Jamiyat
Muhabbat vazni: smaylikmi yoki maktub?
Yigit telefonini qo‘liga oldi-yu, tavakkal qilib, ko‘ngil qo‘ygan qiziga sevgi izhori aks etgan bitta belgi — yurakcha smayligini yubordi. Oradan o‘tgan har bir soniya uning sabr kosasini to‘ldirib borardi. Kutaverib betoqat bo‘lgach, so‘roq belgisini jo‘natdi. Yana biroz vaqt o‘tib esa ichidagi bezovtalik va g‘azabni yashirolmay, jig‘ibiyron bo‘lgan smaylikni ham yo‘lladi. Axir, buncha kutishga qanday bardosh bersin?..
Ammo biz voyaga yetgan davrda muhabbatning o‘lchovi smayliklar emasdi. U paytlarda bitta xatni yozish uchun bir kecha tun uyqudan kechilar, bir javobni kutish uchun esa kunlar, hatto haftalar sabr bilan o‘tardi. O‘shanda 90-yillarning so‘nggi nafasi edi. Qimmatchilikning sovuq qo‘llari maktab hayotini ham chetlab o‘tmagandi. Biz o‘sha davr bolalari tejamkorlikning haqiqiy maktabini o‘taganmiz. Bittagina daftar ikki qismga bo‘linib, ikki xil fanning yukini ko‘tarardi. Nazorat ishi yoki insho payti esa haqiqiy sinov boshlanardi.
— Iltimos, bittagina varaq ber…
— Daftaring orasida ortiqchasi yo‘qmi?..
Bu iltijolar sinfning to‘rt tomonidan eshitilib turardi. Ammo inson qalbi qiziq yaratilgan. U eng og‘ir kunlarda ham go‘zallikka intiladi. Dars uchun varaq topolmagan o‘sha yigitlar ko‘ngil qo‘ygan qizlariga maktub yozishga kelganda qayerdandir oppoq, eng sifatli qog‘ozlarni topib kelishardi. Cho‘ntaklar qashshoq edi, ammo qalblar boy, tuyg‘ular esa beg‘ubor va samimiy edi.
Men esa qalbimdagi eng katta sirni ichimga yutib, maktabdoshim Noilaga maktub yozishga jur’at qilolmay to‘rt oy yurdim. Noila uzoq shahardan maktabimizga kelgan kuniyoq go‘yo butun maktabni sehrlab qo‘ygandek bo‘ldi. Birinchi kundanoq deyarli barcha yigitlar uning sohibjamol husniga mahliyo bo‘lishdi. Shundan keyin maktublar yozildi, ammo ularni qizga topshirishga hech kimning yuragi dov bermasdi.
O‘sha paytlarda sevgi izhor qilishning ham o‘ziga xos qoidalari bor edi. Kimdir xatini qizning sinfdoshi orqali yetkazar, boshqasi eng yaqin dugonasining ko‘nglini olishga harakat qilardi. Ba’zan bu maxfiy «operatsiya»ga qarindoshlar ham aralashib ketardi. Bu oddiy xat almashish emas, balki ikki qalb o‘rtasidagi nozik, shirin va beozor kurash edi.
Biz hali bir og‘iz ham gaplashmagan edik. Ammo sukut saqlagan joyda nigohlar so‘zlashardi. U ba’zan menga juda uzoq, erishib bo‘lmas bir olamdan qaragandek tuyulardi. Gohida esa ko‘zlarida yengil gina bilan aralash iliq tabassum ham jilva qilardi. Ana shu nigohlar menga jur’at bag‘ishladi. Nihoyat, unga maktub yozishga qaror qildim.
Endi rejani amalga oshirish kerak edi. Maktabda tushlik qilish uchun yig‘ib yurgan bor pulimni oldim-da, to‘g‘ri Mamaraim akaning do‘koniga yugurdim. U yerdan oppoq varaqli daftar, xatni bezash uchun turli rangli flomasterlar va eng muhimi, bir shisha xushbo‘y atir sotib oldim.
Axir o‘sha davrning yozilmagan qonunlari bor edi. Muhabbat maktubi shunchaki yozilmasdi. U chiroyli bezalishi, varaqlaridan esa xushbo‘y atirning nafis isi ufurib turishi shart edi.
