Jamiyat
Omad changalidagi odam – g‘ayrioddiy Frane Selak
Inson hayotida tasodif, omad va taqdir haqida ko‘p gapiriladi. Ammo shunday odamlar borki, ularning qismati hatto ilmiy ehtimol qonunlariga ham zid ko‘rinadi. Xorvatiyalik musiqa o‘qituvchisi Frane Selak fikrimizning dalilidir. U ketma-ket falokatlardan omon qolgani, o‘lim bilan bir necha bor yuzma-yuz kelgani va keyinchalik millionerga aylangani bilan dunyoga mashhur bo‘ldi. Selak hayoti – fojia, tasodif va g‘ayrioddiy omad qorishgan haqiqiy hayotiy trillerdir.
Oddiy hayotdan boshlangan taqdir
Frane Selak 1929-yilda Xorvatiyada tug‘ilgan. U oddiy oilada o‘sdi. Qandaydir mashhurlik yoki boylikka intilib yashamadi. Hayotining katta qismida Selak musiqa o‘qituvchisi bo‘lib ishladi. U tinch va kamtarona hayot kechirdi.
Aniqrog‘i, falokatlar boshlangunga qadar mutlaqo oddiy inson edi. Ammo 30 yoshidan keyin Selakning hayoti keskin o‘zgarib ketdi.
1-falokat: poyezd halokati
1962-yilda Selak poyezdda ketayotganida ushbu transport relsdan chiqib, muzdek daryoga qulab tushdi. Natijada 17 yo‘lovchi halok bo‘ldi. Selak qo‘li singan va gipotermiya holatida tirik qoldi. U qandaydir kuch bilan suvdan chiqib ketganini aytdi.
Poyezd halokati Selakning o‘lim bilan birinchi jiddiy uchrashuvi edi.
2-falokat: samolyotdan qulash
Bir yil o‘tib, yana fojia ro‘y berdi. Parvoz vaqtida samolyot eshigi ochilib ketishi natijasida boshqa yo‘lovchilar qatori Selak ham tushib ketdi. Samolyot halokatga uchradi.
Selak balandlikdan quladi. Qarangki, u tasodifan qor bosgan pichan ustiga tushdi. Ushbu falokatdan tirik qolgan yagona odam Frane Selak edi.
Mazkur voqea uni Yevropa ommaviy axborot vositalarida mashhur qilib yubordi.
3-falokat: avtobusning ag‘darilishi
1966-yili Selak ketayotgan avtobus muzlagan yo‘l tufayli daryoga tushib ketdi. 4 kishi halok bo‘ldi.
Selak suvdan suzib chiqdi. U faqat yengil jarohatlar olgan edi.
4-falokat: mashina yonib ketishi
1970-yil edi. Selakning shaxsiy avtomobili yo‘lda to‘satdan yonib ketdi. U mashina portlashidan bir necha soniya oldin avtoulovdan tushib qochishga muvaffaq bo‘ldi.
5-falokat: yana avtoulovda…
Benzin nasosidagi nosozlik sababli yana bir avtomobilda portlash yuz berdi. Selakning sochlari yonib ketdi, ammo qarangki, u yana tirik qoldi.
1993-yil edi o‘shanda.
6-falokat: ko‘chada birdan…
1995-yil. Selakni avtobus urib yubordi. U yana yengil jarohat bilan qutulib ketdi.
7-falokat: jarlik qa’rida
Oradan bir yil o‘tgach, 1996 yilda eng dramatik va dahshatli voqealardan biri yuz berdi. Tog‘ yo‘lida Selakning mashinasi boshqaruvdan chiqib ketdi. U mashinadan sakrab, daraxtga ilinib qoldi. Avtoulov esa 100 metr pastga qulab tushib portladi.
Frane Selak tag‘in tirik qoldi.
Kutilmagan burilish – million dollarlik yutuq!
Yuqoridagi bir talay falokatlardan so‘ng hayot unga butunlay boshqa “sovg‘a” berdi. 2003 yili Selak milliy lotereyadan taxminan 1 million dollar pul yutdi.
