To‘rt qit’adan to‘rt jamoa.

Bugun okean ortida futbol bo‘yicha jahon chempionati o‘yinlari boshlanadi. 48 jamoa ishtirokidagi turnirni mezbonlardan biri bo‘lgan Meksika va 16 yil oldingi mundialga mezbonlik qilgan JAR milliy jamoalari o‘rtasidagi uchrashuv ochib beradi. Quyida A guruhidan o‘rin olgan jamoalar haqida asosiy ma’lumotlar va ularning imkoniyatlari haqida.

A guruhi taqvimi

1-tur

12 iyunga o‘tar kechasi, soat 00:00 (Toshkent vaqti)

Meksika – JAR

12 iyun, soat 07:00

Janubiy Koreya – Chexiya

2-tur

18 iyun, soat 19:00

Chexiya – JAR

19 iyun, soat 06:00

Meksika – Janubiy Koreya

3-tur

25 iyun, soat 06:00

Chexiya – Meksika

25 iyun, soat 06:00

JAR – Janubiy Koreya

Meksika

Murabbiy

Jamoa oxirgi Amerika kubogida guruhdan chiqa olmagach, 2024 yil iyulida bosh murabbiy Hayme Losano o‘rnini Haviyer Agirre egalladi – bu uning uchun jamoa boshqaruviga uchinchi bor kelishi bo‘ldi. U oldin ham ikki marta meksikaliklarni jahon chempionatlariga olib borgan – 2002 va 2010 yillarda. Ikkala holatda ham jamoa pley-offga chiqqan, ammo 1/8 finaldan ortga qaytgan.

Ushbu mutaxassis Meksika bilan ikki marta KONKAKAF Oltin kubogini qo‘lga kiritgan, futbolchilik vaqtida esa 1986 yilgi jahon chempionatida jamoaning asosiy futbolchisi bo‘lgan – ammo chorak finalda Germaniyaga qarshi o‘yinda qizil kartochka olgan, yakunda meksikaliklar penaltilar seriyasida yutqazishgan.

Yulduzlar

Jamoatchilikning e’tibori birinchi navbatda 40 yoshli Gilermo Ochoaga qaratilmoqda. Ushbu darvozabon uchun bu safargi mundial oltinchisi bo‘ladi – bu ko‘rsatkich bo‘yicha u Messi va Ronaldu bilan bir qatorda mutlaq rekord egasi bo‘ladi. Shu bilan birga, u maydonga tushishi dargumon. U 2024 yil noyabridan buyon milliy jamoa darvozasini qo‘riqlamayapti, 2026 yilda meksikaliklar darvozasini «Gvadalahara» posboni Raul Ranhel hech kimga bermayapti.

Jamoaning yana bir faxriy futbolchisi, shu kunlarda «Fulhem»dan «Vulverhempton»ga qaytgan Raul Ximenes ham ko‘pchilik muxlislarga tanish. Ushbu hujumchi yana ikki gol urish orqali Meksika milliy jamoasi to‘purarlari ro‘yxatida ikkinchi o‘ringa chiqib olishi mumkin, birinchi o‘rindagi Chicharitoga yetish uchun esa sakkizta gol qolgan.

Real maqsad

Meksikaliklar o‘zining eng yaxshi natijasini takrorlab, chorakfinalgacha yetib borish uchun imkoniyatga ega. Katta ehtimol bilan, bunday natija – orzularning eng yuqori chegarasi, bundan ko‘proq narsaga umid qilish xayolparastlik bo‘lardi. Albatta, jahon chempionati mezbonlari o‘z imkoniyatlari chegarasidan tashqariga chiqqan holatlar ham bo‘lgan, ammo bunaqasini oldindan prognoz qilib bo‘lmaydi.

Tarkib

Darvozabonlar: Raul Ranxel («Gvadalahara»), Karlos Asevedo («Santos Laguna»), Gilermo Ochoa (AYeL).

Himoyachilar: Israel Reyyes («Klub Amerika»), Xorxe Sanches (PAOK), Sesar Montes («Lokomotiv»), Edson Alvares («Fenerbahche»), Xoan Vaskes («Jyenoa»), Xesus Galyardo («Toluka»), Mateo Chaves («AZ Alkmar»).

Yarimhimoyachilar: Alvaro Fidalgo («Betis»), Brian Guterres («Gvadalahara»), Orbelin Pineda (AYeK Afina), Erik Lira («Krus Asul»), Luis Romo («Gvadalahara»), Obed Vargas («Atletiko»), Xilberto Mora («Tixuana»), Luis Chaves («Dinamo» Moskva).

Hujumchilar: Roberto Alvarado («Gvadalahara»), Sesar Uerta («Anderleht»), Gilermo Martines («UNAM Pumas»), Armando Gonsales («Gvadalahara»), Santiyago Ximenes («Milan»), Raul Ximenes («Vulverhempton»), Xulian Kinones («Al-Qodisiya»), Ernesto Vega («Toluka»).

