Iqtisodiyot
May oyida inflatsiya 1,5 foizgacha tezlashdi. Bunga elektr va gaz narxlarining oshishi katta ta’sir ko‘rsatgan
Joriy yil may oyida O‘zbekistonda inflatsiya darajasi 1,5 foizni tashkil etib, aprel oyiga nisbatan 0,8 foiz bandga tezlashgan. O‘tgan oyda respublika bo‘yicha elektr energiyasi narxi o‘rtacha 18,8 foizga, tarmoq gaz narxi 39,2 foizga, suyultirilgan gaz narxi 25 foizga qimmatlashgan. O‘z navbatida, qator sabzavotlar va dukkakli mahsulotlar narxida tushish kuzatilgan.
2025 yilning may oyida O‘zbekistonda inflatsiya darajasi 1,5 foizni tashkil etib, aprel oyiga nisbatan 0,8 foiz bandga tezlashdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.
O‘z navbatida, yillik inflatsiya aprel oyidagi 10,1 foizdan 8,7 foizgacha sekinlashgan. Bu 2024 yilning may oyida energiya narxlarining keskin o‘sishi natijasida paydo bo‘lgan yuqori bazaning umumiy inflatsiyadan chiqib ketishi bilan bog‘liq.
O‘tgan oyda Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Farg‘ona va Xorazm viloyatlaridagi inflatsiya darajasi respublikadagi o‘rtacha ko‘rsatkichdan baland shakllangan. Yillik nisbatda esa Qashqadaryo, Farg‘ona va Xorazm viloyatlari hamda Toshkent shahrida yuqori inflatsiya kuzatilyapti.
Hisobot oyida mavsumiy omillar ta’sirida oziq-ovqat mahsulotlari narxlari 0,8 foizga arzonlashgan bo‘lsa, nooziq-ovqat mahsulotlari narxi 1,7 foizga, xizmatlar narxi 5,9 foizga (kommunal xizmatlar sohasidagi tariflarning qimmatlashishi hisobiga) oshgan.
1 maydan boshlab, aholi iste’moli uchun elektr energiyasi va tarmoq gazining yangilangan tariflari joriy qilingandi. Respublika bo‘yicha elektr energiyasi narxi o‘rtacha 18,8 foizga (salmoq vazni +2,4 foiz, INI o‘sish sur’tiga ta’siri +0,45 foiz f.d), tarmoq gaz esa 39,2 foizga (salmoq vazni +1,5 foiz, INI o‘sish sur’tiga ta’siri +0,6 f.d) oshishi kuzatilgan.
Shuningdek, may oyidan maishiy foydalanish uchun suyultirilgan gaz narxi 25 foizga (salmoq vazni 0,5 foiz, INI o‘sish sur’tiga ta’siri + 0,11 f.d) oshdi. Qashqadaryo va Farg‘ona viloyatlarida sovuq suv ta’minoti va kanalizatsiya xizmatlari uchun to‘lovlar qimmatlashgan. Boshqa hududlardagi barqarorlikni hisobga olgan holda, ushbu xizmat turi bo‘yicha oylik inflatsiya 10,2 foiz (INI o‘sish sur’tiga ta’siri +0,10 f.d.) bo‘lgan.
Transport bo‘limida narxlarning sezilarli o‘sishiga transport vositalari uchun metan narxining o‘tgan oyga nisbatan 27 foizga (salmoq vazni +1,7 foiz, INI o‘sish sur’tiga ta’siri +0,45 f.d) qimmatlashishi sabab bo‘ldi. May oyida benzin va propan narxlarida 0,1-2,7 foiz oralig‘ida tushish kuzatilgan. Yo‘lovchi tashish xizmatlari bo‘yicha oylik inflatsiya +1 foiz bo‘lgan. Shu jumladan, avtomobil transporti xizmatlari 2,4 foizga, temiryo‘l transporti xizmatlari esa 0,1 foizga qimmatlashgan. Shu qatorda havo transportida yo‘lovchi tashish xizmatlari o‘rtacha 5,4 foizga arzonlashgan. Bu O‘zbekiston havo yo‘llarida ichki qatnovlar uchun ekonom klass tariflarining pasayishi bilan bog‘liq.
