Sport
Mbappe gol urdi va jarohat oldi, Qozog‘istonda yirik g‘alaba. Kun o‘yinlari
Germaniya guruhida birinchi o‘ringa chiqib oldi, Shvetsiya o‘z guruhida oxirgi o‘rinda. JCh-2026 saralashi doirasida Yevropada payshanba oqshomida o‘tkazilgan o‘yinlar va guruhlardagi vaziyat.
A guruhi
Kimmih Bekkenbauer bilan tenglashib oldi
Germaniya – Lyuksemburg 4:0
Gollar: Raum, 12 (1:0). Kimmih, 21 – penalti (2:0). Gnabri, 48 (3:0). Kimmih, 51 (4:0)
Germaniya: Baumann, Ta, Shlotterbek (Anton, 46), Raum (Braun, 82), Kimmih, Pavlovich, Goretska, Virs, Adeyyemi (Baku, 61), Gnabri (Bayyer, 68), Voltemade (Burkardt, 61)
Lyuksemburg: Mori, Korats, Maxmutovich, Karlson, Yans, Martins (S. Till, 77), Olesen (Dzogovich, 87), Barreyru, Bonert (Veyga, 46), Moreyra (O. Till, 67), Dardari (Selimovich, 67)
Ogohlantirish: Martins, 60
Chetlatish: Karlson, 20
Bu o‘yindagi intriga atigi 12 daqiqa saqlanib turdi. Avvaliga arbitr Voltemadening golini hujum davomida to‘pga qo‘l bilan o‘ynalgani uchun bekor qilgandi, ammo ko‘p o‘tmay David Raum jarima zarbasidan to‘pni darvoza to‘riga yo‘lladi. Yetti daqiqa o‘tib Lyuksemburg o‘n kishi bo‘lib qoldi, Yozua Kimmih esa penaltini aniq ijro etdi. Tanaffusdan keyin mezbonlar kamtar raqibni uzil-kesil tor-mor etishdi. Serj Gnabri va Kimmih uch daqiqa oralig‘ida ikki gol urishdi. Shu kuni dubl qayd etgan bavariyalik futbolchi milliy jamoa safidagi o‘yinlari soni bo‘yicha afsonaviy Frans Bekkenbauer bilan tenglashib oldi (104). Saralash bosqichini mag‘lubiyat bilan boshlagan Germaniya esa allaqachon birinchi o‘ringa ko‘tarilib oldi.
Shimoliy Irlandiya – Slovakiya 2:0
Gollar: Groshovski, 18 – avtogol (1:0). Hyum, 81 (2:0)
Shimoliy Irlandiya: Pikok-Farrell, Makneyr, Hyum, Ballard, Gelbreyt (Spenser, 85), Makkann, Sh. Charlz, Devenni, Bredli (Magennis, 90+2), Prays, Rid (D. Charlz, 71)
Slovakiya: Dubravka, Shatka, Shkrinyar, Obert, Dember, Groshovski (Benesh, 89), Duda (Garaslin, 63), Bero, Sauer (Tupta, 82), Shrans (Rigo, 63), Strelets (Mraz, 89)
Ogohlantirishlar: Ballard, 60. Bredli, 76
Birinchi turda Germaniyani mag‘lub etgan Slovakiya esa nisbatan kuchsiz raqiblarga qarshi ishonchsiz harakat qilmoqda. Sentyabrdagi ikkinchi o‘yinda Franchesko Kalsona shogirdlari Lyuksemburg bilan o‘yinning so‘nggi daqiqalarida qiyinchilik bilan g‘alabani qo‘lga kiritgandi (1:0), endi esa Belfastda katta muammoga duch keldi. Shimoliy Irlandiya birinchi bo‘limda birgina gol bilan cheklangani mehmonlarning omadi kelgandi. Masalan, Rid bir necha metr masofadan turib to‘g‘ri zarba bera olmadi.
