Dunyodan
Kuba isyonkor, u post-Maduro davriga tayyorgarlik ko’rmoqda
Will Grant BBC Meksika, Markaziy Amerika va Kuba muxbiri, Kolumbiya
EPA/Shutterstock
Kuba prezidenti Migel Dias-Kanel Gavanadagi mitingda Venesuelani qo‘llab-quvvatladi va Vashingtonning operatsiyasini qoraladi.
Venesueladan keyin Amerika qit’asidagi boshqa hech bir davlat Karakasdagi voqeadan Kubadan ko’ra ko’proq ta’sir qilmagan.
1999-yildan beri Venesuela prezidentligiga yangi nomzod Ugo Chaves Kuba inqilobchi yetakchisi Fidel Kastro bilan Gavana aeroportining asfalt qismida uchrashganidan beri, ikki davlat davlat boshqaruvidagi sotsializmning siyosiy qarashlarini o’rtoqlashdi.
Yillar davomida ikki davlat o’rtasidagi aloqalar yanada chuqurlashdi, Venesuela nefti kommunistlar tomonidan boshqariladigan orolga oqib, evaziga kubalik shifokorlar va tibbiyot xodimlari teskari yo’nalishga yo’l oldi.
Ularning o’limidan so’ng, Chavesning vorisi Nikolas Maduro bo’ldi, u Kubada o’qitilgan va murabbiylik qilgan, qisman u aka-uka Kastrolarga ma’qul bo’lganligi sababli. U Kuba inqilobining, shuningdek, Venesuela inqilobining davomiyligini ramziy qildi.
Endi u ham AQShning Delta Force elita kuchlari tomonidan majburan olib tashlangan va Karakasda endi hokimiyatda emas. Usiz Kubaning istiqboli qorong‘u.
Ayni paytda Kuba hukumati hujumni noqonuniy deb keskin qoraladi va AQSh harbiy amaliyotida halok bo‘lgan 32 kubalik uchun ikki kunlik milliy motam e’lon qildi.
Ularning o’limi Kubaning Venesuela prezidenti va armiyasiga ta’siri haqida uzoq vaqtdan beri ma’lum bo’lgan muhim faktlarni ochib berdi. Prezident Maduroning deyarli barcha xavfsizlik kuchlari kubalik tansoqchilardan tashkil topgani aytiladi. Venesuela razvedka xizmatlari va armiyasidagi ko‘plab lavozimlarda ham Kuba fuqarolari ishlaydi.
Kuba uzoq vaqtdan beri Venesuelada faol askarlar yoki xavfsizlik xodimlari borligini rad etib keladi, biroq ozod etilgan siyosiy mahbuslar hibsda bo’lganlarida ularni kubalik aksentli erkaklar so’roq qilishganini tez-tez da’vo qilishdi.
Bundan tashqari, ikki davlat o’rtasidagi cheksiz birdamlik e’lonlariga qaramay, aslida Kubaning Venesuela davlatidagi parda ortidagi ta’siri Gavana bilan eng yaqin aloqaga ega vazirlar va Chaves va Kastro tomonidan o’rnatilgan munosabatlar tubdan nomutanosiblashgan deb hisoblaydiganlar o’rtasida ziddiyat keltirib chiqarmoqda, deb ishoniladi.
Aslini olganda, bu fraksiya Venesuela bugungi kunda neftdan kam daromad olmoqda, deb hisoblaydi.
Venesuela Kubaga kuniga 35 000 barrel neft jo‘natadi deb taxmin qilinadi, biroq orolning boshqa yirik energetika hamkorlari – Rossiya va Meksika unchalik yaqin emas.
Getty Images
Kubada oziq-ovqat taqchilligi kuchayib, jiddiy iqtisodiy inqirozga yuz tutmoqda
Trump ma’muriyatining sanktsiyalangan Venesuela neft tankerlarini musodara qilish taktikasi allaqachon Kubaning yoqilg’i va energiya inqirozini yomonlashtira boshladi, bu tezda juda jiddiy bo’lishi mumkin.
Eng yaxshi holatda, Karakasda prezident Maduro bo’lmasa, Karib dengizidagi qamaldagi orolning kelajagi tobora murakkab ko’rinadi. Kuba allaqachon Sovuq Urushdan keyingi eng yomon iqtisodiy inqirozni boshidan kechirgan edi.
Orolning bir chekkasidan boshqasiga bir necha oydan beri elektr ta’minotida uzilishlar mavjud. Oddiy kubaliklarga esa bir necha hafta davomida ishonchli elektr quvvati bo‘lmagani, muzlatgichlarda oziq-ovqat chirigan, ventilyator va konditsionerlar ishlamay qolgan, jaziramada chivinlar to‘planib, yig‘ilmagan axlatlar o‘sib borayotgani o‘ta og‘ir bo‘ldi.
Orolda so’nggi haftalarda chivin yuqadigan kasalliklar avj oldi, ko’plab odamlar dang isitmasi va chikungunyadan aziyat chekdi. Kuba sog’liqni saqlash tizimi, bir paytlar o’z inqilobining eng yuqori cho’qqisiga chiqqanda, engish uchun kurashmoqda.
