Jamiyat
Mirzo Ulug‘bek tumanidagi mahalla ahli yechim kutayotgan holat
Mirzo Ulug‘bek tumanidagi Orol 4 ko‘chasida yashovchi fuqaroning uyida to‘planayotgan chiqindilar sabab boshqa qo‘shnilarning hayoti xavf ostida qolyapti. Chunki hududda kalamush, sichqon, ilonlar paydo bo‘lgan. Fuqaro ma’muriy javobgarlikka ham tortilgan. Ammo oradan vaqt o‘tib, muammo takrorlanaveradi. Kun.uz muammoning sabablari va unga nega haligacha barqaror yechim topilmaganini o‘rgandi.
Toshkent shahri Mirzo Ulug‘bek tumanidagi Podshobog‘ mahallasida yashovchi fuqarolar yillardan buyon bir qo‘shni bilan bog‘liq muammodan shikoyat qilib kelmoqda. Ularning aytishicha, mahalladagi uylardan birida istiqomat qiladigan Lyubov Makunina muntazam ravishda turli chiqindilarni uyi va hovlisi atrofiga to‘playdi. Natijada hududda yoqimsiz hid tarqalishi, kalamush va boshqa zararkunanda kemiruvchilar ko‘payishi kuzatilmoqda.
Mahalla aholisi so‘zlariga ko‘ra, muammo bir necha yildan beri davom etmoqda. Hatto ayrim qo‘shnilar bu holat takrorlanmasligi uchun fuqaroga har oy ma’lum miqdorda mablag‘ berishni ham taklif qilgan. Ammo bu taklif rad etilgan va vaziyat yana avvalgi holatiga qaytgan.
Fuqarolarning aytishicha, ular bir necha bor turli idoralarga murojaat qilgan. Hudud vaqti-vaqti bilan tozalangan bo‘lsa-da, chiqindilar yana yig‘ila boshlagan. Ayni paytda qo‘shnilar muammoni barqaror hal qilish uchun qaysi tashkilotga murojaat qilish kerakligi borasida ham aniq yechim topa olmayotganini bildirmoqda.
“Shu mahallaga 2020 yilda ko‘chib kelganmiz, o‘shandan beri bu hol davom etib kelyapti. Hozir uyimizda kalamush ham, sichqon ham bor, ilonlarni ko‘rishibdi qo‘shnilarimiz. Juda tahlikada yashaymiz, yiliga bir necha marta dezinfeksiya chaqiramiz, chunki uyimizga o‘tib ketmasligi uchun. Har doim atrof-muhitniyam dezinfeksiya qilishga harakat qilamiz. Yillar davomida mutasaddi idoralarga aytib kelyapmiz: yordam berishyapti. Lekin har safar shu narsaga energiya sarflashdan odam charchadi. Besh yildan beri bitta yechim qilinmayapti, 10-15 yil – yana qancha shug‘ullanish mumkin bu bilan?”, – deydi shu ko‘chada yashovchi Salih Bekmurodov.
Tasvirga olish jarayonida Kun.uz profilaktika inspektori bilan birgalikda mazkur xonadon eshigini bir necha bor taqillatib, uy egasini suhbatga chaqirishga urindi. Biroq ichkaridan faqat itlarning hurgani eshitildi.
“10 yildan beri xotin-qizlar faoli bo‘lib ishlayman. Orol 4 ko‘chasidagi fuqaroning yashash sharoitini azaldan bilamiz. Qo‘ni-qo‘shnilari shikoyat qilishadi. 2023 yilda SES boshchiligida o‘zimiz tozalab ketganmiz. O‘shanda nafaqa chiqarishga yordam beraylik deganimizda ko‘nmadi. Mushuk-kuchuklarining qonuniy pasportlari bor. Uyi to‘la axlat, hasharotlar. O‘ziniyam zararlashi mumkinligini aytsak tushunmaydi, kulib turaveradi. Yaqinlarini so‘rasak aldaydi”, deydi mahalla xotin-qizlar faoli Robbiya Rahmatullayeva.
Mutaxassis: bu holat ruhiy salomatlik bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin
Tibbiy psixolog Guli To‘rayevaning ta’kidlashicha, bunday holatlar ayrim ruhiy buzilishlar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.