Selak katta uy sotib oldi, to‘y qildi. Keyin esa boy-badavlat hayot kechira boshladi. Ammo bunday yashash uzoq davom etmadi.
«Voz kechaman…»
Keyinchalik Frane Selak kutilmagan qaror qabul qildi. U boylik insonni baxtli qila olmasligini aytdi. Pullarining katta qismini qarindoshlari va do‘stlariga ulashdi. So‘ng ulkan uyini sotib yuborib, oddiy hayotga qaytdi.
«Ha, pullar hech qachon haqiqiy baxtni bermaydi», – deb ta’kidladi u.
Selak haqida bahslar: u afsonami yo haqiqat?
Jurnalistlar va tadqiqotchilar Frane Selakning hayoti borasda turlicha fikr bildirishadi. Yuqorida keltirilgan ba’zi voqealar rasmiy hujjatlar bilan tasdiqlangan, ayrimlari jurnalistik rivoyat sifatida baholanadi. Ayrim olimlar esa ehtimollar nuqtai nazaridan bu holatni deyarli imkonsiz deb hisoblashadi.
Shunga qaramay, Selak omma uchun “o‘limni aldagan odam” sifatida qolgan.
Baribir o‘lim haq
Frane Selak hayotining so‘nggi yillarini Xorvatiyada tinch hayot kechirib o‘tkazgan. U ommadan uzoq yashashni afzal ko‘rgan. Jurnalistlarga kamdan-kam intervyu bergan.
So‘nggi ishonchli ma’lumotlarga ko‘ra, Frane Selak 2016-yil 30-noyabrda vafot etgan. U 87 yoshda edi.
Selak tabiiy sabablar bilan hayotdan ko‘z yumgan. Ya’ni, u ko‘plab halokatlardan omon qolgan va nihoyat tabiiy o‘lim bilan vafot etgan.
Akbar Fathullayev
Jamiyat
Toshkentdan bir kunda 500 mingdan ortiq avtomobil chiqib ketdi
Bayram arafasida Toshkent shahrida yo‘l tarmog‘iga katta yuklama tushdi – 19 mart kuni atigi 11 soat ichida poytaxtdan 500 mingdan ortiq transport vositasi chiqib ketgan.
Toshkent shahar IIBB Yo‘l harakati xavfsizligi boshqarmasi ma’lumotiga ko‘ra, 19 mart kuni soat 09:00 dan 20:00 gacha bo‘lgan vaqt oralig‘ida 500 mingdan ortiq avtomobil poytaxt hududini tark etgan.
Ma’lum qilinishicha, bunday yuqori transport oqimi Ramazon hayiti bayrami va dam olish kunlari munosabati bilan aholining ommaviy ravishda shahardan chiqib ketishi bilan bog‘liq.
Shahardagi yo‘l harakati holati Yagona tezkor boshqaruv markazi orqali sutka davomida nazorat qilinmoqda. Mutaxassislar videokuzatuv tizimlari yordamida ko‘chalar, asosiy magistrallar hamda chiqish postlaridagi vaziyatni real vaqt rejimida kuzatib bormoqda.
Bayram kunlari ayrim hududlarda qisqa muddatli tirbandliklar kuzatilgan. Yo‘l harakatini tartibga solish va tirbandliklarning oldini olish maqsadida ichki ishlar organlarining qo‘shimcha kuch va vositalari jalb etilgan.
YHXB xodimlari haydovchilarni yo‘l harakati qoidalariga qat’iy rioya qilishga chaqirmoqda. Ayniqsa, shaharlararo yo‘llarda harakat jadalligi yuqori bo‘lgani sababli masofani saqlash va tezlik rejimini buzmaslik tavsiya etilmoqda.
Jamiyat
Turkiyada o‘zbekistonlik ayolga hujum qilindi: ikki erkak ushlandi
Turkiyaning Bodrum shahrida 36 yoshli O‘zbekiston fuqarosiga nisbatan jinoyat sodir etganlikda gumonlangan ikki nafar erkak qo‘lga olindi.
