Jamiyat
«Odamlar o‘rtasida adolat bilan hukm qiling!»
Mubashshir Ahmad taxallusi bilan tanilgan diniy ulamo Alisher Tursunov 8 oktyabr kuni sud hukmi bilan 2,5 yilga ozodlikdan mahrum qilindi. Sud majlisida qatnashgan Kun.uz muxbiri uning suddagi so‘nggi nutqini qog‘ozga tushirdi.
A.Tursunov 8 sentabr kungi sud majlisidan keyin yaqinlari bilan xayrlashmoqda
«Assalomu alaykum, ushbu zalda hozir bo‘lganlar.
Men, Mubashshir Ahmad 5 oy oldin boshlangan tergov jarayoni va sud majlislarida Jinoyat kodeksining 3 ta moddasi bo‘yicha ayblanyapman.
Garcha advokatlarim diniy qo‘mita ruxsatisiz diniy material tarqatishga doir ayblovlarni bekor qilishni so‘ragan bo‘lsa ham, men shunday materiallar tarqatganimni tan olaman. Chunki men bu paytda Turkiyada bo‘lganman: buning uchun O‘zbekistondagi idoradan ruxsat so‘rash kerakligini bilmaganman va bunga jismonan imkonim ham bo‘lmagan.
Qolgan ikkita ayblovlar (jamoat tartibiga tahdid soladigan materiallar tarqatish va milliy adovat qo‘zg‘atish) bo‘yicha tergovda ham aybim yo‘qligini aytganman. Sud jarayonlarida ham bu ayblovlar o‘z isbotini topmaganini ko‘rdik. Hozir ham bu ayblovlarga qo‘shilmayman.
Endi ayrim mulohazalarimni aytsam.
Dinimizda ham, hayotimizda ham biror ishni bajarganda o‘sha insonning niyati va qasdi juda muhim hisoblanadi. Masalan, kishi o‘z oilasini boqish uchun pul topaman, deb ishga borib kelsa ham savob oladi.
Xuddi shuningdek, insonlar orasidagi munosabatlarda ham ishlar niyatlarga bog‘liqdir. Men yozgan barcha ishlarim, maqolalarimda niyatim xolis bo‘lgan, odamlarga yaxshilik ulashish edi.
Xususan, ayblov qo‘yilgan materialda (Isroilning G‘azodagi genotsidiga doir) ham odamlarning, ayniqsa yoshlarning ketib qolishi oldini olish, vaziyatni tushuntirish maqsad qilingan edi.
Milliy adovat qo‘zg‘atish haqidagi ayblovlarga ham qo‘shilmasligimning sababi bor. Chunki men doim millatlararo totuvlikka chaqirganman. Riyo uchun emas, sud buni hisobga olishi uchun bu borada qilgan 2 ta katta ishimni aytsam.
Birinchisi. Bir necha yil oldin Nukusda odamlar namoyishlarga chiqib, «Qoraqalpoq voqealari» deb nomlangan voqealar bo‘lib o‘tdi. Shunda O‘zbekiston Prezidenti administratsiyasining iltimosiga ko‘ra, murojaat bilan chiqib, ikki xalqni totuvlikka va birdamlikka chaqirdim. Nizo va fitnalarni to‘xtatishni iltimos qildim.
Ikkinchi holat. 2019 yilda o‘sha davrdagi Matbuot va axborot agentligi bosh direktori o‘rinbosari lavozimida ishlagan bir ayol ijtimoiy tarmoqlarda Payg‘ambarimiz alayhissalomni haqorat qilgani bilan bog‘liq voqea tarqaldi. Bu jamiyatda keskin va juda qattiq reaksiyalarni keltirib chiqardi, ayolga tahdid qilishni boshlashdi. Shunday vaziyatda ham Prezident administratsiyasining iltimosi bilan men o‘zimizning Azon.uz saytimizga u ayolni chaqirib, u bilan suhbatlashib, asl maqsadi va vaziyatni tushuntirib berdik. O‘shanda juda katta yukni bo‘ynimizga oldik va turli fitnalarning oldi olinishiga erishdik.
Yana bir bor qaytaraman, bularni men riyo uchun emas, balki faoliyatimdagi niyatim doim yaxshilik va totuvlik bo‘lganini sudga bildirish, eslatish uchun aytyapman.
Bundan tashqari sudya hukm chiqarishda salomatligimni ham inobatga olishini so‘rayman: men 21 yildan buyon qandli diabet (saxar) kasalligidan aziyat chekaman. Buyraklarim yaxshi ishlamaydi, ba’zida yaxshi ko‘rinadi, lekin ba’zida oyoqlarim shishib ketadi. Oilam va 7 nafar farzandim bor. Ularning ta’minoti mening bo‘ynimda.