Ikkinchi bo‘limda o‘yin slovaklar jonlandi va vaziyatlar yarata boshladi. Ammo nemislar darvozasiga bir gol urgan va bir golga assistentlik qilgan David Strelets bu o‘yinda yakkama-yakka vaziyatni ko‘kka sovurdi. O‘yin oxirida esa tajribali Martin Dubravka to‘pga chiqishda muvaffaqiyatsiz harakatlandi, undan qaytgan to‘pga Tray Ham ega chiqdi va amalda bo‘sh darvozani ishg‘ol etdi.
Endilikda guruhdagi uchta jamoada bir xil – oltitadan ochko bor. Slovaklar to‘plar nisbatiga ko‘ra uchinchi o‘ringa quladi, keyingi turda Shimoliy Irlandiya va Germaniya guruh peshqadamligi uchun maydonga chiqadi.
13 oktyabr. Shimoliy Irlandiya – Germaniya, Slovakiya – Lyuksemburg.
D guruhi
Sardorning rekordi
Fransiya – Ozarboyjon 3:0
Gollar: Mbappe, 45+2 (1:0). Rabio, 69 (2:0). Toven, 84 (3:0)
Fransiya: Menyan, Upamekano, Saliba, Ernandez, Gyusto, Rabio (Kamavinga, 70), Tyuram, Olise (Akliush, 70), Ekitike (Nkunku, 79), Koman (Mateta, 79), Mbappe (Toven, 83)
Ozarboyjon: Magomedaliyev, Mustafozoda, Krivotsyuk, Badalov, Jafarguliyev, Aliyev (Mammadov, 70), Maxmudov, Xaybulayev (Dashdamirov, 78), Ahmadzoda (Gurbanli, 61), Bayramov (Xachayev, 78), Emreli (Oxunzoda, 70)
Ogohlantirishlar: Rabio, 63 – Bayramov, 26. Ahmadzoda, 52
Ko‘p sonli jarohatlar tufayli bu o‘yinda Fransiya hujum chizig‘i kutilmagan ko‘rinishda bo‘lishi mumkin edi, ammo Mbappe tibbiyot xodimlarining prognozlariga ters o‘laroq «Real»da olgan jarohatidan tez tuzaldi va maydonga tushishga tayyor bo‘ldi. Ozarboyjon nomdor raqibga qarshi bir bo‘lim turib berdi, ammo bo‘limga qo‘shib berilgan daqiqalarda aynan Mbappe raqib mudofaasidan teshik topa oldi. Aniqrog‘i uning o‘zi uch himoyachini aldab o‘tib, bu mudofaani yorib o‘tdi va Ekitike bilan devor uslubida o‘ynaganidan keyin ideal zarbasi bilan to‘pni olis burchakka yo‘naltirdi. Mbappe terma jamoada qatorasiga beshinchi o‘yinda gol urib, o‘z rekordini takrorladi, u shuningdek, klubdagi o‘yinlar ham hisobga olinganda qatorasiga o‘n rasmiy o‘yinda gol urish orqali faoliyatidagi eng yaxshi davrni o‘tkazmoqda.
U ikkinchi bo‘limda Rabioning goliga ham assistentlik qildi. Ammo u maydonga qaytishga shoshilib, xato qilgan bo‘lishi mumkin, hujumchi o‘yin oxirida kuchli og‘riq tufayli gazonga yotib olib, o‘zini almashtirishni so‘radi va Madriddagilarni qattiq xavotirga soldi. «Uchranglilar» Parijda autsayderga qarshi o‘yinda usiz ham g‘alaba qozongan bo‘lardi, ikki kun o‘tib Islandiyada bo‘ladigan o‘yinda esa uning xizmatiga ko‘proq ehtiyoj tug‘iladi.