Foto: bodrumsicakhaber.com
Ma’lum qilinishicha, voqea Bodrumning Yalikavak tumanidagi Go‘kchebel mahallasida sodir bo‘lgan. Jabrlanuvchi ayol yo‘l chetida transport kutib turgan vaqtda, ikki nafar erkak bo‘lgan avtomobil to‘xtab, uni Turkbuku hududiga olib borishni taklif qilgan.
Yo‘l davomida haydovchi yo‘nalishni o‘zgartirib, ayolni qurilish obektiga olib borgan. Jabrlanuvchining aytishicha, u yerda erkaklar tomonidan kuch ishlatish tahdidi ostida jinoyat sodir etilgan.
Shundan so‘ng gumonlanuvchilar ayolning sumkasi, pul mablag‘lari va mobil telefonini olib, voqea joyidan yashiringan.
Og‘ir holatiga qaramay, jabrlanuvchi yaqin atrofdagi uylarga yetib borib, mahalliy aholidan yordam so‘ragan. U shifoxonaga yotqizilib, tibbiy va psixologik yordam ko‘rsatilmoqda.
Huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan olib borilgan tezkor tadbirlar natijasida gumonlanuvchilar — 24 va 25 yoshli ikki nafar erkak aniqlanib, qo‘lga olingan. Sud qarori bilan ular qamoqqa olindi.
Mazkur ish mahalliy huquqni himoya qiluvchi tashkilotlar nazoratida bo‘lib, tergov harakatlari davom etmoqda.
Jamiyat
Toshkentda 33,5 mlrd so‘mlik kontrabanda mahsulotlari aniqlandi
Toshkent shahrida o‘tkazilgan tezkor tadbirlar davomida katta miqdordagi noqonuniy import mahsulotlari fosh etildi. Ularning umumiy qiymati 33,5 mlrd so‘mni tashkil etadi.
Foto: Davlat xavfsizlik xizmati
Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish doirasida Davlat xavfsizlik xizmati va Bojxona qo‘mitasi xodimlari tomonidan o‘tkazilgan tezkor tadbirda xorijdan mamlakatga noqonuniy ravishda olib kirilgan mahsulotlar aniqlandi.
Xususan, Toshkent shahrida avtomobil ehtiyot qismlari savdosi hamda aholiga xizmat ko‘rsatish faoliyati bilan shug‘ullanuvchi ikki ta mas’uliyati cheklangan jamiyat tomonidan ijaraga olingan omborlar xolislar ishtirokida ko‘zdan kechirildi.
Tekshiruv jarayonida boshqa tovarlar niqobi ostida mamlakatga noqonuniy olib kirilgan, aksiz markasiga ega bo‘lmagan 29 turdagi 1 million 963 ming 964 quti tamaki mahsulotlari, shuningdek 4 turdagi 807 kilogramm oziq-ovqat mahsulotlari aniqlandi.
Ushbu mahsulotlar protsessual tartibda rasmiylashtirib olindi. Mutaxassislar xulosasiga ko‘ra, ularning umumiy qiymati 33,5 mlrd so‘mni tashkil etadi.
Hozirda mazkur holat yuzasidan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Jamiyat
O‘zbekistonda 2025 yilda 48 nafar erkak 70 yoshdan keyin ota bo‘ldi
2025 yilda O‘zbekistonda jami 879 599 ta tug‘ilish qayd etildi. Shu tug‘ilishlar orasida 70 yoshdan oshgan 48 nafar erkakning ota bo‘lgani qayd etilgan.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yil davomida mamlakatda 879 599 ta tug‘ilish rasman ro‘yxatga olingan.
Tug‘ilishlar otaning yosh guruhlari kesimida tahlil qilinganda, eng katta ulush 25–39 yoshli erkaklarga to‘g‘ri kelgan — 718 798 holat. 25 yoshgacha bo‘lgan otalar hissasi 97 917 nafarni tashkil etgan.
Shuningdek, 40–59 yoshli erkaklar 62 246 holatda ota bo‘lgan. 60 yosh va undan katta yoshdagi otalar soni esa 638 nafarni tashkil etib, ular orasida 70 yoshdan oshganlar 48 nafarni tashkil qilgan.
