Jamiyat
Krossvord va aqliy o‘yinlar demensiyaning oldini olishi mumkinmi?
Demensiya bu – xotiraning qisman yo‘qolishi va aqliy qobiliyatning pasayishiga olib keladigan kasallik. Olimlarning fikricha, krossvord yechish, kitob yoki gazeta o‘qish, boshqa til o‘rganish kabi oddiy mashg‘ulotlar ham kognitiv zaiflashuvga qarshi foydali hisoblanadi. O‘z navbatida, turli onlayn platformalardagi aqliy o‘yinlarning inson miyasiga ta’siri bo‘yicha fikrlar bo‘lingan.
Mantiqan o‘ylab qarasak, sport zalida mushaklaringizga ishlasangiz, ular mustahkamlanadi va zaiflashishdan saqlanadi. Xuddi shunday aqliy mashqlar ham inson miyasining ish faoliyatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadimi? Aynan shu g‘oya oxirgi yigirma yil ichida ko‘plab miya mashqlarini taklif qiluvchi platformalar va ilovalarning paydo bo‘lishiga, shuningdek, son-sanoqsiz sudoku, krossvord va mantiqiy boshqotirma kitoblarining ommaviylashishiga sabab bo‘ldi. Shu bilan birga, ko‘plab olimlar ham kognitiv mashqlar odamni aqlliroq qilishi va hatto demensiya xavfini kamaytirishi mumkinligini o‘rganish bo‘yicha tadqiqotlar boshladi.
New York Times’ning yozishicha, bir qarashda oddiydek ko‘ringan g‘oya aslida ancha murakkab bo‘lib chiqqan. Bunda “miya mashqlari foydalimi?” degan savolga javob qaysi mashq turi bajarilayotgani va qanday foyda kutilayotganiga bog‘liq.
“Psixologlar kognitiv qobiliyatni yaxshilash mumkinmi, degan mazmunda o‘rganish olib borganlarida, odatda tafakkurning muayyan jihatini kuchaytirish uchun yaratilgan kompyuter o‘yinlaridan foydalanishadi. Ba’zi o‘yinlar odamga mahoratni oshirish yoki alohida belgilarni tanish strategiyalarini o‘rgatadi. Boshqalari esa asta-sekin tezlik va xatarlarni oshirib, miyani qiyinchilikka duchor qiladi”, deydi Klenson universiteti professori Lesli Ross.
Ayrim tadqiqot natijalariga ko‘ra, aqliy o‘yinlar o‘ynash odamlarning kognitiv qobiliyatlarini yaxshilashi mumkin. Bunda nafaqat mashq qilinayotgan vazifada, balki unga yaqin boshqa ishlarda ham bu samara beradi. Kanadaning G‘arbiy Ontario universiteti professori Adrian Ouenning ta’kidlashicha, bu «ajablanarli emas». Masalan, kimdir telefon raqamlarini yodlashni mashq qilsa, sanalarni eslab qolishi ham yaxshilanadi. Ammo bitta o‘yinni o‘ynash odamni umumiy fonda aqlliroq qilishi yoki butunlay boshqa vazifada muvaffaqiyatli bo‘lishiga yordam berishi bo‘yicha yetarli dalillar yo‘q.
“Siz skripka chalishni o‘rganishni istasaysiz. Mashq qilsangiz, skripkani yaxshiroq chala boshlaysiz. Ammo skripkani chalishni o‘rgansangiz, boshqa instrumentlarni ham yaxshi chalib ketasizmi? Javob aniq — yo‘q”, deydi Ouen.
Bir qator miya mashqlariga doir o‘yinlar ishlab chiqaruvchi kompaniyalar o‘yinlar kognitiv zaiflashuvni ham kechiktiradi, deb da’vo qilishadi, lekin bu boradagi tadqiqotlar juda kam. Shunday tadqiqotlarning biriga ko‘ra, sog‘lom keksa odamlarga qayta ishlash tezligini yaxshilashga mo‘ljallangan o‘yin berilgan. 10 yil o‘tib, bu odamlarda demensiya rivojlanish xavfi 29 foizga past bo‘lgan. Ikki xil boshqa o‘yin (xotira va muammo yechish mashqi) ham xavfni kamaytirgan, lekin natija o‘yin o‘ynamaganlarga qaraganda sezilarli darajada yaxshi bo‘lmagan. Mutaxassislar ushbu tadqiqotlarga tayanib, aqliy o‘yinlarda miya faoliyatini yaxshilash istiqboli borligini aytishadi, ammo buni isbotlash uchun qo‘shimcha klinik sinovlar talab etiladi.
