Jamiyat
Mahalla — islohotlar tayanchi va yuksalish nuqtasi
O‘zbek jamiyatining tarixiy xotirasida “mahalla” tushunchasi oddiy hududiy birlik sifatida emas, balki odamlar taqdirini bog‘laydigan ijtimoiy rishta, qo‘ni-qo‘shnichilik mas’uliyatini tarbiyalaydigan hayot maktabi sifatida yashab kelgan. Keksalar duosi, yoshlar tarbiyasi, mehr-shafqat, hashar, yarashuv va hamjihatlik madaniyati – bularning barchasi asrlar davomida mahalla muhitida shakllangan.
Shu bois ham jamiyatdagi islohotlar haqida gap ketganda, ularning haqiqiy o‘lchovi odamlar hayotidagi o‘zgarishlar bilan, ya’ni mahalladagi kayfiyat, farovonlik va adolat hissi bilan baholanadi. Mahalla qayerda kuchli bo‘lsa, o‘sha yerda jamiyat barqaror, inson qadri ulug‘, taraqqiyot esa xalqqa yaqin bo‘ladi.
Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga navbatdagi Murojaatnomasi ham aynan shu mazmunda – davlat va jamiyat taraqqiyoti uchun strategik yo‘nalishlarni belgilab bergan muhim siyosiy-huquqiy hujjat sifatida yana bir bor o‘z ahamiyatini namoyon etdi.
Murojaatnomada islohotlarning markazida inson manfaati, xalq bilan muloqot, ochiqlik va hisobdorlik tamoyillari turgani, eng muhimi – davlat siyosati joylarda, aholiga eng yaqin bo‘g‘in orqali amaliy natijaga aylanishi kerakligi yaqqol sezildi. Shu ma’noda 2026 yilga “Mahallani rivojlantirish va jamiyatni yuksaltirish yili” deb nom berilgani ramziy shior emas, balki islohotlarning ijtimoiy tayanch nuqtasini aniq belgilab beruvchi dasturiy yondashuv sifatida namoyon bo‘lmoqda.
Bu g‘oyaning mohiyati oddiy, ammo juda muhim: fuqarolarning ehtiyoji, dardi va muammosi birinchi navbatda mahalla darajasida ko‘rinadi. Demak, adolatli va samarali boshqaruv ham aynan shu yerdan – odamlar kundalik hayotiga eng yaqin nuqtadan boshlanishi lozim. Mahalla bugun faqat ma’muriy hudud emas; u fuqarolik jamiyatining tabiiy tayanchi, jamoatchilik nazorati va hamjihatlik madaniyati qaror topadigan muhit, aholini davlat qarorlari qabul qilinishiga yaqinlashtiradigan amaliy maydonga aylanmoqda.
Prezidentimiz Murojaatnomasida fuqarolik jamiyati institutlarini, xususan mahalla institutini kuchaytirish tashabbuslarining ustuvor qo‘yilishi ham jamiyatni yuksaltirishning eng ta’sirchan yo‘li sifatida qaralayotganini anglatadi.
So‘nggi yillarda mahalla tizimida amalga oshirilayotgan o‘zgarishlar “aholi bilan ishlash”ni tizimli yo‘lga qo‘yishga xizmat qilmoqda.
Xususan, mahallada “yettilik” tizimining joriy etilishi, kredit, subsidiya, kompensatsiya, moddiy yordam kabi 100 dan ziyod xizmatlarni mahalla darajasiga tushirish orqali millionlab fuqarolarga manzilli ko‘mak yetkazish imkoniyati kengaygani ta’kidlandi. Bu yondashuv ijtimoiy himoyani kuchaytirish bilan cheklanmay, bandlik va tadbirkorlikni rag‘batlantirish orqali aholi daromadini oshirishga yo‘naltirilgani bilan ham ahamiyatli. Chunki fuqaro uchun eng muhim narsa – “tizim” emas, natija: ish o‘rni, daromad manbai, muammoning tez hal bo‘lishi, adolatli munosabat.