JAR

Murabbiy

74 yoshli Hyugo Bros JCh tarixidagi eng keksa yoshli murabbiy bo‘lishi mumkin edi, ammo Dik Advokat Kyurasao milliy jamoasiga qaytishi va quyida nomi keladigan yana bir milliy jamoa bosh murabbiyi tufayli belgiyalik ushbu mutaxassis uchinchi o‘rinda joylashgan. U faoliyatini qariyb 40 yil muqaddam, 1988 yilda boshlagan, 2024 yilda ilk katta yutug‘iga erishgan – Afrika millatlar kubogida bronza medallar qo‘lga kiritilgan. Bu JAR uchun XXI asrda ilk bor qit’a turnirida shohsupaga ko‘tarilish bo‘lgandi.

Darvoqe, Bros ham Agirre kabi 1986 yilgi jahon chempionatida futbolchi sifatida ishtirok etgan, o‘shanda birinchi tur doirasida Meksika va JAR o‘yinida bir-biriga qarshi o‘ynashgan.

Yulduzlar

Bu jamoada ham asosiy yulduz darvozabon. Ronuen Uilyams bolaligida «Tottenhem» akademiyasida tahsil olgan bo‘lsa-da, butun professional karerasini o‘z vatanida o‘tkazdi. Ammo shu yerda o‘ynab, mashhurlikka erisha oldi va 2024 yilda Lev Yashin mukofoti uchun nomzod bo‘ldi. Afrikalik darvozabon o‘shanda Afrika kubogida yorqin o‘yin ko‘rsatgan, chorakfinaldagi o‘yindan keyingi penaltilar seriyasida raqiblarning to‘rtta zarbasini qaytargan. Buning evaziga u jahonning eng yaxshi darvozabonini aniqlash uchun ovoz berish jarayonida Gregor Kobelni ortda qoldirib, to‘qqizinchi o‘rinni egallagandi.

Jamoaning oldingi chizig‘ida esa barcha umid «Byornli» a’zosi bo‘lgan 25 yoshli Layl Fosterdan. APLdagi eng kam maosh oluvchi futbolchi (haftasiga 887 yevro) o‘tgan mavsumda APLda Gabi Jyezus, Temmi Abraham, Federiko Kiyeza, Estevao, Amad Diallo, Gabriel Martinelli va Bernardu Silva kabi yulduz futbolchilardan ko‘proq gol (3+2) urdi. Balki u jahon chempionatida to‘purarlik qobiliyatini namoyish etish orqali kuchliroq klubga va yaxshiroq maoshga ega bo‘lar?

Real maqsad

Janubiy afrikaliklar jamoasi har bir ochkodan xursand bo‘lishi tayin. Agar Bros JARni tarixda ilk bor jahon chempionati pley-off bosqichiga olib chiqadigan bo‘lsa, bu mamlakatda katta voqeaga aylanadi. Va endilikda guruhdan chiqish osonroq bo‘lib qolgani muhim emas. Guruhda uchinchi o‘rinni egallash va 1/16 finalda munosib ishtirok etib, ortga qaytish – jamoa muxlislarini xafa qilmaydigan natija bo‘ladi.

Tarkib

Darvozabonlar: Ronuen Uilyams («Mamelodi Sandaunz»), Rikardo Goss («Sivelele»), Sifo Sheyn («Orlando Payrets»).

Himoyachilar: Kxuliso Mudau («Mamelodi Sandaunz»), Olvetu Maxanya («Filadelfiya»), Bredli Kross («Kayzer Chifs»), Tabang Matuludi («Polokvane Siti»), Nkosinati Sibisi («Orlando Payrets»), Obrey Modiba («Mamelodi Sandaunz»), Mbekezeli Mbokazi («Chikago»), Ime Okon («Hannover»), Samukele Kabini («Molde»), Kamoxelo Sebelebele («Orlando Payrets»), Xulumani Ndamane («Mamelodi Sandaunz»).

Yarimhimoyachilar: Teboxo Mokuna («Mamelodi Sandaunz»), Jyeyden Adams («Mamelodi Sandaunz»), Talente Mbata («Orlando Payrets»), Yaya Sitole («Tondela»).

Hujumchilar: Osvin Appollis («Orlando Payrets»), Tshepang Moremi («Orlando Payrets»), Evidens Makgopa («Orlando Payrets»), Layl Foster («Byornli»), Ikraam Rayners («Mamelodi Sandaunz»), Relebohile Mofokeng («Orlando Payrets»), Temba Zvane («Mamelodi Sandaunz»), Tapelo Maseko (AYeL).

Janubiy Koreya

Murabbiy

Janubiy koreyaliklar milliy jamoasi o‘z uyida o‘tkazilgan 2002 yilgi jahon chempionatida sensatsiya ko‘rsatib, yarimfinalga qadar yetib borganida ushbu jamoa yetakchisi tajribali himoyachi Xon Men Bo edi. U o‘sha turnir yakunida Kan va Ronaldo bilan birga shohsupaga ko‘tarilib, «Bronza to‘p»ni qabul qilib olgandi. Uning milliy jamoa safida o‘tkazilgan o‘yinlar soni bo‘yicha rekordi yaqin vaqtlargacha saqlanib turdi va faqat Son Heung Min bu natijani yangilay oldi. Umuman olganda, u mahalliy miqyosdagi afsona hisoblanadi.

Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, Bo murabbiylik faoliyatini boshlab, 2014 yilda milliy jamoani Braziliya yashil maydonlarida o‘tgan mundialga olib bordi, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchrab, guruhda oxirgi o‘rinni egalladi. 12 yil o‘tib u navbatdagi urinishni amalga oshirib ko‘radi.