Miyani oddiy mashg‘ulotlar bilan “himoya qilish”
Krossvord yechish, stol tennisiga o‘xshash o‘yinlar o‘ynash, kitob yoki gazeta o‘qish, boshqa til o‘rganish kabi oddiy mashg‘ulotlar ham kognitiv zaiflashuvga qarshi foydali bo‘lishi mumkin.
Ba’zi tadqiqotlar odam qanchalik ko‘p “aqliy mashqlar” qilsa, shunchalik demensiyaga chalinish xavfi kamayishini yoki tashxis qo‘yilish vaqti kechikishini ko‘rsatgan. Masalan, bitta tadqiqotda demensiya rivojlangan odamlar ichida muntazam krossvord yechganlarning xotira pasayishi ikki yilga kechikkan.
“Biror ish aqlni ishlatishga majbur qilsa, bu odatda miya uchun foydali”, deydi doktor Ros. Uning qo‘shimcha qilishicha, bunday tadqiqotlar randomizatsiyalangan klinik sinovlar emas, ya’ni aniq sabab-oqibatni isbotlovchi eng ishonchli uslubda amalga oshirilmagan.
“Kognitiv zaxira” nazariyasi
Nima uchun aqliy o‘yinlar yoki krossvordlar miyaga yordam berishi mumkin, deb so‘ralganda, mutaxassislar “kognitiv zaxira” nazariyasini eslatishadi. Mazkur nazariyaga ko‘ra, inson qanchalik ko‘p “aqliy mushak” to‘plagan bo‘lsa, demensiyaga shunchalik chidamli bo‘ladi, deydi Stoni Bruk universiteti neyrologiya kafedrasi rahbari doktor Jo Verges.
“Bu mashg‘ulotlar demensiyani keltirib chiqaradigan miya shikastlanishini to‘xtatmaydi. Ammo kimdadir Alsgeymer kasalligi rivojlansa, kognitiv zaxira belgilarini yashirishi va ularning paydo bo‘lishini bir necha yilga kechiktirishi mumkin”, deydi Verges.
Bu nazariyani ko‘proq o‘qigan odamlarda demensiya xavfi pastroq bo‘lishini ko‘rsatgan tadqiqotlar qo‘llab-quvvatlaydi, deydi Nyu Yorkdagi Maunt Saynay tadqiqot markazi direktori o‘rinbosari doktor Samuel Gendi. Shunga o‘xshash natijalar aqliy jihatdan qiyin kasblarda ishlagan odamlar bilan ham kuzatilgan.
Ammo kognitiv zaxirani bevosita o‘lchashning iloji yo‘q, deydi doktor Ouen. Shu sababli, miya mashqlari uni kuchaytiradi yoki yo‘q, aniq aytish qiyin.
Mutaxassislarning xulosa qilishicha, jismoniy mashqlar yoki ijtimoiy faol bo‘lishning foydaliligi kabi aqliy mashg‘ulotlar ham kognitiv pasayishga qarshi foyda berishi mumkin va buning salbiy tomoni yo‘q. Lekin maxsus yaratilgan miya mashqi o‘yinlariga kelganda, ularning fikri bo‘lingan. Ayrimlar buni tizimli “aqliy mashg‘ulot” sifatida baholab, pul to‘lashga arziydi, deb hisoblashadi. Boshqalar esa bu da’volar ilmiy jihatdan isbotlanmaganini aytib, odamlarga pulini tejashni maslahat berishadi. Doktor Gendi turli platformalar haqidagi aqliy o‘yinlarga nisbatan quyidagicha fikr bildirgan: “Zarari bo‘lmaydi, lekin foyda berishiga ham kafolat yo‘q”.