Ayniqsa, aholi farovonligini oshirishda mahallaga resurs va vakolatlarni tushirishga qaratilgan tashabbuslar sifat jihatdan yangi bosqichni boshlab bermoqda. “Tashabbusli budjet” doirasida mahalla aholisi o‘z tashabbusi bilan yo‘l, suv, maktab, bog‘cha kabi muhim loyihalarni ilgari sursa, xarajatning bir qismini davlat qoplab berishi mexanizmlari kengayishi – fuqaroning qaror qabul qilishdagi ishtirokini amaliy mazmun bilan to‘ldiradi. Bunday mexanizmlarda “davlat – ijrochi, xalq – kuzatuvchi” emas, balki “xalq – tashabbuskor, davlat – qo‘llab-quvvatlovchi” tamoyili mustahkamlanadi. Natijada mahalladagi ishonch, mas’uliyat va jamoaviy nazorat kuchayadi.
Mahallaning moliyaviy imkoniyatlarini kengaytirish masalasi ham Murojaatnomadagi umumiy mantiqqa mos ravishda talqin etilmoqda. Xususan, sanitariya, ekologiya va noqonuniy qurilish bo‘yicha jarimalarning ma’lum ulushini mahalla budjetiga yo‘naltirish, 2026 yildan boshlab mahallalar budjetiga har yili mablag‘ ajratish kabi yondashuvlar mahallaning moliyaviy barqarorligini oshirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga, qo‘shimcha resurslar hisobidan kelgusi bir yilda 2 mingta mahallaga qo‘shimcha 8,5 trillion so‘m mablag‘ yo‘naltirilishi tashabbusi mahalla endi farovonlikni ta’minlashning real iqtisodiy instrumentiga aylanayotganini ko‘rsatadi.
Moliyaviy detsentralizatsiyaning demokratik mazmuni ham ana shu yerda namoyon bo‘ladi: resurs aholiga yaqinlashgan sari qaror qabul qilish jarayonida jamoatchilik ishtiroki va talabchanligi ortadi, natija uchun mahallada jamoaviy mas’uliyat kuchayadi. Shu nuqtai nazardan “Eng yaxshi soliq to‘lovchi mahalla” reytingi, infratuzilma xarajatlarining kattaroq qismini qoplash, qo‘shimcha mablag‘ ajratish kabi rag‘batlantiruvchi mexanizmlar fuqarolik faolligini iqtisodiy manfaat bilan uyg‘unlashtirgan holda kuchaytirishi mumkin. Chunki raqobat muhitida tashabbus ham, tartib ham, natija ham qadrlanadi.
E’tiborli jihati shundaki, Murojaatnomadagi yondashuvga ko‘ra, mahalla faqat “yordam tarqatadigan” yoki “muammo ro‘yxatlaydigan” bo‘g‘inga aylanib qolmasligi lozim. Aksincha, u inson salohiyatini ishga soladigan, bandlikni kengaytirib, oila daromadini oshiradigan, profilaktika va tarbiya orqali ijtimoiy muhitni sog‘lomlashtiradigan tizim sifatida ko‘rilmoqda.
Shu bois har bir mahallada ixtisoslashuvni to‘g‘ri belgilash, mikroloyihalarni shakllantirish, bo‘sh davlat mulkini auksionga chiqarish vakolatlarini kengaytirish, tushumning muayyan ulushini mahallaning o‘zida qoldirish kabi qarorlar “farovonlikni mahalladan boshlash” g‘oyasini iqtisodiy jihatdan mustahkamlaydi.
Fuqarolik jamiyati institutlari haqida so‘z ketganda, mahalla bilan bir qatorda nodavlat notijorat tashkilotlari, ommaviy axborot vositalari, jamoatchilik kengashlari, tashabbuskor guruhlar va faol fuqarolar ishtiroki ham hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi.
Demokratik taraqqiyotning mazmuni aynan shu institutlarning mustaqil fikr bildirishi, tashabbus ko‘rsatishi, jamoatchilik manfaatlarini himoya qilishi va davlat idoralari faoliyati ustidan ta’sirchan jamoatchilik nazoratini amalga oshira olishi bilan o‘lchanadi. “Jamiyatni yuksaltirish” g‘oyasi mahalla bilan hamkorlikda ishlayotgan fuqarolik institutlari orqali haqiqiy ijtimoiy “immunitet”ga aylanadi: har bir o‘zgarish aholi tomonidan tushuniladi, qabul qilinadi va qo‘llab-quvvatlanadi.