Mazkur ma’lumotlar tug‘ilishlar dinamikasida turli yosh guruhlaridagi erkaklar ishtirokini ko‘rsatadi.
Jamiyat
Ehson niqobi ostidagi xatar: terrorizmni moliyalashtirishdan saqlaning!
Insoniyat tarixida ehson va xayriya ishlari jamiyatni birlashtiruvchi, muhtojlarga yordam beruvchi ezgu qadriyatlardan biri hisoblanadi. Islom dinida ham muhtojlarga yordam ko‘rsatish, sadaqa va zakot ulashish insonning savobini ko‘paytiruvchi, jamiyatda mehr-shafqatni mustahkamlovchi amal sifatida ta’kidlangan.
Biroq so‘nggi yillarda ayrim jinoiy va ekstremistik guruhlar ana shu ezgu tushunchani suiiste’mol qilib, “ehson” yoki “xayriya” niqobi ostida terrorizmni moliyalashtirishga urinish holatlari kuzatilmoqda.
O‘tgan yilning kuz faslida Koreya telekanallari orqali Janubiy Koreyada soxta xayriya orqali 663 ming dollar miqdorida pul yig‘ib, terrorchilik faoliyatini moliyalashtirgan o‘zbekistonlik yigit ushlanganligi to‘g‘risidagi xabarlar keng tarqaldi.
Afsuski, so‘nggi yillarda ayrim jinoiy to‘dalar va ekstremistik guruhlar ushbu olijanob tushunchani suiiste’mol qilib, “ehson” niqobi ostida terrorizmni moliyalashtirishga urinmoqda. Xususan, o‘tgan yilning kuzida Janubiy Koreyada soxta xayriya tadbirlarini tashkil etib, 663 ming AQSh dollari miqdorida mablag‘ to‘plagan o‘zbekistonlik yigit qo‘lga olingani haqidagi xabarlar ushbu mamlakat ommaviy axborot vositalarida keng aks-sado berdi.
Ma’lum bo‘lishicha, 29 yoshli ushbu shaxs firibgarlik va aldov yo‘li bilan yig‘ilgan mablag‘larning bir qismini BMT tomonidan terrorchilik tashkiloti deb tan olingan “Katiba at-Tavhid val-Jihod” (KTJ) hamda “HAMAS” guruhlariga yo‘naltirgan.
Bundan tashqari, shu kunlarda OAVda Buxoroda terrorizmni moliyalashtirgan ota va o‘g‘il haqida xabarlar tarqaldi. Aniqlanishicha, Buxoro shahrida yashovchi, 1999-yilda tug‘ilgan shaxs yot g‘oyalar ta’sirida 2019-yilda Suriyadagi “Tavhid va jihod katibasi” xalqaro terroristik tashkiloti safiga borib qo‘shilgan va ijtimoiy tarmoqlar orqali jangarilarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida xayriya pullarini yig‘ib kelgan. Bu ishga hatto otasini ham jalb qilgan.
Hozirda uning aldovlariga uchib, pul yuborgan 8 nafar shaxsga nisbatan Jinoyat kodeksining 155-3-moddasi, ya’ni terrorizmni moliyalashtirish aybi bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda. Ota esa sud hukmi bilan ozodlikdan mahrum etildi. Jinoyatchi o‘g‘ilga nisbatan qidiruv e’lon qilingan.
Mazkur har ikki holatda ham “ehson” deya yig‘ilgan pullarning oxiri borar manzili terrorchilarning cho‘ntagi bo‘lgan va ularning kayfi-safosiga sarflangan.
Bugungi kunda terrorchi tashkilotlar ham internet orqali musulmonlarga, G‘azo aholisiga yordam berishni niqob qilgan holda xayriya aksiyalarini tashkil etish orqali pul yig‘ib,ularning faoliyati moliyalashtirib kelishmoqda.