Yulduzlar

Osiyoning barcha davrlardagi eng yaxshi futbolchisi, APL «Oltin butsa»si va Pushkash mukofoti sohibi, milliy jamoa tarixidagi o‘yinlar soni bo‘yicha birinchi, gollar soni bo‘yicha ikkinchi, «Tottenhem» tarixidagi eng yaxshi to‘rtinchi to‘purar, juda oliyjanob va yaxshi xulqli futbolchi – umuman, Son Heung Minga ta’rif berishni uzoq davom ettirish mumkin. U to‘laqonli jahon miqyosidagi yulduz hisoblanadi.

Koreyaliklar sardori jahon chempionatida to‘rtinchi bor ishtirok etadi va faqat bir marta pley-offda o‘ynagan. Koreyaliklar safida undan tashqari «Bavariya» himoyachisi Kim Min Je va «PSJ» yarimhimoyachisi Li Kan In kabi yulduz futbolchilar ham okeanortiga yetib kelgan.

Real maqsad

Jamoaning 2026 yildagi natijalari xavotir uyg‘otadi – Janubiy Koreya Kot-d’Ivuarga ham, Avstriyaga ham o‘rtoqlik uchrashuvlarida yutqazdi va bu o‘yinlarda birorta gol ura olmadi. Ammo jamoadagi ijrochilarning mahorati darajasi pley-offga chiqish va bu bosqichda kamida bitta o‘yinda g‘alaba qozonish uchun yetarli hisoblanadi. Jamoada turnirning eng yaxshi 16 jamoasi qatoriga kirish uchun imkoniyat yetarli.

Tarkib

Darvozabonlar: Jo Heng U («Ulsan Hyonde»), Kim Sin Gyu («Tokio»), Son Bom Gyn («Chonbuk Hyonde Motors»).

Himoyachilar: Kim Min Je («Bavariya»), Cho Yu Min («Al-Sharja»), Li Han Bom («Midtyullann»), Kim The Hyong («Kasima Antlers»), Pak Jin Seob («Chjetszyan»), Li Ki Hek («Kanvon»), Li Te Sok («Austriya» Vena), Sol Yen U («Tsrvena Zvezda»), Yyens Kastrop («Borussiya» Myonhengladbah), Kim Mung Hvang («Techjon Sitizen»).

Yarimhimoyachilar: Yan Heung Jung («Seltik»), Payk Syn Xo («Birminghem»), Hvang In Byom («Feyyenoord»), Kim Jing Gyu («Chonbuk Hyonde Motors»), Pe Ju Xo («Stok Siti»), Om Ji Sun («Suonsi»), Hvang Hi Chhang («Vulverhempton»), Li Dong Geng («Ulsan»), Li Je Son («Mayns»), Li Kan In («PSJ»).

Hujumchilar: O Xen Gyu («Beshiktosh»), Son Heung Min («Los-Anjyeles»), Jo Gyu Son («Midtyullann»).

Chexiya

Murabbiy

Hyugo Bros jahon chempionatidagi eng keksa murabbiylar ro‘yxatida ikkinchi ham bo‘lishiga yo‘l qo‘ymagan murabbiy – Miroslav Koubek sentabr oyida 75 yoshga to‘ladi. Uni o‘tish o‘yinlari oldidan, 2025 yil dekabrida jamoa boshqaruviga tayinlashgandi. Undan oldingi murabbiy Ivan Gashek Farer orollaridan uchralgan mag‘lubiyatdan keyin iste’foga chiqarilgandi, ammo jamoa guruhda ikkinchi o‘rinni olib, Amerikadagi turnirga yo‘llanma uchun kurashni davom ettirdi.

Koubek boshchiligida jamoa o‘tish bosqichida Irlandiya va Daniya to‘sig‘idan o‘tdi – ikki o‘yin taqdiri ham penaltilar seriyasida hal bo‘ldi. Miroslavning faoliyati titullar va yorqin vaziyatlarga boy emas – u o‘n yil muqaddam «Viktoriya» bilan chempionlik va Superkubokni qo‘lga kiritgan. Uning hayotidagi eng yaxshi hissiyotlar oldinda turgan bo‘lsa ajab emas.

Yulduzlar

Chexiya futbolida anchadan buyon Nedved yoki hech bo‘lmaganda Rositski darajasidagi futbolchilar chiqmayapti, ammo hozirgi avlodda ham nomlar yetarli. Bir necha yildan buyon jamoaning asosiy yulduzi Patrik Shik bo‘lib turibdi, ushbu hujumchi Yevro-2020 turnirida eng yaxshi to‘purar bo‘lgan, «Bayyer» tarixidagi to‘purarlar ro‘yxatida uchinchi o‘rinda turibdi. Irlandlar bilan o‘yinda aynan u penaltidan hisobni tenglashtirib, kambekni boshlab bergandi, saralashning asosiy qismida esa u raqiblar darvozasini to‘rt bor ishg‘ol etgandi.

Real maqsad

Chexlar guruh favoriti emas, ammo guruhda oxirgi o‘rinda ham qolmasligi kerak. Ko‘p narsa birinchi turda Janubiy Koreya bilan o‘yindan keyin oydinlashadi. JCh-2006 dagi natija takrorlanib, pley-offga chiqa olmaslik har qanday holatda ham muvaffaqiyatsizlik sifatida qabul qilinadi. Jamoa kamida 1/16 finalga chiqishni ko‘zlagan.