Uyga qaytgach, umrimdagi eng mas’uliyatli ishga kirishdim. Avval sinfdoshim Ahrordan eng ta’sirli qo‘shiqlar yozilgan audiokassetani oldim. Magnitofondan taralayotgan mahzun kuylar xayollarimni romantik bir olamga yetakladi. Xona eshigini ichkaridan qulflab, go‘yo butun dunyodan uzildim.
Qog‘ozga ilk satrlarni tushirar ekanman, lug‘atimdagi eng nozik, eng go‘zal so‘zlarni izlar, qalbimdagi barcha tuyg‘ularni shu bir varaqqa joylashga harakat qilardim. Biroq bu oson emasdi. Men butun tunni o‘sha bir varaq qarshisida o‘tkazdim. Bir satrni yozib o‘chirardim, boshqasini boshlab yana yirtardim. Xonamning bir burchagida g‘ijimlangan yuzlab varaqlar yig‘ilib qoldi. Hislarimni so‘zlarga sig‘dirish juda mushkul edi. Nihoyat, tun pardasi chekinib, tong shabadasi xonamga kirib kelganida, charchoq va hayajondan titragan qo‘llarim bilan ko‘nglimdagi eng samimiy maktubni yozib tugatdim. Maktubga yengilgina atir sepdim. Endi uni egasiga yetkazish qolgandi. Shunda xayolimga sinfdoshim Xulkar keldi. Bu nozik ishni faqat u uddalay olardi. Lekin maktubni unga bersam, oylar davomida saqlab kelgan sirlarim ham oshkor bo‘lardi. Baribir unga ishondim. Xatni qo‘liga tutqazib, Noilaga albatta yetkazishini iltimos qildim. O‘sha lahzada mening butun dunyoyim Xulkarning qo‘lidagi xushbo‘y maktubga bog‘lanib qolgandi.
O‘sha kun vaqt ataylab to‘xtab qolgandek tuyuldi. Ertasi tongda hayajon bilan maktabga keldim. Ammo Xulkar darsga kelmagan ekan. Eng yomoni, Noilani ham ko‘rolmadim. Navbatdagi kun esa yakshanba… Sevgan inson uchun yakshanbaning naqadar uzun kun ekanini o‘shanda anglaganman. Dushanbagacha bo‘lgan ikki kun men uchun butun bir asrdek o‘tdi. Xayolan maktubimdagi har bir jumlani qayta o‘qir, «Bu so‘zni boshqacharoq yozsam bo‘larkan», deya o‘zimni o‘ylar edim. O‘sha paytlarda butun hayotimning ma’nosi bitta narsaga — Noiladan javob olishga aylanib qolgandi.
Butun dunyo go‘yo shu javobga bog‘lanib qolgan edi. Nihoyat, intizorlik bilan kutilgan dushanba ham yetib keldi. Men maktabga xuddi qanot bog‘lagandek uchib bordim. Ortimdan:
— Bolam, hech bo‘lmasa choyingni ichib ket! — deya chaqirgan onamning ovozi ham sekin eshitildi.
Maktab hovlisida Xulkarni poylay boshladim. U nihoyat ko‘rindi. Men uning yuzidan biror ishora izlardim. U yonimga keldi-da, qo‘limga kichik bir qog‘ozni tutqazdi.
— Ana, kutgan javobing. Lekin mendan katta qarzdorsan, — dedi kulib.
Men hech kimni ko‘rmay, maktabning eng xilvat burchagiga yugurdim. Qo‘llarim titrab, qog‘ozni ochdim. Mening butun tun yuragimni to‘kib yozgan dil izhorimga javoban u yerga atigi ikki so‘z bitilgan edi:
«O‘ylab ko‘raman».
Bugun eslab, men o‘sha ikki so‘z qarshisida hayot va baxt haqida uzoq o‘y surdim…
O‘sha paytlar maktublar shunchaki qog‘oz emasdi. Ular oshiq qalblarning tirik guvohi edi. Har bir satrida intizorlik, har bir harfida andisha, har bir nuqtasida hayajon yashardi. Ularda atir hidi ham bor edi, titragan qo‘llarning harorati ham. Bugun esa zamon sur’ati o‘sha sehrni bizdan tortib olgandek. Endi odamlar ekran ortidan sevishadi. Hissiyotlarini rangli piktogrammalar, smayliklar va qisqa xabarlar bilan ifodalashadi. Bu izhorlarda na atirning isi bor, na tun bo‘yi bedor qolgan qalbning iztirobi. Shunda ba’zan o‘ylab qolaman: muhabbatning qadr-qimmati ham uning qanday izhor qilinishiga bog‘liq emasmikan? Bir tun uyqudan kechib, yuzlab varaqlarni g‘ijimlab yozilgan xatning qadri boshqa edi, bugungi bir lahzalik «xabarlar»ning bahosi boshqa. Muhabbat o‘z izhori qadar arzonlashib borayotgandek go‘yo…
2026-yil 24-sentyabr soat 18:00 dan boshlab davlat ekologik ekspertizasi xulosasini olish uchun arizalar faqat Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali — my.gov.uz orqali qabul qilinadi.