Bu chiroyli rasm emas. Ammo bu ko’pchilik kubaliklar uchun kundalik haqiqatdir.
Delsi Rodriges Venesuela neftining Kubaga oqib kelishini to‘xtatishi mumkinligi haqidagi g‘oya kubaliklarni qo‘rquvga to‘ldiradi, ayniqsa u AQShning o‘zidan oldingi prezidentga hujumi ortidan Tramp ma’muriyatini tinchlantirishga va keyingi zo‘ravonlik qo‘rquvini yo‘qqa chiqarishga intiladi.
EPA/Shutterstock
Prezident Tramp Vashington endi Venesuela boʻyicha qaror qabul qilish huquqiga ega ekanligini taʼkidlamoqda.
Garchi bu bayonotlar Davlat kotibi Marko Rubio tomonidan ma’lum darajada qaytarib olingan bo’lsa-da, Tramp ma’muriyati hozirda prezident vazifasini bajaruvchi sifatida Rodrigesdan to’liq rioya qilishni kutayotganiga shubha yo’q.
Prezident Trump, agar u “harakat qilmasa” bundan ham yomonroq oqibatlarga olib kelishi mumkinligini aytdi.
Bunday til, AQShning Venesueladagi operatsiyasi haqida gapirmasa ham, AQSh hukumati tanqidchilarining g’azabini qo’zg’atdi va ular Oq uyni AQSh imperializmi va Sovuq urushdan keyingi Lotin Amerikasida kuzatilgan interventsionizmning eng yomon shakllarida aybdor deb ta’kidlaydilar.
Tanqidchilarning aytishicha, janob Maduroning hokimiyatdan chetlatilishi odam o’g’irlash bilan barobar va unga qarshi ish oxir-oqibat Nyu-Yorkdagi sud jarayonida olib tashlanishi kerak.
Ajablanarlisi shundaki, Prezident Tramp bunday dalillardan bexabar ko’rinadi, hatto agar kerak bo’lsa, ularni Kolumbiya prezidentiga qarshi qayta ishlatishi mumkinligi haqida ogohlantirgan.
Lotin Amerikasidagi xavotirli yangi vaziyatni u Monro doktrinasi nomi bilan atagan, 19-asr mustamlakachi tashqi siyosat doktrinasi boʻlib, Yevropa davlatlarini AQShning Gʻarbiy yarimshardagi taʼsir doirasiga aralashishdan ogohlantirgan.
Boshqacha aytganda, Lotin Amerikasi Qo‘shma Shtatlarning “orqa hovlisi” bo‘lib, Vashington u yerda nima bo‘lishini hal qilishning ajralmas huquqiga ega. Janob Rubio AQShning yakshanba kungi tok-shousida Venesuelaga qarshi harakatni oqlaganida mintaqani tasvirlash uchun aynan “orqa hovli” so‘zidan foydalangan.
U Kuba kelajagining kalitini ham o‘z zimmasiga oladi. AQShning 60 yildan ortiq davom etgan iqtisodiy blokadasi aka-uka Kastrolarni va ularning siyosiy loyihasini hokimiyatdan chetlata olmadi.
Kubalik amerikalik sobiq Florida senatori va kubalik surgunlarning o’g’li Rubio ota-onasining vatanida 60 yillik kommunistik boshqaruvni tugatishga yordam bergan yoki uning ortida turgan odam bo’lishni xohlaydi.
U prezident Maduroni lavozimidan chetlashtirish va Karakasdagi ancha itoatkor Rodriges hukumatiga qattiq shartlar qo’yish strategiyasini Gavanada o’zini o’zi e’lon qilgan maqsadlariga erishishning kaliti deb biladi.
Kuba o’tmishda og’ir kunlarni boshdan kechirdi, biroq hukumat AQShning mintaqaga harbiy aralashuvining so’nggi aktiga qarshi bo’lib qolmoqda.
Kuba prezidenti Migel Dias-Kanel Venesuelada halok bo‘lgan 32 nafar “jasur kubalik jangchilar” “imperator armiyasi kiyimidagi terrorchilarga qarshi kurashganliklari” uchun taqdirlanishini aytdi.
“Kuba qulashga tayyor”, deb javob qaytardi Tramp Air Force One.
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
Prezident 7 milliy dastur haqida e’lon qildi
Prezidentning bojxona xizmatiga oid farmoni qabul qilindi
-
Siyosat3 days ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Jamiyat4 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Mahalliy3 days ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
-
Jamiyat3 days ago
BYD CHAZOR UzPride – O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan maxsus taklif
-
Jamiyat3 days ago
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi!
-
Siyosat5 days ago
Saida Mirziyoyeva Pekinda Va I bilan muloqot o‘tkazdi
-
Siyosat4 days ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
-
Sport4 days ago
«Beradigan boshqa narsam qolmadi» — Messi Argentina terma jamoasidagi faoliyatini yakunladi