Tarkib

Darvozabonlar: Lukash Gornichek («Braga»), Matey Kovarj (PSV), Indrjix Stanek («Slaviya»).

Himoyachilar: Vladimir Tsoufal («Hoffenhaym»), David Doudera («Slaviya»), Tomash Golesh («Slaviya»), Robin Granach («Hoffenhaym»), Shtepan Xaloupek («Slaviya»), David Yurasek («Slaviya»), Ladislav Kreychi («Vulverhempton»), Yaroslav Zeleni («Sparta»), David Zima («Slaviya»).

Yarimhimoyachilar: Lukash Cherv («Viktoriya»), Vladimir Darida («Gradets-Kralove»), Lukash Provod («Slaviya»), Mixal Sadilek («Slaviya»), Hyugo Soxurek («Sparta»), Aleksandr Soyka («Viktoriya»), Tomash Souchek («Vest Hem»), Pavel Shuls («Lion»), Denis Vishinski («Viktoriya»).

Hujumchilar: Adam Glojyek («Hoffenhaym»), Tomash Xori («Slaviya»), Moymir Xitil («Slaviya»), Yan Kuxta («Sparta»), Patrik Shik («Bayyer»).

Prognoz

Meksika
Janubiy Koreya
Chexiya
JAR

Albatta, meksikaliklar guruhda birinchi o‘rinni egallashi kerak, bunday raqiblar bilan bir guruhda mezbon jamoa uchun boshqacha maqsad qabul qilinmaydi. JAR esa bu raqiblardan istalganiga muammolar tug‘dirishga qodir, ammo jamoaning 1/16 finalga chiqish imkoniyatlari ancha past. Avlodlar almashinuvi davrini boshdan kechirayotgan chexlar esa ikkinchi o‘rinni Janubiy Koreyadan olib qo‘yishi qiyin ish. Koreyaliklar birinchi o‘rin uchun Meksika bilan raqobatlashishini kutish mumkin.

Source link

11 iyun kuni Amerikada tarixdagi eng qimmat futbol chempionati boshlanadi. Avvalgi ikkita turnirni neft va gaz avtokratiyalari – Rossiya va Qatar o‘z cho‘ntagidan to‘lagan edi. Bu safar kim to‘laydi?

Shimoliy Amerikadagi chempionatga Kanada va Meksikaning ba’zi yordami bilan AQSh mezbonlik qiladi. U tarixdagi eng daromadli va tijoratlashtirilgan futbol turniriga aylanadi, deb yozdi BBC.

Xalqaro futbol assotsiatsiyasi (FIFA) bir oyda 9 milliard dollardan ortiq daromad olishni kutmoqda. Bu to‘rt yil avval Qatarda va undan to‘rt yil oldin Rossiyada o‘tkazilgan jahon chempionatidan kamida bir yarim barobar ko‘pdir. Xarajatlarning asosiy yuki muxlislar va mezbon shaharlar va mamlakatlar zimmasiga tushadi.

Muxlislar tayyor turing!

Rossiya va Qatar muxlislar uchun vizalarni bekor qildi, transportni subsidiyaladi, infratuzilmaga sarmoya kiritdi – bularning barchasi o‘z imijini yaxshilash maqsadida amalga oshirildi. Amerikaga bularning hech biri kerak emas.

AQSh, Meksika va Kanadada stadionlar allaqachon qurilgan. Ushbu mamlakatlarning hech biri vaqtinchalik yengilliklar bilan mehmondo‘st bo‘lmagan.

Bundan tashqari, AQShda sport – bu yiliga bir-ikki marta yuzlab, hatto minglab dollar evaziga o‘tkaziladigan qimmatbaho ko‘ngilochar, shou va tantanali chiqishlardir. Bularning barchasidan bitta xulosa kelib chiqadi: muxlislar tayyorlanishi kerak. Amerikada ularni hamma narsaga ulkan narxlar kutmoqda.

Birinchidan, FIFA tarixda birinchi chiptalarga marta dinamik narx belgilashni joriy etdi. Boshqacha aytganda, talab yuqori bo‘lsa, chiptalar narxi oshadi. Natijada finalga chiqqan jamoa muxlislari Amerikadagi chiptalar uchun Qatar yoki Rossiyadagi chiptalarga qaraganda besh baravar ko‘p pul to‘laydi, deb yozdi Financial Times.

Final chiptalari narxi 4 ming dollardan boshlanib, qariyb 9 ming dollargacha yetadi. Bu shunchaki chipta bo‘lib, bokslar va boshqa eksklyuzivlar 10-20 mingdan boshlanib, 70 ming dollargacha yetadi.

Bu chempionat muxlislarga alohida moliyaviy og‘riq va’da qilayotganining ikkinchi sababi esa masofalardir. Stadionga kirishdan tashqari, ular o‘rtasidagi qatnovlarga ham pul sarflashga to‘g‘ri keladi. Qatar va Rossiyadan farqli o‘laroq, bu uzoq va qimmat.

