Iqtisodiyot
Markaziy Osiyo uchun beriladigan 12 mlrd yevroning asosiy qismi Trans-Kaspiy koridori uchun sarflanadi – YeI
Yevropa Ittifoqi Markaziy Osiyoning besh respublikalari uchun “Global darvoza” strategiyasi doirasida jami 12 mlrd yevro ajratmoqda. Yevropa Ittifoqi komissarlari Yozef Sikela va Marta Koslar o‘tgan hafta O‘zbekistonga tashrif buyurib, bu investitsiya paketiga nimalar kirishini muhokama qildi. Asosiy mablag‘ Trans-Kaspiy koridori qurilishi va infratuzilma xarajatlariga yo‘naltiriladi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Yevroittifoq bosh ofisiga ko‘ra, bu mablag‘lar 4 ta yo‘nalishga bo‘lib beriladi. Bular – avvalo transport, raqamli bog‘liqlik, kritik mineral resurslar, suv-energiya va Markaziy Osiyodagi iqlim masalalari. Ma’lum bo‘lishicha, umumiy summaning eng ko‘pi transport, aniqrog‘i o‘rta koridor uchun mo‘ljallangan. Bu qariyb 10 mlrd yevro. Yevropa va Markaziy Osiyoni 15 kunda bir-biriga bog‘laydigan Trans-Kaspiy savdo koridori Toshkentdagi muhokamalarning ham asosiy mavzusi bo‘ldi.
Yana bir asosiy yo‘nalish bu – strategik mineral resurslar. Bugun Markaziy Osiyo dunyoning qaysi gigant davlatlari bilan gaplashmasin, bu mavzu ham kun tartibida. Mintaqa nodir metallar va mineral resurslarga boy ekan, energetik inqiroz kuchaygan davlatlar uchun bu muhim yo‘nalishga aylanmoqda.
-Siz hozirgina 4 ta asosiy yo‘nalishlarni sanab o‘tdingiz, mening savolim shundan iboratki, nega Yevropa bu qadar Markaziy Osiyodagi nodir mineral resurslar bilan qiziqmoqda. Bu borada mintaqadan eng katta hamkor kim?
“Yevropa mustaqilligini ta’minlashda Markaziy Osiyoning roli juda muhim o‘rin tutadi. Bu energetikaga taalluqli. Shunday ekan, biz uchun o‘zaro bog‘liqlik dasturi nafaqat savdo, transport, energetika va raqamlashtirishni rivojlantirishdan iborat. Bu avval aytganimdek, ishonchga asoslangan yangi sheriklik aloqalarini o‘rnatishni ham anglatadi. Lekin bunga bir kunda erishib bo‘lmaydi, shuning uchun biz uni ochiqlik va shaffoflik asosida qurishimiz kerak va men ushbu loyihada aynan shuni his qilyapman. Aniq misollarni komissar Yozef aytadi” – Marta Kos, Yevropa Ittifoqi komissari.
“Xo‘sh, men masalaga biroz boshqacharoq yondashmoqchiman. Men doim aytganman, agar yerni sotsangiz, undan kelajakda foydalanish imkoniyatidan voz kechgan bo‘lasiz. Agar xomashyoni sotsangiz, unga qo‘shimcha qiymat yaratish imkoniyatidan voz kechasiz. Shu bois, biz Yevropada shunga qat’iy ishonamizki, agar siz faqat kon va port o‘rtasida yo‘l qursangiz, o‘sha mamlakatga yordam bergan bo‘lmaysiz. Siz o‘zingizga yordam bergan bo‘lasiz va mamlakatni talaysiz xolos. Shunday ekan, biz o‘zaro manfaatlarga asoslangan sheriklik, barqaror rivojlanish va insonlarga sarmoya kiritishga tayangan teng huquqli hamkorlik – boylikni adolatliroq taqsimlash yo‘li ekaniga qat’iy ishonamiz. Shunday ekan, biz strategik xomashyoga investitsiyalar haqida gapirganda, ekologik toza, juda qat’iy Yevropa standartlarini nazarda tutamiz. Biz shu yerda qayta ishlash, shu yerda qo‘shimcha qiymat yaratish haqida, shuningdek, baham ko‘rish, Yevropa bozorlariga chiqish va asosan, yanada adolatli savdo hamda kamroq savdo to‘siqlari haqida gapiryapmiz. Aniq misol keltiradigan bo‘lsam, men prezidentga, masalan, Germaniya hukumati kelajakda strategik xomashyo bo‘yicha asosiy markaz bo‘ladigan Olmaliq uchun moliyalashtirish yo‘nalishini ochishga siyosiy rozilik berilganini mamnuniyat bilan yetkazdim” – Yozef Sikela, Yevropa Ittifoqi komissari.
