Jamiyat
Muhojir yoshlar qopqonga tushmoqda – ularga tuzoq qo‘yganlar soyada ovni davom ettirmoqda
Ijtimoiy tarmoqlar orqali ishlaydigan firibgarlik to‘dalari Rossiyada yillar davomida erkin harakat qilib kelmoqda. Ular odamlarni telefon orqali aldaydi, pulni yuvish uchun begona bank kartalarini ijaraga oladi, kurer sifatida esa asosan muhojir yoshlarni ishga yollaydi. Oqibatda esa jinoyatni tashkil qilganlar emas, aynan aldangan kurerlar bugun panjara ortiga tushmoqda.
Bugun Moskvada qamalgan o‘zbekistonlik talaba misolida telegramda ochiq ishlayotgan jinoiy kanallar va ikki davlat huquqni muhofaza qilish tizimlari o‘rtasida sarson bo‘layotgan ota haqida hikoya qilamiz.
Bu voqealar zanjiri 2024 yil dekabr oyida boshlangan. Moskva shahrida tahsil olayotgan, Sechenov nomidagi davlat tibbiyot universitetining talabasi Umidjon bo‘sh vaqtlarida qo‘shimcha daromad topish maqsadida kurerlik qiladi. Ilgari u ishlagan joylar qonuniy bo‘lib, asosan hujjat tashish bilan shug‘ullangan.
26 dekabr kuni u yotoqxonadagi tanishi orqali “Moskva ishlar” nomli telegram kanalda joylashtirilgan e’lonni ko‘radi. E’lon o‘zbek tilida yozilgan bo‘lib, “Moskva bo‘ylab hujjat tashish, noqonuniy jihatlari yo‘q” deya ta’riflangan. Kanal asosan muhojirlarga qaratilgan, ishonch uyg‘otuvchi uslubda yuritilgan.
Umidjon ko‘rsatilgan raqamga qo‘ng‘iroq qiladi. Keyinroq o‘zini ish beruvchi deb tanishtirgan shaxs qayta aloqaga chiqib, Telegram orqali bog‘lanishini aytadi. Shundan so‘ng “Mixail” nomli akkaunt bilan yozishmalar boshlanadi. U ish juda maxfiy ekanini, hujjatlar haqida hech kimga aytmaslik kerakligini ta’kidlaydi. Aks holda deportatsiya yoki o‘qishdan haydalish bilan qo‘rqitadi. Shu jarayonda Umidjondan pasport nusxasi va shaxsiy fotosi olinadi.
27 dekabr kuni Umidjon kelishilgan joyga borib, notanish shaxsdan paket qabul qilib oladi. Paketni ochmaslik qat’iy tayinlanadi. Keyin u telefon orqali berilgan ko‘rsatmaga binoan paketni belgilangan joyda – kafe hojatxonasida qoldiradi. Shu bilan uning “ish kuni” yakunlanadi.
Biroq oradan ko‘p o‘tmay, Umidjon uchun butunlay boshqa jarayon boshlanadi. 2025 yil 8 yanvar kuni Ryazan viloyati Kasimov shahri ichki ishlar bo‘limi tomonidan jinoyat ishi qo‘zg‘atiladi. Unga Rossiya Jinoyat kodeksining 159-moddasi 4-qismi – uyushgan guruh tarkibida firibgarlik ayblovi qo‘yiladi.
14 fevral kuni Umidjon ushlanib, tergov izolyatoriga joylashtiriladi. U olti oydan ortiq vaqt davomida hibsda saqlanadi. Tergov davomida u pulni o‘zlashtirmaganini, faqat paketni qabul qilib, ko‘rsatilgan joyda qoldirganini bildirgan.
Shu vaqt ichida Umidjonning otasi Murodjon A’zamov mustaqil ravishda ish materiallarini o‘rganishga kirishadi. U firibgarlar faoliyati bilan bog‘liq telegram kanallar, yozishmalar, videolar va skrinshotlarni to‘playdi.
Ish materiallari bilan tanishilganda bir qator ziddiyatlar aniqlangan. Jabrlanuvchi qisqa vaqt ichida bir necha million rubl naqd pulni turli kurerlarga berganini aytgan. Biroq tergovda ushbu mablag‘lar haqiqatan ham bank hisoblarida bo‘lganini tasdiqlovchi rasmiy bank ma’lumotnomalari mavjud emas. Ayrim taqdim etilgan “vypiska”larda muhr va sanalar bo‘yicha ziddiyatlar bor.
