Jamiyat
“Narkozdagi o‘limlar – tizimli muammo oqibati”
Rinoplastika ijtimoiy tarmoqlarda “xavfsiz” muolaja sifatida targ‘ib qilinadi, lekin u bilan bog‘liq o‘lim va og‘ir asoratlar haqidagi xabarlar ortib bormoqda. Xususan, yaqinda 31 yoshli yigitning rinoplastika vaqtida vafot etishi, avvalroq xuddi shu klinikada boshqa bir bemor noto‘g‘ri narkoz sabab nogiron bo‘lib qolgani – tibbiy xatolar ortida tizimli muammolar yotganiga ishora qilyapti.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Yaqinda Toshkentdagi xususiy klinikada 31 yoshli yigit burun operatsiyasi vaqtida vafot etdi. Dastlabki ma’lumotlarda bunga anafilaktik shok sabab deyilgan, marhumning yaqinlari esa uning o‘limi narkozning ko‘p berilishi tufayli deyishgan.
Bu voqeadan keyin Kun.uz’ga 2 yil avval shu klinikada burnini operatsiya qildirgan va nogironga aylangan yosh qizning onasi murojaat qildi.
“2022 yilda qizimga shifokorlar burnida o‘smasi bor deyishgani uchun shu klinikaga operatsiyaga borgan. Operatsiya vaqtida soat 12:20 da yurak to‘xtashi yuz bergan. Shundan keyin miyaga qon bormagan, kislorodsiz qolgandan keyin miyada shish paydo bo‘lgan. Shifokorlar elektroshok bilan yurak urishini tiklashgandan keyin miyadagi shish qaytmagan. Qizim koma holatiga tushib qolgan. Xotirasini yo‘qotgan, o‘zini bilmagan holatda, oyoq-qo‘llari ishlamagan, hattoki boshini tik tutib tura olmaydigan holatda komadan chiqdi”, – deydi Ra’no Janonova.
Onaning aytishicha, tergov jarayonida holat anesteziolog aybi bilan yuz bergani aniqlangan va shifokor jazolangan.
“Klinika bizga mayli to‘lab bermadi, aybiniyam bo‘yniga olayotgani yo‘q. “Biz aybdormasmiz, sud adolatli qaror chiqardi, anesteziolog aybdor bo‘ldi. Uni ishdan bo‘shatdik, hech qanday aybimiz yo‘q” deyishdi. Boshqa anesteziolog ishga olishdi. Natijasi, mana, 31 yoshli yigitning onasi mendan battar bo‘zlab qoldi. Bundan keyin yana shunaqa holatlar bo‘lishini istamayman, bunday holatlar juda ko‘p chunki”.
Klinika rahbari Qalampir.uz nashriga bergan intervyusida ayolning da’volarni rad etib, xato anesteziologdan o‘tganini, bunda klinika rahbariyati o‘zini aybdor xis qilmayotganini, qizning nogiron bo‘lib qolishi esa uning taqdirida borligini aytgan.
Ijtimoiy tarmoqlarda xususiy klinikalar rinoplastika amaliyotini xavfsiz deya talqin qilishadi. Lekin bu operatsiya bilan bog‘liq o‘lim holatlarining ko‘pligi buni inkor etmoqda. Rinoplastika operatsiyasida yuz bergan va ommaga ayon bo‘lgan o‘lim holatlarini o‘rganib ko‘rganimizda aksariyatiga anesteziya bilan bog‘liq omillar sabab bo‘lgani aytilgan.
Anesteziologiya sohasi islohga muhtoj
Masalaga oydinlik kiritishni Kuvaytdagi o‘zbek shifokori Jahongir Jo‘rayevdan so‘radik.