Chempionat 16 ta shaharda o‘tkazilmoqda: AQShda 11 ta, Meksikada 3 ta va Kanadada 2 ta. Ular o‘rtasidagi masofa juda uzoq, u yerdagi mehmonxonalar allaqachon narxni oshirib yuborgan.

Natijada, eng kamtarona hisob-kitoblarga ko‘ra, finalga chiqqan jamoa muxlisi mehmonxonalar, parvozlar va chiptalar uchun 12 mingdan 30 ming dollargacha pul sarflashi kerak bo‘ladi. Shuningdek, turnirning 40 kuni davomida stadionlar o‘rtasida 6 ming kilometrdan ortiq masofani bosib o‘tishi ham. Bunday holat muxlislarni qoniqtirmaydi – buni faktlar ko‘rsatmoqda.

Oldindan sotib olingan chiptalarni qayta sotish mumkin bo‘lgan rasmiy saytda ular hozirda deyarli 180 mingtani tashkil etadi, narx esa so‘nggi oyda 20 foizga pasaygan, deb hisobladi FT. FIFA har bir qayta sotuvdan komissiya olishini hisobga olsak, hozir jahon chempionati chiptalaridan qutulish faqat zarar keltiradi.

FIFA translatsiya sotuvidan 4 milliard, chiptalar sotishdan esa 3 milliarddan ortiq daromad olishni mo‘ljallamoqda. Natijada, Jahon chempionatidan tushgan umumiy daromadning atigi 1,8 milliardini homiylar, jumladan, FIFA yaqinda 2034 yilgi chempionatni o‘tkazish huquqini bergan Saudiya Arabistoni shayxlari to‘laydi. Ya’ni, tarixdagi eng qimmat jahon chempionati to‘lovlarining deyarli 80 foizini muxlislar to‘laydi.

Chempionatga mezbonlik qilish foydalimi?

Daromadlarning aksariyatini FIFA o‘ziga qoldiradi – nafaqat chiptalar va mahsulotlar, balki stadionlar yaqinidagi avtoturargohlardan tushgan pullarni ham. Qabul qiluvchi shaharlar sayyohlar oqimi, bandlik va soliqlarning o‘sishiga umid qilishi kerak. Lekin hammasi ham oddiy emas.

Final deyarli Nyu-Yorkda (aslida qo‘shni Nyu-Jyersida, lekin bu uzoq emas) bo‘lib o‘tadi. FIFA hisob-kitoblariga ko‘ra, natijada AQSh moliya poytaxti ishbilarmonlik faolligi va turizmning o‘sishi tufayli qo‘shimcha 26 ming ish o‘rni va yarim milliard dollar qo‘shimcha soliq oladi.

Biroq, Amerikaning Goldman Sachs banki futbol uchun iste’mol xarajatlarining o‘sishi odatda boshqa barcha narsalar uchun iste’mol xarajatlarining pasayishi bilan birga kelishini ta’kidlaydi. Futbol bilan bog‘liq har qanday sarmoyaviy ko‘tarilish oxir-oqibat pasayishga olib keladi. Muxlislar oqimi boshqa sayyohlarni cho‘chitadi.

Bundan tashqari, agar o‘yinlardan keladigan daromadlar FIFAga o‘tsa, xavfsizlik, transport va boshqa xarajatlar munitsipalitetlar zimmasiga tushadi. Politico nashrining hisob-kitoblariga ko‘ra, AQSh 11 shahrining har biri chempionatni o‘tkazish uchun 100 dan 200 million dollargacha mablag‘ sarflaydi, Kongress esa ularga yordam sifatida atigi 635 million dollar ajratgan va hatto maksimal dotatsiyalar (Mayami va Atlanta uchun 74 milliondan) ham kutilayotgan xarajatlarni qoplamaydi.

Ehtimol, uzoq muddatli istiqbolda ishbilarmonlik faolligining jonlanishi va soliqlarning oshishi bunga arzir? Yo‘q. Amerika iqtisodiyotining umumiy hajmi 32 trillion dollarni tashkil etadi. FIFA unga qo‘shimcha atigi 17 milliard dollar va’da qilmoqda.

Britaniyaning Barclays banki tahlilchilarining fikricha, futbol turniri Amerika iqtisodiyotiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmaydi.

Birinchidan, rekord darajadagi qimmat chiptalarga bo‘lgan talab kutilganidan past bo‘lmoqda. Ikkinchidan, futbol chempionatlari va olimpiadalari an’anaviy ravishda faqat stadionlar qurilishi bosqichida iqtisodiy faollik va bandlikni rag‘batlantiradi.

Rossiya o‘z chempionatiga 14 milliard dollar sarfladi, Qatar umuman mamlakatni 200 milliard dollarga qayta qurdi, hatto undan ham ko‘proq, deb hisobladi XVJ.

Amerika hech narsa qurmadi. Minimal kapital xarajatlar bilan u tarixdagi eng qimmat chempionatni qabul qilmoqda. Barcha daromadlar VIP-lojalarda reklama, chiptalar va shampan vinosi savdosini ta’minlaydi.

«Sport va madaniy tadbirlar asosan infratuzilma – stadionlar va transportga kiritilgan investitsiyalar tufayli ishbilarmonlik faolligi va bandlikni jonlantiradi», deb ogohlantirdi Barclays tahlilchilari.