Shuningdek, ish hujjatlarida Umidjonning kartasiga 35 ming rubl tushgani ko‘rsatilgan, ammo to‘lovchi sifatida boshqa shaxs qayd etilgan. Vaholanki, Umidjon telefonida saqlangan yozishmalar va bank ilovasidagi ma’lumotlarda pulni aynan telegram orqali aloqa qilgan shaxs o‘tkazgani aks etgan. Bu holat tergov tomonidan rasman bank orqali tekshirilmagan.
“Shu ish fonida yana bir holat e’tiborimni tortdi. Jizzaxlik 22 yoshli Xumora ismli qiz ham aynan shunday e’lon orqali kurerlikka jalb qilingan. O‘sha qizning sud jarayonida ham qatnashdim, qiz bilan kuzatilgan “ssenariy” mening o‘g‘limda ham takrorlandi. Demoqchimanki, juda ko‘plab migrant yoshlar bu tuzoqqa tushib qolyapti. Kurerlik eng xavfli sohalardan biriga aylanib bormoqda”, – deydi Murodjon A’zamov.
A’zamovning qo‘lida firibgarlik kanallariga oid skrinshotlar mavjud. Ularda “bank kartalarini sotib olamiz”, “SIM-karta bilan birga plastik karta kerak” mazmunidagi e’lonlar joylashtirilgan. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, bu kabi e’lonlar pul yuvish sxemalarida qo‘llanadi va karta egalari birinchi bo‘lib javobgarga aylanadi.
Ushbu ma’lumotlar Kasimov shahri IIB tergovchilariga taqdim etilgan. Biroq hozirga qadar mazkur telegram kanallar ortida turgan tuzilmalarni aniqlash va javobgarlikka tortish bo‘yicha samarali harakatlar amalga oshirilmagan.
Qariyb bir yildan beri o‘g‘lini ozodlikka chiqarish uchun harakat qilayotgan Murodjon A’zamov Rossiya va O‘zbekistonning turli idoralariga murojaat qilgan. O‘zbekiston tomoni jinoyatlar mamlakat tashqarisida sodir etilganini aytib, vakolat cheklanganini bildirgan. Rossiya tomonida esa Moskva prokuraturasi hatto politsiyaning “jinoyat ishi qo‘zg‘atishni rad etish” qarorini bekor qilgan. Ya’ni tergovda kamchilik borligini tan olgan.
Ayni paytda “Moskva ishlar” telegram kanali bloklangan. Biroq uning o‘rnida yangi kanallar ochilib, xuddi shu usulda kurerlar jalb qilinmoqda. Bir so‘z bilan aytganda, huquq-tartibot idoralari shunchaki, kurerlarni “ovlayapti”. Haqiqiy to‘da esa hamon soyada qolmoqda, faoliyatini davom ettirmoqda.
Bugun Umidjon sud qarorini kutib turibdi. Uning otasi esa O‘zbekiston Oliy Majlisiga murojaat qilib, chet elda faoliyat yuritib, aynan o‘zbekistonliklarni jinoiy sxemalarga jalb qilayotgan shaxslarga nisbatan huquqiy javobgarlik mexanizmlarini kuchaytirishni so‘ramoqda.
Demoqchimizki, katta maosh va’da qilingan, mohiyati noaniq bo‘lgan ish takliflarini qabul qilishdan oldin ularni yaxshilab tekshirish lozim. Plastik karta yoki SIM-kartani ijaraga berish esa jinoiy javobgarlikka olib kelishi mumkin.
Bu ish bir talaba yoki bitta oilaning muammosi emas. Bu – ijtimoiy tarmoqlar orqali ishlayotgan firibgarlik tizimiga qarshi hali ham samarali mexanizm yo‘qligini ko‘rsatib turgan holat. Bugun Umidjon, ertaga esa yana boshqa yoshlar shu “oson ish” qopqoniga tushmasligi uchun bu masala ochiq qolmasligi kerak.
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi.
Jamshid Sharopov Buxoro viloyati hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – viloyat iqtisodiyot va moliya boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlandi.
