Dunyodan
Moskvada xavfsizlik choralari kuchaytirilmoqda – bu haqda prezident Zelenskiy avval ham gapirgan
Joriy yilning 5 mayidan 9 mayigacha Moskvada mobil internet va SMS xizmatlari cheklanadi. Mobil aloqa kompaniyasi vaziyatni G‘alaba kunida xavfsizlikni ta’minlash zarurati bilan izohladi.
Dam olish kunlarida “oq roʻyxat”ga kiritilgan va odatda cheklanmagan resurslar boʻyicha faoliyat taqiqlanishi kutilmoqda. Cheklov choralari nafaqat poytaxt markaziga, balki Moskva halqa yo’li hududiga ham tegishli.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy G‘alaba kuni munosabati bilan Moskvada kuchaytirilgan choralarga munosabat bildirgan va Ukraina uchuvchisiz uchoqlari Rossiya poytaxtiga yetib borishi haqida ogohlantirgan edi.
“Rossiya 9-may kuni parad oʻtkazishini maʼlum qildi, biroq bu yil harbiy texnikalar paradda qatnashmaydi. Agar bu rost boʻlsa, Rossiya bir necha yil ichida birinchi marta paradda qurol koʻrsatishga jurʼat eta olmaydi. Ukraina dronlari ham paradga uchishi mumkin. Bu holat Rossiyaning avvalgidek kuchli emasligini koʻrsatadi”, — dedi Zelenskiy.
Rossiya 9-may kuni G‘alaba kunini nafaqat urushdagi g‘alaba, balki zamonaviy geosiyosiy maqsad va vazifalarning ko‘rsatkichi sifatida ham nishonlaydi.
Ammo bu gal ko‘p yillar davomida ilk bor an’anaviy parad harbiy texnikasiz o‘tkaziladi. Rossiya Mudofaa vazirligi hodisani “operativ vaziyat” deb baholadi. Kreml “terror tahdidi” haqida gapirdi.
Nijniy Novgorod, Saratov, Chuvashiston, Kaluga va boshqa viloyatlarda harbiy paradlar bekor qilindi. Sankt-Peterburgda G’alaba kuni yanada ixcham tarzda nishonlanadi.
Aprel oyi oxirida AQSh prezidenti Donald Tramp bilan suhbatda Rossiya prezidenti Vladimir Putin 9-may kuni Ukraina bilan tinchlik eʼlon qilishga tayyorligini aytdi. Moskva rasmiylariga ko‘ra, prezident Tramp tashabbusni faol qo‘llab-quvvatlagan.
Rossiya tomoni o‘t ochishni to‘xtatish kelishuvi 8-9 may kunlari kuchga kirishini ma’lum qildi.
Ushbu tashabbusga javoban prezident Zelenskiy 5-maydan boshlab sukunat rejimini joriy etishni taklif qildi.
“Biz odamlarning hayoti qandaydir “bayram”dan qimmatroq, deb hisoblaymiz. Shu munosabat bilan 5-may yarim tundan boshlab sukut saqlash tartibini e’lon qilamiz”, – dedi Ukraina rahbari.
Tahlilchilarga ko‘ra, Rossiya hukumati bu yil paradlar orqali “o‘zini ko‘rsatish” imkoniyatidan mahrum bo‘lgan.
Avval xabar qilinganidek, ehtimoliy tahdidlarning kuchayishi fonida prezident Putinni himoya qilishga qaratilgan chora-tadbirlar sezilarli darajada kuchaytirildi. Aytilishicha, Rossiya yetakchisi ko‘p vaqtini yer osti bunkerlarida o‘tkazar ekan, Putin va uning oilasi Moskva viloyati va Vardaydagi odatiy qarorgohlariga borishni to‘xtatgan.
Goldman Sachs tahlilchilarining Reuters agentligiga aytishicha, global neft zaxiralari sakkiz yillik eng past darajaga yaqinlashmoqda.
Bu ekspertlarga ko‘ra, zaxiralarning tugash darajasi katta tashvish uyg‘otmoqda, chunki Hormuz bo‘g‘ozi orqali yetkazib berish cheklangan. Hisob-kitoblarga ko‘ra, ilgari jahon neft zaxiralari jahon talabining 101 kunini qoplagan bo‘lsa, may oyi oxiriga kelib bu ko‘rsatkich 98 kungacha kamayishi mumkin.
Tahlilchilarning hisob-kitoblariga ko‘ra, global neft zaxiralari AQSh-Isroil urushigacha bo‘lgan 50 million barreldan bugungi kunda 45 million barrelga tushib ketgan.
Bungacha, 4 may kuni Shimoliy dengiz Brent neftining narxi savdolar chog‘ida ko‘tarila boshlagan. Eng yuqori cho’qqisida neft narxi bir barrel uchun 114 dollardan oshdi. Tahlilchilar bu tendentsiyani so’nggi paytlarda Yaqin Sharqdagi keskinlikning kuchayishi bilan izohlamoqda.
Eron parlamenti Milliy xavfsizlik qo’mitasi raisi Ibrohim Aziziy, Hurmuz bo’g’ozi bilan bog’liq keskin bayonot berdi.
Uning qayd etishicha, AQShning yangi dengiz tartibiga har qanday aralashuvi sulh bitimini buzish hisoblanadi.
“Hurmuz bo’g’ozi va Fors ko’rfazi befarq bayonotlarga yo’l qo’yadigan mavzular emas. Bu mintaqa hech qanday tashqi kuch tomonidan nazorat qilinmaydi”.
Janob Aziziy, Prezident Trampning bayonotlarini ham tanqid qilib, mintaqadagi vaziyat uchun “ayb o’yini” o’ynab, ishonchni qozonib bo’lmasligiga ishora qildi.