Oy davomida narxlarning tushishi asosan sabzavotlar, ildizmevalilar va dukkakli mahsulotlarda (-10,7 foiz) kuzatilgan bo‘lib, bu bozorlarda yangi hosil mahsulotlarining ko‘payishi bilan bog‘liq. Shu jumladan, asosiy turdagi sabzavotlardan bodring (-61,1 foiz), pomidor (-27,1 foiz), karam (-14 foiz), kartoshka (-1,9 foiz), piyoz (-1,2 foiz) arzonlashishi kuzatilgan. Shu bilan birga, sabzi narxlarida (+15 foiz) oshish qayd etilgan.
Shuningdek, oy davomida o‘simlik yog‘i 4 foizga, shakar 2,2 foizga qimmatlashgan, go‘sht mahsulotlari narxi esa barqarorlashgan. Jumladan, mol go‘shti va qo‘y go‘shti narxlari qimmatlashishi 0,8 foizdan oshmagan, parranda go‘shtida biroz tushish kuzatilgan (0,3-0,5 foiz oralig‘ida). Bundan tashqari, tuxum (-4 foiz), guruch (-0,5 foiz) va xom sut (-0,2 foiz) narxlari ham pasaygan.
2026-yil yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan 19 trln so‘mlik kiyimlar ishlab chiqarilgan. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.
Qayd etilishicha, hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Andijon viloyatida qayd etilgan — 7,1 trln so‘m. Bu ko‘rsatkich ikkinchi o‘rindagi Toshkent viloyati natijasidan 3 barobardan ko‘proq yuqori.
Toshkent viloyatida kiyim ishlab chiqarish hajmi 2,1 trln so‘m, Namanganda 1,8 trln so‘m, Toshkent shahrida esa 1,7 trln so‘mni tashkil etgan. Farg‘ona viloyatida ham 1,4 trln so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Samarqand viloyatida yirik korxonalar 1 trln so‘mlik kiyim mahsulotlari ishlab chiqargan. Qashqadaryoda bu ko‘rsatkich 897,9 mlrd so‘m, Buxoroda 659,8 mlrd so‘m, Xorazmda 620,1 mlrd so‘m bo‘lgan.
Navoiy viloyatida kiyim ishlab chiqarish hajmi 578 mlrd so‘m, Sirdaryoda 324,7 mlrd so‘m, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 307,8 mlrd so‘mni tashkil etgan.
Bulardan tashqari, Surxondaryoda 227,1 mlrd so‘m, Jizzax viloyatida esa 203 mlrd so‘mlik kiyim mahsulotlari ishlab chiqarilgan.
Dushanbadan dollar bilan bog‘liq vaziyat qanday bo‘ladi?
Source link
Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yil 1-avgust holatida O‘zbekistonda xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi 20 973 ta korxona faoliyat yuritmoqda.
Ularning 4 685 tasi qo‘shma korxona, 16 288 tasi esa xorijiy korxona hisoblanadi. Bu mamlakatda xorijiy kapital ishtirokidagi biznes subyektlari soni sezilarli ko‘payganini ko‘rsatmoqda.
So‘nggi besh yilda xorijiy investitsiyalar ishtirokida faoliyat yuritayotgan korxonalarning umumiy soni 1,7 barobarga oshgan. Korxonalar soni bo‘yicha Xitoy yetakchilik qilmoqda.
Xitoyga tegishli xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi 6 241 ta korxona faoliyat yuritmoqda. Bu ko‘rsatkich bilan mamlakatlar reytingida Xitoy birinchi o‘rinni egallagan.
Rossiya 3 512 ta korxona bilan ikkinchi o‘rinda, Turkiya esa 2 327 ta korxona bilan uchinchi o‘rinda qayd etilgan. Keyingi o‘rinlarni Qozog‘iston — 1 321 ta va Janubiy Koreya — 730 ta korxona bilan egallagan.
Shuningdek, Afg‘onistonda 706 ta, Ozarbayjonda 492 ta, Tojikistonda 467 ta, Birlashgan Arab Amirliklarida 453 ta va Hindistonda 439 ta korxona qayd etilgan.
Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yilning yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan qariyb 3 trln so‘mlik asosiy farmatsevtika mahsulotlari va preparatlari ishlab chiqarilgan.
Bu ko‘rsatkich 2025-yilning mos davriga nisbatan 22,3 foizga oshgan. Yarim yillik natijalar farmatsevtika sanoatida ishlab chiqarish hajmi o‘sganini ko‘rsatmoqda.
