariga kirib boradi
Ixtisoslashgan tibbiyotda raqobat muhitini kuchaytirish maqsadida dunyoning eng nufuzli kamida 5 ta klinikasi olib kelinadi.
Uchinchi milliy dastur – iqtisodiyotimizni yuqori texnologiya va mehnat unumdorligi modeliga o‘tkazish.
Buning uchun kelgusi o‘n yilda 450 milliard dollar xorijiy investitsiya jalb qilinadi. Iqtisodiyotda yuqori o‘sish sur’atini saqlagan holda, 2030 yilgacha yalpi ichki mahsulot hajmi 300 milliard dollarga yetkaziladi, sanoatda 2 millionta yuqori daromadli ish o‘rni yaratiladi.
Yoshlarimizning salohiyatini to‘liq ro‘yobga chiqarishda startap, venchur va sun’iy intellektni rivojlantirish ustuvor yo‘nalishga aylanadi.
Shuningdek, kichik biznes – o‘rta biznesga, o‘rta korxonalar esa yirik kompaniya va korporatsiyalarga aylanishi uchun yaxlit ekotizimni yo‘lga qo‘yamiz. Bularning hisobiga kelgusi o‘n yilda jon boshiga yalpi ichki mahsulot hajmi 10 ming dollarlik marradan oshadi.
Global iqlim o‘zgarishi sharoitida suv va ekologiya masalalari yanada dolzarb bo‘lib bormoqda.
Shu bois, to‘rtinchi milliy dastur suv va tabiatga munosabatni tubdan o‘zgartirishga qaratiladi.
Kelgusi besh yilda ekin maydonlarida suv tejaydigan texnologiyalar qamrovini 100 foizga olib chiqiladi. Bu – umummilliy marraga aylanadi.
Adolat qaror topgan joyda iqtisodiy o‘sish ham, ijtimoiy ishonch ham yuksaladi.
Bu borada beshinchi milliy dastur – sud mustaqilligini kuchaytirish va qonun ustuvorligini ta’minlashni umumiy qadriyatga aylantirishdan iborat.
“Buning uchun huquqiy tarbiyani maktabdan boshlab aniq tizim asosida yo‘lga qo‘yamiz. Fuqarolar va tadbirkorlarning qonuniy kafolatlarini kuchaytirish bo‘yicha islohotlarimizni qat’iy davom ettiramiz. Kiberjinoyatchilik, giyohvandlik va odam savdosining oldini olish bo‘yicha choralarni yanada kuchaytiramiz.
“Yashirin iqtisodiyot”, uyushgan jinoyatchilik, ayollar va bolalar huquqini kamsitishga qarshi kurashni yangi bosqichga ko‘taramiz.
Odamlarimizning kayfiyati, oilalarning farovonligi, yoshlarning orzu-istagi, tadbirkorlarning tashabbuskorligi, eng avvalo, mahallada namoyon bo‘ladi.
Shuning uchun oltinchi milliy dastur mahallani jamiyat taraqqiyotining asosiy buyurtmachisiga aylantirishga yo‘naltiriladi.
Endi davlat dasturlarini ishlab chiqish bo‘yicha yondashuv butkul o‘zgaradi. Tuman budjeti, investitsiya dasturi hamda infratuzilma loyihalari mahalla buyurtmasi asosida ishlab chiqiladi. Bunda fuqarolarning talab va ehtiyoji, mahallaning farovonligi – eng asosiy mezon sifatida belgilanadi”, dedi Prezident.
Yettinchi milliy dastur – O‘zbekistonning tinchlik va do‘stlik diyori, bag‘rikeng o‘lka sifatidagi nufuzini har tomonlama yuksaltirishdan iborat.
Bizning ochiq, pragmatik va tinchlikparvar siyosatimiz uzoq muddatli taraqqiyotimizni ta’minlashga qaratilgan.
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi. Prezident Shavkat Mirziyoyevning nutqi, bayram ssenariysi va sahnadagi chiqishlarga foydalanuvchilardan juda katta, samimiy va kuchli reaksiya bo‘ldi.
Izohlarni o‘qib, bir narsa yaqqol ko‘rinadi: odamlar bayramni shunchaki tomosha qilmagan — his qilgan.
“Juda zo‘r!”, “Boshqacha bo‘ldi!”, “Ta’sirli!”, “Gap yo‘q!”, “Sahnadagi energiya va jonli ijro odamni lol qoldirdi, haqiqiy bayram kayfiyati!”, “Harbiylarning safdagi kelishgan va qat’iy qadamlari qalbimizni g‘ururga to‘ldiradi”, “Juda go‘zal bayram, betakror bayram”… — ijtimoiy tarmoqlardagi minglab fikrlarda bir xil kayfiyat.
Ayniqsa, Prezident nutqidagi fikrlar alohida muhokama qilindi. Vatan tarixi, bugungi islohotlar va kelajakka ishonch uyg‘unlashgan nutq ko‘pchilikda kuchli taassurot qoldirdi.