AQSh o‘ziga xos vaziyatga tushib qoldi: bularning barchasi allaqachon qurilgan. Shuning uchun ish bilan bandlikning har qanday o‘sishi faqat xizmat ko‘rsatish sohasiga ta’sir qiladi va bu faqat ayrim hududlarda va qisqa vaqt ichida sodir bo‘ladi.

Source link

AQShning ESPN telekanali 2026 yilgi mundial ishtirokchilarining uy va safar liboslarini o‘rganib, ularning reytingini tuzdi. O‘zbekiston milliy jamoasining oq rangli asosiy libosi 105 ta forma orasida 103-o‘rinda, ko‘k rangli safar formasi esa 84-o‘rinda qayd etildi.

Taqdimot-videodan skrinshot (sifatli fotosessiya suratlari e’lon qilinmagan)

Sport sohasida jahondagi eng nufuzli medialardan biri – ESPN futbol bo‘yicha 2026 yilgi jahon chempionati ishtirokchilarining ekipirovkalari dizayniga baho berib, mundial liboslari reytingini tuzdi.

Telekanal barcha 48 ta milliy jamoaning uy va safar liboslari, shuningdek, yana 9 ta jamoaning uchinchi darajali liboslarini ko‘rib chiqqan.

Reytingda O‘zbekiston milliy jamoasining 7Saber brendi tomonidan ishlab chiqilgan oq rangli asosiy formasi 105 ta forma orasida 103-o‘rinda, ko‘k rangli safar formasi esa 84-o‘rinda qayd etilgan.

“O‘zbekiston milliy jamoasining uy uchrashuvlari uchun mo‘ljallangan formasi asosan oq rangda ishlangan bo‘lib, unda to‘q ko‘k rangli nozik bezak chiziqlari qo‘llangan. Yo‘l-yo‘l yoqa qismida mamlakat bayrog‘i ranglari aks etgan. Matoda esa an’anaviy so‘zana kashtachiligi va to‘qimachilik san’atidan ilhomlangan mozaikasimon naqshlar joy olgan”, – deyiladi maqolada.

ESPN O‘zbekistonning asosiy formasiga qaraganda safar libosiga yuqoriroq baho berganini izohlarkan, matodagi so‘zana naqshlari va yoqa qismiga tushirilgan bayroq ranglari oqdan ko‘ra, ko‘k fonga ko‘proq mos tushganini qayd etgan.

Reytingda birinchi o‘rin, ya’ni jurnalistlar nigohida mundialning eng chiroyli libosi maqomi Urugvay milliy jamoasining mehmondagi o‘yinlar formasiga nasib etgan. Mualliflar Nike tomonidan indigo va to‘q ko‘k ranglar uyg‘unligida ishlangan bu ekipirovkani “g‘oyatda o‘ziga xos” deya ta’riflagan.

Forma 1930 yilgi ilk jahon chempionatida g‘olib chiqqan Urugvay terma jamoasiga bag‘ishlangan. Libosdagi tovlanuvchi bezaklar qadimgi mahalliy xalqlarning zirhini eslatadi. Bu element 2026 yilgi jamoaning ajdodlaridan meros bo‘lib kelayotgan chempionlik taxtini himoya qilish istagining ramziy ifodasi sifatida talqin qilingan.

2-o‘rin – Adidas tomonidan Yaponiya uchun ishlab chiqilgan safar o‘yinlari libosiga berilgan. Uning dizayni retro beysbol formalaridan ilhomlanib yaratilgan. Oqish fonga tushirilgan 12 ta rang-barang ingichka vertikal chiziqlardan 11 tasi maydondagi futbolchilarni ifodalasa, markazdagi qizil chiziq yapon futbolining keng jamoatchiligi va butun futbol oilasini anglatadi.

“Forma sotuvga chiqishi bilanoq tezda tugab ketdi va buning sababini tushunish qiyin emas: u ham g‘oyasi, ham ijrosi jihatidan haqiqatan ham ajralib turadi”, – deya yozadi ESPN.

Yuqori uchlikni Fransiya milliy jamoasining Nike muallifligidagi mehmon-formasi yakunlab beradi. Libos misning tabiiy eskirishi natijasida hosil bo‘ladigan och yashilsimon tusda bo‘lib, Fransiya tomonidan AQShga sovg‘a qilingan va 1886 yilda ikki davlat o‘rtasidagi do‘stona munosabatlar ramzi sifatida ochilgan “Ozodlik” haykalining mis qoplamasi bu rangning ilhom manbayi bo‘lib xizmat qilgan.

Fransuzlar formasidagi nafis metallsimon mis rangli logotiplar va yeng uchlaridagi ixcham uch rangli bezak dizaynga so‘nggi mukammal nuqtalarni qo‘ygan. Natijada tarixiy ramzlar va zamonaviy uslubni o‘zida uyg‘unlashtirgan, puxta o‘ylangan va ko‘zga xush ko‘rinadigan forma yaratilgan.

ESNP jurnalistlari yuqori o‘rinlardagi formalarning aksariyati – jamoalarning safar liboslari ekanini quyidagicha izohlagan: dizaynerlar uy formalaridagi qat’iy an’anaviy ranglar va shablonlar cheklovidan chiqib, mehmon-formalarda o‘z ijodiy g‘oyalarini erkinroq namoyon etish imkoniga ega bo‘lishgan.