Eslatib o‘tamiz, “Global darvoza” strategiyasi doirasida raqamli bog‘liqlik va tezkor internet uchun 55 million yevro, suv, iqlim va energiya resurslari bo‘yicha yashil loyihalarni moliyalashga 800 million yevro ajratilishi ma’lum qilingan.
Shohrux Majidzoda suhbatlashdi.
Iqtisodiyot
Qarzdorning kartasidan avtomatik pul yechilganda kamida 1,2 mln so‘m pul qolishi shart bo‘ldi
O‘zbekistonda “kartamga pul tashlasam, kreditga yechib oladi” deya, naqd pulni afzal ko‘ruvchilar talaygina. Yangi tartibga ko‘ra, endi kreditlar, bo‘lib to‘lash va boshqa majburiyatlar doirasida shaxsning kartasidan avtomatik ravishda pul yechib olinganida, karta hisobida kamida 3 BHM (1 mln 236 ming so‘m) mablag‘ qolishi shart. Kartadagi pul shu miqdordan kam bo‘lsa, avtomatik yechib olish ro‘y bermaydi.
Uzcard to‘lov tizimi bank kartalaridan avtomatik (aksepsiz) mablag‘ yechib olishda minimal kamaytirilmaydigan qoldiq joriy etilganini e’lon qildi.
2026 yil 15 apreldan boshlab, banklar va boshqa tashkilotlar kreditlar, bo‘lib-bo‘lib to‘lash va boshqa majburiyatlar yuzasidan shaxsning Uzcard kartasidan avtomatik mablag‘ yechib olganida, balans nolga tushib qolmaydi.
Bu operatsiyalardan keyin karta hisobida kamida 3 BHM (1 mln 236 ming so‘m) mablag‘ qolishi shart bo‘ladi. Avtomatik yechib olishlar ana shu chegaradan ortiq mablag‘ doirasida ro‘y beradi.
Lekin agar mijozning o‘zi ikkinchi tomonga karta rekvizitlarini taqdim etsa va to‘lovni bir martalik kod (OTP) bilan tasdiqlasa, mazkur qoida tatbiq etilmaydi, bunday holatlarda karta hisobidagi mablag‘ to‘liqligicha yechib olinishi mumkin.
“Bank va mijoz” kanalining yozishicha, tez orada Humo to‘lov tizimi ham shunday tartib haqida xabar berishi kutilmoqda.
Eslatib o‘tamiz, 2026 yil 1 apreldan boshlab yoqilg‘i va alkogol kabi bir qator tovar va xizmatlarni naqd pulga sotish to‘xtatilgan edi. Kun.uz muxbiri Farg‘onadagi AYoQShlarda bu yangilik qanday ishlayotganini o‘rganarkan, aholining muayyan qismi kredit qarzdorligi tufayli o‘zining nomidagi bank kartasiga pul tashlamasligi masalasi ham o‘rtaga chiqqan edi.
Lekin bu yumshatish benzin yoki gaz quyish bilan bog‘liq emas, faqat kafe-restoran va mehmonxonalarda sotiladigan spirtli ichimliklarga taalluqli bo‘lishi ehtimoli bor. 21 aprel kungi ochiq muloqotda tadbirkor alkogolni faqat naqdsiz sotish tartibi kuchga kirgach, turistlar bilan ishlash qiyinlashganini aytdi. Bunga javoban Soliq qo‘mitasi raisi Farrux Po‘latov “yaqin kunlarda yechim taqdim etish”ga va’da berdi.
Toshkentdagi do‘kon oynasiga yopishtirilgan e’lon
O‘zbekistonda kafe-restoranlar va mehmonxonalarda alkogol mahsulotlari uchun naqd pulda to‘lov qilishga ruxsat berilishi kutilmoqda.
Bu haqda 21 aprel kuni umumiy ovqatlanish sohasidagi tadbirkorlar bilan ochiq muloqotda ma’lum qilindi.
Muloqotda so‘z olgan tadbirkor alkogol mahsulotlarini faqat naqdsiz sotish tartibi kuchga kirgach, turistlar bilan ishlash qiyinlashganini aytdi.
Soliq qo‘mitasi raisi Farrux Po‘latov bunga javoban yaqin kunlarda masalaga yechim berilishini ma’lum qildi.
“Bu – bizning aybimiz, e’tiborsizligimiz. Bu bo‘yicha ishlayapmiz va yaqin kunlarda yechim taqdim etamiz – to‘g‘rilab beramiz”, – dedi u.
Farrux Po‘latov va Davron Vahobov
Po‘latovning ta’kidlashicha, amaldagi tizimda mijozlar noqulay vaziyatga tushib qolmoqda – masalan, ovqat uchun naqd pul to‘lash mumkin, biroq alkogol uchun alohida karta orqali to‘lov qilish talab etiladi.
