Jamiyat
«Ko‘cha bolasi» bo‘lishni istagan o‘quvchilardan iborat «to‘da»ga chek qo‘yildi
Buxoro viloyati IIB axborot xizmati rahbari Ulug‘bek Shukurlayevning «Xabar.uz»ga ma’lum qilishicha, sport bilan shug‘ullanuvchi bir guruh buxorolik voyaga yetmaganlarning jinoiy harakatlariga chek qo‘yilib, «uyushgan to‘da» faoliyati tugatildi.
Buxoro shahrida voyaga yetmagan yoshlar ishtirokidagi uyushgan jinoiy guruh faoliyatiga chek qo‘yildi. Huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan olib borilgan tezkor-qidiruv tadbirlari davomida ijtimoiy tarmoqlardagi tortishuv ortidan kelib chiqqan navbatdagi «ko‘cha janjali»ning ortida jiddiy muammolar yashiringani ma’lum bo‘ldi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, mojaro avval Instagram ijtimoiy tarmog‘ida boshlangan. Gap-so‘z bir qiz bola sabab chiqqan. Buxoro tumanidagi maktab o‘quvchisi bo‘lgan yigit bilan yozishmalar atrofida boshlangan bahsga Buxoro shahridagi 36-umumiy o‘rta ta’lim maktab o‘quvchilari ham aralashgan. Oddiy internet tortishuvi asta-sekin haqorat, tahdid va «razbor» chaqiriqlariga aylanib ketgan.
Tomonlar masalani «ko‘chada hal qilish»ga kelishib olishgan.
Uchrashuv uchun esa Buxoroning eng gavjum va turistlar qatnovi yuqori bo‘lgan hududlaridan biri – eski shahar atrofidagi Samarqand ko‘chasi tanlangan.
Kechki payt belgilangan joyga kelgan jabrlanuvchilarni 10-15 nafardan iborat uyushgan yoshlar guruhi qarshi olgan. Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, janjal oldindan rejalashtirilgan bo‘lishi mumkin. Guruh a’zolari jabrlanuvchilarni shafqatsizlarcha kaltaklashgan. Ular boshqaruvidagi oq rangli Nexia avtomashinasiga ham jiddiy zarar yetkazilgan.
Eng tashvishlisi, ayrim gumonlanuvchilar o‘zlari bilan sovuq qurol olib kelgani va janjal vaqtida undan foydalanganidir.
Natijada jabrlanuvchilar tan jarohati olgan.
Voqeadan so‘ng gumonlanuvchilar hodisa joyidan yashiringan. Biroq, Buxoro viloyati IIB tezkor xodimlari tomonidan ular qisqa vaqt ichida aniqlanib, qo‘lga olingan.
Tergov jarayonida ushbu janjalga aloqador bir nechta ta’lim muassasalari nomi tilga olingan. Buxoro shahridagi 3 ta maktab va Buxoro tumanidagi 1 ta maktab o‘quvchilari mojaroda ishtirok etgani aytilmoqda. Ular orasida oliy ta’lim muassasasi talabalari ham bo‘lgan. Ayrim talabalarning hujjatsiz holda avtomashina boshqarib kelgani ham aniqlangan.
Huquq-tartibot idoralari xodimlari janjalni zudlik bilan to‘xtatib, ishtirokchilarning ota-onalarini ham tergovga chaqirgan.
Mazkur urush-janjalda shaxsan ishtirok etganlarning shaxsiga aniqlik kiritilganda, holatga Buxoro tumanidagi 39-son umumiy o‘rta ta’lim maktabi, Buxoro shahridagi 36-, 15- hamda 10- sonli umumiy o‘rta ta’lim maktabi o‘quvchilari ishtirok etgani aniqlangan.
Voqeadan keyin Buxoro shahar prokuraturasi tomonidan Buxoro viloyati maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasi boshlig‘i nomiga jinoyatga aloqador maktablarda xizmat tekshiruvi o‘tkazish to‘g‘risida taqdimnoma kiritilgan. Va shu asosda 4 ta maktabda ham o‘rganuv o‘tkazilgan.
Boshqarma mas’ul xodimining bildirishicha, o‘rganuvlar davomida janjal ishtirokchilarining aksariyati darslarda muntazam qatnashib kelgan. O‘sha kuni ham ularning barchasi mashg‘ulotlarda ishtirok etgani qayd etilgan.