Natijada turli ilhom manbalari asosida yaratilgan futbolkalar paydo bo‘lgan: xalq amaliy san’ati, mashhur arxitektura namunalari, mahalliy madaniyat, davlat bayroqlari, to‘qimachilik an’analari, hayvonot dunyosi va hatto syurrealist rassomlar ijodidan ilhomlangan dizaynlar.

“Formalarning aksariyatini Nike, Adidas va Puma kabi bozor yetakchilari bo‘lmish sanoqli yirik brendlar taqdim etmoqda. Shu bilan birga, bir qator kamtargina sport brendlari ham borki, ularning ishlariga endi global sahnada millionlab tomoshabinlar tomonidan jiddiy baho beriladi”, – deyiladi maqolada.

Source link

Bugundan futbol mavzusiga ko‘proq to‘xtalamiz, jahon chempionati boshlanmoqda axir. Mundial kundaligi ruknida asosan O‘zbekiston milliy jamoasining JChdagi ishtirokiga e’tibor qaratamiz. Birinchi sonimizda jamoamizning eng oxirgi tayyorgarlik doirasidagi ikki o‘yiniga va umumiy jamoaning holatiga to‘xtalmoqchiman.

To‘g‘risini aytay, Kanadaga qarshi o‘yinning ikkinchi bo‘limidan keyin xavotirlanib qolgandim, biroq Niderlandiyadek dunyo futboli giganti bilan o‘yindan keyin Kannavaro boshchilik jamoaga ishonchim oshdi. Bu gapni aytish uchu kechagi o‘yinni kutib turgandim – O‘zbekiston jahon chempionatiga tayyor ekan!

Sovuq dush

Kannavaro O‘zbekiston milliy jamoasini qabul qilib olgandan keyin birorta rasmiy o‘yin o‘tkazilmadi. O‘rtoqlik o‘yinlari bilan esa xulosa qilib bo‘lmaydi. Shu sabab bu murabbiydan nima kutishni ko‘pchilik bilmaydi. U kelganidan buyon faqat iliq so‘zlar eshitdi, tanqid bo‘lmadi, chunki tanqid qiladigan hech narsa yo‘q, go‘yoki barchasi risoladagidek ketayotgandi. Biroq Kanada bilan o‘yin bunday emasligini ko‘rsatib qo‘ydi. Jahon chempionati mezboni jahon darajasidagi jamoaga qarshi o‘yin nimaligini, jahon chempionatida qanaqa raqiblar bo‘lishini ko‘rsatib qo‘ydi. Bu o‘yin jamoamiz uchun sovuq dush bo‘ldi, barcha xatolarimiz, xususan, katta tempga dosh berishda qiynalishimiz ko‘rinib qoldi.

Kannavaro «JChda xato qilgandan o‘rtoqlik o‘yinlarida xato qilgan yaxshi ekanini» aytdi. Kanadaga qarshi yomg‘irli havoda o‘tgan o‘yin biz uchun juda foydali bo‘ldi. Niderlandiya bilan o‘yin mundial oldidan eng oxirgi repititsiya bo‘ldi, shu bilan Meksikada Kolumbiyaga qarshi birinchi tur o‘yinida maydonga tushamiz.

Niderlandiya juda kuchli va to‘g‘ri tanlangan raqib edi, chunki guruhda Yevropaning yana bir jamoasi Portugaliya bilan o‘ynashimiz kerak. Quvonarlisi, Kannavaro boshchilik jamoamiz Niderlandiyadek gigant jamoa bilan juda yaxshi o‘yin ko‘rsatdi. Ayniqsa ikkinchi bo‘lim yakunida ustunlik to‘liq biz tomonda bo‘ldi.

Ha, o‘yinda yutqazdik, lekin raqiblar ikkita golni ham penaltidan urdi. Markaziy himoyachilarimiz ikki penaltiga sababchi bo‘ldi. Biz esa chiroyli hujumdan keyin gol urdik, o‘sha payt ustunlik to‘liq biz tomonda edi. Aytgancha, Niderlandiyaning ikkinchi golini hisoblamaslik kerak edi, menimcha. Chunki Gapko zarbadan oldin pauza qilib oldi, bu esa yangi futbol qoidalariga zid.

E’tibor bering, biz Niderlandiyaga yutqazdik va raqib g‘alaba golini o‘yin tugaganidan keyin belgilangan shubhali penaltidan katta ehtimol qoidaga zid tarzda urdi. Jismonan kuchli, tezkor Yevropa grandiga qarshi o‘yinda ustunlikni qo‘lga olib gol ura olishimiz, o‘yinni nazorat qilishimiz mumkinligini ko‘rdik. Bu o‘yin shaxsan menga yaxshigina umid berdi, endi Kolumbiya bilan ham, Portugaliya bilan ham bemalol o‘ynay olishimizga ishondim.

Murabbiylar shtabi Kanada va Niderlandiya bilan o‘yindagi xatolardan xulosaga chiqarishiga shubha yo‘q. Birinchi o‘yingacha o‘n kun vaqt borligi, bu vaqt ichida futbolchilar Amerika havosi, vaqt tafovutiga yanayam moslashib olgan bo‘lishi inobatga olinsa, mundialdan yaxshi natija kutsak arziydi. Avvali bu biz uchun birinchi jahon chempionati, unda guruhdan chiqolmasak ham, jamoani ayblash adolatdan bo‘lmaydi. Lekin Van Deyk boshchilik Niderlandiya bilan tengma-teng o‘ynay oldikmi, demak natija kutsak ham bo‘ladi!