Bu o‘rinda muhim vazifa – fuqarolik jamiyati institutlarini formal “qo‘shimcha bo‘g‘in” emas, balki davlat va jamiyat o‘rtasidagi ishonch ko‘prigi sifatida mustahkamlashdir. Chunki mahallada bandlik, kambag‘allikni qisqartirish, yoshlar tarbiyasi, oila mustahkamligi, ekologik madaniyatni oshirish kabi masalalar ma’muriy ko‘rsatma bilan emas, jamoatchilik fikri, mahalladagi hayotiy tajriba va ijtimoiy sheriklik orqali barqaror yechim topadi. Shuning uchun mahalla “yettiligi” faoliyatini kompleks baholash, joylarda yagona jamoa bo‘lib ishlash, har bir tashabbusni aniq loyihaga aylantirish kabi talablar amalda fuqarolik jamiyatining samaradorlik mezoniga aylanishi kerak.
Mahalla institutining yana bir muhim vazifasi – jamoatchilik ishtirokini kengaytirish. Fuqaro davlatni ko‘pincha mahalla orqali “ko‘radi”: murojaat qiladi, taklif beradi, muammo ko‘taradi, xizmat oladi. Demak, mahallani raqamlashtirish, xizmatlarni soddalashtirish, ma’lumotlar almashinuvini tizimlashtirish orqali inson omilini qisqartirishga qaratilgan tashabbuslar aholi uchun qulaylik yaratishi barobarida davlat faoliyatining ochiqligi va hisobdorligini ham kuchaytiradi. “Raqamli mahalla” tamoyillarini mustahkamlash esa jamoatchilik ishtirokining zamonaviy texnologik asosini yaratadi.
Xulosa shuki, 2026 yilning “Mahallani rivojlantirish va jamiyatni yuksaltirish yili” deb belgilanishi fuqarolik jamiyatini kuchaytirish orqali xalq farovonligini oshirishga qaratilgan davlat siyosatining mantiqiy davomidir.
Mahallaga resurs va vakolatlarni tushirish, xizmatlarni aholiga yaqinlashtirish, tashabbuskor fuqarolarni qo‘llab-quvvatlash, infratuzilma va bandlik loyihalarini kengaytirish – bularning barchasi inson qadrini ta’minlashga, ijtimoiy adolatni mustahkamlashga xizmat qiladi.
Baxtiyor Abdullayev,
Demokratik jarayonlarni tahlil qilish markazi bo‘lim boshlig‘i
Futbol, siyosat yoki shou-biznes — qaysi mavzu bo‘lmasin, izohlarda haqorat ko‘payadi. Bu shunchaki odobsizlikmi yoki inson psixologiyasi haqida biror narsani ochib beradimi? Kun.uz ushbu mavzuni mutaxassis va ilmiy tadqiqotlar asosida o‘rgandi.
Tanqid emas, shaxsga hujum
18 iyun kuni O‘zbekiston milliy terma jamoasi tarixda ilk bor futbol bo‘yicha jahon chempionatidagi ishtirokini boshladi. Uchrashuvlar mag‘lubiyat bilan tugagan bo‘lsa-da, ijtimoiy tarmoqlarda futbolchilarga nisbatan haqoratomuz izohlar yog‘ildi.
Qizig‘i, kechagina terma jamoa mundialga chiqa olmayotgani uchun tanqid qilganlar bugun mundialga chiqqan futbolchilarni ham keskin tanqid qilmoqda. Bu esa muammo natijada emas, ayrim insonlarning voqelikni qanday qabul qilishida ekanligini ko‘rsatadi.
Psixologlar buni oddiy tanqid emas, balki onlayn agressiya, nafrat tili va toksik muloqotning bir ko‘rinishi sifatida baholaydi.
Olimlar: xeyterlar dalil emas, insonning o‘ziga hujum qiladi
2018 yilda Kaliforniya universiteti olimlari May Elsherif, Vivek Kulkarni, Dana Nguyen, Uilyam Yang Vang va Elizabet Belding yuz minglab ijtimoiy tarmoq izohlarini tahlil qildi. “Hate Lingo” deb nomlangan tadqiqot xulosasiga ko‘ra, nafratomuz izoh yozuvchilar aksariyat hollarda asosli fikr bilan bahslashmaydi. Ular dalil keltirish o‘rniga insonning tashqi ko‘rinishi, kelib chiqishi yoki shaxsiyatini nishonga oladi. Bu nafrat tili deyiladi. Tadqiqotchilarning fikricha, nafrat tilining asosiy quroli bahs emas, qadrsizlantirishdir.
