Jamiyat
Mirzo Ulug‘bek tumanidagi mahalla ahli yechim kutayotgan holat
Mirzo Ulug‘bek tumanidagi Orol 4 ko‘chasida yashovchi fuqaroning uyida to‘planayotgan chiqindilar sabab boshqa qo‘shnilarning hayoti xavf ostida qolyapti. Chunki hududda kalamush, sichqon, ilonlar paydo bo‘lgan. Fuqaro ma’muriy javobgarlikka ham tortilgan. Ammo oradan vaqt o‘tib, muammo takrorlanaveradi. Kun.uz muammoning sabablari va unga nega haligacha barqaror yechim topilmaganini o‘rgandi.
Toshkent shahri Mirzo Ulug‘bek tumanidagi Podshobog‘ mahallasida yashovchi fuqarolar yillardan buyon bir qo‘shni bilan bog‘liq muammodan shikoyat qilib kelmoqda. Ularning aytishicha, mahalladagi uylardan birida istiqomat qiladigan Lyubov Makunina muntazam ravishda turli chiqindilarni uyi va hovlisi atrofiga to‘playdi. Natijada hududda yoqimsiz hid tarqalishi, kalamush va boshqa zararkunanda kemiruvchilar ko‘payishi kuzatilmoqda.
Mahalla aholisi so‘zlariga ko‘ra, muammo bir necha yildan beri davom etmoqda. Hatto ayrim qo‘shnilar bu holat takrorlanmasligi uchun fuqaroga har oy ma’lum miqdorda mablag‘ berishni ham taklif qilgan. Ammo bu taklif rad etilgan va vaziyat yana avvalgi holatiga qaytgan.
Fuqarolarning aytishicha, ular bir necha bor turli idoralarga murojaat qilgan. Hudud vaqti-vaqti bilan tozalangan bo‘lsa-da, chiqindilar yana yig‘ila boshlagan. Ayni paytda qo‘shnilar muammoni barqaror hal qilish uchun qaysi tashkilotga murojaat qilish kerakligi borasida ham aniq yechim topa olmayotganini bildirmoqda.
“Shu mahallaga 2020 yilda ko‘chib kelganmiz, o‘shandan beri bu hol davom etib kelyapti. Hozir uyimizda kalamush ham, sichqon ham bor, ilonlarni ko‘rishibdi qo‘shnilarimiz. Juda tahlikada yashaymiz, yiliga bir necha marta dezinfeksiya chaqiramiz, chunki uyimizga o‘tib ketmasligi uchun. Har doim atrof-muhitniyam dezinfeksiya qilishga harakat qilamiz. Yillar davomida mutasaddi idoralarga aytib kelyapmiz: yordam berishyapti. Lekin har safar shu narsaga energiya sarflashdan odam charchadi. Besh yildan beri bitta yechim qilinmayapti, 10-15 yil – yana qancha shug‘ullanish mumkin bu bilan?”, – deydi shu ko‘chada yashovchi Salih Bekmurodov.
Tasvirga olish jarayonida Kun.uz profilaktika inspektori bilan birgalikda mazkur xonadon eshigini bir necha bor taqillatib, uy egasini suhbatga chaqirishga urindi. Biroq ichkaridan faqat itlarning hurgani eshitildi.
“10 yildan beri xotin-qizlar faoli bo‘lib ishlayman. Orol 4 ko‘chasidagi fuqaroning yashash sharoitini azaldan bilamiz. Qo‘ni-qo‘shnilari shikoyat qilishadi. 2023 yilda SES boshchiligida o‘zimiz tozalab ketganmiz. O‘shanda nafaqa chiqarishga yordam beraylik deganimizda ko‘nmadi. Mushuk-kuchuklarining qonuniy pasportlari bor. Uyi to‘la axlat, hasharotlar. O‘ziniyam zararlashi mumkinligini aytsak tushunmaydi, kulib turaveradi. Yaqinlarini so‘rasak aldaydi”, deydi mahalla xotin-qizlar faoli Robbiya Rahmatullayeva.
Mutaxassis: bu holat ruhiy salomatlik bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin
Tibbiy psixolog Guli To‘rayevaning ta’kidlashicha, bunday holatlar ayrim ruhiy buzilishlar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.