— Bloger Farhod Mannopov ishidayam anesteziolog tomonidan xatoliklar borligini tasdiqlovchi hukm chiqarilganidan xabarim bor. Tan olish kerak, O‘zbekistonda tibbiyot rivojlanyapti, keng miqyosdagi operatsiyalar yo‘lga qo‘yildi. Lekin ming afsuski, anesteziologiya va reanimatologiya rivojlanishdan orqada qolyapti. Bunga klinikalardagi to‘satdan o‘lim holatlarini misol qilish mumkin. O‘lim holati ko‘proq anesteziologik va reanimatologik muammolarga bog‘liq bo‘ladi. Xirurgik sabablarniyam inkor qilib bo‘lmaydi.
Buning uchun men hech qachon o‘sha holatda turgan anesteziologni ayblamasdim. Uni yetishtirib chiqargan tizimni aybdor deb hisoblayman. U shu tizimda o‘rgangan bilimi bo‘yicha chora-tadbirlarni ko‘radi. Butun dunyoda anesteziologik risklar xavfli ekanligi uchun, o‘lim holatlari nisbatan ko‘proq kuzatilgani uchun xavflilik darajasi juda yuqori holatga olib kelib qo‘yilgan, lekin afsuski, O‘zbekistonda bu xavf hali ham yuqori darajada saqlanib turibdi.
Ochiq aytaman, O‘zbekiston sharoitida xususiy klinikalar ko‘payib boryapti va bu shu holatdagi o‘limlar foizi oshishiga sabab bo‘ladi. Bunga sabab – anesteziologik sistemaning bunga hali to‘liq tayyor emasligi. Anesteziologiya sohasida yetarli reforma ketmayapti va kadr ishlab chiqarish o‘z yo‘lida emas. Bizdagi beriladigan bilim, tajriba, fikrlash doiramiz jahon miqyosidagi anesteziologik yondashuvdan ancha uzoqda. O‘zbekistonda har bir bemor anesteziologik xavfli darajada narkozga kirib boradi. Shu xavf darajalari maksimumga chiqarilmagani sababli, hali ham anesteziologik yondashuvlar noto‘g‘ri bo‘lgani uchun shunaqa o‘lim holatlari kuzatilishi hali davom etadi. Bu narsani kutinglar…
Anesteziolog vaziyatdan chiqishi uchun unda yetarlicha alternativ dorilar bo‘lishi kerak. Kerakli dorilar olib kirilmaydi, ta’minlanmaydi. Agar shu dorilarni ta’minlab bermagan bo‘lsa aybni anesteziologdan emas, tashkilotchilardan qidirish kerak, deydi mutaxassis.
Katta yoki kichik bo‘lishidan qat’i nazar, har bir operatsiya ortida inson hayoti turadi. Bemor ham, klinika ham, shifokorlar va sog‘liqni saqlash tizimi mas’ullari o‘z zimmasidagi mas’uliyatni to‘liq ado etsagina, bunday fojialarning oldi olinishi mumkin.
Gulmira Toshniyozova,
Kun.uz
«Toshkent – Xiva – Toshkent» yo‘nalishida «Jaloliddin Manguberdi» yuqori tezlikdagi elektropoyezdi qatnovi yo‘lga qo‘yilmoqda. Transport vazirligi mazkur poyezdning harakat jadvali bo‘yicha ma’lumot berdi.
Harakat jadvali:
Toshkent Markaziy vokzali — Xiva
Jo‘nash: 07:00
Yetib borish: 14:31
Xiva — Toshkent Markaziy vokzali
Jo‘nash: 07:20
Yetib kelish: 14:51
Qatnov kunlari:
Toshkent — Xiva: haftaning seshanba, payshanba, shanba kunlari
Xiva — Toshkent: haftanig chorshanba, juma, yakshanba kunlari
Qatnov boshlanish sanalari:
– 3-may — Toshkentdan ilk qatnov
– 4-may — Xivadan ilk qatnov
Holat 29 aprel kuni Shirin shaharchasida sodir bo‘lgan: ayol va ikki qizini kundoshi rashk tufayli pichoqlagan. Oqibatda ona va 5 yoshli qizi vafot etgan. 3 yoshli qizaloq esa shifoxonaning jonlantirish bo‘limida og‘ir ahvolda qolmoqda.