Jamshid Sharopov 1984-yil 27-yanvarda G‘ijduvon tumanida tug‘ilgan. 2005-yilda Buxoro davlat universiteti, 2009 yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini tamomlagan. Ma’lumoti bo‘yicha mutaxassisligi-iqtisodchi.
Mehnat faoliyatini 2002-yilda AT “Paxta Bank”ning Buxoro viloyati boshqarmasi bank jarayonlari bo‘limi iqtisodiy bo‘linmasi mutaxassisi sifatida boshlab, ATB “Agrobank” Buxoro viloyati boshqarmasi boshlig‘i (2014-2020), O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Buxoro viloyati bosh boshqarmasi boshlig‘i (2020-2021), Shofirkon tumani hokimi (2021-2023), ATB “Agrobank” agrosanoat majmuasi korxonalarini moliyalashtirish departamenti direktori o‘rinbosari (2023-2026) lavozimlarida faoliyat yuritgan.
Ayni paytga qadar u ATB “Agrobank” muammoli kreditlar bilan ishlash departamenti direktori vazifasida ishlab kelayotgan edi.
«O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz besh yilligi munosabati bilan chet el fuqarolari va xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlarimizni mukofotlash to‘g‘risida»gi Prezident farmoni e’lon qilindi.
Mukofotlanganlar ro‘yxati:
“Do‘stlik” ordeni bilan
Ivan Sao – “BYD Auto” kompaniyasining Yevropa sotuv bo‘limi bosh direktori o‘rinbosari
Klod Imoven – Fransiyaning “MEDEF International” harakatining O‘zbekiston-Fransiya ishbilarmonlar kengashi raisi
Masayoshi Fujimoto – “Sojitz” kompaniyasi direktori
Sabine Maxl – BMTning O‘zbekistondagi doimiy koordinatori
Turaman Sinan – Shayxontohur tumanidagi “Outdoor Factory Toshkent” mas’uliyati cheklangan jamiyati kuzatuv kengashi raisi, Toshkent shahri
II darajali “Salomatlik” ordeni bilan
Qahorova Nilufar Hamroyevna – AQShning Garvard universiteti huzuridagi Boston bolalar shifoxonasi loyiha menejeri
Yuldasheva Nodira Muxamedovna – Kanadaning Toronto shahridagi Kanadadagi o‘zbekistonliklar uyushmasi asoschisi, “Sog‘lom yo‘l” tibbiy va diagnostik markazi rahbari
“Shuhrat” medali bilan
Abdullayeva Shahlo Abdirashidovna – Koreya Respublikasining Kvangju shahridagi Migrant ayollar huquqlarini himoya qilish va ta’lim berish markazi rahbari.
Podpolkovnik Baxtiyor Inoqov Surxondaryo viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshlig‘i etib tayinlandi. U bunga qadar Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi magistratura bosqichida tahsil olgan.
Tayinlov Xalq deputatlari Surxondaryo viloyati Kengashining jamoat xavfsizligi va kriminogen vaziyatga bag‘ishlangan navbatdan tashqari sessiyasida ma’lum qilindi.
Sessiyada viloyatdagi jinoyatchilik holati ham tahlil qilindi. Joriy yilning hisobot davrida hududdagi 723 ta mahallaning 528 tasida (73 foiz) bironta ham jinoyat sodir etilmagan. Ichki ishlar xodimlarining tashabbusi bilan aniqlanadigan jinoyatlar soni 40 foizga yaxshilangan.
Shu bilan birga, 28 ta mahalla «qizil» toifada qolayotgani qayd etildi.
Yangi IIB boshlig‘iga jinoyatchilikka qarshi kurashish samaradorligini oshirish, har bir mahallada xavfsizlikni ta’minlash, aholi bilan yaqin muloqotni yo‘lga qo‘yish va fuqarolarning ichki ishlar organlariga ishonchini mustahkamlash vazifalari yuklatildi.
Yangi o‘quv yili arafasida O‘zbekiston hududidagi umumta’lim maktablari, dehqon bozorlari va savdo majmualarida mavsumiy «Maktab bozorlari» tashkil etilmoqda.
Raqobat qo‘mitasi mavsumiy savdo jarayonlarida iste’molchilarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, raqobat muhitini ta’minlash hamda aholini sifatli va hamyonbop mahsulotlar bilan ta’minlash muhimligini ta’kidladi.