Psixolog: agressiya ko‘pincha ichki muammolarning aksidir
Psixoterapevt Guli To‘rayevaga ko‘ra, ular o‘z emotsiyalarini nazorat qila olmaydi:
“O‘z fikrini agressiya bilan bildiradiganlar o‘zining emotsiyasini nazorat qila olmayapti degani. Psixoterapevt sifatida ko‘rib chiqadigan bo‘lsak, sog‘lom fikrlaydigan insonda, adekvat fikrlaydigan, shaxsiy yetuk insonda aql o‘sha hissiyotlarni nazorat qila oladi va u sog‘lom fikr bildira oladi. Inson emotsiyasini nazorat qila olmayaptimi, haddan ziyod agressiya qilyaptimi, demak, bu odamda nevroz holatlari bo‘lishi mumkin, yoki u odam juda ham qattiq charchagan, emotsional stress holatida. Hozir mana shu emotsional yonish sindromidagi insonlar juda ham ko‘p, yoki ularda shaxsiyat buzilishlari bo‘lishi mumkin. Deylik, bir insonning hayotda omadi yurishmay turibdi. U o‘zining mana shu muammosini yecha olmayapti. Bitta muvaffaqiyatli inson chiqdi. Uni shunchalik yerga urib haqoratlab tashlaydiki, chunki u o‘ziga muvaffaqiyatli bo‘lishga ruxsat bera olmagan. Ya’ni o‘zini bostirib qo‘ygan, o‘zini chiqara olmagan xususiyatlarini kimdadir ko‘rganda, bunda proyeksiyalar ishlab ketadi. Aynan o‘sha jurnalistga yoki blogerga qaratilgan emas, bu o‘zini aslida o‘zini ichida yotgan bostirilgan hissiyotlariga qaratilgan bo‘ladi. Deylik, bir inson qattiqqo‘l onaning qo‘lida tarbiya topgan, yoki bir ustoz unga o‘ta qattiqqo‘llik qilgan. Endi o‘ziga ishongan ayol chiqib gapirganini ko‘rganda, o‘sha ayolni haqoratlovchi izohlar yozadi. Bu aynan o‘sha ayolning shaxsiga qaratilmagan. O‘sha bolaligidagi qattiqqo‘l ayolga ayta olmagan, o‘sha bostirilgan hissiyotlari bu o‘sha jurnalist yoki blogerga qaratib chiqib ketishi mumkin”.
Izohlarda eng ko‘p uchraydigan toifalar
Ijtimoiy tarmoqlarni kuzatganda bir nechta tipik auditoriyani ajratish mumkin:
Doim norozi insonlar – ular uchun ijobiy yangilikning o‘zi mavjud emas.
Sarlavha bilan cheklanuvchilar – materialni o‘qimasdan izoh qoldiradi va feyk xabarlarning asosiy qurboniga aylanadi.
“Divan ekspertlari” – har bir sohada o‘zini mutaxassis deb hisoblaydi, ammo fikrlari ko‘pincha bilimga emas, shaxsiy ishonchga asoslanadi.
Agressorlar – tadqiqotlarga ko‘ra, ularning haqorati voqeaning o‘ziga emas, balki o‘z hayotidagi stress, charchoq yoki qoniqmaslik holatiga bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Trollar – ularning maqsadi haqiqatni topish emas, balki janjal chiqarish va muhokamani izdan chiqarishdir.
Mutaxassislar esa eng kam uchraydigan, ammo eng qimmat auditoriya hisoblanadi. Ular emotsiya emas, fakt va tahlil bilan bahslashadi.
Internet “xeyterlar armiyasi” haqidagi tasavvur hamisha ham to‘g‘ri emas
2021 yilda o‘tkazilgan yana bir yirik xalqaro tadqiqot millionlab onlayn izohlarni tahlil qildi. Olimlar kutilganidek internet doimiy nafrat bilan yashaydigan ulkan “xeyterlar armiyasi”dan ko‘ra, ma’lum vaziyatlarda toksiklashib qoladigan oddiy insonlar ko‘proq ekanini aniqladi.
