Dunyodan
Klara Setkinning hayoti, kurashlari va yashirin sevgilari
Bugun butun dunyoda nishonlanadigan 8-mart – Xalqaro xotin-qizlar kuni ortida dramatik va qiziqarli hayotiy voqea yotadi. Ushbu bayram g’oyasini taklif qilgan ayol nemis siyosiy faoli Klara Setkindir. Uning hayoti siyosiy kurashlar, immigratsiya, buyuk sevgi, fojiali yo’qotish va monumental g’oyalar bilan to’ldirilgan.
Kambag’al qishloqdan jahon tarixiga
Klara Setkin 1857-yil 5-iyulda Germaniyaning Widerau shahrida tug‘ilgan. Uning otasi maktab o’qituvchisi, onasi esa qizlarning bilim olishini qo’llab-quvvatlagan ziyoli edi. Shu bois, Klara yoshligidanoq tenglik va adolat g‘oyalari bilan tarbiyalangan. U jamiyatdagi adolatsizliklarni ko‘rib, ayniqsa, mehnatkash ayollar hayotiga befarq qola olmadi.
Keyin Klara sotsialistik harakatga qo‘shildi va Germaniyaning asosiy siyosiy kuchi bo‘lmish Germaniya sotsial-demokratik partiyasida ishladi. Biroq, o’sha paytda sotsialistlarga qarshi kuchli qonunlar mavjud edi. Shu sababli u mamlakatni tark etishga majbur bo’ldi.
Klara bir necha yil Parijda surgunda yashadi. Bu davr uning hayotidagi eng qiyin, ammo muhim davr edi.
Inqilobchilar va 8 mart g’oyasi haqida chalkashlik
Parijda u rus inqilobchisi Osip Setkin bilan uchrashdi. Ular orasida kuchli sevgi paydo bo’ldi. Klara va Osip turmush qurishdi va ularning oilasida ikki farzand tug’ildi: Maksim va Konstantin.
Biroq, baxt uzoqqa cho’zilmadi. Osip Setkin og‘ir kasallikdan so‘ng olamdan o‘tdi. Klara ikki farzandi bilan yolg‘iz qoldi. Biroq, u siyosiy faoliyatini to’xtatmadi.
1910 yilda Kopengagenda sotsialistik ayollarning xalqaro konferentsiyasi bo’lib o’tdi. Konferensiyada Klara Setkin tarix fanidan ma’ruza qildi. U butun dunyoda ayollar huquqlari uchun kurashni birlashtirish uchun Xalqaro xotin-qizlar kunini tashkil etishni taklif qildi.
Bu fikr yig‘ilishning barcha ishtirokchilari tomonidan qo‘llab-quvvatlandi. Shundan so‘ng turli mamlakatlarda Xotin-qizlar kuni nishonlana boshladi va keyinchalik bu kun 8-mart ekanligi tasdiqlandi.
urushga qarshi chiqqan ayollar
Birinchi jahon urushi boshlanganda Klara Setkin urushga qarshi chiqqan kam sonli siyosatchilardan biri edi. Uning so‘zlariga ko‘ra, urushdan eng ko‘p ayollar va bolalar jabr ko‘rmoqda.
Klara Setkin butun Yevropa ayollarini tinchlik uchun kurashishga chaqirdi.
Klara hayotida shov-shuvli voqea yuz berdi. U rassom Sandelga uylandi. Bu nikoh o’sha paytda ular orasidagi katta yosh farqi tufayli ko’plab bahs-munozaralarga sabab bo’lgan. Biroq, bu munosabatlar uzoq davom etmadi va ular keyinchalik ajrashishdi.
Fashizmdan va uning keyingi yillaridan qochish
1930-yillarda Germaniyada natsistlar hokimiyat tepasiga kelgach, Klara Setkin ta’qiblarga duchor bo‘la boshladi. Shuning uchun u Moskvaga ko’chib o’tdi. 1933 yil 20 iyunda u yerda vafot etdi.
Klara Setkin nafaqat siyosatchi, balki jamiyatni o‘zgartirishga harakat qilgan qudratli shaxs ham edi. Uning g‘oyasi shundan iboratki, bugun 8-mart butun dunyo bo‘ylab millionlab ayollar tomonidan nishonlanadi. Oddiy qishloqdan kelgan oddiy qiz butun dunyo taqvimlariga kiritilgan bayram g’oyasini yaratdi. Bu uning nomini tarixda abadiy qoldirdi.
Akbar Anvarov
Dunyodan
Prezident Zelenskiy prezident Putinni G7 sammitidagi muzokaralarga taklif qildi
Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy Rossiya prezidenti Vladimir Putinni Fransiyadagi G7 sammiti doirasida uchrashishga taklif qildi. Bu haqda u Kiyev-Pechersk lavrasiga tashrifi chog‘ida jurnalistlarga ma’lum qildi.