“Xalqaro kasalliklar kvalifikatsiyasida bu holat Plyushkin sindromi, ya’ni patologik jamg‘arish kasalligi deyiladi. Avvallari bu simptom sifatida ko‘ringan, lekin hozirgi kunda alohida kasallik sifatida ro‘yxatdan o‘tgan. Bu kasallikka yondosh kasallik sifatida shizofreniya, depressiyasi bo‘lgan insonlarda uchrashi mumkin. Bu holat Plyushkin sindromi deyiladi, ilmiy adabiyotlarda patologik jamg‘arish kasalligi hisoblanadi. Bunga psixiatr tashxis qo‘yadi, kerak bo‘lganda dori-darmon va klinik psixoterapevt tomonidan muolajalar o‘tkazilishi kerak.
Bunda inson barcha chiqindilarni, hayvonlarni uyga yig‘ib keladi. Hatto uyida yashashga joy qolmasligi mumkin, sanitariya-gigiyena talablari judayam buziladi. Biror buyumiga qo‘l tekkizmoqchi bo‘lganlarga qattiq agressiya bilan javob qaytaradi. Kasallik kelib chiqishiga ayrim sabablar bor: oxirgi o‘tkazilgan ilmiy tadqiqotlarda shunday tashxisli bemorlar tekshirilganda peshona qismining o‘ng tomonida jarohatlar o‘tkazgan insonlarda bu kasallikka uchrash ehtimoli katta. Yaqinlarini yo‘qotgan, yolg‘iz, shizofreniyasi bor, depressiyadagi insonlarda ham bu ehtimol katta.
Ularga birinchi o‘rinda tashxis qo‘yish kerak. Buni psixiatr qo‘yadi – mustaqil kasallik yoki boshqa kasallik alomatlari ekani aniqlanadi. Bu bemorlarga tanbeh berish, narsalariga tegish ularni tajovuzkor qilib qo‘yadi. Ularni shifokor ko‘rigiga olib borish tavsiya qilinadi”.
Qonunchilikda qanday javobgarlik bor?
Mahalla inspektori ma’lum qilishicha, mazkur fuqaro bir necha marta ma’muriy javobgarlikka tortilgan. Shuningdek, shahar obodonlashtirish va maxsus xizmat tashkilotlari tomonidan hudud bir necha bor tozalangan. Biroq ma’lum vaqt o‘tgach, chiqindilar yana to‘plana boshlagan.
Amaldagi qonunchilikka ko‘ra, aholi yashash joylarida sanitariya qoidalarini buzish, hududlarni ifloslantirish yoki obodonlashtirish talablariga rioya etmaslik holatlari uchun ma’muriy javobgarlik belgilangan. Agar bunday holatlar aholi salomatligiga xavf tug‘dirsa, vakolatli idoralar sanitariya-epidemiologiya xizmati, ichki ishlar organlari va mahalliy hokimliklar bilan hamkorlikda qo‘shimcha choralar ko‘rishi mumkin.
Biroq Podshobog‘ mahallasidagi holatda asosiy muammo – yana bir marta chiqindilarni tozalash emas, balki vaziyatga amaliy va tugal yechim topish. Bugun bir fuqaroning harakatlari oqibatida atrofdagi o‘nlab odamlar yoqimsiz hid, kalamushlar va zararkunanda hasharotlar bilan yonma-yon yashashga majbur bo‘layotganini aytishmoqda. Eng muhimi, mahalla ahli ta’kidlayotgan muammo yillardan buyon takrorlanayotgan bo‘lsa-da, unga hanuz barqaror yechim topilmagan.
Sog‘liqni saqlash sohasi mutaxassislari yozning jazirama kunlarida qandli diabet va boshqa endokrin kasalliklarga chalingan bemorlarga salomatlikka alohida e’tibor qaratishni tavsiya etdi.
Qayd etilishicha, yuqori harorat organizmda suyuqlik yo‘qotilishini kuchaytiradi. Shu sababli bemorlarga kun davomida ehtiyojdan kelib chiqib, uch litrgacha toza ichimlik suvi iste’mol qilish tavsiya etiladi.