Bu esa inson tug‘ma xeyter emasligi, muhit, emotsional holat va muhokama uslubi uni agressiv harakat qilishga undashi mumkinligini ko‘rsatadi.
Nafrat yuqumli bo‘lishi mumkin
Mutaxassislar yana bir muhim jihatga e’tibor qaratadi: agressiya agressiyani chaqirishi mumkin. Bitta haqorat ortidan ikkinchisi, keyin uchinchisi paydo bo‘ladi. Natijada muhokama maydoni faktlarga emas, hissiyotlarga qurila boshlaydi. Bu esa jamiyat uchun xavfli jarayon. Chunki taraqqiyot haqorat orqali emas, madaniyatli bahs va dalil orqali yuzaga keladi.
Izohlar voqeadan ko‘ra insonning o‘zi haqida ko‘proq gapiradi
Psixologlar fikricha, ijtimoiy tarmoqlardagi izohlar har doim ham voqeaga berilgan xolis baho emas. Ko‘p hollarda ularni yozgan insonning emotsional holati, hayotiy tajribasi va ichki kechinmalari izohlarda aks etadi.
Shuning uchun sog‘lom jamiyat uchun tanqid bilan haqorat o‘rtasidagi farqni anglash muhim. Chunki maydondagi futbolchilar mamlakatni qanday namoyon etsa, ijtimoiy tarmoqlardagi muloqot madaniyati ham jamiyat qiyofasini shunday aks ettiradi.
Jamiyat
Profilaktika inspektori, yo‘l-patrul, patrul-post va qo‘riqlash xizmati yagona tizimga birlashtiriladi
Prezident Shavkat Mirziyoyev 29 iyun kuni profilaktika inspektorlari va jamoat xavfsizligini ta’minlash faoliyatini takomillashtirish, sohada kadrlar tayyorlash tizimini rivojlantirish yuzasidan takliflar taqdimoti bilan tanishdi.
Taqdimotda jinoyatchilikni baholashda raqamlar va ko‘rsatkichlarni taqqoslash amaliyotidan to‘liq voz kechilmagani ko‘rsatib o‘tildi. Jamoat xavfsizligi bo‘linmalari faoliyati samaradorligini baholash mezonlari “aholiga xizmat ko‘rsatuvchi tizim” tamoyili asosida belgilanishi taklif qilindi.
Buning uchun profilaktika inspektorlari, yo‘l-patrul, patrul-post va qo‘riqlash xizmatlari faoliyatini o‘zaro uyg‘unlashtirish, ularning aholi murojaatlariga tezkor munosabat bildirish, fuqarolar bilan ochiq muloqot qilish, xavf guruhiga kiruvchi shaxslar bilan manzilli ishlash borasidagi vazifalarini yagona tizimga birlashtirish nazarda tutilmoqda. Jumladan, yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlashda ayrim funksiya va vakolatlarni patrul-post hamda qo‘riqlash xizmatlariga, jamoat tartibini saqlashdagi ba’zi vakolatlarni esa yo‘l-patrul xizmatiga berish ko‘zda tutilmoqda.
Mamlakatdagi 9 mingga yaqin mahallada 10 mingdan ortiq profilaktika inspektori xizmat qilmoqda. Davlat rahbari bu katta kuch ekanini ta’kidlab, jinoyatchilikni jilovlashda, avvalo, profilaktika inspektori ishini to‘g‘ri tashkil qilish zarurligini ko‘rsatib o‘tdi.
Amalda profilaktika inspektoriga xos bo‘lmagan 50 ga yaqin qo‘shimcha vazifa yuklatilgani, ayrim hollarda ularning mahallama-mahalla yurib, jinoyatchilikni jilovlash va aholi muammolarini hal etish o‘rniga boshqa ishlar bilan band bo‘lib qolayotgani qayd etildi.