Rahmdil va saxovatpesha xalqimiz esa yuqoridagi kabi terrorchilik tashkilotlari tarafdorlarining aldoviga uchib, internetda e’lon qilingan norasmiy manbalarga “ehson” yuborishmoqda. Oqibatda o‘zlari bilmagan holda terrorizmni moliyalashtirishda ishtirok etgan jinoyatchiga aylanishmoqda.
Ta’kidlash lozimki, ayrim terrorchi tashkilotlar tomonidan yuqoridagi usullar orqali yig‘ilgan pullarning juda ham oz qismi, odamlarni ishontirish maqsadida ehsonga sarflanadi va ushbu holat videotasvirga olinib, ijtimoiy tarmoqlarda faol tarqatiladi. Natijada, ushbu videomateriallarni ko‘rgan fuqarolar ularga to‘liq ishonib, ehson sifatida pullarni yuborishmoqda.
O‘zbek xalqi bag‘rikeng va insonparvar, dini va e’tiqodiga sodiq. Yordamga muhtojlarga hamisha qo‘lidan kelguncha yaxshilik ulashishni, xayru ehson qilishni ezgu amal sifatida qadrlaydi. G‘azoga ko‘mak, musulmon birodarlarimizga yordam deb jinoyatchilarga sherik bo‘lib qolmaslik uchun ham davlatimiz tomonidan, mamlakat Prezidenti boshchiligida G‘azoni qayta tiklash borasida muhim vazifalar belgilanib, amalga oshirilayotganini bilish zarur.
Zero, ezgu niyat bilan qilingan ehson jamiyatni yaxshilikka yetaklashi kerak, zo‘ravonlik va adovatni moliyalashtirishga emas. Ushbu Muborak Ramazon oyida xalqimizni “zakot”, “fitr” ko‘rinishidagi “ehson” pullarni terrorchilik tashkilotlari a’zolariga yuborishlarining oldini olish maqsadida ogohlikka chaqiramiz!
«Bu ezgu maqsadga mening hissam qo‘shilsin, deb xayru ehson qilishni istagan kishilar O‘zbekiston Musulmonlari idorasi huzurida faoliyat yuritadigan “Vaqf” xayriya jamoat fondi orqali xayrli maqsadlarini amalga oshirsalar ayni muddaodir.
“Vaqf” jamoat fondiga tushgan mablag‘lar masjidlar va diniy ta’lim muassasalarini qurish va ta’mirlash, diniy o‘quv yurtlarini qo‘llab-quvvatlash, talabalar va olimlarga moddiy yordam berish, kam ta’minlangan oilalar, nogironlar va muhtojlarga yordam ko‘rsatish, haj va umraga boruvchilarga xizmatlarni tashkil qilishga sarflanadi. Bu ishlar esa xayriya pullari, zakot, fitr va sadaqalar orqali amalga oshiriladi.
Ehsonning eng afzali oilangga, qarindoshing, qo‘ni-qo‘shning, mahallang ahliga qilinganidir. Ehson — insonparvarlik va bag‘rikenglik ramzi. Uni suiiste’mol qilish esa jamiyat uchun katta xavf tug‘diradi. Shu bois har bir inson xayriya qilishda mas’uliyatli bo‘lishi, mablag‘lar haqiqatan ham muhtojlarga yetib borishiga ishonch hosil qilishi zarur.
-
Turk dunyosi4 days agoTurkiyaning Baykal K2 bir tomonlama hujumga uchragan uchuvchisiz samolyotining toʻda harakatini sinovdan oʻtkazdi
-
Jamiyat1 day ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Jamiyat3 days ago
Ichki ishlar xodimlarining qo‘pol muomalasi va tergov sifatidan norozilik ko‘paygan – Prezident
-
Dunyodan1 day ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Siyosat21 hours agoSoʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
-
Iqtisodiyot2 days agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Iqtisodiyot3 days agoMetandan go‘shtgacha. Narxi keskin oshgan mahsulot va xizmatlar
-
Iqtisodiyot4 days ago«Yomg‘ir va qorda ham foydalanishga tayyor bo‘ladi» – Toshkent-Andijon pulli yo‘li haqida nimalar ma’lum?