Shu kunga qadar xalqimiz va yoshlarning diniy-ma’rifiy sohada ilm olishlari uchun harakatlarim ham davom etmoqda. 10 jilddan iborat «Sochilgan durlar» nomli Qur’oni Karimning tafsirini boshlaganman. Buyuk ajdodimiz Imom Buxoriy qalamiga mansub «Sahihi Buxoriy» to‘plamining ham tafsir va tarjimalarini boshlab qo‘yganman. Bu ishlarni oxiriga yetkazib, xalqimiz uchun yangi ma’naviy ozuqalarni berishni niyat qilganman.
Men o‘zimni qanday oqlashimdan qat’iy nazar, bu ishda hukmni sudya chiqaradi. Sizdan hukm chiqarishda yuqorida aytganlarimni inobatga olishingizni so‘rayman
So‘zimning oxirini Allohning kalomi bilan yakunlayman: «Odamlar o‘rtasida hukm qilganingizda adolat bilan hukm qiling. Alloh hamma narsani ko‘rib, bilib turguvchidir».
Mubashshir Ahmad,
2025 yil 8 oktyabr,
JIB Uchtepa tuman sudi.
Raqobat qo‘mitasi tomonidan 2026 yilning dastlabki sakkiz oyida o‘tkazilgan tekshiruvlar davomida 73 nomdagi mahsulot sifat va xavfsizlik talablariga javob bermasligi aniqlandi. Bu haqda qo‘mita matbuot xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, qo‘mita hamkor tashkilotlar bilan birgalikda chakana savdo nuqtalarida sotilayotgan xalq iste’moli tovarlarining sifat va xavfsizlik talablariga muvofiqligini tekshirish uchun muntazam ravishda nazorat xaridlarini o‘tkazib kelmoqda. Xarid qilingan mahsulotlar akkreditatsiyadan o‘tgan laboratoriyalarda tekshirilib, ularning davlat standartlari hamda normativ-texnik hujjatlar talablariga mosligi baholanadi.
Xususan, 2026 yilning sakkiz oyida 60 turdagi jami 558 nomdagi mahsulot laboratoriya ekspertizasidan o‘tkazilgan. Natijada ulardan 73 nomdagisi belgilangan normativ-texnik talablarga javob bermasligi ma’lum bo‘lgan.
Ushbu mahsulotlarni savdo rastalaridan qaytarib olish va qonunchilikka muvofiq choralar ko‘rish uchun tegishli materiallar O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi hamda Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasiga yuborilgan.
Qonunchilik palatasi deputatlari bugungi majlisida moliyaviy jarimalarni qo‘llash tartibini yengillashtirishga qaratilgan qonun loyihasini uchinchi o‘qishda qabul qilib, Senatga yubordi.
Hujjatga ko‘ra, tadbirkorlar jarima solish to‘g‘risidagi qaror topshirilgan kundan boshlab bir oy ichida jarimaning 50 foizini ixtiyoriy to‘lasa, qolgan qismini to‘lashdan ozod etilishi mumkin.
Shuningdek, jarimani 6 oy davomida bo‘lib-bo‘lib to‘lash imkoniyati nazarda tutilmoqda.
Agar jarima to‘g‘risidagi qaror bekor qilinsa yoki haqiqiy emas deb topilsa, noqonuniy undirilgan mablag‘ qaytariladi. Qaytarish kechiktirilgan taqdirda, Markaziy bank asosiy stavkasining uch yuzdan biri miqdorida foiz to‘lash tartibi joriy etiladi.
Hozircha bu qoidalar qonun loyihasida nazarda tutilgan, kuchga kirmagan.
O‘zbekistonda moda va dizayn sohasi uchun malakali mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan yangi davlat oliy ta’lim muassasasi tashkil etiladi.
Prezidentning 2026-yil 16-oktyabrdagi PQ–378-son qaroriga muvofiq, Toshkent xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi. Akademiya Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi tizimida faoliyat yuritadi.
Yangi oliygoh Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti hamda Parij xalqaro moda akademiyasining qo‘shma ta’lim dasturi negizida tashkil etiladi.
Mazkur dasturda tahsil olayotgan barcha talabalar o‘qishini yangi akademiyada davom ettiradi. Bitiruvchilarga Toshkent xalqaro moda akademiyasining diplomi beriladi.
O‘quv jarayoni 2026/2027 o‘quv yilidan boshlanadi. Akademiyada xalqaro qo‘shma dasturlar bilan bir qatorda, mustaqil ta’lim dasturlari asosida bakalavr va magistrlar tayyorlashga ham ruxsat etiladi.
2027/2028 o‘quv yilidan boshlab to‘qimachilik, tikuvchilik, trikotaj va charm-poyabzal sohalarida korxonalar buyurtmasi asosida dual ta’lim joriy qilinadi. Bunda talabalar nazariy bilim olish bilan birga ishlab chiqarish jarayonlarida ham ishtirok etadi.