“Xalqaro kasalliklar kvalifikatsiyasida bu holat Plyushkin sindromi, ya’ni patologik jamg‘arish kasalligi deyiladi. Avvallari bu simptom sifatida ko‘ringan, lekin hozirgi kunda alohida kasallik sifatida ro‘yxatdan o‘tgan. Bu kasallikka yondosh kasallik sifatida shizofreniya, depressiyasi bo‘lgan insonlarda uchrashi mumkin. Bu holat Plyushkin sindromi deyiladi, ilmiy adabiyotlarda patologik jamg‘arish kasalligi hisoblanadi. Bunga psixiatr tashxis qo‘yadi, kerak bo‘lganda dori-darmon va klinik psixoterapevt tomonidan muolajalar o‘tkazilishi kerak.
Bunda inson barcha chiqindilarni, hayvonlarni uyga yig‘ib keladi. Hatto uyida yashashga joy qolmasligi mumkin, sanitariya-gigiyena talablari judayam buziladi. Biror buyumiga qo‘l tekkizmoqchi bo‘lganlarga qattiq agressiya bilan javob qaytaradi. Kasallik kelib chiqishiga ayrim sabablar bor: oxirgi o‘tkazilgan ilmiy tadqiqotlarda shunday tashxisli bemorlar tekshirilganda peshona qismining o‘ng tomonida jarohatlar o‘tkazgan insonlarda bu kasallikka uchrash ehtimoli katta. Yaqinlarini yo‘qotgan, yolg‘iz, shizofreniyasi bor, depressiyadagi insonlarda ham bu ehtimol katta.
Ularga birinchi o‘rinda tashxis qo‘yish kerak. Buni psixiatr qo‘yadi – mustaqil kasallik yoki boshqa kasallik alomatlari ekani aniqlanadi. Bu bemorlarga tanbeh berish, narsalariga tegish ularni tajovuzkor qilib qo‘yadi. Ularni shifokor ko‘rigiga olib borish tavsiya qilinadi”.
Qonunchilikda qanday javobgarlik bor?
Mahalla inspektori ma’lum qilishicha, mazkur fuqaro bir necha marta ma’muriy javobgarlikka tortilgan. Shuningdek, shahar obodonlashtirish va maxsus xizmat tashkilotlari tomonidan hudud bir necha bor tozalangan. Biroq ma’lum vaqt o‘tgach, chiqindilar yana to‘plana boshlagan.
Amaldagi qonunchilikka ko‘ra, aholi yashash joylarida sanitariya qoidalarini buzish, hududlarni ifloslantirish yoki obodonlashtirish talablariga rioya etmaslik holatlari uchun ma’muriy javobgarlik belgilangan. Agar bunday holatlar aholi salomatligiga xavf tug‘dirsa, vakolatli idoralar sanitariya-epidemiologiya xizmati, ichki ishlar organlari va mahalliy hokimliklar bilan hamkorlikda qo‘shimcha choralar ko‘rishi mumkin.
Biroq Podshobog‘ mahallasidagi holatda asosiy muammo – yana bir marta chiqindilarni tozalash emas, balki vaziyatga amaliy va tugal yechim topish. Bugun bir fuqaroning harakatlari oqibatida atrofdagi o‘nlab odamlar yoqimsiz hid, kalamushlar va zararkunanda hasharotlar bilan yonma-yon yashashga majbur bo‘layotganini aytishmoqda. Eng muhimi, mahalla ahli ta’kidlayotgan muammo yillardan buyon takrorlanayotgan bo‘lsa-da, unga hanuz barqaror yechim topilmagan.
Hokim yordamchilarining asosiy vazifalarini belgilab beruvchi yo‘riqnoma tasdiqlandi. Unda aholi bandligini ta’minlashdan tortib, mahalla ixtisoslashuvini rivojlantirish va norasmiy bandlikni qisqartirishgacha bo‘lgan yo‘nalishlar qamrab olingan.
