Dunyodan
Nobel mukofoti Venesuela muxolifati lideriga o’tadi, ammo Venesuelaga yordam berish uchun qancha masofada?
Mariya Kolina Machadoning Nobel mukofoti mukofotiga “Venesuela” muxolifati kutib oldi.
Umid qilamanki, bu yangi xalqaro e’tibor ularning ishlariga katta e’tibor qaratadi.
Mukofotni qabul qilgandan so’ng, Macado to’g’ridan-to’g’ri mukofotni olishga umid qilgan odamdan yordam so’radi.
– Bugun har qachongidan ham, biz prezident Trumpga ishonamiz “, dedi Macado.
U, Amerika Qo’shma Shtatlari, Lotin Amerikasidagi boshqa davlatlar va “Dunyoning demokratiklari”, deb umid qilib, Venesuela “erkinlik va demokratiyaga erishadi”.
Savol shundaki, Donald Trump boradi.
Venesuela hozirda ko’plab inqirozlarga duch kelmoqda.
Million odamlar qashshoqlikda yashaydigan mamlakatni tasavvur qiling. Elektr energiyasi kabi asosiy xizmatlar ko’p sohalarda ishonchsizdir. Sog’liqni saqlash tizimi inqiroz va shoshilinch dori-darmonlar bilan ajralib turadi. So’nggi yillarda millionlab odamlar AQSh va qo’shni davlatlarga qochib ketishgan.
So’nggi saylovlar xalqaro miqyosda xalqaro miqyosda erkin va na adolatli deb topildi. Ovoz bergandan keyin xavfsizlik kuchlari norozilik namoyishlarida yorilishdi va ko’p odamlar hibsga olingan. Inson huquqlari guruhlariga ko’ra, yuzlab siyosiy mahbuslar bor.
Yaqinda, Qo’shma Shtatlar mamlakat sohilidan giyohvand moddalar savdogarlarini olib borayotgan xalqaro suvlarda bombalash boshlandi. Advokatlarning ta’kidlashicha, hujum xalqaro huquqni buzishi mumkin.
Bu Venesueladagi va atrofidagi hozirgi vaziyatning bir turi. Dunyoning qolgan qismida bu katta hikoya bo’ladi.
Ammo haqiqiy o’zgarishlarga, ayniqsa, Amerika Qo’shma Shtatlari so’nggi saylovda g’alaba qozongan muxolifat partiyalari uchun juda aniq yo’l qolmoqda.
Fakto rahbari Macado, Venesuelada yashiringan. Qo’shma Shtatlar va boshqa davlatlar tomonidan keyingi prezident sifatida tan olingan muxolifatdan nomzod Edmunddo Gonsalz surgunda yashaydi. Ikkalasi ham hukumat tomonidan “xiyonat” da ayblashdi.
RACado yanvar oyida Prezident Nikolas Maduroning inauguratsiyasi oldidan norozilik namoyishlarida qisqa vaqt ichida paydo bo’ldi, ammo keyinchalik hibsga olindi va keyinchalik ozod qilindi.
So’nggi saylovlardan keyin tarqaladigan keng ko’lamli norozilik namoyishlarining chastotasi namoyishchilarga ta’siri tufayli saqlanib qolgan.
Isyonchilar harbiy va xavfsizlik kuchlarini Maduroga olib ketishga chaqirdilar, ammo shu paytgacha hech qanday jiddiy nuqsonlar bo’lmagan. Ular va boshqa yirik militsioner guruhlari prezidentga sodiq qolishadi.
Ammo muxolifatdagi ittifoqchilar, shu jumladan AQSh aralashishga tayyor ekanliklari haqida savollar mavjud.
So’nggi haftalarda, AQSh Venesuela sohilida Karib dengizi sohasida xalqaro suvlarda kamida to’rtta qayiqni bombardimon qildi, kamida 21 kishi halok bo’ldi. Amerika Qo’shma Shtatlari bularni giyohvand moddalar savdosi bilan shug’ullanadigan kemalar, ammo ekipaj haqida tafsilotlarni taqdim etmagan.
Garchi ba’zi advokatlar havo hujumi xalqaro huquqni buzadi, chunki yaqinda Kongressga yuborilgan nutq so’zlashi, bu “xalqaro qurolli nizolar” ga qarshi kurashda, bu “xalqaro qurolli nizolar” dagi gumondorlardan foydalanishni oqlayapti.
TRUS, Torren de Aragua kabi kartetalar mintaqada mavjud bo’lgan, bu kemalarning ba’zilari Venesueladan kelgan deb aytilgan. Venesuela hech qanday Lotin Amerikaning odam savdosi bilan shug’ullanadigan eng katta issiqlik nuqtali emas.