“Biz G7 sammiti davomida prezident Putin bilan gaplashishga tayyormiz, chunki bizda Tramp va Makron, Yevropa va Amerika bor. Menimcha, bu barchani birlashtirish uchun ajoyib imkoniyat”, – dedi Zelenskiy. Yevropa va Amerika bunga rozi boʻldi, biroq Rossiya muzokaralarga tayyor emasligini yana bir bor koʻrsatdi”, – deydi u.
“RBK-Ukraina” manbalariga ko‘ra, janob Zelenskiy va janob Putin o‘rtasida uchrashuv o‘tkazish taklifi Ukrainadan bir necha kanallar, jumladan vositachilar, diplomatlar va razvedka xizmatlari orqali yetkazilgan.
Manbalarga ko‘ra, Rossiya bu taklifga aniq javob bermagan.
“Katta yettilik” sammiti 15-17 iyun kunlari Jeneva ko’lining janubiy qirg’og’ida, Frantsiyaning Evian-le-Beins shahrida bo’lib o’tadi.
4-iyun kuni prezident Zelenskiy prezident Putinga ochiq xat yo‘lladi. Unda u urushni tugatish bo‘yicha kelishuvga erishish uchun Rossiya prezidenti bilan yakkama-yakka uchrashishni taklif qilgan.
Ertasi kuni Prezident Putin Sankt-Peterburg iqtisodiy forumidagi nutqida Zelenskiy bilan hozir uchrashishdan ma’no ko’rmayotganini aytdi.
Putin, shuningdek, Zelenskiy ochiq xatini chop etishdan bir necha hafta oldin rossiyalik tadbirkor orqali shaxsiy uchrashuv o‘tkazishni so‘raganini ma’lum qildi. Keyinchalik bu tadbirkor Roman Abramovich bo’lib chiqdi.
Dunyodan
AQShda bombardimonchi halokatga uchradi, qurbonlar bor
AQShda bortida sakkiz kishi bo‘lgan B-52 bombardimonchi samolyoti halokatga uchradi.
B-52 Stratofortress samolyoti Kaliforniyadagi Edvards havo kuchlari bazasidan ko‘tarilganidan ko‘p o‘tmay qulab tushdi.
Samolyot muntazam sinov parvozlarini amalga oshirgan va radarini sinovdan o’tkazgan. Samolyot yonib ketgan, qulagan joy esa quyuq tutun bilan qoplangan.
Edvards havo kuchlari bazasi omon qolganlar yo’qligini e’lon qildi. Ushbu hodisa tergov ostida.
Fox News xabar berishicha, sinov radarni yangilashning bir qismi bo’lgan. Ekipaj tarkibiga harbiy xizmatchilar, tinch aholi va sinov missiyalarida qatnashgan pudratchilar kirdi.
Edvards havo kuchlari bazasi Kaliforniyaning Moxave cho’lida, Los-Anjeles shimoli-sharqida joylashgan.
B-52 – Boeing tomonidan ishlab chiqarilgan Amerika ko’p maqsadli strategik bombardimonchi. Bu samolyot uzoq masofali yadroviy va anʼanaviy hujumlar uchun moʻljallangan.
Dunyodan
G‘arb sanksiyalari Rossiyaga 1,3 trillion yevrogacha zarar keltirdi
Yevropa Ittifoqining tashqi ishlar va xavfsizlik siyosati oliy vakili Kaya Karas, G’arb sanksiyalari Rossiya iqtisodiyotiga 1 trillion dan 1,3 trillion yevrogacha zarar yetkazganini ma’lum qildi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, Rossiyaning harbiy-sanoat kompleksi, “soya floti” va gibrid ta’sir tarmoqlariga qaratilgan yangi qoidalar Lyuksemburgda bo‘lib o‘tgan Yevropa Ittifoqi Tashqi ishlar kengashi yig‘ilishida ma’qullangan.
Shu bilan birga Karas, mamlakatda Rossiyaga qarshi sanksiyalarning 21-bosqichi ustida ish olib borilayotgani va tayyorgarliklar jadallashtirilishini qayd etdi. Ma’lumotlarga ko’ra, iyul oyida yangi sanksiyalar joriy etilishi mumkin.
Yevropa Ittifoqi, shuningdek, Rossiyaning Ukrainadagi urushiga aloqador har qanday shaxsning Shengen hududiga kirishini taqiqlash imkoniyatini ko‘rib chiqmoqda. Estoniya tashqi ishlar vaziri Margus Saknaning aytishicha, bunday cheklovlar 600 mingdan ortiq rossiyalik askarga taalluqli bo‘lishi mumkin.