Yo‘riqnomaga ko‘ra, hokim yordamchilari har chorakda ishsizlar va daromadini oshirish istagida bo‘lgan fuqarolar haqida ma’lumot shakllantiradi. Shuningdek, mahalladagi ish beruvchilar va bo‘sh ish o‘rinlari ro‘yxatini tuzib, ishsizlarni mavjud vakansiyalarga yo‘naltiradi hamda ularning keyingi bandlik holatini kuzatib boradi.
Aholini kasb-hunar va xorijiy tillarga o‘qitish ham hokim yordamchilarining vazifalaridan biri bo‘ladi. Ular o‘qish istagidagi fuqarolarni aniqlab, kasbiy ta’lim tashkilotlariga yo‘naltiradi va o‘qishni tamomlaganlarning bandligini ta’minlash choralarini ko‘radi.
Kambag‘al oilalar uchun esa oilaning imkoniyati, ko‘nikmasi va qiziqishidan kelib chiqqan holda individual reja ishlab chiqiladi. Unga muvofiq barqaror bandlik xizmatlari ko‘rsatiladi va oila daromadining o‘sishi doimiy monitoring qilinadi.
Hokim yordamchilari mahallalarda mikroloyihalar tashabbuskorlarini aniqlash, ularni moliyalashtirish va ishga tushirish, shuningdek, loyihalar faoliyatini kuzatib borish bilan ham shug‘ullanadi. Mahallaning iqtisodiy salohiyati va resurslaridan kelib chiqib, «o‘sish nuqtalari» aniqlanadi va har yili ikki marta mahalla ixtisoslashuvi yo‘nalishi belgilab boriladi.
Tomorqa va ijara yerlaridan samarali foydalanish bo‘yicha «Bir kontur — bir mahsulot» va «Bir mahalla — bir mahsulot» tamoyillari asosida mahsulot yetishtirish tashkil etiladi. Tomorqa egalari va dehqonlarni o‘qitish, kooperatsiya aloqalarini yo‘lga qo‘yish, subsidiya va grantlar ajratishga ko‘maklashish ham nazarda tutilgan. Tomorqa va ijara yerlari yiliga uch marta xatlovdan o‘tkaziladi.
Bundan tashqari, hokim yordamchilari mahalladagi bo‘sh bino va yer uchastkalarini aniqlab, ularni elektron savdoga chiqarishga ko‘maklashadi. Quyosh panellari, geliokollektor va nasos kabi energiya samarador qurilmalarni o‘rnatish istagidagi fuqarolar bilan ishlash ham ularning vazifasiga kiradi.
Yo‘riqnomada norasmiy bandlikni qisqartirishga ham alohida e’tibor qaratilgan. Hokim yordamchilari norasmiy ishlayotgan fuqarolar va tadbirkorlarni aniqlab, ular haqidagi ma’lumotlarni «Onlayn mahalla» platformasiga kiritadi hamda faoliyatini rasmiylashtirishga ko‘maklashadi.
O‘zbekistonning inklyuziv loyihasi Yevropa ijtimoiy xizmatlar sohasidagi nufuzli mukofot finalistlari qatorida
«Zamin» fondi ko‘magida Ijtimoiy himoya milliy agentligi tomonidan amalga oshirilayotgan Xalqaro inklyuziv xab loyihasi Yevropa ijtimoiy xizmatlar sohasidagi eng nufuzli platformalardan biri — European Social Services Awards 2026 mukofotining short-listiga kirdi.
Joriy yilda mukofotning 10 ta nominatsiyasi bo‘yicha qariyb 200 ta loyiha taqdim etilgan. Xalqaro inklyuziv xab «Nogironligi bo‘lgan insonlar uchun ijtimoiy xizmatlarning inklyuzivligi va qulayligi» nominatsiyasida finalchilar qatoridan joy oldi.
Ekspertlar loyihaning nogironligi bo‘lgan insonlar uchun kasbiy ta’lim olishdan tortib, mehnat bozoriga kirish va mustaqil hayot kechirishgacha bo‘lgan jarayonlarni qamrab oluvchi yaxlit modelini alohida e’tirof etgan.
Xalqaro inklyuziv xab modeli insonning faqat muayyan ijtimoiy xizmatdan foydalanishini emas, balki uning ta’lim olishi, kasb egallashi, ishga joylashishi va jamiyatda mustaqil hayot kechirishi uchun zarur sharoitlarni yagona tizimga birlashtirishga qaratilgan.