Bundan tashqari, mazkur umumiy o‘rta ta’lim maktablari mas’ullari tomonidan o‘z vaqtida huquqbuzarlikka qarshi kurash, jinoyatchilikning oldini olish borasida yetarli tadbirlar tashkil etilmagani, manzilli chora-tadbirlar belgilanmagani natijasida maktab o‘quvchilari ishtirokidagi bu kabi noxush holatlar sodir etilishiga yo‘l qo‘yilgani ta’kidlandi.
Xususan, o‘rganuvlar Buxoro shahridagi 36-maktab faoliyatida jiddiy kamchiliklar mavjudligini ko‘rsatgan.
— Bu ko‘ngilsiz voqea darsdan keyin sodir bo‘lgan. O‘quvchilarning darslarga qatnashuvida muammo bo‘lmagan. Lekin, 36-maktab ma’muriyatida jiddiy xatolar bor. Maktab ish rejasi tasdiqlanmagan. Dars jadvali ham tartibli yuritilmagan, — dedi boshqarma mas’uli.
Hozirda gumonlanuvchilarga nisbatan O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 277-moddasi 3-qismi «a» bandi, ya’ni bir guruh shaxslar tomonidan bezorilik sodir etish holati bo‘yicha jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Tergov harakatlari davom etmoqda.
Ichki ishlar organlari, shuningdek, mazkur guruh harakatlaridan jabrlangan boshqa fuqarolar bo‘lsa, murojaat qilishlarini so‘ragan.
Tergov jarayonida ota-onalarning pushaymonliklari ham jamoatchilik e’tiborini tortdi.
— Farzandimning tarbiyasiga yetarlicha e’tibor bermaganim uchun pushaymonman. O‘g‘limga ortiqcha ishonib, uni nazorat qilmabman, — deydi gumonlanuvchilardan birining onasi.
Mazkur jinoyatning asosiy tashabbuskorlari sifatida 2009-yilda tug‘ilgan H.S. va T.M. tilga olinmoqda.
Gumonlanuvchilardan biri H.S. tergovda qilgan ishidan pushaymon ekanini aytgan:
— Xalqqa zarar yetkazdik. Labi Hovuzda, ko‘chada janjal qildik. O‘sha payt turistlar ham o‘tib ketayotgandi. Qo‘rqib ketishdi. «Ko‘cha bolasi» bo‘lishni havas qilgandik. Lekin, hozir qilgan ishimdan pushaymonman.
Mutaxassislarning fikricha, mazkur voqea faqat oddiy yoshlar janjali emas. Bu — ijtimoiy tarmoqlarda shakllanayotgan «ko‘cha romantikasi», nazoratsiz internet muhiti, voyaga yetmaganlar orasidagi soxta obro‘ uchun kurash va ta’lim-tarbiya tizimidagi bo‘shliqlarning bir nuqtada to‘qnashgan xavfli signalidir.
Buxoroning tarixiy markazida, sayyohlar ko‘z o‘ngida sodir bo‘lgan bu kabi voqealar, nafaqat, jamoat xavfsizligiga hamda shaharning nufuziga ham jiddiy soya tashlamoqda.
Mazkur holat sodir bo‘lishiga yo‘l qo‘ygan mansabdor shaxslar va mas’ullar xatti-harakati yuzasidan Buxoro shahar prokuraturasi tomonidan tergovga qadar tekshiruv harakatlari olib borilmoqda.
Mavzuga qaytamiz.
Laylo Hayitova
Milliy gvardiya xodimlari Bo‘zsuv kanalida oqib ketayotgan ayolni ko‘rib qolgan. Xizmatchilardan biri uning hayotini saqlab qolish maqsadida suvga tushgan. Biroq kuchli oqim tufayli ayol ham, uni qutqarishga uringan 21 yoshli xodim ham halok bo‘lgan.
Toshkent shahrida cho‘kayotgan ayol hamda uni qutqarmoqchi bo‘lgan Milliy gvardiya xodimi halok bo‘ldi. Bu haqda Millar dasturida xabar berildi.
Ma’lum qilinishicha, bir ayol Xotira xiyoboni yaqinida Bo‘zsuv kanaliga o‘zini tashlagan. Uning suvda oqib ketayotganini Milliy gvardiyaning Toshkent shahar boshqarmasi harbiy xizmatchilari ko‘rib qolgan. Xizmatchilardan biri ayolning hayotini saqlab qolish maqsadida darhol suvga tushgan.