Yevropa Ittifoqining bu shaxslarni aniqlash uchun yetarli razvedka ma’lumotlariga ega ekanligini aytgan Karas, bu mavzu nafaqat Ukraina xavfsizligi, balki Yevropa xavfsizligi uchun ham muhim ekanini ta’kidladi.
Shuningdek, Yevropa davlatlarini Rossiya madaniyat va sanʼat vakillarini qoʻllab-quvvatlashdan tiyilishga chaqirdi. Karasning aytishicha, Rossiyaning Ukraina madaniy merosiga yetkazgan zarari fonida bunday odamlarga “Qizil yo’lak”ni kengaytirish qabul qilinishi mumkin emas.
Dunyodan
Hormuzdagi minalardan tozalash 50 kungacha davom etishi mumkin
G‘arb ekspertlarining hisob-kitoblariga ko‘ra, bo‘g‘ozni to‘liq tekshirish va uni xavfsiz deb e’lon qilish uchun 40-50 kun kerak bo‘ladi. Bu operatsiyalar kemalar va suv osti dronlari yordamida amalga oshiriladi.
Mutaxassislarning aytishicha, minalarning aniq soni va joylashuvi hozircha ma’lum emas. Germaniya harbiy-dengiz kuchlarining 11-iyun kungi hisobotida AQSh va Britaniya razvedkasiga asoslanib, Kanal atrofida to‘rtta ehtimoliy mina maydoni ko‘rsatilgan.
Xalqaro tashuvchilar va sug’urta kompaniyalari to’liq xavfsizlikni kafolatlamaguncha bu yo’nalishdan foydalanishni istamasliklari mumkin.
“V. Group of Companies” rahbari Rene Koford-Olsenning aytishicha, hatto bitta kon ham inson hayoti uchun katta xavf tug‘diradi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq prezident Tramp Eron bilan kelishuv imzolangani va Hormuz bo‘g‘ozi qisman ochilganini ma’lum qilgandi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bo‘g‘oz 19 iyun kuni to‘liq ochilishi rejalashtirilgan.
Biroq ekspertlarning fikricha, xavfsiz transportni tiklash shartnoma imzolashdan ko‘ra ko‘proq vaqt talab qilishi mumkin.
Dunyodan
Dunyoning eng boy 500 kishisi bir kunda 336 milliard dollarga boy bo‘ldi
15-iyun dunyoning eng boy odamlari uchun ajoyib kun edi. Nyu-Yorkdagi savdolar yakuniga ko’ra, dunyoning 500 ta eng boy odami boyligiga 336 milliard dollar qo’shildi, deb xabar beradi Bloomberg.
Bu tarixdagi eng katta kunlik o’sishdir.
Top 500 kishining umumiy boyligi 13,3 trillion dollarni tashkil etib, rekord darajaga yetdi.
Dunyoning birinchi milliarderi Ilon Mask boshqa milliarderlardan ancha oldinda, uning boyligi 10 foizdan oshib, 1,27 trillion dollarga yetdi.
Dushanba kuni AQSh va Eron Hormuz bo’g’ozida yuk tashishni qayta boshlash bo’yicha taxminiy kelishuvga erishganidan so’ng bozorlar kuchli edi. O’tgan haftada SpaceX o’zining IPO (birinchi ommaviy taklif) bilan sarlavhalarga aylandi. Kuchli ko’rsatkich Dow Jones sanoat o’rtacha ko’rsatkichini eng yuqori darajaga olib chiqdi va Nasdaq 100 va MSCI World Index barcha vaqtlarning eng yuqori ko’rsatkichlari yaqinida yopildi. Chakana savdogarlar aktsiyalarni sotib olishga shoshilishganligi sababli, SpaceX daromadning asosiy omili bo’ldi. Uning bozor qiymati 20 foizga oshdi.
-
Siyosat4 days ago
«Ushbu masalani shaxsan nazoratimga oldim» — Saida Mirziyoyeva giyohvandlikka qarshi kurash haqida
-
Jamiyat4 days agoFarg‘onada 1 kilogrammdan ortiq gashish olib ketayotgan shaxs qo‘lga olindi
-
Mahalliy5 days ago
my.gov.uz — 35 yilda odamlarning vaqtini qaytarib berdi!
-
Jamiyat5 days agoFarg‘onada “Lasetti” qarama-qarshi yo‘nalishga chiqib ketishi oqibatida ikki kishi halok bo‘ldi
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga gilam eksport qilmoqda?
-
Sport4 days agoEron Amerikaga bordi, Osiyo Yevropaning ta’zirini berayotir – JCh kundaligi
-
Mahalliy5 days ago
Quyoshda turgan suvning ta’mi emas, tarkibi o‘zgaradi… bu esa juda xavfli
-
Jamiyat4 days agoToshkentda renovatsiyaning birinchi bosqichi boshlandi