Shuningdek, yengil sanoat yo‘nalishidagi texnikumlarni muvaffaqiyatli tamomlagan, o‘rtacha bahosi akademiya belgilagan talabga javob beradigan bitiruvchilarga bakalavriatning uchinchi bosqichidan to‘lov-kontrakt asosida o‘qishni davom ettirish imkoniyati yaratiladi.
Akademiya bazasida davlat buyurtmasi asosida turli tashkilotlar uchun kiyim-bosh dizaynini ishlab chiqish va milliy brendlarni shakllantirish ham yo‘lga qo‘yiladi.
Qarorda xorijiy mutaxassislar va talabalarni jalb qilish uchun ko‘p martalik vizalar rasmiylashtirish tartibi ham nazarda tutilgan.
Bundan tashqari, 2028-yil yakuniga qadar davlat-xususiy sheriklik asosida 400 o‘rinli talabalar turar joyi quriladi. Ungacha akademiyaga o‘tkazilgan talabalar Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti yotoqxonasidan belgilangan tartibda foydalanishi mumkin.
Xorijda o‘zbek milliy taomlariga ixtisoslashgan restoran yoki oshxona tashkil etgan mahalliy tadbirkorlar ayrim xarajatlarining 50 foizigacha bo‘lgan qismini subsidiya sifatida qaytarib olishi mumkin.
Ushbu xizmat Turizm qo‘mitasi tomonidan my.gov.uz Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali bepul ko‘rsatiladi.
Subsidiya O‘zbekistonda davlat ro‘yxatidan o‘tgan va xorijda milliy restoran tashkil etgan tadbirkorlik subyektlariga ajratiladi.
Ariza topshirishda restoranning xorijiy davlatda ro‘yxatdan o‘tganini va binodan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar, sanitariya va yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqlik bo‘yicha ma’lumotlar taqdim etilishi kerak.
Shuningdek, restoranni tashkil etish bilan bog‘liq amalga oshirilgan xarajatlarni tasdiqlovchi hujjatlar, zaruratga qarab O‘zbekistondan mahsulot yetkazib berilganini tasdiqlovchi ma’lumotlar va ularning rasmiy tarjimasi so‘ralishi mumkin.
Restoranning ichki va tashqi ko‘rinishini aks ettiruvchi fotosuratlar ham arizaga ilova qilinadi.
Ariza my.gov.uz portali orqali elektron shaklda yuboriladi va 18 ish kuni ichida ko‘rib chiqiladi. Ijobiy qaror qabul qilinsa, subsidiya mablag‘lari 7 ish kuni ichida tadbirkorning bank hisobvarag‘iga o‘tkaziladi.
Arizada kamchiliklar aniqlangan taqdirda, tadbirkorga ularni bartaraf etib, hujjatlarni qayta taqdim qilish imkoniyati beriladi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi huzuridagi «Sayg‘ochiy» kompleks landshaft buyurtma qo‘riqxonasida yovvoyi hayvonlarni suv bilan ta’minlash maqsadida beshta avtonom suv ichish tizimi o‘rnatildi.
Tashabbus Ekologiya qo‘mitasi tomonidan BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD) va Global ekologik jamg‘arma (GEF) bilan hamkorlikda «Aral Sea Wetlands» loyihasi doirasida amalga oshirildi.
Suv resurslari cheklangan Ustyurt cho‘li sharoitida qo‘shimcha suv manbalarining mavjudligi sayg‘oqlar va mahalliy faunaning boshqa vakillarini saqlab qolishda muhim ahamiyatga ega.
Avtonom tizimlar quyosh energiyasida ishlaydi va to‘liq avtomatlashtirilgan. Ularning har biri 3 kub metr sig‘imga ega suv havzalari, nasoslar, datchiklar va hisoblagichlar bilan jihozlangan. Bu markazlashgan elektr energiyasi va suv ta’minoti manbalariga doimiy ulanish zaruratisiz suvni barqaror yetkazib berish imkonini beradi.
Suv ichish tizimlari bilan bir qatorda hududga 10 ta kamera va 10 ta fototuzoq ham o‘rnatildi. Ular hayvonlarni sutka davomida kuzatish, harakatlanishi va suv ichish joylaridan foydalanishini qayd etish, shuningdek, populyasiyalar holatini keyingi monitoring qilish uchun ma’lumot to‘plash imkonini beradi.
Ustyurtning og‘ir tabiiy sharoitida yashaydigan sayg‘oqlar uchun qo‘shimcha suv manbalarining yaratilishi yovvoyi hayvonlar populyasiyalarini saqlash va tiklashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Avtonom suv ichish tizimlarining o‘rnatilishi Ustyurtda bioxilma-xillikni asrash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlardan biri bo‘lib, zamonaviy kuzatuv vositalari orqali hayvonlar holatini monitoring qilish va zarur ma’lumotlarni to‘plash imkonini ham beradi.