Bu mintaqadagi ko’pchilikni prezident Donald Trumpning mintaqadagi harbiy vazifalarini tashkil etish bilan birlashganda, Prezident Maduroga harbiy bosim o’tkazish va uni hokimiyatdan olib tashlashga qaratilgan.
Xabarlarga ko’ra, hozirgi vaqtda mintaqaga minglab qo’shin qo’shilgan va potentsial harbiy operatsiyalarni rejalashtirishgan. Maxsus operatsiya kuchlari, shuningdek, Trinidad va Tobago kabi Karib dengiz orollarida ham alohida e’tiborga olingan.
Grenada Tashqi ishlar vazirligi AQSh hukumatining aeroportida radar uskunalari va texniklarini vaqtincha o’rnatishni talab qilayotganini aytdi.
Venesuela mudofaa vaziri Vladimir Padrino López “tanlangan suiqasdlar” ni amalga oshiruvchi maxsus kuchlar tomonidan AQShning uchastkalari va hujumlari. Karib dengizida qo’shni Kolumbiyalik Gustavo Petro “Karib dengizi” ni “yangi urush stsenariysi ochgan” deb ta’kidladi.
Venesuelada fuqarolik zaxiralarchilari AQSh tomonidan qilingan hujumga tayyorlanmoqda.
AQSh rasmiylari janob Maduro Venesuelaning kartel tarmog’ining tepasida, u buni rad etadi va AQSh uni hokimiyatdan olib tashlashning ta’kidlashicha, uni hokimiyatdan olib tashlashning “giyohvand moddalarga qarshi kurash” operatsiyasi hisoblanadi.
Avgust oyida Amerika Qo’shma Shtatlari 50 million dollarga olib boradigan ma’lumot uchun mukofotni ikki baravar oshirdi va uni “dunyoning eng yirik giyohvand moddalar savdogarlaridan biri” deb tan oldi.
Venesuela Qo’shma Shtatlardagi ba’zi muhojirlarning vataniga qaytarilishi bilan hamkorlik qilmoqda, ammo bu prezident Maduro tomon prezident Trumpning g’azabini buzmagan.
Juma kuni Nyu-York Times Venesuela rasmiylari Trump ma’muriyatiga mamlakatning kuchli ruxsat etilgan neft, oltin va mineral boylikning nazorati bilan bog’liq qiziqishini taklif qilishdi, ammo Trump ma’muriyati taklifni rad etdi.
Trump ma’muriyati uni AQSh prezidentiga mukofot bermaslik uchun “siyosatshunoslik” deb hisoblamagan Nobel Tinchlik mukofotini “siyosatshunos” deb rad etgan bo’lishi mumkin. Ammo hozircha u Venesuela isyonchilarining ittifoqchisi bo’lib, Prezident Maduroning ashaddiy raqibi bo’lib qolmoqda.
Amerika Qo’shma Shtatlari Karib dengizidagi ushbu kichik tomirlarni mo’ljalga olishni davom ettirishini yoki Maduroning rejimidagi yuqori martabali raqamlarni yo’naltirishni kengroq rejalashtirishini aniq emas.
Venesuela dunyo bosqichida ko’plab ittifoqchilar bo’lmasligi mumkin, ammo Xitoy, Rossiya, Eron va Kuba kabi muhim istaklar mavjud.
Agar Amerika Qo’shma Shtatlari Venesuela hududida aralashishga qaror qilsa, vaziyat jadal yanada kuchayishi mumkin.
Dunyodan
Germaniyada mashina kimnidir urib yubordi, qurbonlar bor.
Leyptsig markazidagi Grimaische Strasseda mashina odamlarni bosib ketdi. Dastlabki maʼlumotlarga koʻra, ikki kishi halok boʻlgan, yana bir necha kishi yaralangan, deb Leyptsig meri Burkhard Yungga iqtibos keltirgan holda nemis radiosi BR aytdi.
Leyptsig radiosining xabar berishicha, shikastlangan Volkswagen SUV katta tezlikda trotuarni kesib o’tgan. Guvohlarning radiostansiyaga aytishicha, voqea joyida bir nechta jasadlar choyshab bilan qoplangan. Ba’zi odamlar yaralangan.
Saksoniya politsiyasi haydovchining hibsga olingani haqida ijtimoiy tarmoqlarda ma`lum qildi.
Politsiya tergovni davom ettirmoqda. Huquq-tartibot idoralari vakillari aholini hushyor bo‘lishga, zarurat tug‘ilganda favqulodda vaziyatlar xizmati ko‘rsatmalariga amal qilishga chaqirdi.
