Jamiyat
Ochlikning o‘n bitta mo‘’jizasi haqida
Inson ming yillar davomida ochlikdan qo‘rqib kelgan. Ammo zamonaviy tibbiyot va biologiya shunday xulosaga kelmoqdaki, to‘g‘ri tashkil etilgan ochlik (ya’ni, vaqtinchalik ovqatlanmaslik) organizm uchun kutilmagan darajada foydali bo‘lishi mumkin. So‘nggi o‘n yilliklarda dunyoning mashhur olimlari ochlik va oraliq ochlik haqida yuzlab tadqiqotlar o‘tkazishdi. Natijalar shunchalik hayratlanarli bo‘ldiki, bu jarayonni hatto “biologik qayta tug‘ilish” deb atadilar. Quyida ochlikning ilmiy tadqiqotlarda tasdiqlangan 11 ta mo‘’jizaviy foydasi bilan tanishamiz.
1. Hujayralar yangilanadi
2016-yilda yapon biologi Yosinori Osumi tibbiyot bo‘yicha Nobel mukofotini oldi. U autofagiya deb ataladigan jarayonni tadqiq qildi. Autofagiya – organizm och qolganda hujayralar eski va zararlangan qismlarini “yo‘q qilib”, o‘zini tozalash jarayonidir. Ya’ni, ochlik organizmni ichki ta’mirlash rejimiga o‘tkazadi.
2. Qarish jarayoni sekinlashadi
Gerontologiya sohasidagi mashhur olim Valter Longo uzoq yillik tadqiqotlardan so‘ng shunday xulosaga keldi: muvaqqat ochlik organizmda yasharish mexanizmlarini faollashtiradi. Longo tadqiqotlariga ko‘ra, ochlik organizmdagi qarish bilan bog‘liq genlarni pasaytiradi.
3. Qandli diabet xavfi kamayadi
Amerika endokrinologi Jeyson Fang oraliq ochlik orqali diabetni nazorat qilish bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazgan. Uning ta’kidlashicha, bu jarayonda insulin darajasi pasayadi, organizm glyukozani yaxshiroq ishlatadi, diabet xavfi esa kamayadi.
4. Ortiqcha yog‘lar tez eriydi
Ochlik paytida organizm glyukozani emas, yog‘ zaxiralarini eritishga o‘tadi. Shvetsiyalik neyrobiolog Mark Mattson bu haqda shunday deydi: “Ochlik organizmni “yog‘ni eritish rejimi”ga o‘tkazadi”.
5. Miya faoliyati kuchayadi
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, ochlik paytida miyada BDNF nomli modda ko‘payadi. Ushbu modda xotirani yaxshilab, diqqatni kuchaytiradi, shuningdek, yangi neyronlar paydo bo‘lishiga yordam beradi.
6. Yallig‘lanish kamayadi
Ko‘plab kasalliklar – atrit, yurak xastaliklari, hatto ba’zi saratonlar yallig‘lanish bilan bog‘liq bo‘ladi. Olimlar ochlik yallig‘lanishni kamaytirishini, immun tizimni tartibga solishini aniqlashgan.
7. Immun tizimi “qayta yuklanadi”
Kaliforniya universiteti tadqiqotchilari ochlik immun tizimiga ta’sirini o‘rganib, yakdil xulosaga kelgan. Bunda eski immun hujayralari yo‘qolib, yangi hujayralar hosil bo‘ladi.
8. Yurak himoya qilinadi
Tadqiqotlar ochlik xolesterinni kamaytirishi, qon bosimini pasaytirishi va yurak kasalliklari xavfini kamaytirishini ham ko‘rsatdi.
9. Miya Alsgeymerdan xalos bo‘lishi mumkin
Neyrobiolog Mark Mattsonning tadqiqotlariga ko‘ra, oraliq ochlik miya hujayralarini stressga chidamli qiladi. Shuningdek, neyrodegenerativ kasalliklar xavfini kamaytiradi.
10. Hazm tizimini dam oldiradi
Inson deyarli doimo ovqat yeydi. Bu hazm tizimiga uzluksiz ish yuklaydi. Ochlik esa, eng avvalo, oshqozonga dam beradi, ichak mikroflorasini tiklaydi va hazmni yaxshilaydi.
11. Ruhiy ravshanlik oshadi
Ko‘plab tadqiqotlar ko‘rsatishicha, ochlik paytida odamlar fikrlashni ravshanroq his qiladi, diqqatini yaxshiroq jamlaydi. Yana bir muhim omil shuki, inson quvvati oshganini sezadi. Shu bois tarixda ko‘plab mutafakkirlar va olimlar vaqtinchalik ochlikni aqliy faoliyatni kuchaytirish usuli deb hisoblashgan.
Alxusus, to‘g‘ri tashkil etilgan ochlik, bu – shunchaki parhez emas. Mazkur jarayon organizmning o‘zini tozalash, tiklash va yoshartirish mexanizmi hisoblanadi. Albatta, mutaxassislar bir muhim ogohlantirishni ham aytadilar: uzoq yoki noto‘g‘ri ochlik salomatlikka zarar keltirishi mumkin.