Islandiya – Ukraina 3:5
Gollar: Malinovskiy, 14 (0:1). Ellersson, 35 (1:1). Gutsulyak, 45 (1:2). Malinovskiy, 45+5 (1:3). Gudmundsson, 59 (2:3). Gudmundsson, 75 (3:3). Kalyujniy, 85 (3:4). Ocheretko, 88 (3:5)
Islandiya: Oulafsson, Gretarsson, Ingason, Ellersson (Tordarson, 86), Palsson, Yoxannesson (Vidlyumsson, 86), Haraldsson, Gudmundsson, Torsteynsson (Tomasson, 70), Magnusson (Hlinsson, 70), Gudyonsen (Anderson, 86)
Ukraina: Trubin, Zabarniy, Matviyenko, Mikolenko, Konoplya, Kalyujniy, Malinovskiy (Bondarenko, 86), Shaparenko (Ocheretko, 70), Sudakov (Voloshin, 39), Gutsulyak (Veleten, 86), Vanat (Dovbik, 70)
Ogohlantirishlar: Gudyonsen, 41 – Matviyenko, 65. Konoplya, 68. Mikolenko, 83. Ocheretko, 90
Yevropa saralashi doirasida kunning eng gollarga boy uchrashuvi Islandiyada bo‘lib o‘tdi. Mezbonlar 0:1 va 1:3 hisoblaridan keyin kambek qilishgandi, ammo 85- va 88-daqiqalarda gollar o‘tkazib, baribir mag‘lubiyatga uchrashdi. Ruslan Malinovskiy dubl qayd etdi, g‘alaba golini Ivan Kalyujniy urdi. E’tiborli tomoni, 2022 yilda u Islandiyaning «Keblavik» klubida o‘ynagandi. Bu g‘alaba evaziga Ukraina guruh jadvalida Islandiyani quvib o‘tib, ikkinchi o‘ringa ko‘tarildi.
13 oktyabr. Islandiya – Fransiya, Ukraina – Ozarboyjon.
J guruhi
Qozog‘iston yangi murabbiy bilan g‘alaba qozondi
Qozog‘iston – Lixtenshteyn 4:0
Gollar: Kenjyebek, 26 (1:0). Zaynutdinov, 28 (2:0). Kenjyebek, 59 (3:0). Qosim, 81 (4:0)
Qozog‘iston: Seysen, Alip (Jumaxanov, 82), Qosim, Vorogovskiy (Jagorov, 75), Kairov, Kuat, Zaynutdinov (Sviridov, 62), Orazov (Jukov, 75), Kenjyebek (Karaman, 62), Samorodov, Chesnokov
Lixtenshteyn: Byuhel, Hofer, Geppel, Shlegel (Vayssenhofer, 70), Zele (Mayyer, 70), A. Hasler (Volfinger, 60), Lyuhinger, Tsyund, N. Hasler, Lyuk-Notaro (Salanovich, 90), Kindl (Saglam, 46)
Ogohlantirishlar: Samorodov, 31. Zaynutdinov, 41 – Hofer, 1. Tsyund, 72
Stanislav Cherchesov o‘rniga Qozog‘iston milliy jamoasi boshqaruviga tayinlangan Ali Aliyev sentabr oyidagi ikki mag‘lubiyatdan keyin iste’foga chiqarildi, ushbu mutaxassisning so‘nggi o‘yinida Belgiyadan o‘ta og‘riqli mag‘lubiyat qabul qilib olindi (0:6). Federatsiya hozirda yangi kouch qidirmoqda, hozircha jamoani Talgat Baysufinov v.b sifatida boshqarib turibdi. Bu 57 yoshli murabbiy oldin ham, JCh-2018 va JCh-2022 saralashlarida terma jamoa bilan ishlagan.
Lixtenshteyn bilan o‘yinda Kenjyebek o‘zini ko‘rsatdi, u Uels bilan o‘yinda ham o‘zining faolligi bilan ajralib turgandi. Ammo o‘shanda unga bir necha vaziyatda aniqlik yetishmagandi, juma oqshomida esa u ikki bor chiroyli zarbasi bilan to‘pni olis «to‘qqizlik»ka yo‘lladi, shuningdek, ikkinchi golni urgan Zaynutdinovga ideal pas berdi. O‘yin ozirida esa himoyachi Qosim hisobni yanada yiriklashtirdi, u Lixtenshteynga qarshi birinchi o‘yinda darvoza chizig‘i ustida to‘pni to‘xtatib qolgani bilan yodda qolgandi.