Biroq kanaldagi kuchli oqim tufayli ayol ham, Milliy gvardiya xodimi ham suvga cho‘kib, halok bo‘lgan. Xabarda halok bo‘lgan xodim 2005 yilda tug‘ilgani, yaqin kunlarda uning to‘yi o‘tkazilishi rejalashtirilgani aytilgan.
Ayolning jasadi voqea sodir bo‘lgan kuni topilib, yaqinlariga topshirilgan. Harbiy xizmatchining jasadi ham qutqaruv xizmatlari tomonidan olib borilgan qidiruv ishlari natijasida topilgan.
Avvalroq Chirchiqda Bo‘zsuv kanaliga tushib ketgan fuqaro qutqarib qolingandi.
Rossiyaning Vladivostok shahrida mablag‘siz va boshpanasiz og‘ir ahvolda qolgan o‘zbekistonlik ayol hamda uning voyaga yetmagan farzandi O‘zbekiston Bosh konsulxonasi ko‘magida vatanga qaytarildi. Oilaning yo‘l xarajatlari Migratsiya agentligi huzuridagi jamg‘arma mablag‘lari hisobidan qoplandi.
«Dunyo» axborot agentligi ma’lum qilishicha, Vladivostok shahridagi O‘zbekiston Bosh konsulxonasiga ushbu hududda vaqtincha yashab kelayotgan vatandosh M.R. murojaat qilib, 2023 yilda tug‘ilgan farzandi bilan birga og‘ir ijtimoiy va moliyaviy ahvolga tushib qolganini ma’lum qilgan.
Aniqlanishicha, fuqaro 2025 yilda turmush o‘rtog‘ining yoniga Rossiyaning Primore o‘lkasiga kelgan. Biroq joriy yil iyun oyida uning turmush o‘rtog‘i noqonuniy mehnat faoliyati bilan shug‘ullangani uchun huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan ushlanib, sud qarori asosida O‘zbekistonga deportatsiya qilingan.
Shundan so‘ng, oila boshlig‘isiz qolgan ayolning topayotgan daromadi ijara uyi, oziq-ovqat va yosh farzandining kundalik ehtiyojlarini qoplashga yetmay qolgan. Natijada oila og‘ir moliyaviy ahvolga tushgan.
Vaziyatni o‘rgangan O‘zbekiston Bosh konsulxonasi xodimlari tezkor choralar ko‘rdi. Migratsiya agentligi huzuridagi jamg‘arma mablag‘lari hisobidan ona va farzandi uchun «Vladivostok–Toshkent» yo‘nalishi bo‘yicha bepul aviachiptalar rasmiylashtirildi.
Shundan so‘ng, vatandoshlar Bosh konsulxona xodimlari kuzatuvida Vladivostok xalqaro aeroportidan O‘zbekistonga sog‘-omon jo‘natildi.
Tashqi ishlar vazirligi tizimidagi diplomatik vakolatxonalar xorijda og‘ir vaziyatga tushib qolgan O‘zbekiston fuqarolariga huquqiy, tashkiliy va amaliy yordam ko‘rsatish ishlarini izchil davom ettirayotganini ta’kidladi.
Kun.uz 9 yoshli qiz yillar davomida o‘gay otasi tomonidan jinsiy zo‘ravonlikka uchragani haqida material e’lon qilgan edi. Jabrlanuvchining onasi tahririyatga murojaatida qiziga tergovda bosim bo‘lgani, «ukalaring ko‘chada qoladi» degan gaplar bilan qo‘rqitilganini aytgan. O‘gay ota «Inson» ijtimoiy xizmatlar markazi xodimi bo‘lgan.
Sud hukmiga ko‘ra, voqea sodir bo‘lgan paytda «Inson» ijtimoiy xizmatlar markazida ishlagan A.A. Jinoyat kodeksining 167-moddasi 2-qismi «v», «g» bandlari hamda 119-moddasi 4-qismi (jinsiy ehtiyojni zo‘rlik ishlatib g‘ayritabiiy usulda qondirish)da nazarda tutilgan jinoyatlarni sodir etganlikda aybli deb topildi. Unga 14 yil 5 oy muddatga ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlandi.