Shu munosabat bilan ishlab chiqilgan “Ichki ishlar organlari profilaktika inspektorining maqomi to‘g‘risida”gi qonun loyihasi to‘g‘risida axborot berildi. Unda profilaktika inspektorining huquqiy maqomi, vazifalari, huquqlari, majburiyatlari, kasbiy faoliyat kafolatlari, ijtimoiy-huquqiy himoyasi, rag‘batlantirish va javobgarlik choralari aniq belgilanishi nazarda tutilgan.
Qonun loyihasiga ko‘ra, profilaktika inspektorining ustuvor maqsadi aholi ishonchining yuqori darajasiga erishish va xizmat hududida jinoyatchilikni jilovlashdan iborat bo‘ladi. U xizmat hududida tergovga qadar tekshiruv va profilaktikani amalga oshiruvchi mansabdor shaxs hisoblanadi.
Profilaktika inspektoriga faqat qonun bilan belgilangan vazifalar yuklanadi. Uning huquqlari, sha’ni, qadr-qimmati va ishchanlik obro‘si davlat himoyasi ostida bo‘ladi.
Loyihaga ko‘ra, profilaktika inspektorining kasbiy faoliyatiga aralashish, unga taalluqli bo‘lmagan topshiriqlar va asossiz yuklamalar berish taqiqlanadi.
Profilaktika inspektori huquqbuzarliklar profilaktikasi turini mustaqil ravishda tanlaydi, majburiy profilaktik ko‘rsatmalar beradi, taqdimnoma kiritadi va ijrosini talab qiladi, o‘zining profilaktik tadbirlar uslubini ishlab chiqadi hamda vakolati doirasida tegishli hujjatlarni rasmiylashtiradi.
Shu bilan birga, profilaktika inspektori zimmasiga ichki ishlar organlari xodimlarining kasbiy madaniyat va xizmat intizomi kodeksiga qat’iy rioya qilish, huquqbuzarliklar to‘g‘risida fuqarolarning har qanday shakldagi murojaatlarini qabul qilish va tezkorlik bilan munosabat bildirish, huquqbuzarlik sodir etilgan joyga darhol yetib kelish va tekshirish, jabrlangan fuqarolarga birinchi tibbiy yoki boshqa turdagi yordam ko‘rsatish kabi majburiyatlar yuklatiladi.
Qonun loyihasida profilaktika inspektorlarining ijtimoiy-huquqiy himoyasi ham kuchaytirilmoqda. Hokimliklarga ularni xizmat xonasi va uy-joy bilan ta’minlash majburiyati yuklatilishi, faoliyatiga to‘sqinlik qilganlik uchun ma’muriy javobgarlik belgilanishi, uzoq yil xizmat qilgan xodimlar uchun pensiya ta’minoti bo‘yicha qo‘shimcha kafolatlar nazarda tutilmoqda.
Profilaktika inspektoriga qo‘shimcha vakolatlar ham berilishi rejalashtirilgan. Jumladan, ayrim ma’muriy huquqbuzarliklar bo‘yicha ma’muriy jazo qo‘llash vakolati kengaytiriladi, ayrim moddalar bo‘yicha ma’muriy ogohlantirish jazosini qo‘llash imkoniyati yaratiladi.
Taqdimotda Jamoat xavfsizligi universitetini transformatsiya qilish, kunduzgi ta’lim kvotasini 600 ga, masofaviy ta’lim kvotasini 300 gacha oshirish taklif qilindi.
Universitetda huquqbuzarliklar profilaktikasi, yo‘l harakati xavfsizligi, jamoat tartibini saqlash va qo‘riqlash faoliyati yo‘nalishlarida kadrlar tayyorlanadi. “Huquqbuzarliklar profilaktikasi faoliyati” yo‘nalishi va kafedrasi tashkil qilinib, xotin-qizlar, yoshlar va voyaga yetmaganlar, bozor va savdo majmualari bo‘yicha profilaktika inspektorlari tayyorlanadi.
Ta’lim jarayoniga xavf-xatar tahlili, geoaxborot tizimlari, dron va robototexnika, profayling, konfliktologiya, muammoli sotsiologiya, ochiq manbalardan foydalangan holda raqamli tahlil, oilaviy mediatsiya kabi yangi innovatsion fanlarni kiritish rejalashtirilmoqda.