Sirdaryo viloyati Shirin shaharchasida qotillik jinoyati sodir etildi. Bu haqda Kun.uz manbasi xabar berdi.
Ma’lum bo‘lishicha, holat 29 aprel kuni kechga yaqin sodir bo‘lgan. 1997 yilda tug‘ilgan M.S. o‘z xonadonida uy yumushlari bilan band bo‘lgan. Turmush o‘rtog‘ining sha’riy nikohdagi ayoli 29 yoshli N.X. uyga bostirib kelib, u va ikki qizini pichoqlagan. So‘ngra voqea joyidan yashiringan. Qizaloqlarning kattasi 5, kichigi 3 yoshda bo‘lgan.
Oqibatda ayol va 5 yoshli qizi Sh.S. voqea joyida vafot etgan. 3 yoshli qizi I.S. esa og‘ir ahvolda shifoxonaga yotqizilgan. Hozirda u jonlantirish bo‘limida qolmoqda.
Kun.uz marhumaning yaqinlari bilan bog‘landi. Ularning aytishicha, ayol Toshkent viloyatining Bekobod shahridan Sirdaryoga kelin bo‘lgan.
“U ayol bir necha bor kuyovimga borib xotiningni o‘ldiraman deb aytgan ekan. Kuyovim qo‘lingdan kelmaydi, degan. Mana, nima bo‘ldi, qizim va nevaramdan ayrildim. Qizimning 4 farzandi bor edi. 8 yoshli o‘g‘li va 20 kunlik chaqalog‘i qoldi.
Shifoxonadagi nevaram ham og‘ir ahvolda. Tegishli tashkilotlardan iltimos qilaman, ularni bizning qaramog‘imizga olib berishsin”, deydi ayolning otasi.
“O‘sha kuni opam uyida kir yuvib o‘tirgan bo‘lgan. U ayol borib, pichoq bilan tashlangan. Baqir-chaqirni eshitib, uydan ikki qizi yugurib chiqqan. Ularga ham pichoq urgan”, deydi marhumaning jiyani.
Bosh prokurorning matbuot kotibi Hayot Shamsutdinov holatni Kun.uz’ga tasdiqladi. Unga ko‘ra, holat yuzasidan Sirdaryo viloyati o‘ta og‘ir jinoyatlarni tergov qilish bo‘limi tomonidan Jinoyat kodeksining 97-moddasi (qasddan oam o‘ldirish) 2-qismi “a,v,j” bandlari bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Gumonlanuvchi N.X. protsessual tartibda ushlangan.
Ko‘p kvartirali uylarni saqlash va ulardan foydalanish qoidalariga ko‘ra, shu turdagi uylar va unga tutash yer uchastkalarida quyidagilar taqiqlanadi:
tegishli ruxsatnomasiz daraxtlar va butalarni boshqa joyga ko‘chirib ekish yoki kesish;
ko‘p kvartirali uylarga tutash yer uchastkalarini metall parchalari, qurilish va maishiy va boshqa chiqindilar bilan to‘ldirish;
daraxtlarga arqon va simlarni bog‘lash, belanchaklar osish, reklama taxtalarini yopishtirish;
gulzorlar, maysazorlar va yo‘laklarni chiqindilar bilan ifloslantirish;
ko‘kalamzorlashtirilgan hududlar, bolalar va sport maydonchalari, katta yoshdagi aholining dam olishi, jismoniy tarbiya mashg‘ulotlari bilan shug‘ullanish uchun mo‘ljallangan joylardan avtoturargoh sifatida foydalanish;
ko‘kalamzorlashtirilgan hududlarni o‘zboshimchalik bilan qisqartirish (beton yoki boshqalar bilan qoplash);
yashil o‘simliklar bilan band bo‘lgan maydonlarga har qanday materiallarni to‘plash;
yashil o‘simliklar yaqinidagi yo‘laklarga yashil o‘simliklar uchun zararli bo‘lgan kimyoviy moddalarni sepish yoki ushbu moddalar bilan sug‘orish.