Ma’lumot uchun, 2026-yil 11-maydagi 234-sonli Vazirlar Mahkamasi qaroriga muvofiq, arizalarni Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (YaIDXP) orqali qabul qilish va xulosalarni elektron shaklda berish tartibi belgilangan.
Mazkur tartibni joriy etish bo‘yicha zarur texnik ishlar amalga oshirildi. YaIDXPda test rejimida arizalarni qabul qilish va ular bo‘yicha xulosalarni elektron shaklda berish sinovdan o‘tkazildi. Sinov jarayonlari muvaffaqiyatli yakunlangani munosabati bilan davlat ekologik ekspertizasi xulosasini olish uchun arizalar faqat my.gov.uz orqali qabul qilinadi.
Shu sanadan boshlab eco-service.uz sayti orqali arizalarni qabul qilish to‘xtatiladi.
Arizalarni belgilangan tartibda my.gov.uz portali orqali yuborishi so‘raladi.
Kecha, 23-sentyabr kuni Saudiya Arabistoni Podshohligining O‘zbekistondagi elchixonasi tomonidan mamlakat Milliy kuni munosabati bilan qabul marosimi o‘tkazildi. Tadbirda davlat va jamoat arboblari, ommaviy axborot vositalari vakillari, jumladan, Oliy Majlis Senati raisi Tanzila Narbayeva ham ishtirok etdi.
Dastlab ikki davlat madhiyalari yangradi. Marosimda Saudiya Arabistoni Podshohligining respublikamizdagi favqulodda va muxtor elchisi Saad bin Nosir bin Abdulloh Abu Haymed mamlakatda o‘tgan yillarda amalga oshirilgan ishlar, kelgusi rejalar xususida so‘z yuritdi, shuningdek, O‘zbekiston va Saudiya Arabistoni o‘rtasidagi hamkorlik aloqalariga ham to‘xtalib, yildan-yilga bu hamkorlik rivojlanib borayotganini alohida ta’kidladi.
Darhaqiqat, O‘zbekiston va Saudiya Arabistoni o‘rtasidagi hamkorlik so‘nggi yillarda sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarildi va iqtisodiyotning ko‘plab strategik sohalarini qamrab olmoqda. Saudiya Arabistoni tomonidan O‘zbekiston iqtisodiyotiga yo‘naltirilgan investitsiyalar hajmi 2,8 milliard dollardan oshdi. Bugungi kunda O‘zbekistonda Saudiya kapitali ishtirokida 433 ta korxona muvaffaqiyatli faoliyat yuritmoqda. Ikki mamlakat o‘rtasidagi o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi jadal o‘sib, yillik 178 million dollarni tashkil etmoqda.
Hamkorlikning eng yirik va strategik sohasi energetika hisoblanadi. Saudiya Arabistonining ACWA Power kompaniyasi O‘zbekistonning turli hududlarida shamol va quyosh elektr stansiyalarini qurish, shuningdek, “yashil” vodorod ishlab chiqarish bo‘yicha qiymati milliardlab dollarlik loyihalarni amalga oshirmoqda.
Ikki davlat sog‘liqni saqlash tizimini raqamli texnologiyalar asosida takomillashtirish, tibbiyotga innovatsion yechimlarni joriy etish hamda davlat-xususiy sheriklik mexanizmlaridan samarali foydalanish borasida faol ish olib bormoqda. Shuningdek, shifokorlar malakasini oshirish bo‘yicha qo‘shma dasturlar mavjud. Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti va Saudiya Arabistonining Podshoh Saud universiteti o‘rtasida ta’lim va ilmiy tadqiqotlar bo‘yicha hamkorlik yo‘lga qo‘yilgan.
Markaziy bank 2026-yil 17-sentyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 22,54 so‘mga oshib, 11 797,46 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 20,11 so‘mga oshdi va 13 608,27 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 874,66 so‘mni tashkil qildi (-2,64).