Shuningdek, issiq havoda qovurilgan va yog‘li taomlarni cheklab, qaynatilgan yoki dimlangan yengil ovqatlar hamda yangi sabzavotlardan tayyorlangan salatlarni ko‘proq iste’mol qilish tavsiya etilgan.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, jazirama qonda glyukoza miqdorining oshishi va qon quyuqlashishiga sabab bo‘lishi mumkin. Shu bois qand miqdorini pasaytiruvchi dori vositalarini shifokor tavsiyasiga muvofiq o‘z vaqtida qabul qilish, ularning dozasini o‘zboshimchalik bilan o‘zgartirmaslik hamda zarurat tug‘ilganda shifokorga murojaat qilish muhim.
Bundan tashqari, bemorlarga qondagi qand miqdorini haftasiga kamida ikki marta, arterial qon bosimini esa har kuni ertalab va kechqurun nazorat qilish tavsiya etildi.
Shifokorlar dori vositalarini maxsus sovituvchi idishlarda saqlash, ularni avtomobil salonida yoki quyosh nuri to‘g‘ridan-to‘g‘ri tushadigan joylarda qoldirmaslik kerakligini ham eslatdi. Chunki yuqori harorat dori vositalarining samaradorligini pasaytirishi mumkin.
Mutaxassislar, shuningdek, endokrin kasalligi bor bolalarning ota-onalariga jazirama kunlarda farzandlariga bosh kiyim kiydirish, yetarli miqdorda suyuqlik ichirish va muzdek emas, xona haroratidagi ichimliklarni berishni tavsiya qildi.
Olim 2027-yildagi jazirama bo‘yicha xavotirli prognozni e’lon qildi
Source link
Raqobat qo‘mitasi tomonidan ijtimoiy tarmoqlarda tarqatilayotgan reklama materiallarining qonunchilik talablariga muvofiqligi yuzasidan o‘tkazilgan monitoring davomida bloger N.Sobirovning sahifasida alkogolli ichimliklar reklamasi joylashtirilgani aniqlandi.
Qo‘mita ma’lumotiga ko‘ra, mazkur reklama amaldagi qonunchilik talablariga zid hisoblanadi.
O‘rganish natijalari asosida blogerga nisbatan belgilangan tartibda ma’muriy chora ko‘rildi.
«Reklama to‘g‘risida»gi Qonunning 38-moddasiga muvofiq, har qanday quvvatdagi alkogolli ichimliklarni reklama qilish taqiqlangan.
Qonunchilikda faqat pivo, tabiiy va ko‘piklanadigan vinolar reklamasiga belgilangan vaqt, shakl va auditoriya bo‘yicha cheklovlarga rioya etilgan holdagina ruxsat beriladi.
Shu bilan birga, ijtimoiy tarmoqlarda alkogolli ichimliklarni har qanday shaklda reklama qilishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Raqobat qo‘mitasi bloger N.Sobirov reklama qilinishi qonun bilan taqiqlangan mahsulotni targ‘ib qilgani uchun ma’muriy javobgarlikka tortilganini ma’lum qildi.
Holat yuzasidan rasmiylashtirilgan tegishli hujjatlar qonunchilikda belgilangan tartibda sudga yuborilgan.
O‘zbekistonda anomal issiq va jazirama kuchayishi kutilmoqda. Shu munosabat bilan Davlat mehnat inspeksiyasi ish beruvchilarni ochiq havoda mehnat qilayotgan xodimlarning xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha kechiktirib bo‘lmaydigan choralarni ko‘rishga chaqirdi.
Inspeksiya tavsiyasiga ko‘ra, kunning eng issiq vaqti — soat 11:00dan 16:00gacha tashqi ishlar qisqartirilishi yoki vaqtincha to‘xtatilishi lozim. Shuningdek, ushbu vaqtda og‘ir jismoniy mehnatni cheklash ham tavsiya etilmoqda.
Qayd etilishicha, yuqori harorat sharoitida ishlayotgan xodimlar issiq urishi, suvsizlanish, hushdan ketish hamda yurak-qon tomir kasalliklari xavfiga ko‘proq duch keladi.