Shuningdek, mahkum davlat idoralarida mansabdorlik va moddiy javobgarlik bilan bog‘liq lavozimlarda ishlash huquqidan ham mahrum etildi. U jazoni umumiy tartibli koloniyada o‘taydi.
Eslatib o‘tamiz, Kun.uz’ga murojaat qilgan jabrlanuvchining onasi qizi nafaqat yillar davomida jinsiy zo‘ravonlik qurboni bo‘lganini, balki tergov jarayonida ham unga ruhiy bosim o‘tkazilganini iddao qilgan edi. Tergovda qizaloqqa «ukalaring ko‘chada qoladi» degan mazmunda gaplar aytilgan. Ona bu holat bolaning ruhiy ahvoliga salbiy ta’sir ko‘rsatganini bildirgan va ish yuzasidan xolis tergov o‘tkazilishini so‘ragan edi.
Ishning jamoatchilik muhokamasiga sabab bo‘lgan jihatlardan biri – sudlangan shaxs «Inson» ijtimoiy xizmatlar markazida faoliyat yuritgan. «Inson» markazlari aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlari, jumladan, bolalar, ayollar, keksalar va nogironligi bo‘lgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatuvchi davlat tashkiloti hisoblanadi.
Oliy sud axborot xizmatiga ko‘ra, birinchi instansiya sudi hukmi ustidan taraflar qonunda belgilangan tartib va muddatlarda Toshkent viloyati sudining jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’atiga apellyatsiya tartibida shikoyat berish huquqiga ega.
Toshkent va Samarqand shaharlarida xizmat o‘tayotgan harbiy xizmatchilarga turar joyni ijaraga olganlik uchun to‘lanadigan har oylik pul kompensatsiyasi 25 foizga oshiriladi. Bu o‘zgarish Vazirlar Mahkamasining yangi qarori bilan tasdiqlandi.
Vazirlar Mahkamasining 2026 yil 7 iyuldagi 369-son qarori bilan 2005 yil 25 iyulda qabul qilingan 169-sonli qarorga tegishli o‘zgartirishlar kiritildi.
Yangi tartibga muvofiq, Toshkent va Samarqand shaharlarida xizmat qilayotgan harbiy xizmatchilarga turar joyni ijaraga olganlik (ijarada turganlik) uchun davlat tomonidan to‘lanadigan har oylik pul kompensatsiyasi miqdori 25 foizga ko‘paytiriladi.
Mazkur qaror harbiy xizmatchilarning uy-joy bilan bog‘liq xarajatlarini qisman qoplash, ularning ijtimoiy himoyasini kuchaytirish hamda xizmat o‘tayotgan hududlarda yashash sharoitlarini yaxshilashga qaratilgan.
Hukumat qarorida belgilangan o‘zgarishlar Toshkent va Samarqand shaharlarida uy-joy ijarasi narxlari yuqoriligi hisobga olingan holda qabul qilingan bo‘lib, kompensatsiya miqdorining oshirilishi harbiy xizmatchilarning ijara xarajatlarini yengillashtirishi kutilmoqda.
Yaqinda Yevropani qamrab olgan rekord darajadagi issiqdan so‘ng, Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) yozning eng xavfli kunlari hali oldinda bo‘lishi mumkinligidan ogohlantirmoqda.
Bu hafta Portugaliya va Ispaniya janubida harorat 43 darajaga yetishi kutilmoqda. Fransiya va Benilyuks mamlakatlarida yangi issiqlik to‘lqini kutilmoqda, Markaziy Osiyoning bir qator hududlarida esa termometrlar 40 darajadan yuqoriga ko‘tarilmoqda, deb xabar berdi JSST.
Shu munosabat bilan JSST Yevropa bo‘yicha mintaqaviy direktori Xans Klyuge mamlakatlar, shuningdek, Yevropa komissiyasi va fuqarolik jamiyati tashkilotlari vakillari ishtirokida favqulodda yig‘ilish o‘tkazdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, mamlakatlar haddan tashqari issiqlikni shunchaki ob-havo hodisasi emas, balki jamoat salomatligiga jiddiy tahdid sifatida ko‘rmoqda.
JSST ta’kidlashicha, haddan tashqari issiqlikka qarshi milliy harakatlar rejalari allaqachon mavjud bo‘lgan mamlakatlar zarur xizmatlarni tezroq tashkil etish va aholini yaxshiroq himoya qilish imkoniyatiga ega bo‘ldi.
Shunday qilib, Italiyaning 45 ta shahrida o‘limni kuzatish tizimi mavjud bo‘lib, u deyarli real vaqt rejimida jazirama oqibatlarini baholash imkonini beradi. Ispaniyada hokimiyat ommaviy axborot vositalari bilan birgalikda aholini sog‘liq uchun xavf-xatarlar haqida xabardor qilish tizimini takomillashtirmoqda. Avstriya milliy harakatlar rejasini yangiladi va ishchilarni issiqdan himoya qilish bo‘yicha qo‘shimcha choralarni joriy etdi, Fransiyada esa idoralararo muvofiqlashtirish sog‘liqni saqlash tizimiga yuklamani kamaytirishga imkon berdi. Shimoliy Makedoniyada Qizil Xoch bilan birgalikda doimiy uy-joyi bo‘lmagan odamlarga yordam ko‘rsatilmoqda.
«Bu misollar muhim, chunki bu tajribani takrorlash mumkin. Kerakli vositalar mavjud. Dalillar bazasi ishonchli. Rejalar inqirozdan oldin ishlab chiqilgan va tekshirilganda, ular odamlarning hayotini saqlab qoladi», deb ta’kidladi Klyuge.
Shu bilan birga, JSST Yevropa va Markaziy Osiyoning 53 davlatidan iborat tashkilotning Yevropa mintaqasidagi davlatlarning yarmidan kamrog‘ida haddan tashqari issiqlikka qarshi kurashish bo‘yicha milliy rejalar mavjudligini ta’kidlaydi.
Ko‘pgina mamlakatlarda odamlar hali ham xavf ostida ekanligini anglamaydi. Yig‘ilish ishtirokchilari, shuningdek, sovutiladigan markazlarning, ayniqsa uysizlar uchun markazlarning yetishmasligi, tibbiyot muassasalarining iqlim o‘zgarishi oqibatlariga chidamliligini oshirish va rasmiy xabardor qilish tartib-qoidalarini takomillashtirish zarurligini ta’kidladi.
Ayniqsa, ijtimoiy muassasalarda yashayotgan insonlar, boshpanasiz shaxslar va yolg‘iz keksalar har doim ham zarur yordamni ololmayotgani tashvish uyg‘otmoqda.
JSST Yevropa byurosi rahbarining so‘zlariga ko‘ra, uchrashuvning eng muhim natijalaridan biri turli idoralar o‘rtasidagi hamkorlikni mustahkamlash bo‘ldi. Klyugening so‘zlariga ko‘ra, haddan tashqari issiqlik xavfsizlikka tahdid solmoqda, bu esa turli sohalar o‘rtasida muvofiqlashtirishni talab qiladi.
JSST mamlakatlar tajribasini umumlashtirib, mintaqaning barcha 53 davlati o‘rtasida tavsiyalar tarqatishini ma’lum qildi. Tashkilot, shuningdek, aholini issiqlikdan himoya qilish milliy rejalarini ishlab chiqayotgan yoki takomillashtirayotgan davlatlarga texnik yordam ko‘rsatishda davom etadi.
JCh anonsi. Marokash yarimfinalni orzu qilmoqda, ammo raqib favorit
Toshkentda cho‘kayotgan ayol va uni qutqarishga uringan Milliy gvardiya xodimi halok bo‘ldi
Kreml nihoyat haqiqatni tan oldi – bu to’rt yarim yil davom etdi
-
Iqtisodiyot2 days agoNeft mahsulotlari zaxiramiz 2−3 oy uchun yetarli – Energetika vazirligi
-
Sport4 days ago
Ikki nafar futbolchimiz Portugaliyaning “Braga” klubiga o‘tdi
-
Sport3 days agoRonaldu JCh-2026 faoliyatidagi so‘nggi jahon chempionati ekanligini aytdi
-
Jamiyat5 days agova’dalar, sirlar va xonavayron bo‘layotgan odamlar (2-qism)
-
Jamiyat5 days ago
Sergelida aholi ko‘paygan, infratuzilmani shunga mos rivojlantirish zarur
-
Jamiyat2 days ago«Tashabbusli budjet»ning 11-mavsumi 15 iyuldan start oladi
-
Dunyodan2 days ago
Rossiya Kiyevga urush boshlanganidan beri eng yirik hujumni boshladi
-
Sport2 days ago«Portugaliyaga uchta sovrin olib keldim»