Ichki ishlar organlarida kadrlar tayyorlashning ta’lim klasteri ham shakllantiriladi. Bu jarayonda umumiy o‘rta ta’limdan boshlab idoraviy ixtisoslashtirilgan maktab-internat, akademik litseylar, ichki ishlar texnikumlari, Ichki ishlar vazirligi akademiyasi va malaka oshirish institutlarigacha bo‘lgan uzluksiz tizim yo‘lga qo‘yiladi.
Kasbiy ta’lim tizimini joriy etish doirasida Namangan va Samarqand texnikumlarida o‘rta-maxsus ma’lumotga ega ofitser va safdorlar tayyorlanadi. O‘quv jarayonida yuridik-texnik ta’lim, jismoniy bardoshlik, jangovar shaylik, raqamli texnologiyalar, kasbiy ta’lim, birinchi tibbiy yordam, dron va AT platformalar bilan ishlash kabi yo‘nalishlarga alohida e’tibor qaratiladi. Dual ta’lim asosida nazariya va amaliyot uyg‘unlashtiriladi.
Ichki ishlar vazirligi akademiyasini ham transformatsiya qilish taklif etildi. Akademiya faoliyati “ta’lim – tadqiqot – amaliyot” zanjiri asosida qayta tashkil etilib, jamoat xavfsizligini ta’minlash, tezkor-qidiruv faoliyati, kiberjinoyatlarga qarshi kurashish, ekspert-kriminalistika va ijtimoiy reabilitatsiya yo‘nalishlarida ixtisoslashgan maktablar shakllantiriladi.
Yangi dual ta’lim matritsasi asosida kursantlar “o‘qish – amaliyot – faoliyat” tamoyili bo‘yicha tayyorlanadi. Rahbar kadrlar malakasini oshirish tizimi tubdan takomillashtiriladi.
Prezident takliflarni ma’qullab, profilaktika inspektorlarini ortiqcha vazifalardan xalos etish, ularning huquqiy maqomi va ijtimoiy himoyasini mustahkamlash, jamoat xavfsizligi tizimini raqamlashtirish hamda kadrlar tayyorlashni zamonaviy talablar asosida tashkil etish yuzasidan mutasaddilarga topshiriqlar berdi.
Andijon shahrida Malibu 2 haydovchisi tartibga solinmagan piyodalar o‘tish joyidan o‘tayotgan uch nafar piyodani urib yubordi. Jabrlanuvchilardan ikki nafari shifoxonada vafot etgan. Haydovchi qamoqqa olingan.
Andijon viloyati Andijon shahrida piyodalar o‘tish joyida sodir bo‘lgan yo‘l-transport hodisasi oqibatida ikki kishi halok bo‘ldi. Bu haqda viloyat YHXB axborot xizmati xabar qildi.
Hodisa 25 iyun kuni soat 17:55 larda shaharning «Yangi Bo‘ston» MFY, Amir Temur shohko‘chasida yuz bergan.
1997 yilda tug‘ilgan R.Z. o‘ziga tegishli Malibu 2 rusumli avtomobilda tartibga solinmagan piyodalar o‘tish joyidan yo‘lni kesib o‘tayotgan uch nafar piyodaga yo‘l bermagan va ularni urib yuborgan.
Voqea aks etgan videoda ularning kamida bir nafari bola ekanini ko‘rish mumkin.
YTH oqibatida jabrlanganlar shifoxonaga olib borilgan. Shifokorlar ko‘rsatgan tibbiy muolajalarga qaramay, ulardan ikki nafari vafot etgan.
Hozirda haydovchi protsessual tartibda qamoqqa olinib, holat yuzasidan Andijon shahar IIO FMB tergov bo‘limi tomonidan Jinoyat Kodeksining 266-moddasi 2-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
O‘zbekiston bolalar huquqlarini ta’minlash darajasini baholovchi xalqaro KidsRights Index 2026 reytingida 194 ta davlat orasida 96-o‘rinni egalladi. Bu o‘tgan yilgi natijaga nisbatan bir pog‘ona past ko‘rsatkichdir. 2025 yilda mamlakat 95-o‘rindan joy olgan edi.