Mazkur muammoni bartaraf etish maqsadida Soliq qo‘mitasi tomonidan tegishli hujjat loyihasi ishlab chiqilgan. Unga ko‘ra, restoran va mehmonxonalarda alkogol uchun ham naqd, ham naqdsiz to‘lov imkoniyatini joriy etish rejalashtirilmoqda. Hozirda loyiha manfaatdor idoralar bilan kelishuv bosqichida.
Savdo-sanoat palatasi raisi Davron Vahobov ham amaldagi tartib sayyohlar uchun jiddiy to‘siq bo‘layotganini qayd etdi:
“Agar xorijiy sayyoh mehmonxonada spirtli ichimliklarni naqd pulga sotib olmoqchi bo‘lsa, u Uzcard yoki Humo kartasini ochish uchun bankka borishiga to‘g‘ri keladi. Natijada ichishni xohlagan sayyoh ichgisi ham kelmay qolib, samolyotga o‘tirib, orqasiga qaytib ketyapti”.
Eslatib o‘tamiz, 1 apreldan boshlab O‘zbekistonda bir qator tovarlar, xususan alkogol va tamaki mahsulotlarini ham naqd pulga sotish taqiqlangan edi. Bunday xaridlar faqat naqd pulsiz shaklda amalga oshirilishi belgilangan.
Mazkur tartib doirasida benzin va dizel, metan va propan kabi yoqilg‘ilarni ham naqd pulga sotish to‘xtatilgani ko‘plab e’tirozlarga sabab bo‘lib kelmoqda.
Iqtisodiyot
Jahon banki Markaziy Osiyo energiya tizimlarini integratsiya qilishga 1 mlrd dollar ajratadi
Jahon banki Markaziy Osiyoda umumiy energetika infratuzilmasini rivojlantirishga investitsiya kiritadi. Bu energiya uzatish imkoniyatlarini uch baravarga yaxshilashi kutilyapti. «Markaziy Osiyoda elektr energiyasi savdosini kengaytirishdan olinadigan iqtisodiy foyda kamida 15 mlrd dollarini tashkil etadi. Suv xo‘jaligi sohasida hamkorlikning yo‘qligi oqibatida boy berilgan daromadlar miqdori esa yiliga 4,5 mlrd dollar», deydi Jahon bankining Markaziy Osiyodagi vakolatxonasi mintaqaviy loyihalar koordinatori Dmitriy Petrenko.
Jahon banki Markaziy Osiyo energiya tizimlarini integratsiya qilish uchun taxminan 1 milliard dollar ajratadi. Bu haqda Ostona shahrida bo‘lib o‘tayotgan Mintaqaviy ekologik sammit doirasida Jahon bankining Markaziy Osiyodagi vakolatxonasi koordinatori Dmitriy Petrenko ma’lum qildi, deya xabar berdi Kun.uz muxbiri.
Petrenkoga ko‘ra, transchegaraviy energetika infratuzilmasini rivojlantirish tarmoqlarining o‘tkazuvchanlik qobiliyatini sezilarli darajada oshiradi. «Biz energiya uzatish imkoniyatlarining taxminan uch baravar yaxshilanishini kutyapmiz», — dedi u.
Dastur amalga oshirilishi natijasida Markaziy Osiyoda elektr energiyasi savdosi hajmi yiliga 8600 GVt/soatdan 15000 GVt/soatgacha, elektr uzatish tarmoqlarining quvvati esa 4,5 GVt’dan 16 GVt’gacha oshishi kutilyapti. Shuningdek, 9 GVt’gacha qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish imkoniyati yaratiladi.
«Markaziy Osiyoda elektr energiyasi savdosini kengaytirishdan olinadigan iqtisodiy foyda kamida 15 mlrd dollarini tashkil etadi. Suv xo‘jaligi sohasida hamkorlikning yo‘qligi oqibatida boy berilgan daromadlar miqdori esa yiliga 4,5 mlrd dollar», deydi Jahon banki vakili.
Petrenko asosiy muammolar qatorida mamlakatlar o‘rtasidagi koordinatsiya yetarli emasligi va sifatli ma’lumotlar tanqisligini qayd etib o‘tdi. Ma’lumotlar taqdim etishdagi kamchiliklar qaror qabul qilish uchun zarur tahlillarni shakllantirish va ularning sifatini oshirishga to‘sqinlik qilyapti.
Markaziy bank 2026-yil 23-apreldan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 18,06 so‘mga tushib, 12 042,49 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 35,69 so‘mga tushdi va 14 147,52 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 282,65 so‘m bo‘ldi (-2,71).
Rossiya rubli 160,55 so‘m etib belgilandi (-0,77).