Endi loyihani mukofotning keyingi bosqichi — oktyabr oyida o‘tkaziladigan ochiq ovoz berish jarayoni kutmoqda.
European Social Services Awards 2026 g‘oliblari 19–20-noyabr kunlari Italiyaning Rim shahrida bo‘lib o‘tadigan tadbirda e’lon qilinadi.
O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan inklyuziv loyihaning Yevropa miqyosidagi nufuzli mukofot finalchilari qatoriga kirishi mamlakatda nogironligi bo‘lgan insonlarni qo‘llab-quvvatlash va ularning jamiyatda to‘laqonli ishtirokini ta’minlash borasidagi yondashuvlar xalqaro maydonda ham e’tirof etilayotganini ko‘rsatadi.
Turkiyadagi o‘zbekistonlik kelin voqeasiga aniqlik kiritildi
Source link
Qonunchilik palatasi majlisida «Sudyalarning maqomi to‘g‘risida»gi qonun loyihasi birinchi o‘qishda qabul qilindi.
Loyiha sudyalarning maqomini alohida qonun bilan belgilash va sud hokimiyati mustaqilligini yanada mustahkamlashga qaratilgan.
Hujjatga ko‘ra, sudyalik lavozimiga nomzodlar uchun ayrim talablarni qayta ko‘rib chiqish taklif etilmoqda. Jumladan, sudya va xalq maslahatchilari uchun yosh senzini 35 yoshdan 30 yoshga tushirish nazarda tutilgan.
Shuningdek, sudyani dastlab 5 yil muddatga, keyin esa muddatsiz davrga tayinlash tartibini joriy etish rejalashtirilmoqda. Sudya, sud raisi va rais o‘rinbosari lavozimlariga qo‘yiladigan talablar ham kuchaytirilishi ko‘zda tutilgan.
Loyihada sudyalar va ularning oila a’zolarini ijtimoiy himoya qilishga oid normalar ham belgilanmoqda.
Bundan tashqari, milliy qonunchilikka «iste’fodagi sudya» instituti kiritilishi taklif etilgan. Iste’fodagi sudyalarga professional mediator sifatida faoliyat yuritish huquqi berilishi mumkin.
Majlis yakunida qonun loyihasi birinchi o‘qishda qabul qilinib, deputatlarning taklif va tavsiyalari asosida ikkinchi o‘qishga tayyorlanishi belgilandi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Serbiyaga rasmiy tashrifi doirasidagi tadbirlarning navbatdagisi Belgrad ko‘chalaridan biriga «Toshkent» nomini berish marosimi bo‘ldi.
Yetakchilar mazkur qaror bugun strategik sheriklik darajasiga ko‘tarilgan O‘zbekiston – Serbiya ko‘p qirrali munosabatlarining jadal rivojlanib borayotganining ifodasi ekanini ta’kidladilar.
Toshkent ko‘chasi xalqlarimiz o‘rtasidagi do‘stlik va mehr-oqibat rishtalarini yanada mustahkamlashga qat’iy intilishning yorqin ramziga aylanishiga ishonch bildirildi.
«U yoqqa va orqaga» yoxud chirog‘i o‘chmaydigan uy
Hokim yordamchilarining 9 ta asosiy vazifasi belgilab berildi
O‘zbekistonning inklyuziv loyihasi Yevropa mukofoti finaliga chiqdi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Dushanba kuni ham dollar kursi pastlaydi
-
Jamiyat2 days ago
Toshkentda yana bir BRT yo‘lagi foydalanishga topshirildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Bojxona sohasida tadbirkorlar uchun bir qator yengilliklar joriy etiladi
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev rasmiy tashrif bilan Serbiyaga boradi
-
Sport1 day ago
Husan Botirov Biatlon federatsiyasi raisi etib saylandi
-
Jamiyat1 day ago
Sudyalikka nomzodlar uchun yosh senzi 30 yoshga tushirilishi mumkin
-
Siyosat20 hours ago
O‘zbekiston hukumati Suriyaga yangi elchisini jo‘natdi
-
Siyosat2 days ago
Shavkat Mirziyoyev Serbiyaga yetib bordi