A.Fathullayev
3-4 may kunlari Prezident Shavkat Mirziyoyev Samarqandda bo‘lib o‘tadigan Osiyo taraqqiyot banki Boshqaruvchilar kengashining 59-yillik yig‘ilishi tadbirlarida ishtirok etadi.
Davlatimiz rahbari tadbirning ochilish marosimida nutq so‘zlaydi hamda xorijiy delegatsiyalar rahbarlari bilan uchrashuvlar o‘tkazadi.
Yig‘ilishning bosh mavzusi – «Taraqqiyot chorrahalari: mintaqaning o‘zaro bog‘liq kelajagini ilgari surish». Forum global va mintaqaviy iqtisodiyotni rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlarini muhokama qilish uchun muhim xalqaro platforma bo‘ladi.
Ishtirokchilar asosiy e’tiborini «yashil» transformatsiya, energetik o‘tish, raqamlashtirish, investitsiyalarni jalb qilish, oziq-ovqat xavfsizligi, sanoatda yetkazib berish zanjirlarining barqarorligi va boshqa masalalarga qaratadilar.
Besh kunlik sammitda 100 dan ortiq mamlakat delegatsiyalari, Osiyo taraqqiyot banki, Jahon banki, Xalqaro valyuta jamg‘armasi, Osiyo infratuzilmaviy investitsiyalar banki va boshqa institutlar rahbarlari va xodimlari hamda xorijiy hukumatlarning 2 ming nafarga yaqin vakillari, yetakchi kompaniyalar va banklar, transmilliy korporatsiyalar top-menejerlari hamda nufuzli ekspertlar ishtirok etadi. Jami 4 mingdan ziyod delegat qatnashishi kutilmoqda.
O‘zbekiston 1995-yildan buyon Osiyo taraqqiyot bankining a’zosi bo‘lib, uning eng yirik hamkorlaridan biri hisoblanadi: loyihalar portfelining umumiy hajmi qariyb 16 milliard dollarni tashkil etmoqda. Mamlakatimiz bankning yillik yig‘ilishiga ikkinchi bor mezbonlik qilmoqda.
O‘zbekistonda konsert-tomosha faoliyati bilan shug‘ullanuvchi 1 100 nafar xonanda 2025-yil uchun soliq deklaratsiyasini taqdim etdi. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, jami 599,7 mln so‘m daromad solig‘i hisoblangan.
Hisob-kitobga ko‘ra, bu bir nafar san’atkorga yiliga o‘rtacha 545 ming so‘m, oyiga esa taxminan 45 ming so‘m soliq to‘g‘ri kelayotganini ko‘rsatadi.
Deklaratsiyalar tahliliga ko‘ra, san’atkorlarning asosiy qismi past daromad segmentiga to‘g‘ri keladi. Jumladan, 375 nafar xonanda yiliga 1 mln so‘mgacha, 576 nafari esa 10 mln so‘mgacha daromad ko‘rsatgan. Faqat juda kichik qismi – 19 nafar san’atkor 60 mln so‘mdan yuqori daromad qayd etgan.
Reyting guruhlari kesimida ham shu holat kuzatiladi: yuqori daromadli I guruhda bor-yo‘g‘i 47 nafar bo‘lib, asosiy ulush – 953 nafardan iborat III guruh hissasiga to‘g‘ri keladi. Demak, bozorda ko‘pchilik san’atkorlar nisbatan kichik daromad bilan faoliyat yuritmoqda.
Guruhlar kesimida:
I guruh (47 nafar): yuqori daromad, 140,8 mln so‘m soliq
II guruh (100 nafar): 83,9 mln so‘m soliq
III guruh (953 nafar): asosiy ulush — 375,2 mln so‘m
Biroq bu raqamlar ikki xil talqin qilinishi mumkin. Bir tomondan, haqiqatan ham san’at bozorida daromadlar past bo‘lishi mumkin. Ikkinchi tomondan esa, ayrim hollarda daromadlarning to‘liq deklaratsiya qilinmasligi ehtimoli ham mavjud.
Baxtsiz hodisa 28 mart kuni Yangiqo‘rg‘on tumani tibbiyot birlashmasiga qarashli G‘ovazon oilaviy shifokorlik punktida bo‘lgan.
Namangan viloyati Yangiqo‘rg‘on tumanida 39 yoshli ayol oilaviy shifokor punktida osma ukol olayotgan payti vafot etganligi holati bo‘yicha jinoyat ishi qo‘zg‘atildi.
Bu haqda viloyat prokuraturasi ma’lum qildi.
“Mazkur holat yuzasidan Yangiqo‘rg‘on tuman prokuraturasi tomonidan Yangiqo‘rg‘on TTB.ga qarashli “G‘ovazon” OShP TBX oila hamshirasi G.E.ga nisbatan JKning 116-moddasi 3-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan”, deyiladi prokuratura xabarida.
Qayd etilishicha, hozirda Yangiqo‘rg‘on tuman prokuraturasi tomonidan tergov harakatlari olib borilmoqda.