Rossiya rubli 139,77 so‘m etib belgilandi (+0,6).
«Yuksalish» harakatining «Opinions» sotsiologik tadqiqotlar markazi Ijtimoiy va iqtisodiy tashabbuslar instituti bilan hamkorlikda «Ijtimoiy tarmoqlar davrida hayot» mavzusida ijtimoiy so‘rov o‘tkazdi. Unda mamlakatning 14 ta hududidan 1371 nafar respondent ishtirok etdi.
So‘rov natijalariga ko‘ra, eng ko‘p foydalaniladigan platforma Telegram bo‘lib, respondentlarning 88,9 foizi, ya’ni 1219 nafari undan foydalanishini bildirgan. Keyingi o‘rinlarda Instagram — 73,5 foiz va YouTube — 61,8 foiz qayd etilgan. Facebook’dan esa ishtirokchilarning 24,7 foizi (338 nafar) foydalanadi.
Respondentlarning 69,9 foizi ijtimoiy tarmoqlardan do‘stlari va oila a’zolari bilan muloqot qilish uchun foydalanishini aytgan. 64 foiz yangiliklarni kuzatish, 43,8 foiz ta’lim olish, 42,2 foiz ko‘ngilochar kontent uchun ijtimoiy tarmoqlarga murojaat qiladi. 40,6 foiz ishtirokchi esa ijtimoiy tarmoqlardan daromad olish va kasbiy maqsadlarda foydalanishini bildirgan. Bu savolda bir nechta javobni belgilash imkoni berilgan.
Ijtimoiy tarmoqlarda sarflanayotgan vaqt ham o‘rganilgan. Ish yoki o‘qish kunlarida respondentlarning 37,3 foizi ijtimoiy tarmoqlarga kuniga 2 soatdan ortiq vaqt sarflaydi. 12,4 foiz ishtirokchi esa kuniga 4 soatdan ko‘proq vaqtni ijtimoiy tarmoqlarga ajratishini bildirgan. Dam olish kunlarida 4 soatdan ortiq vaqt sarflaydiganlar ulushi 19,7 foizga, ya’ni 270 nafarga yetgan.
Ishtirokchilarning 57 foizi ijtimoiy tarmoqlarda sarflayotgan vaqtini me’yorida deb hisoblaydi. Biroq 33,4 foizi, ya’ni har uch kishidan biri, ijtimoiy tarmoqlarda keragidan ko‘proq vaqt qolib ketayotganini tan olgan.
Vaqtini kamaytirishga uringan 511 nafar respondent (61 foiz) bunga erishgan, 327 nafari (23,9 foiz) esa buning uddasidan chiqa olmagan. Ishtirokchilarning 28 foizi ijtimoiy tarmoqlarda o‘tkazadigan vaqtini kamaytirishga ehtiyoj sezmasligini bildirgan.
Tadqiqot natijalari ijtimoiy tarmoqlarda ko‘p vaqt o‘tkazish faqat yoshlarga xos emasligini ham ko‘rsatgan. Kuniga 2 soatdan ortiq foydalanadiganlar ulushi nafaqadagilar orasida 54 foiz, uy-ro‘zg‘or ishlari bilan band respondentlar orasida 43,7 foizni tashkil etgan. Maktab o‘quvchilarida bu ko‘rsatkich 27,3 foiz, talabalarda esa 32,7 foiz bo‘lgan.
Ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishning uyqu va kundalik vazifalarga ta’siri ham o‘rganilgan. Respondentlarning 62,2 foizi, ya’ni 853 nafari, ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish uyqusiga ta’sir qilishini bildirgan. 18 yosh va undan katta ishtirokchilarning 58,1 foizi esa ijtimoiy tarmoqlar ish yoki kundalik vazifalariga muayyan darajada xalaqit berishini qayd etgan.
13–17 yoshli ishtirokchilarning 74,4 foizi ijtimoiy tarmoqlar uyqusiga ta’sir qilishini bildirgan. Ularning qariyb to‘rtdan uch qismi ijtimoiy tarmoqlar o‘qish yoki uy vazifalarini bajarishga ham xalaqit berishini aytgan.
O‘smirlarning 66,7 foizi ota-onasi ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishini doimiy nazorat qilishini, 28,2 foizi esa ba’zan nazorat qilishini bildirgan. 5,1 foiz o‘smirning ota-onasi bu borada nazorat qilmasligini aytgan.