O‘zbekistonda qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yer uchastkalarini ijaraga berish tartibi yangilandi. Bu Prezidentning PF–68-sonli farmoni bilan belgilandi va 2026-yil 1-maydan kuchga kirdi.
Hujjatga ko‘ra, yerlar endi avval belgilangan yagona tartib asosida, asosan auksion savdolari orqali taqsimlanadi. Bu yerdan foydalanishda shaffoflik va raqobatni oshirishga qaratilgan.
Shuningdek, Qoraqalpog‘iston Vazirlar Kengashi raisi va viloyat hokimlari taklifi asosida 50 gektardan 500 gektargacha yerlar sanoat usulidagi plantatsiyalar va chorvachilik uchun ajratilishi mumkin. Bu holda yerlar faqat belgilangan maqsadda foydalanish sharti bilan auksionga chiqariladi.
Yer uchastkalarini ijaraga berish jarayonida bozor mexanizmlarini keng joriy etish, resurslardan samarali foydalanish asosiy maqsad sifatida belgilangan.
Yangi tartibga ko‘ra, auksionga chiqariladigan yer uchastkalarining boshlang‘ich narxi ularning normativ qiymatining 50 foizi miqdorida belgilanadi.
Agar lot birinchi savdoda sotilmasa, har bir takroriy auksionda uning narxi bosqichma-bosqich 10 foizga pasaytirib boriladi. Birinchi auksion yer haqidagi e’lon berilganidan so‘ng 15 kun ichida o‘tkaziladi. Takroriy savdolar esa qisqa muddatda — 1 kun ichida tashkil etiladi.
Yaylovlar, pichanzorlar va lalmi yerlar uchun alohida tartib joriy etildi. Ularning boshlang‘ich narxi yer normativ qiymatining 1 foizi darajasida belgilanadi.
Shu bilan birga, auksionga tayyorlash, yer tuzish loyihalari va ijara huquqini ro‘yxatdan o‘tkazish bilan bog‘liq xarajatlar ham ushbu narxga qo‘shiladi.
2026 yil 28 aprel kuni taniqli jurnalist va olim Beruniy Alimovning «Jurnalistikada sun’iy intellekt davri» nomli kitobi taqdimoti bo‘lib o‘tdi. Tadbir O‘zbekiston jurnalistlar uyushmasi, Yoshlar ishlari agentligi va «Yoshlar ovozi» gazetasi hamkorligida tashkil etildi.
Taqdimot davomida mazkur qo‘llanmaning dolzarbligi, unda ilgari surilgan ilmiy yondashuvlar hamda sun’iy intellekt texnologiyalarining bugungi media makoniga ta’siri keng muhokama qilindi. Qayd etilganidek, raqamli transformatsiya sharoitida jurnalistika tubdan o‘zgarib, axborot uzatish tezligi, auditoriya talablari va kontent yaratish uslublari yangicha bosqichga ko‘tarilmoqda. Kitobda aynan shu jarayonlar chuqur tahlil qilinib, zamonaviy jurnalistika oldida turgan yangi vazifalar yoritilgan. Muallif sun’iy intellekt imkoniyatlarini keng ochib berar ekan, uning jurnalist faoliyatidagi o‘rni, kontent yaratishdagi roli va media sohadagi transformatsiyalarni ilmiy asosda izohlaydi.