Jinoyat ishi tergovi viloyat prokuraturasi tomonidan nazoratga olingan.
Avvalroq Kun.uz mazkur voqea tafsilotlarini o‘rgangandi.
Baxtsiz hodisa 28 mart kuni Yangiqo‘rg‘on tumani tibbiyot birlashmasiga qarashli G‘ovazon oilaviy shifokorlik punktida bo‘lgan.
2026-yilning yanvar–mart oylarida kam ta’minlangan aholiga 161,5 mlrd so‘mga yaqin ijtimoiy keshbek to‘lab berildi. Soliq qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, ushbu davrda 621,6 ming nafar fuqaro mazkur imkoniyatdan foydalangan.
Qayd etilishicha, hisobot davrida jami 2 mln 728,4 mingta chek ro‘yxatdan o‘tkazilgan. Faqat mart oyining o‘zida 984,5 mingta chek qayd etilib, 65,1 mlrd so‘m keshbek to‘langan.
Ijtimoiy keshbek hajmi bo‘yicha Andijon viloyati yetakchi — 94,7 mlrd so‘m. Keyingi o‘rinlarda Samarqand (12,5 mlrd so‘m) va Toshkent shahri (11,5 mlrd so‘m) qayd etildi.
Shuningdek, Toshkent viloyatida 10,8 mlrd, Farg‘onada 7,1 mlrd, Namanganda 4,6 mlrd so‘m keshbek to‘langan.
Qashqadaryoda 3,8 mlrd, Surxondaryoda 4,3 mlrd, Sirdaryoda 2,5 mlrd, Jizzaxda 2,9 mlrd so‘m qaytarilgan.
Qoraqalpog‘istonda 2,2 mlrd, Xorazmda 1,8 mlrd, Buxoroda 1,5 mlrd, Navoiyda 649 mln so‘m ijtimoiy keshbek ajratilgan.
Ma’lumot uchun, bu tizim 2023-yil 1-maydan joriy etilgan bo‘lib, «Ijtimoiy himoya yagona reyestri»ga kiritilgan shaxslarga tatbiq etiladi. Ular chakana savdo obyektlarida ayrim mahsulotlarni xarid qilganda 1 foiz emas, balki 12 foiz qo‘shilgan qiymat solig‘i miqdorida keshbek oladi.
Toshkent shahri markazida ayrim ko‘chalarda transport harakati vaqtincha cheklandi. Shahar hokimligi ma’lum qilishicha, cheklovlar 2-maydan 11-maygacha amal qiladi.
Buning sababi Milliy kutubxona oldidagi maydonda o‘tkaziladigan «Tashkent Flowers Fest 2026» gullar festivali bilan bog‘liq. Ayniqsa, 7–9-may kunlari tadbirning asosiy qismi o‘tkazilishi rejalashtirilgan.
Shu munosabat bilan Milliy kutubxona atrofidagi yo‘llarda transport vositalari harakati to‘liq yoki qisman to‘xtatildi.
Cheklovlar bir nechta markaziy ko‘chalarni qamrab olgan. Jumladan, Zarafshon ko‘chasining «Hyatt Regency Tashkent» mehmonxonasi oldidan Mustaqillik shoh ko‘chasigacha bo‘lgan qismi yopildi.
Shuningdek, Istiqlol ko‘chasining Amir Temur shoh va Buyuk Turon ko‘chalari oralig‘idagi qismida harakat cheklangan.
Buyuk Turon ko‘chasining Istiqlol ko‘chasidan Yoshlar ijod saroyigacha bo‘lgan qismida ham transport qatnovi vaqtincha to‘xtatildi.
qaysi modellar ko‘p ishlab chiqarilmoqda?
Prezident Samarqandda qator uchrashuvlar o‘tkazdi
Qishloq va o‘rmon xo‘jaligi 5 foizga o‘sdi
-
Siyosat5 days agoOʻzbekistonda yashirin forumda davlat xizmatchilariga oid maʼlumotlarning sizib chiqib ketishini tekshirmoqda
-
Siyosat4 days agoOʻzbekiston Davlat investitsiya jamgʻarmasi Toshkent va Londonda ikki tomonlama IPO oʻtkazdi
-
Jamiyat4 days agoMashina olib berish va’dasida yuzlab odamni chuv tushirgan “Umid avto”chilarga hukm o‘qildi
-
Siyosat3 days agoPrezident Mirziyoyev energiya tejash vositasi sifatida kommunal xizmatlarni oʻchirishni taqiqlovchi farmonni imzoladi
-
Dunyodan4 days ago
Jarrohlar Apple Vision Pro foydasiga monitorlardan voz kechishmoqda
-
Dunyodan4 days ago
Ukraina va Yevropa Ittifoqi Isroilga qarshi sanksiyalar kiritmoqchi
-
Iqtisodiyot4 days ago«Kursga sun’iy ta’sir o‘tkazish tarafdori emasmiz»
-
Turk dunyosi3 days agoKurd jangari rasmiysining aytishicha, Turkiya islohotlarning yoʻqligi tufayli tinchlik muzokaralarini toʻxtatib qoʻymoqda