Dunyodan
Moldova Pro-Evropa Ittifoqi partiyasi Rossiya aralashuvi to’g’risidagi da’volar bo’yicha ovozlarni yutib olish uchun belgilanadi
Sara Raetesford Sharq va Chisinovning janubiy muxbiri
Pol Karburope Londondagi raqamli muharrir
Getty Image orqali Annadoll
Moldova prezidenti Maia Sanxu saylovchilarni demokratiya yosh va himoyasiz va Rossiya uni xavf ostiga qo’yganligini ogohlantirdi
Moldovaning Evropa tarafdori bo’lgan partiyasi, Prezident Maia Sanxu, parlamentda Evropa Ittifoqiga kelajakdagi yo’lida muhim deb topilgan aniq g’alaba va yangi ko’pchilikni boshlamoqda.
Sanxu ovoz bergandan keyin “ommaviy aralashuv” haqida ogohlantirdi va o’z mamlakatining Ukraina va Ruminiyaga yaqinlashayotgan mamlakatning kelajagi xavf ostida.
Uning harakatlari va birdamlik partiyasi (PAS) Rossiyaning vatanparvarlik saylov blokiga yuqori bo’lgan 50 foizni tashkil etdi, ularning aksariyati 25% dan kam bo’ldi. Ovozli ovozli ovoz so’nggi yillarga nisbatan 52% dan oshdi.
Muxolifat etakchilaridan biri Igor Dodon dushanba kuni yig’ilishdan tashqarida norozilik namoyishidan oldin g’alaba qozonish uchun g’alaba qozondi.
Moldovaning ovozlari shu kunlarda ancha yaqinroq, ammo Nihoyat, Selhu partiyasi 101 o’rinli parlamentda yana ko’pchilikka olib kelingani aniqlandi.
To’rt yil oldin prezidentlik partiyasi 52,8% ovozni qo’lga kiritdi va endi so’nggi natijalarga ko’ra 54 o’rinni egallaydi.
Hukumatni shakllantirish uchun boshqa tomonlarning muqobil valumlari yoki populiist partiyalari kabi qo’llab-quvvatlashga tayanishning hojati yo’q.
Ovozni o’rab turgan zondlash ko’lami, Italiya, Ruminiya, Ispaniya va AQShdagi saylov uchastkalarida bomba dahshatlari.
Shunga o’xshash qo’rquvlar Moldovaning o’zida qayd etilgan, uch kishi ovoz berishdan keyingi kunni tashvishga uchratishda ayblanib hibsga olingan. Sanxu partiyasi boshlig’i Igor Gross Moskva tomonidan qo’llab-quvvatlangan yakshanba kuni jinoiy guruhlarni tanqid qildi va saylov jarayonini davom ettirish uchun “sabr-toqat va xotirjamlikni” tan oldi.
Moldova, shuningdek, Rossiyaning Chiqaway anklavida Transnistria deb atalgan Ukraina bilan chegarasida joylashgan Ukraina bilan chegarasida bo’lgan Ukraina bilan chegaradosh.
Bu erning qiruvchi aholisi Moldovaning pasportlariga ega. Ko’p odamlar shuhratparastlik va Sotsialistik partiyaning etakchisi Igor Dodon “Biz har xil turdagi tazyiqlarni to’xtatamiz” dedi.
Sara Raetesford Moldovada Transnisti bilan ma’muriy chegaraning ma’muriy chegarasidan xabar beradi
Moldova Rossiya Ukrainadagi keng ko’lamli rus urushi bilan engillashtirildi, ammo shuningdek, spiral narxlarni va yuqori darajadagi korruptsiyaga bog’liq.
O’tgan yilning noyabr oyida uning ikkinchi muddatini yutgan Prezident Sandxu Moldovaning qo’lida Demokratiya kelajagi ekanligi haqida ogohlantirgan.
Soanuning asosiy raqiblaridan biri, Soarduning asosiy raqiblaridan biri, ovoz berishdan oldin, elinadagi ovoz berish, keyinchalik elitariy ittifoqchilari dastlabki natijalardan oldin vatanparvarlik saylovlarida saylovda g’alaba qozonganini ta’kidlashdi.
“Yozuv raqamlarida” Moldovanga rahmat “” Yozuv raqamlarida “Dodon PAS-hukumatni dushanba kuni ko’chalarga olib borishga chaqirib, peshin marosimida yig’ilishni” himoya qilish “deb atadi.
“Biz beqarorlikka olib kelmaymiz”, va’da qildi u. “Fuqarolar ovoz berishdi. Agar sizga yoqmasa ham, ovozlari hurmat qilinishi kerak”, – deya qo’shimcha qilib, prezident Sandxu va uning partiyasiga murojaat qilib.
Do’kon blokidagi partiyalardan biri noqonuniy mablag’lar tufayli ovoz berishdan ikki kun oldin yugurish taqiqlangan edi.