Dunyodan
Xitoyda pirotexnika zavodining portlashi oqibatida 26 kishi halok bo‘ldi
Xitoyning markaziy qismidagi Xunan provinsiyasi Lyuyan shahridagi pirotexnika zavodida yuz bergan portlashda 26 kishi halok bo‘ldi, 61 kishi jarohatlandi.
Bu haqda Changsha shahri rasmiylari o‘tkazgan matbuot anjumanida ma’lum qilindi.
Avvalroq Xitoy markaziy televideniyesi kamida 21 kishi halok bo‘lgani va 61 kishi yaralangani haqida xabar bergan edi. Portlash zavoddan 300-400 metr radiusdagi binolarga zarar yetkazgan.
Voqea joyida favqulodda vaziyatlar guruhlari va yong‘in-qutqaruv xizmatlari ishlamoqda. Qutqaruv guruhi 1 kilometrlik asosiy operatsiya hududini va 3 kilometrlik nazorat zonasini tashkil etdi. Aholi zudlik bilan xavfsiz joyga evakuatsiya qilindi. Voqea oqibatlarini bartaraf etish uchun yuzlab odamlar, jumladan robotlar va maxsus texnika safarbar qilingan.
Hodisaga javoban Xitoy rahbari Si Tszinpin butun mamlakat bo‘ylab ishlab chiqarish zavodlariga xavfsizlik choralarini kuchaytirishni buyurdi. Jabrlanganlarga yordam ko‘rsatish, hodisa sabablarini tezroq aniqlash va aybdorlarni javobgarlikka tortish zarurligini ta’kidladi.
Luyang zavodida portlash 16:43 da sodir bo’lgan. Pekin vaqti dushanba. Xitoy jamoat xavfsizligi organlari zavodga egalik qiluvchi kompaniya rahbarlarini hibsga oldi. Hozirda tergov davom etmoqda.
Dunyodan
AQSh Eron kemasini yo’q qilgani aytilmoqda
Yaqin Sharqdagi vaziyat yana keskinlashmoqda. Xurmuz bo‘g‘ozida AQSh kuchlari va Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi o‘rtasida to‘qnashuvlar bo‘lgani haqida xabarlar bor.
AQSh ma’lumotlariga ko’ra, himoyalangan kemaga raketalar va dronlar bilan hujum qilgan Eron baliqchi qayiqlariga javob zarbasi berilgan. Oqibatda kamida oltita kichik kema yo‘q qilingani aytilmoqda. Prezident Donald Tramp yettita qayiq vayron bo‘lganini aytdi.
Tasnim agentligi Eron harbiylariga tayangan holda AQSh hujumidan keyin besh kishi halok bo’lganini ma’lum qildi.
Shu bilan birga, BAAda raketa tahdidi e’lon qilingan, Fujayradagi neft inshootiga hujum qilingani xabar qilingan. Isroil kuchlarini shay holatga keltirgan Omon hududida ham hujumlar sodir etilgani xabar qilingan.
AQSh harbiylari o’z harakatlarini savdo kemalarini himoya qilish bilan izohlamoqda. Shu bilan birga, rasmiylar o’t ochishni to’xtatish kelishuvi tugaganmi yoki yo’qmi, aniq baho bermadi.
Dunyodan
Tahlilchilar neft haqida xavotirli ma’lumotlarni e’lon qilishdi
Goldman Sachs tahlilchilarining Reuters agentligiga aytishicha, global neft zaxiralari sakkiz yillik eng past darajaga yaqinlashmoqda.
Bu ekspertlarga ko‘ra, zaxiralarning tugash darajasi katta tashvish uyg‘otmoqda, chunki Hormuz bo‘g‘ozi orqali yetkazib berish cheklangan. Hisob-kitoblarga ko‘ra, ilgari jahon neft zaxiralari jahon talabining 101 kunini qoplagan bo‘lsa, may oyi oxiriga kelib bu ko‘rsatkich 98 kungacha kamayishi mumkin.
Tahlilchilarning hisob-kitoblariga ko‘ra, global neft zaxiralari AQSh-Isroil urushigacha bo‘lgan 50 million barreldan bugungi kunda 45 million barrelga tushib ketgan.
Bungacha, 4 may kuni Shimoliy dengiz Brent neftining narxi savdolar chog‘ida ko‘tarila boshlagan. Eng yuqori cho’qqisida neft narxi bir barrel uchun 114 dollardan oshdi. Tahlilchilar bu tendentsiyani so’nggi paytlarda Yaqin Sharqdagi keskinlikning kuchayishi bilan izohlamoqda.