Prezident Shavkat Mirziyoyev mahalla bankirlari ish tizimi tubdan o‘zgarishini ma’lum qildi. Endi bir bankirga ko‘pi bilan uchta mahalla biriktirilib, biznes faolligi, yangi ish o‘rinlari va aholi daromadini oshirish bo‘yicha KPI belgilanadi. Shuningdek, banklarga har bir mahallaning “o‘sish nuqtasi”ni aniqlash va daromadli loyihalarni ko‘paytirishni buyurdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.
Yig‘ilishda mahalla bankirlarining ish uslubi ham tubdan o‘zgarishi belgilandi. Ta’kidlanishicha, joylarda yaxshi tajribalar bor. Masalan, Angor tumani Yangiobod mahallasidagi 2 kilometr zovur usti yopilib, 110 ta servis obekti ishga tushirildi. Natijada mahalla atrofida yashaydigan 1 ming 225 nafar odam ishli va daromadli bo‘ldi.
Arnasoy tumanidagi Baxtli mahallasining bankiri 20 ta xonadonga 50 million so‘mdan kredit ajratib, mehmon uylarini ishga tushirdi. Har bir xonadon bir mavsumda 100 million so‘mgacha daromad olmoqda. Ish yurishib ketgani uchun yana 80 ta oila shunday mehmon uylari tashkil qilishga kirishdi.
Endi banklar har bir mahallaning “o‘sish nuqtasi”ni aniqlab, tashabbuskorlarni topishi va daromadli loyihalarni ko‘paytirishi zarur. Bundan buyon bitta mahalla bankiriga ko‘pi bilan uchta mahalla biriktiriladi.
Ikki haftada tashabbuskor, zamonaviy fikrlaydigan oliygoh bitiruvchilari va yosh mutaxassislar orasidan 400 nafar yangi mahalla bankiri tanlab olinadi. Ular bir oy davomida namunali mahallalarga olib borilib, tajriba o‘rganadi.
Joriy yil oilaviy tadbirkorlik loyihalari uchun qo‘shimcha 2 trillion so‘m imtiyozli resurs berildi. “Og‘ir” mahallalar uchun kredit stavkasi 17,5 foizdan 12 foizga tushirildi.
Endi mahalla bankirlari o‘zi topgan loyihasi uchun ushbu resursdan foydalanishi mumkin bo‘ladi. Bu tizimni 1 avgustdan amaliyotga joriy etish vazifasi qo‘yildi.
Mahalla bankirlariga biznes faollikni oshirish, tadbirkorlik, ish o‘rni va aholi daromadini ko‘paytirish bo‘yicha KPI belgilanadi. Tuman va shahar hokimlari mahalla raislari bilan birga har bir mahalla bankiriga yil yakunigacha aniq buyurtma shakllantirib beradi.
Davlat banklari bu yil 100 tadan mahallani ixtisoslashtirish tashabbusi bilan chiqqan. O‘tgan yili 9 ta davlat banki ishtirokida mahallalarda agrosanoatni rivojlantirish uchun “Agrostar” kompaniyalari tashkil qilingan edi.
Endi banklar mahallani ixtisoslashtirish bilan cheklanib qolmasdan, “Agrostar”larni jalb qilgan holda “yetishtirish – qayta ishlash – saqlash – qadoqlash – sotish” zanjirini yaratadi. Bir oyda dastur qilib, 1 mingta mahallada ish boshlash topshirildi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev mahalla raislariga yangi vakolatlar berilishini ma’lum qildi. Endi ular hududda xususiy bog‘cha, maktab, klinika va sport inshootlari qurish uchun yerlarni auksionga chiqarish, shuningdek, “mahalla yettiligi” ishini muvofiqlashtirish huquqiga ega bo‘ladi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.
Mahallalarda soliq tushumlari, jinoyatchilikni jilovlash va aholi muammolarini hal etish bo‘yicha mas’ullarga savollar qo‘yildi. Davlat rahbari mahalla odamlar uchun chinakam “ishonch, tayanch va imkoniyatlar markazi” bo‘lishi zarurligini ta’kidladi.
Yangi Quva mahallasi misolida aholini ish bilan ta’minlash va daromadini oshirish bo‘yicha yangi tartib ko‘rsatib o‘tildi. Ushbu mahallada 51 nafar ishsiz fuqaro bor, ularning 4 nafari agrotexnikumni bitirgan va xonadonida 10 sotixdan tomorqasi mavjud.