Ovoz berishga tayyorgarlik ko’rishda politsiya Rossiya tomonidan misli ko’rilmagan harakatlarning isboti va ovozlarini sotib olishni buyurdi. Shuningdek, o’nlab odamlar hibsga olingan va Serbiyaga o’q otish va janjal uchun sayohat qilishda ayblashgan. Bi-bi-si tergovi, agar ular Rossiya tarafdori bo’lgan tashviqot va soxta yangiliklarni joylashtirsa, ishtirokchilarga to’lashni va’da qilgan tarmoqni aniqladi.
Moskvaga xayrixoh bo’lgan partiyani rad etdi, hukumat odamlarni ularni qo’llab-quvvatlashga qo’rqitishi uchun, hukumatning soxta va namoyishi sifatida yaratilgan. Buyuk Britaniyaning Rossiya elchixonasi BBC da’volarini rad etdi va Moldovani va G’arb homiylarini “Moldovani” Chisinaov “ning” ichki homiylarini “chalg’itishga intilishni rad etdi.
Har bir saylov uchastkasida BBC tashrif buyurdi, tripid byulleten qutisiga qarama-qarshi bo’lgan tripodga kichik kamera joylashtirildi.
Saylov monitorida aytilishicha, bu qonunbuzarliklar haqida xabarlar mavjud yoki yo’qligini bilish uchun hamma narsa yozilgan.
Kichkina qizi bilan birga bo’lgan Dan Sparter, poytaxtlardan birida bo’lib o’tgan poytaxtdagi saylov uchastkasini Rossiyada bo’lib o’tgan o’tmishdagi kelajakni tanlaganligini aytdi.
Moldova 2022 yilda Evropa Ittifoqining nomzodlarining maqomi bilan birgalikda Rossiyaning Ukrainasining to’liq miqyosida bostirib kirgandan keyin to’rt oy o’tgach, Ukraina bilan birga.
Marina “Moldovadagi tinchlik uchun, iqtisodiyotimizni rivojlantirish uchun” Moldovada tinchlik uchun “deb ovoz berdi”, dedi va Rossiya hukumati bilan Evropaga yo’lini davom ettirish juda qiyin deb aytdi.
Sarah RaetesFord / BBC
Transnistsiya so’nggi bir necha yil davomida yaxshi ketmoqda
Ular yakshanba kuni Moldovadagi separatist anklavi chetidagi ma’muriy chegaralardan boshlab 12 ta saylov uchastkalariga haydashni kutishgan. Ulardan ba’zilari 20 km masofada joylashgan.
Odamlar o’z uylaridan uzoq yo’l bosib o’tishlari kerak va so’nggi yillarda saylovchilar soni, 12000 dan ortiq kishi pasaygan.
Moldova politsiya o’tishdan oldin hujjatlar va avtomobil botinkasini tekshirdi. Aksariyat mashinalar ko’pincha butun oilaga ega bo’lishdi.
O’tgan yilning o’rtalariga kelib, Tuzgistentning yashil va qizil chiziqli bayroqlari bilan yuqoridagi kioskadan ancha cho’zilgan Sovet uslubidagi bolg’a va piktquel emblesi bor edi.
Haydovchiga aytganimda, bu asosan noqulaylik bilan bog’liq bo’lib tuyuldi va atmosfera juda bo’shashdi.
Bir odamning so’zlariga ko’ra, hukumat “jannatni va’da qildi va hech narsa etkazmadi”, deb aytdi. Hech kim aniqroq emas va ovoz berish imtiyozlari “sir” deb bahslashadi.
Moldova poytaxti Anenino shahridagi Leninning ulkan haykali yaqinida, transchiniyadagi saylovchilar bir guruh saylovchilar birinchi bo’lib bomba birinchi bo’lib bitta shaharga, keyin esa saylov uchastkalari yopildi. Ular ovoz berishni kechiktirish uchun qasddan qilingan deb ishonishdi.
Bir kishi u separatchi anklavda “rus biznesi” ni boshqarganini va ruslar hokimiyatni olishni xohlagan narsalarini ochib berdi.
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
Prezident ishtirokida umumiy qiymati 50 trln so‘mlik loyihalar ishga tushirildi
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov
-
Siyosat4 days ago
To‘qayev prezidentlikka qayta nomzod qo‘yishi haqidagi savolga javob berdi
-
Siyosat3 days ago
Ўзбекистон ва Озарбайжон раҳбарлари Бухоронинг машҳур обидаларини зиёрат қилдилар (фото)
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekistonda kiyim ishlab chiqarish bo‘yicha qaysi hududlar yetakchi?
-
Siyosat4 days ago
O‘zbekiston va Ozarbayjon o‘rtasida Abadiy do‘stlik shartnomasi imzolandi
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev «Haydar Aliyev» ordeni bilan taqdirlandi
-
Siyosat4 days ago
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
-
Siyosat2 days ago
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov
-
Siyosat3 days ago
Shavkat Mirziyoyev AQSh kongressmenlari delegatsiyasini qabul qildi