Endi ochkolari sonini oltitaga yetkazib olgan qozog‘istonliklar keyingi turda makedonlar maydonida bir bosh baland sakrab g‘alaba bilan qaytadigan bo‘lsa, yo‘llanma uchun kurashga qo‘shiladi.
Belgiya – Shimoliy Makedoniya 0:0
Belgiya: Kurtua, Debast, Teat, De Keyper (Mene, 89), Kastan (Seys, 89), Raskin, De Breyne, Vanaken (Onana, 74), Doku, Salemakers (Openda, 59), Trossar (Fofana, 74)
Shimoliy Makedoniya: Dimitriyevski, Stoychevski (Despotovski, 74), Musliu (Velkovski, 84), Alioski, Zaykov, Bardi, Atanasov (Alimi, 74), Kostadinov, Elmas, Ashkovski (Churlinov, 46), Miovski (Ristovski, 57)
Ogohlantirishlar: Salemakers, 6. Teat, 68. De Breyne, 79 – Ashkovski, 30. Kostadinov, 87
Belgiya makedonlarga qarshi o‘yinning 75 foiz qismida to‘pga egalik qildi, 25 bor zarba berdi, xG bo‘yicha 2,84 ko‘rsatkichini qayd etdi, ammo hisobni ocha olmadi. De Bryuynening uzoq masofadan yo‘llagan zarbalaridan ham naf bo‘lmadi, Openda esa yakkama-yakka vaziyatdan foydalana olmadi. Mezbonlarda aniqlik pand berdi, shuncha zarbadan faqat uchtasi darvoza sohasiga to‘g‘ri bordi. Shimoliy Makedoniya Gentga bir maqsadda tashrif buyurgandi – gol o‘tkazmaslik. Jamoa bu maqsadiga erishdi va birinchi o‘rinda qoldi (Belgiyaga qaraganda bitta ko‘p o‘yin o‘tkazgan).
Keyingi turda Rudi Garsiya shogirdlarini Uels maydoniga qiyin safar kutmoqda, Shimoliy Makedoniya esa Qozog‘istonni qabul qiladi.
13 oktyabr. Shimoliy Makedoniya – Qozog‘iston, Uels – Belgiya.
V guruhi
Shveytsariya ilgarilab ketdi, Shvetsiya so‘nggi o‘rinda
Shvetsiya – Shveytsariya 0:2
Gollar: Jaka, 65 – penalti (0:1). Manzambi, 90+4 (0:2)
Shvetsiya: Yohansson, Hin, Gudmundsson, Lagerbilke, Bergvall (Barji, 85), Chelstrem (Saletros, 65), Ayyari, Sema (Holm, 72), Bernhardsson (Svensson, 72), Isak, Yokeresh
Shveytsariya: Kobel, Elvedi, Akanji, Rodriges, Vidmer (Hakes, 74), Jaka, Rider (Sou, 59), Froyler, Vargas (Manzambi, 84), Ndoy, Embolo
Ogohlantirishlar: Lagerbilke, 90 – Akanji, 49
Sentyabrdagi ikki o‘yinda atigi bir ochko olgan Shvetsiya halokat yoqasiga kelib qolgan. Darvozabonning seyvlari hamda Embolo vaziyatlarni yo‘qqa chiqarishda davom etishi bo‘lmaganida, skandinavlar dastlabki yigirma daqiqalikdayoq taslim bo‘lib ulgurgan bo‘lardi.
Mezbonlar raqibning shiddatli hujumlaridan omon chiqib oldi, ammo o‘z vaziyatlaridan ham foydalana olmadi. Isakning zarbasidan keyin to‘p ustunga bordi, shvedlarning yana bir hujumi esa ancha vaqtgacha eslab yuriladigan epik ko‘rinishni yuzaga keltirdi. Maydon markazida to‘pni egallab olgan Yokeresh va himoyachilardan qochib ketgan Isak Bergval gol urishi uchun barcha ishni qilishgandi. Ammo «Tottenhem» futbolchisi bo‘sh darvoza qarshisida turib to‘pga zarba bera olmadi.
Ikkinchi bo‘limda esa Sou jarima maydonida yiqitildi va Jaka belgilangan penaltini aniq ijro etdi. Hakamning o‘yin yakunlangani to‘g‘risidagi hushtagi chalinishi arafasida Shveytsariya rikoshet orqali hisobdagi ustunligini oshirdi.
Kosovo – Sloveniya 0:0
Kosovo: Murich, Aliti, Xaydari, Gallapeni (Sadriu, 88), Krasnichi, Avdullaxu, Redjbechay (Berisha, 50), Voyvoda, Rraxmani (Rashitsa, 77), Musliya (Jyegrova, 88), Murichi (Asllani, 77)
Sloveniya: Oblak, Biyol, Drkushich, Karnichnik, Brekalo, Elshnik, Gnezda Cherin, Stoyanovich (Yanja, 71), Seshlar (Xorvat, 71), Gradishar (Vipotnik, 63), Sheshko
Ogohlantirishlar: Aliti, 48. Avdullaxu, 79 – Seshlar, 21. Elshnik, 46
Bu o‘yin natijasini Shvetsiya uchun ham, Shveytsariya uchun ham qoniqarli deyish mumkin. Butun o‘yin davomida ikki jamoa jami ikki marta darvoza sohasiga to‘g‘ri borgan zarba yo‘lladi – shuning o‘zi o‘yin haqida ko‘p narsani aytadi. Kosovo birinchi davrani guruh jadvalining ikkinchi pog‘onasida yakunlamoqda, Sloveniya – uchinchi o‘rinda. Shveytsarlar tez orada JCh yo‘llanmasini kafolatlaydi, qolgan uch jamoa ikkinchi o‘rin orqali pley-offga chiqishga harakat qiladi.
13 oktyabr. Sloveniya – Shveytsariya, Shvetsiya – Kosovo.
Budapeshtdagi «Pushkash Arena» stadionida Parijning «Pari Sen-Jyermen» va Londonning «Arsenal» klublari o‘rtasida 2025/26 yilgi UYeFA Chempionlar ligasi finali bo‘lib o‘tdi.
Uchrashuvning 6-daqiqasida «Arsenal» futbolchisi Kay Xavers hisobni ochdi. 63-daqiqada Moskera jarima maydonida Kvaratsxeliyani yiqitdi va «Arsenal» darvozasi tomon penalti belgilandi. Dembele penaltini aniq bajarib, hisobni tenglashtirdi.
O‘yinnig asosiy vaqti va qo‘shimcha taymlarda darvozalar ishg‘ol etilmagach, penaltilar seriyasi belgilandi. Penaltilar seriyasida PSJ 5:4 hisobida g‘alaba qozondi.
Parijliklar «Real»dan keyin chempionlik unvonini himoya qilgan ikkinchi jamoaga aylanishdi. «Real» bu natijaga 2016/17 va 2017/18 yilgi mavsumlarda erishgandi.
Jamoalar o‘tgan mavsum yarim finalida o‘zaro to‘qnashgandi. O‘shanda Luis Enrike boshchiligidagi jamoa har ikki o‘yinda g‘alaba qozonib, ikki uchrashuv natijasiga ko‘ra 3:1 hisobida ustun kelgan. Keyin esa finalda “Inter”ni 5:0 hisobida mag‘lub etib, klub tarixida ilk bor Chempionlar kubogini qo‘lga kiritgandi.
Jamoalar bugunga qadar jami besh marta to‘qnash kelgan. O‘tgan mavsum yarim finaliga qadar parijliklar biror marta ham g‘alaba qozonmagan edi. O‘tgan mavsum umumiy bosqichda «Arsenal» g‘alaba qozongan, 2016/17 yilgi musobaqada esa raqiblar ikki marta durang o‘ynagan.
Budapeshtgacha bo‘lgan yo‘lda jamoalar turlicha uslubda harakat qildi. «Arsenal» himoyadagi ishonchli o‘yini bilan ajralib turdi. «To‘pchilar» to‘qqizta uchrashuvda o‘z darvozasini daxlsiz saqladi va umumiy bosqichda atigi to‘rtta gol o‘tkazib yubordi.
«PSJ»ning asosiy quroli esa hujumdagi samaradorlik bo‘ldi. Parijliklar ushbu musobaqada 1999/2000 yilgi Chempionlar ligasida 45 ta gol urgan «Barselona» rekordini takrorladi.
«Arsenal»ning yuksalishi bosqichma-bosqich kechdi: 2023/24 mavsumda chorak final, keyingi mavsumda yarim final va endi esa 2005/06 yildan beri ilk marta final.
E’tiborlisi, har ikki jamoa bu yilgi mavsumda o‘z mamlakatlari birinchiligida chempionlikni qo‘lga kiritishdi.
Toshkentda o‘tkazilayotgan dzyudo bo‘yicha Osiyo kubogida o‘smirlar o‘rtasidagi bahslar yakunlandi.
Unda O‘zbekiston terma jamoasi a’zolari 13 ta oltin, 9 ta kumush va 17 ta bronza medal bilan umumjamoa hisobida birinchi o‘rinni egallashdi.
Bugundan yoshlar toifasidagi bahslar boshlanadi.
Ispaniyaning «Real» futbol klubi ketma-ket beshinchi marta Forbes jurnali tomonidan dunyoning eng qimmat klubi deb topildi.
Foto: Gustavo Valiente/Xinhua/Getty Images
Madrid klubining qiymati 9,5 milliard dollarga baholanmoqda, bu o‘tgan yilga nisbatan (6,75 milliard dollar) 41 foizga ko‘pdir.
Kuchli uchlikka «Barselona» ($7,5 mlrd) va «Manchester Yunayted» ($7,2 mlrd) ham kirdi. Eng qimmat klublar o‘ntaligida quyidagilar bor: «Liverpul» ($6,2 mlrd), «Pari Sen-Jyermen» ($5,8 mlrd), «Bavariya» ($5,7 mlrd), «Manchester Siti» ($5,5 mlrd), «Arsenal» ($5,4 mlrd), «Chelsi» ($4,2 mlrd) va «Tottenhem» ($3 mlrd).
Forbes reytingiga jami 30 ta klub kiritilgan bo‘lib, ularning umumiy qiymati 87 milliard dollarga yetgan. Bitta klubning o‘rtacha qiymati 2,9 milliard dollarni tashkil etdi, bu 2025 yilga (2,4 milliard dollar) nisbatan 21 foizga ko‘pdir.
Ro‘yxatdagi eng ko‘p vakil Angliya Premer-Ligasidan (APL) – 11 ta klub, undan keyin Shimoliy Amerikaning MLS ligasidan 7 ta klub va Italiya A Seriyasidan 4 ta klub.
O‘tgan mavsumda «Real» so‘nggi besh yil ichida birinchi marta sovrinsiz qoldi. Madridliklar Ispaniya chempionatida «Barselona»dan keyin ikkinchi o‘rinni egalladi, shuningdek, 1/8 final bosqichida «Albasete»ga 2:3 hisobida mag‘lub bo‘lib, Ispaniya Kubogidagi kurashni yakunladi. «Real» mamlakat Superkubogida «Barselona»ga yutqazdi (2:3).
Shuningdek, klub ketma-ket ikkinchi yil Chempionlar Ligasi yarimfinaliga chiqolmadi. Jamoa 1/4 final bosqichida Myunxenning «Bavariya» klubiga yutqazdi.