Mahalla raisi tomorqada gul ko‘chatiga ixtisoslashgan yengil konstruksiyali issiqxona qurish uchun mahalla bankiriga buyurtma beradi. Qolgan ishsiz aholi bo‘yicha ham mahalla raisi kim tadbirkor bo‘lmoqchi, qaysi oila daromadini oshirmoqchi, kimga kredit, uskuna yoki yer kerakligini aniqlab, bankirga aniq vazifa qo‘yadi.
Yangi Quva mahallasida bog‘cha yetishmasligi sabab 50 nafar bola qo‘shni mahallaga qatnayapti, hududda esa 70 sotix bo‘sh yer bor. Shu munosabat mahallalarda xususiy bog‘cha, maktab, klinika va sport inshootlari qurish uchun yerni auksionga chiqarish vakolati ham mahalla raisiga beriladi.
Davlat rahbari mahalla raisi ijtimoiy muammolarni hal qilish, tozalikni ta’minlash va daromadni ko‘paytirishga xizmat qiladigan loyihalarda tashabbuskor bo‘lishi zarurligini ta’kidladi.
Bunday loyihalar uchun “mahalla yettiligi”ga 10 million so‘mdan grant ajratiladi. Agar 8 ming 992 ta mahallaning har birida bittadan shunday loyiha amalga oshirilsa, hududlardagi muhit sezilarli o‘zgaradi. Ushbu maqsadlar uchun jami 240 milliard so‘m resurs shakllantiriladi.
Mahalla raisi o‘z hududining haqiqiy boshqaruvchisi bo‘lishi shart. Buning uchun u hokim yordamchisi, xotin-qizlar faoli, yoshlar yetakchisi, ijtimoiy xodim, profilaktika inspektori, soliqchi va mahalla bankirining haftalik hamda oylik ish rejasini tasdiqlab beradi. Rais “yettilik” a’zolariga aniq vazifa qo‘yib, ulardan so‘rov qilib boradi.
Shuningdek, “yettilik” faoliyatini metodik qo‘llab-quvvatlash va hududdagi muammolarga ilmiy yondashish uchun Mahallani rivojlantirish milliy instituti tashkil etiladi. U “yettilik”ni o‘qitadi, mahallalardagi dolzarb masalalarga ilmiy yechimlar ishlab chiqadi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida o‘tgan yig‘ilishda mahallalar faoliyati keskin tanqid qilinib, ayrim hududlarda aholini ish bilan ta’minlash va kichik loyihalarni amalga oshirishdagi sustkashliklar ko‘rsatib o‘tildi. Yil boshidan 152 nafar rahbar lavozimidan ozod etilgani, 700 nafariga intizomiy chora ko‘rilgani ma’lum qilindi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.
Davlat rahbari bu yil infratuzilmani yaxshilash, odamlar va tadbirkorlar uchun sharoit yaratish maqsadida tumanlarga o‘rtacha 250 milliard so‘mdan, mahallalarga esa 5,5 milliard so‘mdan mablag‘ berilganini ta’kidladi.
“Lo‘nda aytganda, hududdagi masalalarni hal qilish uchun hokimda ham, mahalla raisida ham, umuman, “yettilik”ning har bir vakilida resurs va vakolat bor. Yetishmayotgan jihat – mas’uliyat va tashabbuskorlik”, dedi prezident.
Tahlillar ayrim mahallalarda muammolar vaqtida hal etilmayotganini ko‘rsatgan. “Tashabbusli budjet” dasturi doirasida joriy yil 7,5 trillion so‘m ajratilgan bo‘lsa-da, 2 ming 136 ta mahallada birorta loyiha g‘olib chiqmagan. Davlat rahbari mahalladagi hamjihatlik, daxldorlik va tashabbuskorlik aynan shunday amaliy natijalar bilan o‘lchanishini ta’kidladi.
Yig‘ilishda mahallalarda kichik loyihalarni ko‘paytirish va aholini ishli qilish masalalari tanqidiy tahlil qilindi. So‘nggi olti oyda banklar tomonidan kichik loyihalar uchun 18,5 trillion so‘m resurs ajratildi.