Bu yilgi Mustaqillik bayrami sahnada o‘zgacha bo‘ldi — ijtimoiy tarmoqlardagi reaksiya esa bundan ham kuchli!
Bu shunchaki izohlar emas. Bu — xalqning bayramga bo‘lgan kayfiyati.
BYD Central Asia mahalliy ishlab chiqarilayotgan BYD CHAZOR UzPride modelining rasmiy sotuvi boshlanganini e’lon qiladi. Mahalliylashtirish darajasi yuqori bo‘lgani tufayli 55 KM Luxe jamlanmasi 255 900 000 so‘m narxda taklif etilmoqda.
Modelning nomi uning mazmun-mohiyatini aks ettiradi: brend mahalliy bozorda izchil rivojlanib, texnik mutaxassislarni tayyorlash va mamlakat avtomobilsozlik sanoatini zamonaviylashtirishga ko‘maklashmoqda. Shu bilan birga, zamonaviy texnologiyalarni aholining tobora keng qatlamlari uchun qulay va hamyonbop qilmoqda. Shu sababli yangi talqin O‘zbekiston va uning xalqiga chuqur hurmat ramzi sifatida UzPride nomini oldi.
O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan xaridorlar uchun maxsus moliyalashtirish dasturi tayyorlandi:
– boshlang‘ich to‘lov – 35%;
– bo‘lib to‘lash muddati – 35 oy;
– foiz stavkasi – 0%;
– moliyalashtirishni rasmiylashtirish – faqat OFB hamkor banki orqali.
Mustaqillikning 35 yilligiga bag‘ishlangan moliyalashtirish dasturi shartlari 2026 yil 29 avgustdan 1 sentyabrgacha amal qiladi.
Dastur shartlari qutlug‘ sana bilan ramziy tarzda uyg‘unlashtirilgan bo‘lib, yangi supergibrid sedanni O‘zbekiston bo‘ylab xaridorlar uchun yanada qulayroq shartlarda sotib olish imkonini beradi.
BYD CHAZOR UzPride haqida
BYD CHAZOR UzPride DM-i supergibrid tizimi bilan jihozlangan. Unda elektr yuritmaning afzalliklari 1,5 litr hajmli yuqori samarali benzin dvigatelining imkoniyatlari bilan uyg‘unlashtirilgan.
132 kVt quvvatga ega elektr dvigatelining eng yuqori burovchi kuchi 316 N·m ni tashkil etadi. Avtomobil 0 dan 100 km/soat tezlikka 7,9 soniyada chiqadi. NEDC o‘lchov tartibi bo‘yicha faqat elektr quvvatida yurish masofasi 55 kilometrgacha yetadi. Akkumulyator quvvati past bo‘lganda yoqilg‘i sarfining eng kam ko‘rsatkichi 100 kilometrga 3,8 litrni tashkil etadi.
55 KM Luxe jamlanmasiga aylantiriladigan 12,8 dyuymli multimedia ekrani, 8,8 dyuymli displeyga ega raqamli ko‘rsatkichlar paneli, o‘zbek tilidagi aqlli ovozli boshqaruv tizimi, 4G va Bluetooth ulanishi, shuningdek, OTA orqali masofadan yangilash imkoniyati kiradi.
Haydovchiga yanada ko‘proq qulaylik yaratish maqsadida avtomobil kalitsiz kirish tizimi, NFC-karta, masofadan ishga tushirish, o‘rindiqni elektr yordamida sozlash, elektr yuritmali tom tuynugi hamda orqa o‘rindiq yo‘lovchilari uchun havo yo‘naltirgichlarga ega iqlim tizimi bilan jihozlangan.
360° atrofni ko‘rsatuvchi panoramali HD-kamera hamda old va orqa to‘xtash datchiklari avtomobilni boshqarish va tor joylarda harakatlanishni osonlashtiradi.
Xavfsizlik tizimlari qatoriga tezlikni bir maromda saqlash tizimi, yo‘nalish barqarorligini nazorat qilish, g‘ildiraklarning sirpanishiga qarshi tizim, shinalardagi bosimni kuzatish, qiyalikda harakatni boshlashga ko‘maklashish, avtomobilni avtomatik ushlab turish, old va yon xavfsizlik yostiqchalari, shuningdek, parda turidagi xavfsizlik yostiqchalari kiradi.
BYD CHAZOR UzPride modelining mahalliy ishlab chiqarilishi yangi energiya manbalarida harakatlanuvchi zamonaviy avtomobillar tanlovini kengaytiradi hamda mamlakat avtomobilsozlik sanoatining rivojlanishiga hissa qo‘shadi.