Eslatib o‘tamiz, bir muddat avval Prezident Tramp dushanbadan boshlab Vashington Hormuz bo‘g‘ozida qolib ketgan neytral kemalarga yordam berishini ma’lum qilgandi.
Birlashgan Arab Amirliklarining ADNOC kompaniyasiga tegishli tankerga Hormuz bo‘g‘ozida ikkita dron hujumi uyushtirildi. BAA Tashqi ishlar vazirligi maʼlumotlariga koʻra, qurbonlar yoʻq.
Rasmiy bayonotda aytilishicha, hujum xalqaro huquq va dengizda erkin harakatlanish tamoyilini jiddiy buzish hisoblanadi. BAA Eronning tijoriy kemalarga qarshi harakatlarini va dengiz yo‘llarini blokirovka qilishini qoralaydi va bu mintaqa barqarorligi va global energiya xavfsizligiga tahdid ekanligini ta’kidlaydi.
Shu bilan birga, Eron tomoniga yaqin manbalar AQSh kemalari Hormuz bo‘g‘ozi orqali tranzit o‘tkaza olmasligini, boshqa kemalar esa faqat Eron harbiylari roziligi bilan harakatlanishi mumkinligini aytdi.
BAA Tehronni hujumlarini to‘xtatib, bo‘g‘ozni to‘liq ochishga chaqirdi.
Tehron davlat matbuoti, shuningdek, ikkita raketa AQSh harbiy-dengiz kuchlariga qarashli fregatga Hormuz bo‘g‘oziga tushgani haqida xabar berdi.
Eron AQSh harbiy kemasi Jask shahri yaqinida bo‘lganini, biroq Tehronning ogohlantirishlariga javob bermaganini da‘vo qilmoqda. Xabarda aytilishicha, raketa hujumidan keyin kema orqaga chekingan.
AQSh armiyasi markaziy qoʻmondonligi Eron hujumida hech qanday kemaga zarar yetmaganini rasman eʼlon qildi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq prezident Tramp Yaqin Sharqdagi mojaroga aloqador bo‘lmagan qator davlatlar kemalari Hormuz bo‘g‘ozidan olib chiqilishini ma’lum qilgan edi.
Yevropa Komissiyasi aʼzo davlatlarga Huawei va ZTE uskunalarini mahalliy telekommunikatsiya infratuzilmasida ishlatmaslikni tavsiya qildi. Bu haqda dushanba kuni qo‘mita vakillari ma’lum qildi.
Bryusseldagi brifingda aytilishicha, tez orada tasdiqlanadigan yangi kiberxavfsizlik qoidalari Yevropa Ittifoqiga “yuqori xavfli yetkazib beruvchilar” qurilmalarini bozorga chiqarishni taqiqlash imkonini beradi.
Ushbu tashabbus Yevropa Ittifoqida telekommunikatsiya tarmoqlari xavfsizligini mustahkamlashga qaratilgan. Rasmiylarning aytishicha, strategik infratuzilmada qo‘llanilayotgan texnologiya milliy va mintaqaviy xavfsizlik uchun muhim.
Bunga javoban Xitoy o‘tgan hafta qoidalar kuchga kirganidan keyin qarshi choralar ko‘rishi mumkinligini aytdi. Xitoy hukumati yangi qoidalarni “kamsitish” deb hisoblaydi.
Birlashgan Arab Amirliklari 58 yildan beri aʼzo boʻlgan OAPEK (Neft eksport qiluvchi arab mamlakatlari tashkiloti)dan chiqdi.
Bir necha kun avval, 28-aprel kuni BAA asosiy neft karteli OPEK va uning kengayib borayotgan bloki OPEK+dan chiqishini e’lon qildi.
Emirates neft ishlab chiqarish darajasini o’zi belgilaydi va ishlab chiqarishni kuniga 5 million barrelgacha oshirishni maqsad qilgan.
OPEK aʼzosi sifatida BAA belgilangan kvotalarni bajarishi shart edi. Tashkilotni tark etish orqali mamlakat bozor sharoitlariga moslashuvchanroq javob bera oladi.
Bu strategik qarorga Erondagi vaziyat va mintaqadagi energiya inqirozi ham ta’sir qilgani xabar qilinadi.
BAAning bu harakati jahon neft bozoridagi kuchlar muvozanatini o’zgartirishi va narxlarga ta’sir qilishi kutilmoqda.
Tahlilchilar neft haqida xavotirli ma’lumotlarni e’lon qilishdi
budjet tarkibida qaysi soliqlarning ulushi ko‘proq?
Moskvada xavfsizlik choralari kuchaytirilmoqda – bu haqda prezident Zelenskiy avval ham gapirgan
-
Siyosat5 days agoOʻzbekistonda yil oxiriga qadar 13 ta GES qurish rejalashtirilmoqda, tarmoqni kengaytirish koʻzda tutilmoqda
-
Jamiyat5 days ago
Sud jarayonlarini OAVda yoritishni takomillashtirish bo‘yicha dastur boshlandi
-
Jamiyat5 days ago
Jurnalistika uchun dolzarb bo‘lgan kitob taqdimoti bo‘lib o‘tdi
-
Jamiyat4 days agoJinoiy guruh yetakchisidan 2,7 ming dollar olgan profilaktika inspektori ushlandi
-
Jamiyat4 days agoDiyetolog qarishning asosiy «dushmani»ni ma’lum qildi
-
Sport4 days ago
FIDE reytingi yangilandi: ikki o‘zbekistonlik «top-5»talikda!
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekistonning ikki qo‘shnisi bilan tutashgan chegarasida «Tinchlik parki» tashkil etilishi mumkin
-
Dunyodan4 days ago
AQShning Eronga iqtisodiy bosimi: inqiroz davom etadimi?