Reyting BMTning Bola huquqlari to‘g‘risidagi konvensiyasini ratifikatsiya qilgan davlatlar o‘rtasida tuziladi. Davlatlar bolaning yashash huquqi, sog‘liqni saqlash, ta’lim, himoya hamda bolalar uchun qulay muhit yaratish kabi beshta asosiy yo‘nalish bo‘yicha baholanadi.
Markaziy Osiyo davlatlari ichida eng yaxshi natijani Qozog‘iston qayd etib, 24-o‘rinni egalladi. Keyingi o‘rinlarda Turkmaniston (75-o‘rin), Qirg‘iziston (82-o‘rin), Tojikiston (92-o‘rin) va O‘zbekiston (97-o‘rin) joylashgan.
Jahon reytingida Lyuksemburg birinchi o‘rinni egalladi. Shuningdek, yetakchilar qatoridan Islandiya, Monako, Germaniya, Niderlandiya, Norvegiya, Gretsiya, Belgiya, Sloveniya, Avstriya va Tailand o‘rin olgan.
Rossiya reytingda 151-o‘rinni egallagan. AQSh esa BMTning Bola huquqlari to‘g‘risidagi konvensiyasini haligacha ratifikatsiya qilmagani uchun indeksga kiritilmagan.
Reytingning eng so‘nggi — 194-o‘rnini esa uchinchi yil ketma-ket Afg‘oniston egalladi.
Surxondaryo va Andijon viloyatlarida elektr ta’minoti tizimida faoliyat yurituvchi ikki mansabdor shaxs pora olish bilan bog‘liq holatlarda qo‘lga olindi. Ularga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Foto: Davlat xavfsizlik xizmati
Davlat xavfsizlik xizmati ma’lum qilishicha, Surxondaryo viloyatining Sho‘rchi tumanida «Hududiy elektr tarmoqlari» AJ «Energosavdo» filiali tuman bo‘limi muhandisi xizmat mavqeini suiiste’mol qilgan.
U fuqaroga tegishli savdo do‘konida elektr energiyasidan foydalanish qoidalari buzilgani yuzasidan tuzilgan dalolatnomani qonuniy tartibda ko‘rib chiqmaslik, ishni sudga yubormaslik hamda yangi elektr hisoblagichini o‘rnatib, ro‘yxatdan o‘tkazib berish evaziga 1000 AQSh dollari talab qilgan.
Tezkor tadbir davomida muhandis avval olgan 200 AQSh dollari va 1 mln 50 ming so‘mdan tashqari, qolgan 500 AQSh dollari hamda 2,4 mln so‘mni olayotgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlandi.
Shuningdek, Andijon viloyatining Baliqchi tumanida elektr ta’minoti korxonasi boshlig‘i o‘rinbosari ham korrupsiya bilan bog‘liq holatda qo‘lga olindi.
U tuman elektr tarmoqlari korxonasi xodimlarining oylik faoliyat ko‘rsatkichlari bo‘yicha hisobotlarini viloyat filialidagi tanishlari orqali ijobiy hal qilib berishni va’da qilib, ulardan pul talab qilgan. Tezkor tadbirda mansabdor shaxs xodimlar tomonidan yig‘ib berilgan 300 AQSh dollarini olayotgan vaqtida ushlandi.
Har ikki holat yuzasidan mansabdorlarga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan. Hozirda tergov harakatlari davom etmoqda.
Jahon banki bilan uzoq muddatli Mamlakat dasturi ishlab chiqiladi
Prezident Mirziyoyev Jahon banki delegatsiyasini iqtisodiy tuzilmaviy islohotlar masalalari bo‘yicha qabul qildi
Izohlardagi nafrat. Xeyterlar psixologiyasi haqida
-
Jamiyat4 days ago«Andijon polkasi» tadbiriga ketayotgan o‘quvchilar YTHga uchradi
-
Sport3 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan2 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Dunyodan4 days agoQirg‘izistonda navbatdagi prezidentlik saylovlari qachon o‘tkazilishi ma’lum qilindi.
-
Jamiyat3 days agoVatanparvar jurnalistlarni o‘zimga do‘st va maslakdosh deb bilaman
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston banklari aktivlari 962,8 trln so‘mga yetdi
-
Jamiyat4 days agoMehnat inspeksiyasi Adiz Boboyevga ogohlantirish yubordi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Dollar bir necha kunlik ko‘tarilishdan so‘ng pastladi