Hududlar kesimida eng katta ishlab chiqarish hajmi Toshkent shahriga to‘g‘ri kelgan. Poytaxtda 1,8 trln so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan.
Sirdaryo viloyati 443,6 mlrd so‘mlik ishlab chiqarish bilan ikkinchi o‘rinni egallagan. Toshkent viloyatida 226,4 mlrd so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Namangan viloyatida ishlab chiqarish hajmi 169,1 mlrd so‘mni tashkil etgan. Samarqand viloyatida 116,9 mlrd so‘m, Andijonda 71,4 mlrd so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan.
Farg‘onada 53,4 mlrd so‘m, Surxondaryoda 49,3 mlrd so‘m, Qashqadaryoda 15,4 mlrd so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Xorazm viloyatida 12,1 mlrd so‘m, Buxoroda 7,8 mlrd so‘m, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 3,5 mlrd so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan. Jizzax va Navoiy viloyatlarida esa ishlab chiqarish hajmi 0,1 mlrd so‘mdan qayd etilgan.
Iqtisodiyot
Yangi boshlayotgan tadbirkorlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin
Prezident Shavkat Mirziyoyevning tadbirkorlar bilan VI ochiq muloqotida biznes uchun barqaror o‘sish trayektoriyasini ta’minlashga qaratilgan yangi tashabbuslar e’lon qilindi.
Qayd etilishicha, banklar kredit portfelida kichik biznes ulushi 45 foizdan 63 foizga oshgan. 2026-yilning birinchi yarmida kichik va o‘rta biznesga 76,5 trln so‘m resurs ajratilgan.
Tadbirkorlar uchun «kredit xizmatlari yagona raqamli portali» ham ishga tushirildi. U orqali tadbirkor bitta ariza topshiradi, banklar esa mijoz uchun raqobat qiladi. Biznesni endi boshlayotganlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin bo‘ladi.
Yangi tizimda biznesning turli bosqichlariga mos dasturlar joriy etiladi. Yangi tadbirkorlar uchun «Biznes start», ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yganlar uchun «Biznes lift», yangi o‘sish bosqichiga o‘tayotganlar uchun «Biznes yuksalish» dasturlari ishlaydi.
«Biznes start» doirasida tadbirkorlarga sun’iy intellekt yordamida loyiha ishlab chiqish, kredit hujjatlari va hisobotlarni yuritish o‘rgatiladi.
Bu maqsadlar uchun 100 mlrd so‘m ajratiladi. Dastur doirasida tadbirkorlarga tayyor biznes-reja hamda 200 mln so‘mgacha garovsiz kredit berish nazarda tutilmoqda.
Yangi yondashuvda tadbirkorlikni faqat kredit bilan ta’minlash emas, balki biznesning keyingi bosqichlarida ham qo‘llab-quvvatlash maqsad qilingan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev bu tizimning maqsadini shunday ifodaladi: «Tadbirkorga kredit berish emas, uni birinchi qadamidan katta biznesga aylangunicha boshidan oxirigacha qo‘llab-quvvatlaydigan kompleks tizim yaratamiz».
Ozarbayjon prezidenti Yangi Toshkent loyihasi bilan tanishdi
O‘zbekistonda kiyim ishlab chiqarish bo‘yicha qaysi hududlar yetakchi?
Texnikum bitiruvchisini ishga olgan tashkilotlarga kredit beriladi
-
Mahalliy4 days ago
Toshkentda maktabgacha ta’lim markazi tashkil etiladi
-
Mahalliy5 days agoXorazmda yoshlar uchun Kasblar shaharchasi tashkil etildi
-
Jamiyat5 days ago
Markaziy Osiyo bo‘ylab uzilishlar ro‘y berdi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Yangi boshlayotgan tadbirkorlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin
-
Mahalliy23 hours ago
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilari o‘qishini texnikumga ko‘chirishi mumkin bo‘ladi
-
Jamiyat2 days ago
Turistik startaplarga 1 mlrd so‘mgacha subsidiya beriladi
-
Iqtisodiyot3 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga ko‘proq eksport qilmoqda?
-
Mahalliy2 days ago
O‘zbekistonda xorijiy oliygohlar soni 10 yilda 4,3 barobar oshdi