Respondentlar uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishda eng ko‘p tashvish uyg‘otadigan muammo ortiqcha vaqt sarflash bo‘lgan — 30,1 foiz, ya’ni 413 nafar. Keyingi o‘rinlarda soxta yoki ishonchsiz axborot — 18,6 foiz (255 nafar), firibgarlik va shaxsiy ma’lumotlarning tarqalishi — 13,2 foiz (181 nafar) qayd etilgan.
Shuningdek, respondentlarning 6,9 foizi ijtimoiy tarmoqlarning uyqu va salomatlikka ta’sirini, 6,9 foizi oila a’zolari o‘rtasidagi muloqotning kamayishini, 4,2 foizi esa haqorat va tazyiqni asosiy muammolar sifatida ko‘rsatgan. 8,5 foiz ishtirokchi ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish hech qanday muammo keltirib chiqarmasligini bildirgan.
Tadqiqot mualliflari ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni cheklashdan ko‘ra, ulardan ongli, xavfsiz va me’yorida foydalanish madaniyatini shakllantirish muhimligini ta’kidlagan. Shuningdek, media savodxonlik, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish va soxta axborotni aniqlash bo‘yicha amaliy mashg‘ulotlarni ta’lim muassasalari va mahallalarda yo‘lga qo‘yish taklif etilgan.
Tahlil natijalari ijtimoiy tarmoqlar bilim olish, muloqot qilish va mehnat faoliyatini rivojlantirish uchun imkoniyat yaratishini, biroq ulardan nazoratsiz foydalanish vaqtning samarasiz sarflanishi, uyqu, salomatlik va kundalik vazifalarga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinligini ko‘rsatgan.
Qishloq xo‘jaligi vazirligi tashabbusi bilan dala atrofidagi yo‘llar bo‘yiga «basketbol» uslubidagi chiqindi qutilari o‘rnatilmoqda.
Tashabbusdan asosiy maqsad yo‘llar va dalalarni toza saqlash, shuningdek, chiqindilarni maxsus qutilarga tashlash odatini shakllantirishdan iborat.
Vazirlik safar davomida plastik idishlar va boshqa chiqindilarni avtomobil salonida saqlab turish, so‘ng xavfsiz joyda to‘xtab, ularni chiqindi qutisiga tashlashni tavsiya qilmoqda. Chiqindi qutisiga tushmagan chiqindilarni esa yerda qoldirmaslik so‘ralgan.
Shuningdek, harakatlanayotgan avtomobildan chiqindi tashlash mumkin emasligi, yo‘lda harakat xavfsizligi birinchi o‘rinda turishi ta’kidlangan.
Fermerlar va mahalliy hokimliklarga chiqindi qutilarini yo‘lovchilar xavfsiz foydalana oladigan joylarga o‘rnatish hamda ularni muntazam bo‘shatib turishni tashkil etish taklif qilindi.
Vazirlik dalalarni chiqindilardan asrash va atrof-muhitni toza saqlashga chaqirdi.
Saida Mirziyoyeva Nyu-Yorkda «BlackRock» rahbariyati bilan uchrashdi
Ekologik ekspertiza xulosasi uchun arizalar faqat my.gov.uz orqali qabul qilinadi
Har yili 2 milliard 100 million kub metr suv isrof bo‘lmoqda
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekistonliklar ijtimoiy tarmoqlarda kuniga qancha vaqt o‘tkazyapti?
-
Jamiyat5 days ago
O‘zi uchar gilamlardan ekranlar qa’rigacha….
-
Jamiyat5 days ago
Savdo-sanoat palatasi mansabdori porani qaytarib berayotganda ushlandi
-
Mahalliy4 days ago
OTMlarda kontrakt to‘lash muddati uzaytirildi
-
Mahalliy2 days ago
Evrika! Olim faqat igna bilan quduq qazimaydi…
-
Iqtisodiyot5 days ago
Shavkat Mirziyoyev Qoraqalpog‘istondagi sanoatlashgan intensiv bog‘ni ko‘zdan kechirdi
-
Iqtisodiyot1 day ago
O‘zbekistondagi elektromobillarning qariyb 72 foizi Toshkentda
-
Jamiyat4 days ago
Dala atrofidagi yo‘llar bo‘yiga «basketbol» uslubidagi chiqindi qutilari o‘rnatilmoqda