Mazkur mablag‘lar hisobidan 110 mingta mikroloyiha amalga oshirilib, 259 ming odam ishli bo‘ldi. Lekin 47 ta mahallada bor-yo‘g‘i 2 tadan mikroloyiha ishga tushirilgan.
Ayrim tumanlarda amalga oshirilayotgan loyihalarda kambag‘al oilalar ishtiroki 15 foizga ham yetmayapti. Qorao‘zak, Marhamat, Mirishkor, Nurobod va Termiz tumanlari misolida bu boradagi sustkashliklar ko‘rsatib o‘tildi.
Achinarlisi, 960 ta kambag‘al oila yashaydigan 32 ta mahallada birorta ham ehtiyojmand odam doimiy ishga joylashtirilmagan. 883 ta mahallada esa bankirlar xonadonbay yurib, loyiha qilmagan, tadbirkorlar bilan uchrashmagan.
Shuning uchun yil boshidan mahallada ishni to‘g‘ri tashkil qilmagan 152 nafar rahbar ishdan olindi, yana 700 nafariga intizomiy chora ko‘rildi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev mahallalar moliyaviy mustaqilligini oshirishga qaratilgan yangi choralarni e’lon qildi. Ularga qo‘shimcha soliq tushumlari va boshqa manbalar hisobidan bu yil 1,6 trillion so‘m, kelasi yildan esa 2 trillion so‘mgacha mablag‘ qoldirilishi rejalashtirilmoqda.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.
Mahallalar budjetini mustahkamlash bo‘yicha yangi tashabbuslar ilgari surildi. Joriy yil mahallalar budjetiga 600 milliard so‘m mablag‘ qolishi reja qilingan edi.
Iyun oyidagi Prezident farmoni bilan mahallada qoladigan yer va mol-mulk solig‘ining ulushi 10 foizdan 15 foizga oshirildi. Sanitariya qoidalarini buzganlik va noqonuniy qurilish uchun jarimalarning 10 foizi mahallaga tushadigan bo‘ldi.
Shuningdek, 5 ming kvadrat metrgacha bo‘sh binolarni mahallaning o‘zi sotuvga chiqarishiga ruxsat berildi. Buning hisobidan mahallalar budjetiga yana 405 milliard so‘m tushadi.
Endi mahalladagi noturar obektlardan tushgan yer va mulk solig‘ining 5 foizi ham mahallaning o‘ziga beriladi. Bu orqali mahallalar ixtiyorida yiliga yana 400 milliard so‘m mablag‘ qoladi.
Yil davomida eng ko‘p tadbirkorlarni ro‘yxatga olgan, eng ko‘p yangi ish o‘rni yaratgan, tushum darajasi eng yuqori bo‘lgan va eng ko‘p qo‘shimcha soliq bazasi topgan 200 ta mahallaga 2 milliard so‘mdan mukofot beriladi.
Umuman, yangi tashabbuslar hisobiga mahallalar budjetiga tushum bu yil 1 trillion 600 milliard so‘mga, kelasi yildan esa 2 trillion so‘mga yetadi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev mahallalarda obodonlashtirish ishlarini umummilliy harakatga aylantirish va eng namunali mahallalarni soliq imtiyozlari bilan rag‘batlantirishni taklif etdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.
Ta’kidlanishicha, har bir viloyat hokimi, uning o‘rinbosarlari va viloyat tashkilotlari rahbarlari bittadan tumanni, tumanlardagi mas’ullar esa bittadan mahallani olib, bir oy davomida ozodalik va obodonlashtirish bo‘yicha keng ko‘lamli ishlarni tashkil etadi.
Mahallada obodonchilik ishlarini tashkil etish bo‘yicha Bosh vazir boshchiligida respublika shtabi tuziladi. Hududiy shtablarga hokimlar rahbarlik qiladi. Bu ishlar bir oylik aksiya emas, balki yil bo‘yi ishlaydigan umummilliy harakatga aylantirilishi zarurligi ta’kidlandi.