BYD Central Asia kompaniyasining mustaqillikning 35 yilligiga bag‘ishlangan dasturi – O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 35 yilligini mamlakatimizda ishlab chiqarilgan yangi avtomobil boshqaruvida kutib olish uchun ajoyib imkoniyatdir.
*Mustaqillikning 35 yilligiga bag‘ishlangan moliyalashtirish dasturi 2026 yil 29 avgustdan 1 sentyabrgacha, 1 sentyabr kuni ham, amal qiladi. Dastur doirasidagi moliyalashtirish faqat OFB hamkor banki orqali rasmiylashtiriladi. Dastur bo‘yicha taklif etiladigan avtomobillar soni cheklangan. Texnik ko‘rsatkichlar ma’lumot berish maqsadida keltirilgan bo‘lib, yo‘l va ob-havo sharoiti, avtomobilning yuklanish darajasi hamda haydash uslubiga qarab farq qilishi mumkin. Avtomobilni sotib olish shartlari va jamlanmasi haqidagi batafsil ma’lumotni BYD kompaniyasining rasmiy dilerlaridan olishingiz mumkin.
BYD kompaniyasining O‘zbekistondagi aloqa ma’lumotlari
Rasmiy ishonch telefoni: 1811
Rasmiy veb-sayt: bydauto.uz
Instagram: @bydauto.uz
Telegram: t.me/bydautouz
Jamiyat
Yangi o‘quv yilida 806 mingdan ziyod 6 yoshli bola maktabga tayyorlov guruhlariga qamrab olinadi
E-qaror tizimida Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligining maktabgacha ta’lim tashkilotlarini 2026/2027 o‘quv yiliga tayyorlash va bolalarni qabul qilish jarayonini samarali tashkil etishga oid buyrug‘i e’lon qilindi. Hujjatning ilovalari Maktabgacha va maktab ta’limi vazirining 2026-yil 18-avgustdagi 299-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan.
Hujjatga ko‘ra, 2026/2027 o‘quv yilida respublika bo‘yicha 811 ming 586 nafar 6 yoshli bola hisobga olingan. Ularning 806 ming 290 nafarini maktabga tayyorlov guruhlariga qamrab olish rejalashtirilgan. Natijada qamrov darajasi 99,3 foizga yetkazilishi ko‘zda tutilmoqda.
Maktabga tayyorlov guruhlari bilan qamrab olinmagan 6 yoshli bolalar uchun 485 ta bir yillik bepul majburiy tayyorlov guruhi tashkil etiladi. Ularda jami 13 ming 104 nafar bolani qamrab olish rejalashtirilgan.
Shundan:
— umumiy o‘rta ta’lim maktablarida 413 ta guruh tashkil etilib, 11 ming 163 nafar bola;
— davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlarida 65 ta guruh ochilib, 1 ming 766 nafar bola;
— boshqa mos binolarda 7 ta guruh tashkil qilinib, 175 nafar bola qamrab olinadi.
Chora-tadbirlar rejasiga muvofiq, avval hududlardagi 6 yoshli bolalar xatlovdan o‘tkaziladi. Xatlov natijasida tayyorlov bilan qamrab olinmagan bolalar mavjud bo‘sh guruh va o‘rinlarga joylashtiriladi.
Shundan keyin ham qamrovdan tashqarida qolgan bolalar uchun umumta’lim maktablari, davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari, «Kelajak markazlari» va boshqa obyektlarning bo‘sh xonalarida yangi tayyorlov guruhlari tashkil etiladi. Ularni sentyabr–oktyabr oylarida ishga tushirish belgilangan.
Prezident farmonida tadbirkorlik subyektlarining huquqiy himoyasini kuchaytirishga qaratilgan «tadbirkorlik subyektining haqlilik prezumpsiyasi» belgilandi.
Unga ko‘ra, davlat organi tomonidan aksi isbotlanmaguncha tadbirkorlik subyekti va uning mansabdor shaxsi qonunchilikka muvofiq harakat qilgan hamda o‘z majburiyatlarini lozim darajada bajargan deb hisoblanadi.
Sudda tadbirkorga nisbatan huquqiy ta’sir chorasi qo‘llash uchun uning asosli, qonuniy va mutanosib ekanini, shuningdek, huquqbuzarlik faktini isbotlash majburiyati davlat organiga yuklanadi.
Qonunchilikdagi bartaraf etib bo‘lmaydigan ziddiyatlar, noaniqlik va tushunmovchiliklar, shuningdek, dalillar yetarli emasligi tufayli yuzaga keladigan shubhalar tadbirkorlik subyekti foydasiga talqin qilinadi.
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
Prezident 7 milliy dastur haqida e’lon qildi
Prezidentning bojxona xizmatiga oid farmoni qabul qilindi
-
Sport4 days ago
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Jamiyat3 days ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Siyosat5 days ago
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari
-
Sport3 days ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Siyosat1 day ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Jamiyat3 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Siyosat3 days ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
-
Mahalliy19 hours ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)