Qo‘mita ota-onalar va o‘quvchilarga xarid vaqtida mahsulotning sifati, ishlab chiqaruvchisi, narxi va boshqa muhim ma’lumotlarga e’tibor qaratishni tavsiya qildi.
Tadbirkorlarga esa «Maktab bozorlari»da sotilayotgan mahsulotlar sifati va narxlarining asosliligini ta’minlash, iste’molchilarga zarur axborotlarni taqdim etish hamda ularning huquqlariga rioya qilish majburiyati eslatildi.
Raqobat qo‘mitasi maktab bozorlarida faoliyat yuritayotgan tadbirkorlarni darsliklar, maktab formalari, o‘quv-yozuv qurollari va boshqa anjomlar narxlarini asossiz oshirmaslikka hamda qonunchilik talablariga qat’iy amal qilishga chaqirdi.
Fuqarolar «Maktab bozorlari»da narxlarni asossiz oshirish holatlariga duch kelsa, Raqobat qo‘mitasining 1159 ishonch telefoni orqali murojaat qilishi mumkin.
Qo‘mita tomonidan maktab bozorlarida narxlar barqarorligini ta’minlash maqsadida monitoring ishlari olib borilishi ma’lum qilindi.
Prezidentning 2026-yil 14-avgustdagi PQ–294-son qarori bilan 2027-yil 1-yanvardan muddatli to‘lov xizmati operatorlari faoliyati tartibga solinadi.
Ma’lum qilinishicha, muddatli to‘lov xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar operator hisoblanadi. Ular iste’molchiga tovar yoki xizmatni muddatli to‘lov asosida olish imkoniyatini vositachi sifatida taqdim etadi.
Qarorning 3-bandi «d» kichik bandiga ko‘ra, ko‘chmas mulk operator ko‘rsatadigan muddatli to‘lov xizmatining obyekti bo‘la olmaydi. Shu sababli vositachi operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish imkoniyati nazarda tutilmagan.
Biroq bu qoida uy-joyni bo‘lib-bo‘lib to‘lash asosida sotishni umumiy tarzda taqiqlamaydi.
Qarorning 3-bandi «a» kichik bandida sotuvchi tomonidan iste’molchiga tovarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri sotish holatlari muddatli to‘lov xizmati tushunchasidan mustasno qilingan.
Shunga ko‘ra, quruvchi o‘zining qurgan uy-joyini xaridorga bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi mumkin. Ya’ni yangi tartib quruvchi va xaridor o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri savdoni taqiqlamayapti.
Demak, ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan «endi uyni rassrochkaga olib bo‘lmaydi» degan talqin to‘liq to‘g‘ri emas. Cheklov aynan muddatli to‘lov operatorlari orqali ko‘chmas mulkni moliyalashtirishga taalluqli.
Yangi tartibga ko‘ra, muddatli to‘lov operatorlari maxsus reyestrga kiritiladi va ularning faoliyati Markaziy bank nazorati ostida bo‘ladi. Shuningdek, operatorlar bilan tuziladigan shartnomalar, ustama va komissiyalarga nisbatan aniq talablar belgilanadi.
Shunday qilib, 2027-yildan operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish cheklanadi, ammo quruvchining xaridorga uyni bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi saqlanib qoladi.
Shavkat Mirziyoyev AQSh kongressmenlari delegatsiyasini qabul qildi
O‘zbek tilini o‘qitish bo‘yicha muhim tadbir tashkil etildi
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga ko‘proq eksport qilmoqda?
-
Siyosat19 hours ago
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
-
Mahalliy2 days ago
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilari o‘qishini texnikumga ko‘chirishi mumkin bo‘ladi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Yangi boshlayotgan tadbirkorlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin
-
Jamiyat3 days ago
O‘zbekistonda endi uylarni «rassrochka»ga olib bo‘lmaydimi?
-
Iqtisodiyot5 days agoO‘zbekistonning kuzatilmaydigan iqtisodiyoti 245,5 trln so‘mga yetdi
-
Mahalliy5 days ago
Talabalar uchun o‘quv yili qachon boshlanishi aniq bo‘ldi
-
Siyosat3 days ago
Ilhom Aliyev davlat tashrifi bilan O‘zbekistonga keladi