Tadbirda O‘zbekiston jurnalistlar uyushmasi raisi vazifasini bajaruvchi Shuhrat Oripov, O‘zbekiston jurnalistika va ommaviy kommunikatsiyalar universiteti rektori Sherzodxon Qudratxo‘ja, taniqli olim va jurnalistlar — Xurshid Do‘stmuhammad, Fayzulla Mo‘minov, Salim Doniyorov, Amrullo Karimov, «Yoshlar ovozi» gazetasi bosh muharriri Hamza Abdullayev kitobning ilmiy va amaliy ahamiyatiga yuqori baho berib, uni nafaqat nazariy manba, balki kundalik faoliyatda foydalanish mumkin bo‘lgan muhim qo‘llanma sifatida e’tirof etishdi. Ta’kidlanganidek, kitob jurnalistlar, blogerlar, PR mutaxassislari hamda jurnalistika yo‘nalishida tahsil olayotgan yoshlar uchun dolzarb bilim manbai bo‘lib xizmat qiladi.
Shundan so‘ng «Jurnalistikada sun’iy intellekt davri» kitobi muallifi, filologiya fanlari doktori, jurnalist Beruniy Alimov so‘zga chiqib, kitobning yuzaga kelishi va nashrga tayyorlash jarayonlari haqida so‘zlab berdi.
Muhim jihatlardan biri shundaki, asarda sun’iy intellektning ijobiy jihatlari bilan bir qatorda, uning ehtimoliy xavf-xatarlari ham e’tibordan chetda qolmagan. Xususan, muallif mualliflik huquqi, faktcheking, axborot xavfsizligi, etik me’yorlar hamda jurnalist kasbining kelajagi bilan bog‘liq muhim masalalarni ko‘taradi. Bu esa kitobni nafaqat nazariy, balki tahliliy va amaliy ahamiyatga ega manbaga aylantiradi.
Tadbirda, shuningdek, sun’iy intellektning matbuot, televideniye, radio va internet jurnalistikadagi o‘rni, uning global tendensiyalar fonidagi rivoji hamda milliy jurnalistika uchun yaratayotgan yangi imkoniyatlari muhokama qilindi. Ishtirokchilar sun’iy intellekt texnologiyalari jurnalistika mazmunini o‘zgartirayotgan bo‘lsa-da, ijodkorlik va inson omili har doim ustuvor bo‘lib qolishini ta’kidladi. Uchrashuv yakunida ishtirokchilarning savollariga javob berilib, kitob yuzasidan fikr va takliflar bildirildi. Bu esa mavzu atrofida ochiq va mazmunli muloqot shakllanganini ko‘rsatdi.
Mazkur nashrni ommaviy axborot vositalari tahririyatlari hamda jurnalist kadrlarini tayyorlaydigan oliy ta’lim muassasalariga yetkazish rejalashtirilgan. Bu esa kitobning keng jamoatchilik orasida ommalashishi va uning amaliy ahamiyatini yanada oshirishga xizmat qiladi.
«Jaloliddin Manguberdi» poyezdining qatnov jadvali e’lon qilindi
29 yoshli ayol va uning 5 yoshli qizi pichoqlab o‘ldirildi
Qirg‘iziston xavfsizlik xizmatining sobiq rahbari Qamchibek Tashiyev hokimiyatni tortib olishga urinishda ayblanmoqda
-
Siyosat4 days agoFransiya va Oʻzbekiston taʼlim va madaniyat yoʻli bilan aloqalarni chuqurlashtirmoqda – Elchi Valid Xouk
-
Siyosat4 days agoToshkentda yirik hududlarda issiq suv taʼminoti 5 kunga toʻxtatilganini maʼlum qildi
-
Jamiyat5 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Dunyodan5 days agoPrezident Tramp delegatsiya parvozini bekor qildi
-
Siyosat2 days agoOʻzbekistonda yashirin forumda davlat xizmatchilariga oid maʼlumotlarning sizib chiqib ketishini tekshirmoqda
-
Siyosat2 days agoOʻzbekiston Davlat investitsiya jamgʻarmasi Toshkent va Londonda ikki tomonlama IPO oʻtkazdi
-
Mahalliy3 days ago
Gulga shaydo onaxon, kitob “ovchisi” va chemodansiz sayyoh…
-
Dunyodan4 days ago
Ruminiyalik erkak ayolni o‘ldirgani uchun umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi