Connect with us

Iqtisodiyot

May oyida inflatsiya 1,5 foizgacha tezlashdi. Bunga elektr va gaz narxlarining oshishi katta ta’sir ko‘rsatgan

Published

on


Joriy yil may oyida O‘zbekistonda inflatsiya darajasi 1,5 foizni tashkil etib, aprel oyiga nisbatan 0,8 foiz bandga tezlashgan. O‘tgan oyda respublika bo‘yicha elektr energiyasi narxi o‘rtacha 18,8 foizga, tarmoq gaz narxi 39,2 foizga, suyultirilgan gaz narxi 25 foizga qimmatlashgan. O‘z navbatida, qator sabzavotlar va dukkakli mahsulotlar narxida tushish kuzatilgan.

2025 yilning may oyida O‘zbekistonda inflatsiya darajasi 1,5 foizni tashkil etib, aprel oyiga nisbatan 0,8 foiz bandga tezlashdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.

O‘z navbatida, yillik inflatsiya aprel oyidagi 10,1 foizdan 8,7 foizgacha sekinlashgan. Bu 2024 yilning may oyida energiya narxlarining keskin o‘sishi natijasida paydo bo‘lgan yuqori bazaning umumiy inflatsiyadan chiqib ketishi bilan bog‘liq.

O‘tgan oyda Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Farg‘ona va Xorazm viloyatlaridagi inflatsiya darajasi respublikadagi o‘rtacha ko‘rsatkichdan baland shakllangan. Yillik nisbatda esa Qashqadaryo, Farg‘ona va Xorazm viloyatlari hamda Toshkent shahrida yuqori inflatsiya kuzatilyapti.

Hisobot oyida mavsumiy omillar ta’sirida oziq-ovqat mahsulotlari narxlari 0,8 foizga arzonlashgan bo‘lsa, nooziq-ovqat mahsulotlari narxi 1,7 foizga, xizmatlar narxi 5,9 foizga (kommunal xizmatlar sohasidagi tariflarning qimmatlashishi hisobiga) oshgan.

1 maydan boshlab, aholi iste’moli uchun elektr energiyasi va tarmoq gazining yangilangan tariflari joriy qilingandi. Respublika bo‘yicha elektr energiyasi narxi o‘rtacha 18,8 foizga (salmoq vazni +2,4 foiz, INI o‘sish sur’tiga ta’siri +0,45 foiz f.d), tarmoq gaz esa 39,2 foizga (salmoq vazni +1,5 foiz, INI o‘sish sur’tiga ta’siri +0,6 f.d) oshishi kuzatilgan.

Shuningdek, may oyidan maishiy foydalanish uchun suyultirilgan gaz narxi 25 foizga (salmoq vazni 0,5 foiz, INI o‘sish sur’tiga ta’siri + 0,11 f.d) oshdi. Qashqadaryo va Farg‘ona viloyatlarida sovuq suv ta’minoti va kanalizatsiya xizmatlari uchun to‘lovlar qimmatlashgan. Boshqa hududlardagi barqarorlikni hisobga olgan holda, ushbu xizmat turi bo‘yicha oylik inflatsiya 10,2 foiz (INI o‘sish sur’tiga ta’siri +0,10 f.d.) bo‘lgan.

Transport bo‘limida narxlarning sezilarli o‘sishiga transport vositalari uchun metan narxining o‘tgan oyga nisbatan 27 foizga (salmoq vazni +1,7 foiz, INI o‘sish sur’tiga ta’siri +0,45 f.d) qimmatlashishi sabab bo‘ldi. May oyida benzin va propan narxlarida 0,1-2,7 foiz oralig‘ida tushish kuzatilgan. Yo‘lovchi tashish xizmatlari bo‘yicha oylik inflatsiya +1 foiz bo‘lgan. Shu jumladan, avtomobil transporti xizmatlari 2,4 foizga, temiryo‘l transporti xizmatlari esa 0,1 foizga qimmatlashgan. Shu qatorda havo transportida yo‘lovchi tashish xizmatlari o‘rtacha 5,4 foizga arzonlashgan. Bu O‘zbekiston havo yo‘llarida ichki qatnovlar uchun ekonom klass tariflarining pasayishi bilan bog‘liq.

Oy davomida narxlarning tushishi asosan sabzavotlar, ildizmevalilar va dukkakli mahsulotlarda (-10,7 foiz) kuzatilgan bo‘lib, bu bozorlarda yangi hosil mahsulotlarining ko‘payishi bilan bog‘liq. Shu jumladan, asosiy turdagi sabzavotlardan bodring (-61,1 foiz), pomidor (-27,1 foiz), karam (-14 foiz), kartoshka (-1,9 foiz), piyoz (-1,2 foiz) arzonlashishi kuzatilgan. Shu bilan birga, sabzi narxlarida (+15 foiz) oshish qayd etilgan.

Shuningdek, oy davomida o‘simlik yog‘i 4 foizga, shakar 2,2 foizga qimmatlashgan, go‘sht mahsulotlari narxi esa barqarorlashgan. Jumladan, mol go‘shti va qo‘y go‘shti narxlari qimmatlashishi 0,8 foizdan oshmagan, parranda go‘shtida biroz tushish kuzatilgan (0,3-0,5 foiz oralig‘ida). Bundan tashqari, tuxum (-4 foiz), guruch (-0,5 foiz) va xom sut (-0,2 foiz) narxlari ham pasaygan. 



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

Aholi jon boshiga sanoat mahsulotlari 29,1 mln so‘mni tashkil etdi

Published

on


2025 yilda mamlakatda sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi 6,8 foizga o‘sgan. Aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan ko‘rsatkich esa 29,1 mln so‘mni tashkil etgan.

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yilda O‘zbekistonda jami 1,1 kvadrillion so‘mlik sanoat mahsulotlari ishlab chiqarilgan. Bu ko‘rsatkich 2024 yilga nisbatan 6,8 foizga yuqori ekani qayd etilgan.

Statistikaga ko‘ra, aholi jon boshiga sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi 29,1 mln so‘mni tashkil etgan. Bu esa hududlarda ishlab chiqarish salohiyatining bosqichma-bosqich o‘sib borayotganini ko‘rsatadi.

Shuningdek, 2026 yil 1 yanvar holatiga respublikada 59,8 mingta sanoat korxonasi faoliyat yuritayotgani ma’lum qilingan. 

Sanoat korxonalari sonining ortishi ishlab chiqarish hajmini oshirish, yangi ish o‘rinlari yaratish va iqtisodiy faollikni kuchaytirishda muhim omil hisoblanadi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

2025 yilda O‘zbekiston mahsulotlari 75 ta davlatga eksport qilingan

Published

on


Qozog‘istonning Tribune nashri O‘zbekiston prezidenti boshchiligida TIV va xorijdagi diplomatik vakolatxonalar faoliyati muhokama qilingan yig‘ilish haqida maqola e’lon qildi. Materialda 2025 yilda tashqi savdo aylanmasi ilk bor 80 mlrd dollardan oshgani, 2026 yil uchun esa eksportni 40 mlrd dollarga yetkazish maqsadi qo‘yilgani qayd etilgan.

Qozog‘istonning Tribune nashrida O‘zbekiston prezidenti boshchiligida Tashqi ishlar vazirligi hamda xorijdagi diplomatik vakolatxonalar faoliyati masalalariga bag‘ishlangan yig‘ilish haqida maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Materialda yozilishicha, 2025 yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi ilk bor 80 milliard dollardan oshgan. Yil yakunlariga ko‘ra, eksport hajmi 33,5 milliard dollarga yetgan, xorijiy investitsiyalar oqimi esa 43 milliard dollardan ortgan.

Qayd etilishicha, o‘tgan yilgi xalqaro tashriflar, muzokaralar va iqtisodiy forumlar davomida umumiy qiymati 160 milliard dollarlik kelishuvlar imzolangan. Shuningdek, eksport geografiyasi kengayib, O‘zbekiston mahsulotlarini 75 ta davlatga yetkazib berish qariyb 4,5 milliard dollarga oshgan.

Yig‘ilishda prezident Shavkat Mirziyoyev iqtisodiy diplomatiyaning yanada amaliy modeliga o‘tishini ma’lum qilgan. Elchilar faoliyati uchun asosiy samaradorlik ko‘rsatkichlari sifatida ular ish olib borayotgan mamlakatlardan eksportni oshirish, sayyohlar oqimini ko‘paytirish va fuqarolarni chet elda qonuniy ish o‘rinlariga joylashtirishga ko‘maklashish kabi yo‘nalishlar belgilanmoqda.

Ma’lum qilinishicha, yig‘ilishda yengil sanoatni rivojlantirish va to‘qimachilik mahsulotlarini eksport qilish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Yengil sanoatni rivojlantirish agentligining AQSh, Turkiya, BAA, Xitoy, Germaniya, Saudiya Arabistoni, Rossiya va Polshada vakolatxonalarini ochish rejalashtirilgan. Tribune yozishicha, mazkur mamlakatlarda to‘qimachilik mahsulotlari importining umumiy hajmi 90 milliard dollarga baholanmoqda.

Shu bilan birga, kamida 15 ta xorijiy kompaniya va xalqaro brendlarni O‘zbekistonga jalb qilish, sohadagi 100 ta korxonada Better Work, BCI va Organic standartlarini joriy etish vazifasi qo‘yilgan. Viloyat hokimlariga elchixonalar bilan hamkorlikda 500 ta yirik to‘qimachilik eksportyorlari mahsulotlari namunalarini xorijdagi diplomatik vakolatxonalarga joylashtirish topshirilgan.

Materialda 2026 yil uchun yangi maqsadli ko‘rsatkichlar ham keltirilgan: eksport hajmini 40 milliard dollarga yetkazish va 50 milliard dollar xorijiy investitsiyalarni o‘zlashtirish. Elchilarga hududlarning raqobat ustunliklarini tahlil qilish va asosiy e’tiborni investorlar, texnologiyalar hamda yangi bozorlarni jalb etishga qaratish vazifasi yuklatilgan.

Shuningdek, Tribune’ga ko‘ra, O‘zbekistonning AQSh, Buyuk Britaniya, Germaniya, Shveytsariya, Xitoy, Yaponiya va Singapurdagi elchixonalariga O‘zbekiston oliy ta’lim muassasalari bilan hamkorlikni rivojlantirish uchun dunyoning eng yaxshi 100 talik reytingidagi universitetlarni jalb qilish choralarini ko‘rish topshirilgan.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘tgan yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi 81 mlrd dollardan oshdi

Published

on


Milliy statistika qo‘mitasining dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi 81,2 mlrd AQSh dollarini tashkil etdi.

Bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 13,9 mlrd AQSh dollariga yoki 20,7 foizga oshgan.

O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi hajmida:

Eksport – 33,8 mlrd (+24 %)

Import – 47,4 mlrd (+18,5 %) AQSh dollarini tashkil etdi.

O‘zbekiston jahonning 210 mamlakati bilan savdo aloqalarini amalga oshirib kelmoqda.

O‘zbekiston tashqi savdo aylanmasining yuqori ulushi Xitoy (21,2 %), Rossiya (16,0 %), Qozog‘iston (6,1 %), Turkiya (3,7 %) va Koreya Respublikasi (2,1 %) hissasiga to‘g‘ri keldi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekistonning tashqi savdosi: asosiy tendensiyalar

Published

on


2025 yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi 81 mlrd dollardan oshdi. Bunda Xitoy va Rossiyaning ulushi 37 foizni tashkil qildi. Yil davomida mutlaq rekord – 9,9 mlrd dollarlik oltin sotildi. Ichki bozorda narxlarning qimmatlashishi fonida go‘sht importi 70 foizga oshdi. Taqchillikning ortib borayotganiga qaramay gaz eksporti davom ettirildi. Shuningdek, elektr toki sotuvi ham qiymat jihatdan 45 foizga oshib, 169 mln dollarga yetdi.

2025 yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi 81,2 mlrd dollarni tashkil etdi. Bu 2024 yilning mos davriga nisbatan 13,9 mlrd dollarga yoki 20,7 foizga ko‘p.

Bunda eksport hajmi 33,8 mlrd dollar (+24 foiz), import hajmi esa 47,3 mlrd dollar (+18,5 foiz) bo‘ldi. Tashqi savdo salbiy saldosi esa 13,5 mlrd dollardan oshdi.

Hisobot davrida tashqi savdo aylanmasining eng katta qismi Xitoy (21,2 foiz), Rossiya (16 foiz) Qozog‘iston (6,1 foiz), Turkiya (3,7 foiz) va Janubiy Koreya (2,1 foiz) bilan qayd etilgan.

2025 yilda 2024 yilga nisbatan yirik hamkor 20 ta davlatdan Janubiy Koreya (-14 foiz), Turkiya (-0,4 foiz), AQSh (-2 foiz) va Polsha (-2,3 foiz) bilan savdo aylanmasi miqdori qisqardi. Qolgan 16 ta davlat bilan umumiy savdo hajmi sezilarli darajada ko‘paydi. Xususan, Shveytsariya (+84 foiz), BAA (+52,7 foiz), Afg‘oniston (+47,5 foiz), Qirg‘iziston (+37,1 foiz) va Hindiston (+33,3 foiz) kabi davlatlar bilan umumiy savdo aylanmasida katta o‘sish qayd etilgan.

Umuman olganda, oxirgi yillarda asosiy hamkor davlatlardan Janubiy Koreya va Turkiya bilan savdo hajmi davomli tarzda qisqarib boryapti. Masalan, 2 yil ichida Koreya bilan bu ko‘rsatkich 26 foizga pasaygan.

Eksport

O‘tgan yilda 9,9 mlrd dollarlik (+32,3 foiz) oltin sotildi. Bu umumiy eksportning 29,3 foizini tashkil etadi. Oxirgi 3 oyda qimmatbaho metall eksporti amalga oshirilmagan. So‘nggi yillarda quyidagi qiymatdagi oltin sotuvi amalga oshirilgan:


2019 yil – 4,9 mlrd dollar (umumiy eksportning – 28,2 foizi);
2020 yil – 5,8 mlrd dollar (38,3 foiz);
2021 yil – 4,1 mlrd dollar (24,7 foiz);
2022 yil – 4,1 mlrd dollar (21,3 foiz);
2023 yil – 8,1 mlrd dollar (32,8 foiz);
2024 yil – 7,4 mlrd dollar (27,8 foiz).

Shuningdek, eksport tarkibida sanoat tovarlari (11,8 foiz), oziq-ovqat mahsulotlari va tirik hayvonlar (8,7 foiz), kimyoviy vositalar (6,3 foiz), turli xil tayyor buyumlar (5 foiz) va mineral yoqilg‘ilar (4,4 foiz) ham sezilarli ulushga ega bo‘ldi.

Hisobot davrida 628,8 mln dollarlik gaz sotilgan bo‘lib, bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,4 foizga ko‘p. Bundan tashqari, 674 mln dollarlik neft va neft mahsulotlari (+18,6 foiz), 169 mln dollarlik elektr toki (+45,6 foiz) eksporti ham amalga oshirilgan. Shuningdek, 357 mln dollarlik avtomobil va uning ehtiyot qismlari sotilgan. Bu 2024 yilga nisbatan 13,8 foizga kam.

O‘zbekistonning asosiy eksport bozori Rossiya (12,8 foiz), Xitoy (7,3 foiz), Qozog‘iston (4,6 foiz), Afg‘oniston (4,5 foiz), Turkiya (3,4 foiz), Fransiya (2,6 foiz), Qirg‘iziston (2,3 foiz), BAA (2,1 foiz), Tojikiston (2 foiz) va Pokiston (1 foiz) davlati bo‘ldi. Ushbu mamlakatlarga umumiy eksportning 40 foiz qismi to‘g‘ri kelgan.

Import

Import tarkibida eng katta ulush mashinalar va transport asbob-uskunalari (33,8 foiz), sanoat tovarlari (15,3 foiz) hamda kimyoviy vositalar va shunga o‘xshash mahsulotlar (11,8 foiz) hisobiga to‘g‘ri keldi.

2025 yilda 4,5 mlrd dollarlik oziq-ovqat mahsulotlari va tirik hayvonlar import qilingan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 23,5 foizga ko‘p. Eng katta o‘sish go‘sht va go‘sht mahsulotlari (869 mln dollarlik) importida kuzatilgan – 70,6 foiz. O‘tgan yilda 1 mlrd 659 mln dollarlik gaz sotib olingan, bu 2024 yilgi ko‘rsatkichning 98,8 foizini tashkil etadi. Shuningdek, 1 mlrd 555 mln dollarlik (+5,8 foiz) benzin import qilingan.

Oxirgi yillarda gaz importi quyidagicha o‘zgardi:


2020 yil – 50,4 mln dollar;
2021 yil – 154,5 mln dollar;
2022 yil – 281,9 mln dollar;
2023 yil – 694,9 mln dollar;
2024 yil – 1 mlrd 679,7 mln dollar.

Yettita davlat, jumladan, Xitoy (31,2 foiz), Rossiya (18,3 foiz), Qozog‘iston (7,2 foiz), Turkiya (4 foiz), Koreya (3,5 foiz), Germaniya (2,7 foiz) va Hindistondan (2,4 foiz) jami importning 60 foizdan ko‘proq qismi amalga oshirilgan. 



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekistonda onlayn firibgarlikka qarshi qanday kurashiladi?

Published

on


Bank va to‘lov tashkilotlari uchun yangi kiberxavfsizlik qoidalari kuchga kiradi. Tasdiqlangan nizomga muvofiq, mobil ilovadagi akkauntga faqat foydalanuvchining o‘zi yoki yaqin qarindoshlariga tegishli bank kartani biriktirishga ruxsat beriladi. Shuningdek, telefon raqami — JShShIR mosligi tekshiriladi, biometrik identifikatsiyada “hayotiylik” talabi qo‘yiladi va bir qator avtomatik himoya mexanizmlari ishlaydi.

Ko‘p hollarda o‘zbekistonliklar onlayn to‘lovlardan foydalanish qoidalaridan bexabarligi, ijtimoiy tarmoqlardagi botlar va kanallardan foydalanishda virtual bilimlarning yetarli emasligi sabab firibgarlarning tuzog‘iga tushib qolyapti. Noqulay vaziyatlarga tushib qolmaslik, yolg‘on qurboniga aylanmaslik, pullardan ayrilib qolmaslik biroz diqqat, ozroq qunt talab etiladi. O‘z navbatida, onlayn firibgarlik turlari ham tobora zamonaviylashib, murakkablashib boryapti. Shu sababdan O‘zbekistonda ham bank va to‘lov tashkilotlari uchun yangi kiberxavfsizlik qoidalari ishlab chiqildi.

Yangi talablar

Yangi nizomga muofiq, mobil ilovada ro‘yxatdan o‘tgan foydalanuvchi akkauntiga faqat ushbu shaxs yoki yaqin qarindoshlariga tegishli bo‘lgan bank hisobvarag‘i, bank kartasi va elektron hamyonlarni biriktirishi hamda ushbu akkaunt orqali P2P o‘tkazmalarini amalga oshirishi mumkin bo‘ladi. Bunda foydalanuvchining telefon raqami va JShShIRi o‘zaro mos kelishi alohida tekshiriladi. Agar moslik aniqlanmasa, mobil ilovada ro‘yxatdan o‘tkazish hamda bank kartasini biriktirishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Kredit va to‘lov tashkilotlari biometrik identifikatsiya jarayonida “hayotiylik faktorlari”ni aniqlashi shart. Ya’ni, rasm orqali identifikatsiya qilish imkoni bo‘lmaydi. Shuningdek, xavfsizlikni kuchaytirish maqsadida quyidagi cheklovlar nazarda tutilgan:


telefonga yuborilgan 1 martalik SMS-kod 3 marta noto‘g‘ri kiritilsa, foydalanuvchining mobil ilovadagi harakatlari 15 daqiqaga vaqtincha cheklanadi;
akkauntga boshqa qurilmadan kirish yoki parolni qayta tiklash jarayonida akkauntga bog‘langan barcha bank kartalari mobil ilovadan avtomatik tarzda chiqarib yuboriladi;
shu qurilmada bank kartalari bo‘yicha moliyaviy operatsiyalar tarixi o‘chirib yuboriladi.

Qayd etilishicha, bank kartalarini qayta biriktirish faqat biometrik identifikatsiyadan o‘tgan holda amalga oshiriladi.

Kredit va to‘lov tashkilotlari mobil ilova orqali amalga oshiriladigan har bir moliyaviy amaliyot foydalanuvchi tomonidan tasdiqlanishidan oldin, foydalanuvchiga ushbu amaliyot aynan mijozning o‘zi tomonidan, firibgarlar aralashuvisiz bajarilayotganligini mustaqil ravishda tasdiqlovchi ogohlantirish xabarini ko‘rsatishi kerak bo‘ladi.

Onlayn kreditlarni rasmiylashtirishga ham cheklov kiritildi: endi fuqarolar bir kunda faqat bitta bankdan kredit olishi mumkin. Bu fuqarolarning ruxsatisiz kreditlar rasmiylashtirish holatlarini kamaytirish maqsadida qabul qilingan.

“Kreditni men olmadim!”

Agar bankdan onlayn kreditni siz emas, sizning nomingizdan firibgarlar olgan bo‘lsa, sizdagi boshog‘riq biroz kamayadigan bo‘ldi. Yangi tartibga ko‘ra, agar fuqaro onlayn firibgarlik natijasida qarzdor bo‘lib qolgani tasdiqlansa, bank qarzdordan pul talab qilishga haqli emas. Buning uchun fuqaro surishtiruvchi, tergovchi, prokuror yoki sud tomonidan firibgarlik ishida jabrlanuvchi deb e’tirof etilishi kerak bo‘ladi.

Shu bilan birga, agar bank: “Hech qanaqa firibgarlik bo‘lmagan, qarzni fuqaroning o‘zi olgan” deb hisoblasa, tegishli tartibda bahslashish huquqiga ega. Tekshiruv natijasida firibgarlik bo‘lmagan deb topilsa, bank qarzdordan pulni qaytarishni talab qilishda davom etadi.

Yuqoridagi normalarni o‘zida aks ettirgan tegishli hujjat Adliya vazirligi tomonidan davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi va 3 oydan keyin kuchga kiradi.

Eslatib o‘tamiz, firibgarlar sizning nomingizga kredit olishining oldini olish uchun qo‘shimcha himoya chorasi sifatida “Kreditga taqiq” xizmatidan foydalanish mumkin. O‘tgan yili 440 mingga yaqin o‘zbekistonlik bu xizmatdan foydalanib, o‘ziga kredit ajratilishini taqiqlab qo‘ygan. Va albatta, SMSʼdagi kodni hech kimga bermaslik, mobil ilovalarni faqat rasmiy manbalardan o‘rnatish kabi elementar qoidalar ham sizni turli noxushliklardan asraydi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.