Mehnatga yarasha rag‘bat bo‘lishi kerakligi ta’kidlandi. Shu bois, yil yakuni bilan ko‘p qavatli uylardagi “Eng orasta xonadon”, mahalladagi “Eng fayzli hovli”, hududdagi “Eng obod ko‘cha”, tuman va viloyatdagi “Eng namunali mahalla” nominatsiyalari joriy etiladi.
Tanlov g‘oliblari bo‘lgan ko‘p qavatli uylardagi kvartiralar uchun mol-mulk solig‘idan, hovli-joylar uchun esa yer solig‘idan imtiyoz beriladi.
Yaxshi tajriba yaratgan “mahalla yettiligi” mukofotlanadi, ularning ish uslubi boshqa hududlarga namuna qilib ko‘rsatiladi. Mahallalardagi ilg‘or tajribalarni keng yoritish zarurligi ham qayd etildi.
Hududlarda temir yo‘l atrofini obodonlashtirish ishlari boshlangan. Birgina Toshkent – Xiva yo‘nalishidagi temir yo‘l bo‘yida 285 ta mahalla bor, ushbu yo‘nalish 45 ta tumandan o‘tadi.
Qolgan viloyat hokimlariga ham bir haftada hududidan o‘tgan magistral yo‘llar va temir yo‘l bo‘ylari, ular atrofidagi uy-joy va tijorat obektlarini to‘liq xatlovdan o‘tkazish vazifasi qo‘yildi.
Ikki haftada ushbu hududlarni namunali qiyofaga keltirish bo‘yicha katta dastur ishlab chiqib, amaliy natijaga erishish topshirildi.
“Mahalla – xalqqa eng yaqin boshqaruv bo‘g‘ini. Odamlarning kundalik masalalari shu yerning o‘zida, ortiqcha ovoragarchiliksiz hal bo‘lishi kerak”, dedi prezident.
Hozir “yettilik” orqali 100 ga yaqin xizmat ko‘rsatilmoqda. Endi barcha davlat xizmatlari bosqichma-bosqich mahallaga tushiriladi.
Namangan viloyatiga tashrif chog‘ida Norin tumanidagi Yangi Namangan mahallasi misolida samarali tajriba yo‘lga qo‘yilgan. Bu yerda Axborot va xizmat markazi tashkil etilib, 8 ta olis mahalla aholisi uchun bir joyda 980 ta davlat xizmati ko‘rsatilmoqda.
Xovos tumanidagi Qahramon mahallasida ham Vengriyaning “aqlli qishloq” tajribasi asosida shunday markaz tashkil etilmoqda.
Yil yakunigacha Norin va Xovos tajribalarini Qo‘ng‘irot, Konimex, Boysun, Qamashi, Qo‘shrabot, Tuproqqal’a, G‘ijduvon, Forish, Beshariq, Jalaquduq va Ohangaron tumanlarida joriy etish topshirildi. Urganch shahridagi Olimpiya mahallasida yo‘lga qo‘yilgan “aqlli mahalla” tajribasi esa har bir viloyatning 10 tadan mahallasida tatbiq qilinadi.
Prezident banklarga har bir mahallada daromadli loyihalarni ko‘paytirishni buyurdi
Mahalla raisiga bog‘cha va maktab qurish uchun yerni auksionga chiqarish vakolati beriladi
Mahallada ishni to‘g‘ri tashkil qilmagan 152 nafar rahbar ishdan olindi
-
Jamiyat5 days agoBektemir tumanida «zakladchik»lar qo‘lga olindi
-
Dunyodan5 days ago
Frantsiyada ko’pchilik qo’rqqan narsa yuz berdi.
-
Siyosat3 days ago
Prezident Shavkat Mirziyoyev Qatar amiriga ta’ziya bildirdi
-
Sport5 days agoAngliya Norvegiyani turnirdan chiqarib yubordi
-
Jamiyat4 days agoToshkent metrosiga yana 3 ta zamonaviy poyezd qo‘shildi
-
Sport4 days agoInfantino yana JCh ishtirokchilari sonini oshirish g‘oyasi haqida gapirdi
-
Jamiyat4 days agoEnergetika tizimidagi ayrim rahbarlar ishdan olindi
-
Dunyodan5 days ago
NATO 2026-yilda Ukrainaga 70 milliard yevro miqdorida yordam ajratmoqchi