Aytgancha, tarkibdagi muammolar haqida. O‘ng qanotni kim yopishi hamon noaniq: Alijonov tiklanish jarayonida, Karimov bir necha oy futbol o‘ynamagan. Bu muammolar fonida Aziz Turg‘unboyev qoldirib ketilgani yana muhokama qilinmoqda. Lekin hozir ko‘p jamoada bor bunaqa muammolar. Jahon chempionatida bir futbolchi boshqa futbolchining o‘rnini yopib o‘ynashi yangilik emas. Endi qolganiga qo‘shimcha jarohatlar bo‘lmasa, kifoya.

Futbolchilar hozir faqat tiklanish va Kolumbiyaga qarshi o‘yinga eng yaxshi holatda yetib borishni o‘ylashi kerak. Tarkibdagi muammoni murabbiy o‘zi hal qiladi…

Source link

Tramp Amerikaning NBA finaliga tashrif buyurgan ilk prezidentiga aylandi. Bu unchalik to‘g‘ri qaror bo‘lib chiqmadi: avvaliga muxlislar unga hushtakbozlik qilishdi, keyin esa u uxlab qoldi. Qolaversa, uning sevimli jamoasi yutqazib qo‘ydi.

Mark Schiefelbein / AP / Scanpix / LETA

AQSh prezidenti Donald Trampga 8 iyun kuni «Nyu-York Niks» va «San-Antonio Spers» basketbol jamoalari o‘rtasida Nyu Yorkdagi «Medison-skver-garden» stadionida o‘tkazilgan Milliy basketbol uyushmasi (NBA) finalida hushtakbozlik qilindi.

Tramp AQSh tarixida bunday finalga tashrif buyurgan ilk prezident bo‘ldi. U o‘yinni «Niks» jamoasi xo‘jayini Jyeyms Dolanning lojasida o‘z nabirasi Kay va shaxsiy maslahatchisi Boris Epshteyn bilan birga kuzatdi. Tramp – «Nyu York Niks»ning eski muxlislaridan hisoblanadi, u 1990-yillardan buyon ushbu jamoa o‘yinlarini kuzatib keladi.

Trampning tashrifi tufayli stadionda xavfsizlik choralari kuchaytirildi, Nyu York hukumati esa stadion atrofidagi ko‘chada katta ekranlarda o‘yinni namoyish etishni bekor qildi.

O‘yin boshlanishi arafasida milliy madhiya ijro etilayotganida prezidentga hushtakbozlik qilindi. Prezident arenadagi ekranda bir necha soniyaga ko‘rinish berganida muxlislar hushtakbozlik qilishdi – bu vaqtda Tramp tabassum qilib, harbiy salom yo‘llayotgandi. Kameralar «Niks» sportchilariga qaratilganidan keyingina hushtaklar o‘rnini olqishlar egalladi.

Trampning o‘zi bunday qabulga xotirjam munosabatda bo‘ldi. «O‘ylaymanki, bu asosan olqishlar edi», – dedi u o‘yindan so‘ng jurnalistlarga.

O‘yin vaqtida Tramp uxlab ham qoldi.

Tramp va NBA o‘rtasidagi munosabatlar avvaldan yaxshi emas. Milliy basketbol uyushmasi ko‘p yillardan buyon Amerikadagi to‘rtta professional sport ligalari orasida nisbatan «liberal» hisoblanadi, uning ko‘plab sportchilari esa Trampga qarshi chiqishlar qilishadi.

Liganing asosiy yulduzlari – Kevin Dyurant, Stiven Karri, Lebron Jyeyms kabilar prezidentni birinchi prezidentlik muddati davrida ham ko‘p marta tanqid qilishgan. 2017 yilda esa Tramp sportchilarning o‘zi haqidagi keskin fikrlari tufayli NBA chempioni bo‘lgan «Golden Steyt Uorriors» a’zolari uchun Oq uydagi an’anaviy qabulni bekor qilgandi.

Tramp tashrif buyurgan o‘yin to‘rt g‘alabagacha o‘ynaladigan finallar seriyasidagi uchinchi o‘yin bo‘ldi. Bu bahsda «San-Antonio» 115:111 hisobida g‘alaba qozondi. Hozircha «Nyu-York» seriyada hisobda oldinda bormoqda – 2:1. Keyingi bahs 11 iyunga o‘tar kechasi Nyu Yorkda bo‘lib o‘tadi.

Bu safargi final – 1999 yilgi hal qiluvchi seriyaning takrori bo‘lmoqda. O‘shanda ham finalda ushbu jamoalar to‘qnashgan va unda «San-Antonio» 4:1 hisobida g‘alaba qozongandi. O‘tgan vaqt mobaynida «Spers» yana to‘rt marta NBA chempioni bo‘ldi (oxirgi marta – 2014 yilda), «Niks» esa biror marta finallar seriyasiga chiqa olmagan. Ushbu jamoaning oxirgi chempionligi 1973 yilga to‘g‘ri keladi.

Source link