Dunyodan
Moskvada xavfsizlik choralari kuchaytirilmoqda – bu haqda prezident Zelenskiy avval ham gapirgan
Joriy yilning 5 mayidan 9 mayigacha Moskvada mobil internet va SMS xizmatlari cheklanadi. Mobil aloqa kompaniyasi vaziyatni G‘alaba kunida xavfsizlikni ta’minlash zarurati bilan izohladi.
Dam olish kunlarida “oq roʻyxat”ga kiritilgan va odatda cheklanmagan resurslar boʻyicha faoliyat taqiqlanishi kutilmoqda. Cheklov choralari nafaqat poytaxt markaziga, balki Moskva halqa yo’li hududiga ham tegishli.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy G‘alaba kuni munosabati bilan Moskvada kuchaytirilgan choralarga munosabat bildirgan va Ukraina uchuvchisiz uchoqlari Rossiya poytaxtiga yetib borishi haqida ogohlantirgan edi.
“Rossiya 9-may kuni parad oʻtkazishini maʼlum qildi, biroq bu yil harbiy texnikalar paradda qatnashmaydi. Agar bu rost boʻlsa, Rossiya bir necha yil ichida birinchi marta paradda qurol koʻrsatishga jurʼat eta olmaydi. Ukraina dronlari ham paradga uchishi mumkin. Bu holat Rossiyaning avvalgidek kuchli emasligini koʻrsatadi”, — dedi Zelenskiy.
Rossiya 9-may kuni G‘alaba kunini nafaqat urushdagi g‘alaba, balki zamonaviy geosiyosiy maqsad va vazifalarning ko‘rsatkichi sifatida ham nishonlaydi.
Ammo bu gal ko‘p yillar davomida ilk bor an’anaviy parad harbiy texnikasiz o‘tkaziladi. Rossiya Mudofaa vazirligi hodisani “operativ vaziyat” deb baholadi. Kreml “terror tahdidi” haqida gapirdi.
Nijniy Novgorod, Saratov, Chuvashiston, Kaluga va boshqa viloyatlarda harbiy paradlar bekor qilindi. Sankt-Peterburgda G’alaba kuni yanada ixcham tarzda nishonlanadi.
Aprel oyi oxirida AQSh prezidenti Donald Tramp bilan suhbatda Rossiya prezidenti Vladimir Putin 9-may kuni Ukraina bilan tinchlik eʼlon qilishga tayyorligini aytdi. Moskva rasmiylariga ko‘ra, prezident Tramp tashabbusni faol qo‘llab-quvvatlagan.
Rossiya tomoni o‘t ochishni to‘xtatish kelishuvi 8-9 may kunlari kuchga kirishini ma’lum qildi.
Ushbu tashabbusga javoban prezident Zelenskiy 5-maydan boshlab sukunat rejimini joriy etishni taklif qildi.
“Biz odamlarning hayoti qandaydir “bayram”dan qimmatroq, deb hisoblaymiz. Shu munosabat bilan 5-may yarim tundan boshlab sukut saqlash tartibini e’lon qilamiz”, – dedi Ukraina rahbari.
Tahlilchilarga ko‘ra, Rossiya hukumati bu yil paradlar orqali “o‘zini ko‘rsatish” imkoniyatidan mahrum bo‘lgan.
Avval xabar qilinganidek, ehtimoliy tahdidlarning kuchayishi fonida prezident Putinni himoya qilishga qaratilgan chora-tadbirlar sezilarli darajada kuchaytirildi. Aytilishicha, Rossiya yetakchisi ko‘p vaqtini yer osti bunkerlarida o‘tkazar ekan, Putin va uning oilasi Moskva viloyati va Vardaydagi odatiy qarorgohlariga borishni to‘xtatgan.
-
Dunyodan3 days ago
Sudya Terranovaning o’ldirilishi
-
Sport5 days ago
FIDE reytingi yangilandi: ikki o‘zbekistonlik «top-5»talikda!
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekistonning ikki qo‘shnisi bilan tutashgan chegarasida «Tinchlik parki» tashkil etilishi mumkin
-
Jamiyat4 days agoJinoiy guruh yetakchisidan 2,7 ming dollar olgan profilaktika inspektori ushlandi
-
Jamiyat4 days agoDiyetolog qarishning asosiy «dushmani»ni ma’lum qildi
-
Dunyodan5 days ago
Smartfonlar nutqni o’ldiradiganmi?
-
Iqtisodiyot3 days ago
qaysi modellar ko‘p ishlab chiqarilmoqda?
-
Dunyodan5 days ago
AQShning Eronga iqtisodiy bosimi: inqiroz davom etadimi?