Iqtisodiyot
Tadbirkor Timur Musin Toshkentdagi “Palov muzeyi” va Caravan restoranlarini sotuvga qo‘ydi
Shuningdek, Bo‘stonliqdagi Cinara’s majmuasi ham sotilmoqda. Taniqli restorator bu qarorini O‘zbekistondagi ishbilarmonlik muhitiga ishonchi qolmagani bilan izohladi.
Timur Musin / Foto: weproject.media
Toshkentlik taniqli restorator, Caravan Group tarmog‘i asoschisi Timur Musin uchta biznesini sotuvga qo‘ydi.
Uning poytaxtdagi Palove Muzeyi va Caravan nomli restoranlari hamda Bo‘stonliqdagi Cinara’s majmuasi sotilayotgani haqida OLX’da e’lon berilgan.
Bu uchta aktiv jami 294 mlrd so‘m (24,4 mln dollar)ga baholangan:
Palove Muzeyi restorani. Mirzo Ulug‘bek tumani Katta Darxon ko‘chasi 55-uy manzilida joylashgan, 5800 kvadrat metr maydonga ega 5 qavatli bino (Salar kanali bo‘yida 20 sotix yondosh yer maydoniga ega) – 150 mlrd so‘m.
Caravan restorani. Yakkasaroy tumani Abdulla Qahhor ko‘chasi 22-uy manzilida joylashgan, 1800 kvadrat metr maydonga ega bino (7 sotix yer maydonini egallagan) – 45 mlrd so‘m.
Cinara’s etnografik majmuasi. Bo‘stonlik tumanida joylashgan, 80 sotix yer maydoniga ega. Nolinchi va birinchi qavatlardan iborat bino maydoni 1400 kvadrat metr – 99 mlrd so‘m.
Ikkita restoran biznesining o‘zini qoplash muddati taxminan 7 yil deb ko‘rsatilgan.
Foto: Yandex-xaritalar
Timur Musin Kun.uz bilan telefon orqali qisqa suhbatda bu qarorini Cinara’s etnografik majmuasi bilan bog‘liq sud jarayonlari ortidan ishbilarmonlik muhitidan xafsalasi pir bo‘lgani bilan izohladi va bu ish tafsilotlari YouTube’dagi kanaliga joylangan videoda keltirib o‘tilganini aytdi.
Videodagi ma’lumotlarga qaraganda, tadbirkor Chorvoq suv omboridan uncha uzoq bo‘lmagan joydagi so‘lim majmuani loyihalashtirish uchun taniqli me’morlarni, xususan yaponiyalik mutaxassis Kozo Ivatanini jalb etgan holda, u yerda etnografik qishloq yaratishga kirishgan. 2014 yilda loyihaning 7 mln dollardan ortiqqa baholangan, 2 gektar maydonni egallagan birinchi bosqichi ishga tushirilgan.
Keyingi bosqichlarda Cinara’s majmuasi akvapark, ikkita mehmonxona, qayiqlar to‘xtash joyi va boshqa xizmat ko‘rsatish obektlarini ham o‘z ichiga olishi ko‘zda tutilgan edi. Ammo ajratilgan yer maydonlarining olib qo‘yilishi va nizoli kompensatsiya kabi muammolar sabab, tadbirkor bir necha yildan beri iqtisodiy va ma’muriy sudlarda hokimiyat idoralari bilan sudlashmoqda.
Qarzdorning kartasidan avtomatik pul yechilganda kamida 1,2 mln so‘m pul qolishi shart bo‘ldi
Isroilga yuborish evaziga 20 ming dollar so‘ragan shaxs ushlandi
Afg‘oniston giyohvand moddalar savdosini butunlay yo‘q qilish uchun global hamkorlikka intiladi
-
Dunyodan4 days ago
Ukraina Turkiyaga Zelenskiy-Putin uchrashuvi boʻyicha soʻrov yubordi
-
Jamiyat3 days ago
Самарқандда МЧЖ раҳбарларининг кирдикорлари ошкор бўлди: тафсилотлар
-
Dunyodan5 days ago
Eron nega Hurmuzni yana qamal qildi?
-
Dunyodan3 days agoEron Hurmuz boʻgʻozini bloklagani sababli muzokaralarni rad etmoqda
-
Jamiyat5 days ago16:13 “Qo‘rquv bo‘lishi tabiiy, ammo bu sizni to‘xtatmasin”, – 17 yoshida NASA va SpaceX bilan kosmik loyihani amalga oshirgan Akbar hikoyasi
-
Siyosat5 days agoO‘zbekistonda bolalar va nogironligi bo‘lgan shaxslarni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash va himoya qilishni kuchaytirmoqda
-
Siyosat5 days agoTurk kompaniyalari Farg‘ona xalqaro aeroportini modernizatsiya qilish bo‘yicha hamkorlik qilmoqda
-
Siyosat2 days agoSaida Mirziyoyeva xalqaro forumda Prezident murojaatini o‘qib eshittirdi