2027 yilgi U-20 Osiyo Kubogi saralash bosqichiga qur’a tashlandi.
Qur’a natijalariga ko‘ra, O‘zbekiston U-20 terma jamoasi «B» guruhidan joy oldi. Jamoliddin Rahmatullayev boshchiligidagi yosh futbolchilar saralash bahslarida Suriya, Hindiston va Bangladesh terma jamoalariga qarshi maydonga tushadi.
Eslatib o‘tamiz, O‘zbekiston U-20 terma jamoasi ishtirokidagi saralash uchrashuvlari 2026 yilning 25 avgustidan 6 sentyabriga qadar Toshkent shahrida bo‘lib o‘tadi.
Foto: Jonathan Ernst/Reuters
FIFAning yangi biznes modeli muxlislarni ranjityapti. Inflatsiyani hisobga olgan taqdirda ham, AQSh, Kanada va Meksikada o‘tadigan bu galgi jahon chempionati chiptalari narxi 2022 yil Qatardagi turnirdan ikki baravar, 1994 yil AQShdagi musobaqaga nisbatan esa qariyb to‘rt baravar qimmatroq. The Economist’ning yozishicha, o‘zgargan narx siyosati katta tavakkalga asoslangan. Chiptalar hali to‘liq sotilib bo‘lingani yo‘q va mezbon shaharlardagi mehmonxonalar to‘lmagan. Yuqori narxlar savdo pasayishi oqibatida yuzaga kelgan zararni qoplasa ham, FIFAning ko‘proq daromad keltiradigan boshqa manbalariga salbiy ta’sir qilishi mumkin.
Xalqaro futbol federatsiyasi prezidenti Janni Infantino FIFAni “dunyoga baxt ulashuvchi tashkilot” deya ta’riflaydi. Ammo, bu yil Shimoliy Amerikada o‘tadigan Jahon chempionatida bu “baxt” qimmatga tushishi mumkin, deb yozadi The Economist.
Mundial guruh bosqichi o‘yinlari uchun eng arzon chiptalar narxi o‘rtacha 200 dollarni, final uchrashuvi chiptalari esa kamida 2030 dollarni tashkil etadi. Bu esa 2026 yildagi chempionatni tarixdagi eng qimmat madaniy tadbirga aylantirishi mumkin.
Odatda jahon chempionati o‘yinlari uchun chiptalar bozor ko‘tara oladigan narxdan ancha arzon sotib kelingan. Turnir tarixi davomida talab har doim taklifdan yuqori bo‘lib keladi. Shunday bo‘lsa-da, ko‘proq pul ishlash o‘rniga, FIFA narxlarni oddiy muxlislar sotib oladigan darajada ushlab kelgan va chiptalarni lotereya ko‘rinishida tarqatgan. Tashkilot moliyaviy barqarorligi uchun chipta tushumidan ko‘ra, translatsiya va homiylik huquqlari ancha muhimroq ahamiyat kasb etadi.
Bu yil esa vaziyat boshqacha. Ilk bor FIFA chiptalar savdosini mahalliy tashkilotchilarga topshirish o‘rniga, bevosita o‘z nazoratiga oldi. Tashkilot “dinamik narxlash” tizimini joriy qildi, ya’ni talab oshgani sari chiptalar narxi ham ko‘tariladi. Shuningdek, rasmiy qayta sotuv platformasi ishga tushirildi va u yerda xaridor ham, sotuvchi ham amalga oshirilgan savdo uchun 15 foizlik komissiya to‘laydi.
Inflatsiyani hisobga olgan taqdirda ham, AQSh, Kanada va Meksikada o‘tayotgan bu galgi Jahon chempionati chiptalari narxi 2022 yil Qatardagi turnirdan ikki baravar, 1994 yilgi AQSh turniriga nisbatan esa qariyb to‘rt baravar qimmatroq.