Davlat mehnat inspeksiyasi ish beruvchilarga xodimlarni doimiy ravishda toza va salqin ichimlik suvi bilan ta’minlash, soya yoki sovutiladigan dam olish joylarini tashkil etish, yengil va issiqdan himoya qiluvchi maxsus kiyimlar berish, issiq urishi va suvsizlanish alomatlari bo‘yicha yo‘riqnoma o‘tkazish hamda sog‘lig‘i yomonlashgan xodimlarga zudlik bilan birinchi tibbiy yordam ko‘rsatishni tavsiya qildi.
Bundan tashqari, issiq sharoitida ishlaydigan xodimlar belgilangan tartibda tibbiy ko‘rikdan o‘tgan bo‘lishi shartligi eslatildi.
Inspeksiya mehnatni muhofaza qilish talablariga rioya etish faqat tavsiya emas, balki ish beruvchining qonunchilikda belgilangan majburiyati ekanini ta’kidladi. Ogohlantirilishicha, jazirama sharoitida zarur choralarni ko‘rmaslik xodimlar hayoti va sog‘lig‘iga jiddiy xavf tug‘dirishi, ish joyida baxtsiz hodisalarga sabab bo‘lishi mumkin.
Ko‘rsatmada anomal issiqda ochiq havoda mehnat qilayotgan obodonlashtirish xodimlarining hayoti va sog‘lig‘ini muhofaza qilish bo‘yicha talablar belgilangan.
Anomal issiq ob-havo sharoitida ochiq havoda mehnat qilayotgan obodonlashtirish xodimlarining hayoti va sog‘lig‘ini muhofaza qilish maqsadida barcha hokimliklarga tegishli ko‘rsatma yuborildi, deb xabar berdi Davlat mehnat inspeksiyasi.
Xabarda aytilishicha, ko‘rsatmada soat 10:00–17:00 oralig‘ida yuqori harorat ta’sirida xodimlar hayoti va sog‘lig‘iga xavf tug‘dirishi mumkin bo‘lgan ishlarni vaqtincha to‘xtatish hamda moslashuvchan ish rejimini belgilash, xodimlarni yetarli miqdorda sifatli ichimlik suvi bilan ta’minlash kabi talablar belgilangan.
Bundan tashqari, quyosh nurlari va yuqori harorat ta’siridan himoyalangan dam olish joylarini tashkil etish, majburiy tibbiy ko‘rikdan o‘tmagan yoki tibbiy xulosaga ko‘ra ishga yaroqsiz deb topilgan shaxslarni ishga qo‘ymaslik, shaxsiy himoya vositalari bilan ta’minlash va mehnat hamda dam olish rejimini qayta ko‘rib chiqish lozimligi aytilgan.
“Ko‘rsatma talablarining bajarilishi Davlat mehnat inspeksiyasi tomonidan nazorat qilinadi”, deyiladi xabarda.
Ta’kidlanishicha, mehnatni muhofaza qilish talablarini buzgan shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi.
O‘zbekistonda qurilgan yo‘llar sifatini tekshirish uchun laboratoriya sinovlari o‘tkaziladi
Fransiya va Germaniya birgalikda jahon chempionatini o‘tkazishi mumkin
Toshkent yarim yilda 1,5 mlrd dollarlik mahsulot va xizmatlarni eksport qildi
-
Dunyodan3 days ago
Vengriya prezidenti isteʼfoga chiqish toʻgʻrisidagi konstitutsiyaviy oʻzgartirishni imzoladi
-
Mahalliy4 days ago
O‘zbekistonda Integratsiyalashgan dasturlar oliy maktabi tashkil etiladi
-
Jamiyat5 days agoMehnat inspeksiyasi barcha hokimliklarga ko‘rsatma yubordi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Kimlar foyda solig‘ini ikki barobar kam to‘lashi mumkin?
-
Turk dunyosi5 days agoKristodulid kengaytirilgan konferensiyaga “tayyor” – “Hammasi Turkiyaga bog‘liq”
-
Turk dunyosi4 days agoTurkiya uchinchi davlatlar bilan S400 tizimining kelajagi haqida gaplashmoqda
-
Jamiyat3 days ago
Alkogol ichimliklarni reklama qilgan bloger ma’muriy javobgarlikka tortildi
-
Mahalliy4 days ago
Integratsiyalashgan dasturlar oliy maktabi Britaniya andozasi asosida yo‘lga qo‘yiladi