Final o‘yini uchun ayrim chiptalar qayta sotuv bozorida hatto 2 million dollargacha qimmatlashgan. Besh karra jahon chempioni — Braziliya terma jamoasi muxlislari o‘z futbolchilarining guruh bosqichidagi uchta o‘yinini tomosha qilish uchun qayta sotuv bozorida taxminan 3 800 dollar sarflashiga to‘g‘ri keladi — bu barcha mamlakatlar ichida eng yuqori ko‘rsatkich. Hatto Jahon chempionatida ilk bor qatnashayotgan Kabo-Verde muxlislari ham qariyb 1000 dollar to‘lashi kerak. Taqqoslash uchun, bu yilgi Yevropa Chempionlar ligasi finalining kattalar uchun eng arzon chiptasi 200 dollardan taklif etildi.
The Economist’ning qayt etishicha, FIFAning yangi narx siyosati katta tavakkalga o‘xshab ko‘rinyapti. Birinchidan, chiptalar hali to‘liq sotib bo‘lingani yo‘q va mezbon shaharlardagi mehmonxonalar to‘lmagan. Ayrim o‘yinlar uchun qayta sotuvdagi narxlar keyinchalik pasayishi mumkin. Ammo chiptalar arzonlashguncha, ko‘plab muxlislar safarga borish umididan voz kechish ehtimoli bor. Energetika inqirozi sabab aviachiptalar narxi keskin oshib boryapti.
Yuqori narxlar savdo pasayishi oqibatida yuzaga kelgan zararni qoplasa ham, bu FIFAning yanada daromadliroq manbalariga salbiy ta’sir qilishi mumkin. To‘la stadionlar teleekranda o‘yinlarni jozibador qiladigan shovqin va ajoyib atmosferani yaratadi. Xalqaro futbol federatsiyasi o‘tgan yil klublar o‘rtasidagi jahon chempionati vaqtida ham noqulay holatga tushgandi: tomoshabin kam kelgan o‘yinlarda muxlislar televizion kameralar tomon ko‘chirilgani haqida xabarlar tarqalgandi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, boyroq muxlislar sokinroq bo‘lishadi va stadionda hissiyotlarini kamroq namoyon qiladi. Masalan, 2022 yilgi amerikancha futbol ligasi muhiti “korporativ kechki ovqat”ga o‘xshatilgandi.
To‘g‘ri, boylar tobora ko‘proq pullarini qimmatbaho buyumlarga emas, balki “hayotda bir marta bo‘ladigan” jarayonlar uchun sarflashni afzal ko‘ra boshlashgan. Bu FIFA uchun yaxshi yangilikdek tuyuladi. Muammo shundaki, aynan shu boy muxlislarning o‘zi ular izlayotgan o‘sha noyob jarayonning jozibasini kamaytirib yuborishi mumkin.
oziq-ovqat narxlari nega oshib boryapti?
MIT PhD dasturiga 100 foizlik grant yutgan Munisa Jumanova hikoyasi
Turkiya g‘arbida avtobus halokatida sakkiz kishi, jumladan, go‘dak ham halok bo‘ldi
-
Iqtisodiyot4 days ago1 dollar ≠ 1 so‘m ≠ 1 rubl. Valutalar qiymati nega har xil?
-
Sport4 days agoForbes dunyoning eng serdaromad sportchilari reytingini e’lon qildi
-
Iqtisodiyot3 days agoBirjada bug‘doy va sement narxi pasaydi
-
Jamiyat4 days agoBuxoroda YTH sodir qilgan haydovchi 10 sutkaga qamaldi
-
Sport5 days agoKamilla Rahimova «Rolan Garros» turnirini g‘alaba bilan boshladi
-
Iqtisodiyot3 days ago1,5 mlrd dollarlik oltin sotuvi va keskin oshayotgan go‘sht importi
-
Dunyodan4 days agoAQSh Eronning raketa inshootlariga hujum qildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekistonda oilaviy korxonalar soni 36 mingtadan oshdi