Dunyodan
Kelgusida Prezident Trampning diqqat markazida qaysi davlat bo’ladi?
Getty Images
AQSh prezidenti Donald Trampning ikkinchi muddati uning tashqi siyosatdagi ambitsiyalari asosida shakllantirilmoqda.
U Venesuelaga qarshi tahdidlarini amalga oshirib, prezidentlik juftligini Karakasdagi mustahkam mustahkamlangan qarorgohidan bir kechada dramatik reydda qo’lga oldi.
Operatsiyani tavsiflashda Prezident Tramp 1823-yilgi Monro doktrinasi va G‘arbiy yarimsharda Amerika gegemonligi va’dasini rad etib, uni “Don Ro doktrinasi” deb o‘zgartirdi.
Mana, uning so‘nggi kunlarda Vashington orbitasidagi boshqa mamlakatlarga bergan ogohlantirishlarining bir qismi.
Grenlandiya
Qo’shma Shtatlar allaqachon Grenlandiyada Pitufik kosmik stansiyasi deb nomlangan harbiy bazaga ega, biroq prezident Tramp butun orolga egalik qilmoqchi.
“Bizga Grenlandiya milliy xavfsizlik nuqtai nazaridan kerak”, dedi u jurnalistlarga va mintaqa “hamma joyda Rossiya va Xitoy kemalari bilan qoplanganini” qo’shimcha qildi.
Daniya Qirolligining bir qismi bo’lgan ulkan Arktika oroli Qo’shma Shtatlardan taxminan 2000 milya (3200 km) shimoli-sharqda joylashgan.
U smartfonlar, elektromobillar va harbiy texnika ishlab chiqarish uchun zarur bo‘lgan noyob tuproqli minerallarga boy. Hozirgi vaqtda Xitoyning noyob tuproq ishlab chiqarishi AQShnikidan ancha yuqori.
Grenlandiya Shimoliy Atlantika okeanida ham muhim strategik mavqega ega bo’lib, tobora muhim Arktika mintaqasiga kirishni ta’minlaydi. Kelgusi yillarda qutb muzlari erishi bilan yangi yuk tashish yo’llari ochilishi kutilmoqda.
Grenlandiya bosh vaziri Yens Frederik Nilsen prezident Trampga AQShning Grenlandiya ustidan nazorat qilish kontseptsiyasi “xayol” ekanligini aytdi.
“Bosim yo’q. Endi bo’g’inlar yo’q. Anneksiya haqidagi illyuziyalar yo’q. Biz muloqotga ochiqmiz. Muhokama uchun ochiqmiz. Lekin bu tegishli kanallar orqali va xalqaro huquqni hurmat qilgan holda amalga oshirilishi kerak”.
Kolumbiya
Venesueladagi jarrohlik amaliyotidan bir necha soat o‘tgach, prezident Tramp Kolumbiya prezidenti Gustavo Petroni “ko‘zingga ehtiyot bo‘ling” deb ogohlantirdi.
Venesuelaning g’arbdagi qo’shnisi Kolumbiya boy neft zaxiralariga ega va oltin, kumush, zumrad, platina va ko’mirning asosiy ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi.
Shuningdek, u mintaqadagi giyohvand moddalar savdosi, xususan, kokain uchun muhim markaz hisoblanadi.
AQSh Karib dengizi va Tinch okeanining sharqiy qismidagi kemalarga hujum qila boshlagan sentabr oyidan beri prezident Tramp mamlakatning chap qanot prezidenti bilan ayovsiz bahsga kirishib ketdi, ularda hech qanday dalilsiz narkotik moddalar olib ketayotganini da’vo qilmoqda.
Qo’shma Shtatlar oktyabr oyida Petroga qarshi sanktsiyalar kiritib, uni kartellarga “rivojlanish” imkonini berganlikda ayblagan.
Prezident Trump yakshanba kuni Air Force One dasturida Kolumbiyani “kokain ishlab chiqarishni va uni Qo’shma Shtatlarga sotishni yaxshi ko’radigan kasal odamlar tomonidan boshqarilishini” aytdi.
“U buni uzoq vaqt qilmaydi”, dedi u. Amerika Qo’shma Shtatlari Kolumbiyani nishonga olgan operatsiya o’tkazadimi, degan savolga Prezident Trump, “Menimcha, bu yaxshi narsa bo’lardi” deb javob berdi.
Tarixan, Kolumbiya Vashingtonning giyohvand moddalarga qarshi urushida yaqin ittifoqchi bo’lib, kartellarga qarshi kurashish uchun har yili yuzlab million dollar harbiy yordam oladi.
Eron
Eron hozirda hukumatga qarshi keng ko‘lamli norozilik namoyishlari bilan yuzma-yuz kelmoqda va prezident Tramp kechasi ko‘proq namoyishchilar o‘ldirilsa, Eron hukumati “haqiqatan ham jabr ko‘rishi” haqida ogohlantirdi.
“Biz diqqat bilan kuzatyapmiz. Agar ular xuddi shunday odamlarni o’ldirishni boshlashsa, biz AQShdan juda qattiq zarba olamiz”, dedi u Air Force One telekanali jurnalistlariga.
Eron texnik jihatdan Donro doktrinasi tomonidan belgilangan doiradan tashqarida bo’lsa-da, Prezident Tramp o’tgan yili Eronning yadroviy inshootlariga hujum qilganidan keyin Eron rejimini keyingi harakatlar bilan tahdid qildi.
Bu hujumlar Isroil 12 kunlik Isroil-Eron mojarosi bilan yakunlangan Eronning yadroviy qurol salohiyatini to’xtatishga qaratilgan yirik operatsiyani boshlaganidan keyin sodir bo’ldi.
Prezident Trump va Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu o’rtasidagi o’tgan hafta Mar-a-Lago uchrashuvida Eron kun tartibining birinchi o’rinda ekanligi aytilgan edi. AQSh matbuoti, shuningdek, Bosh vazir Benyamin Netanyaxu 2026-yilda Eronga yangi hujum uyushtirish ehtimolini oshirganini xabar qildi.
Meksika
Trampning 2016-yilda hokimiyat tepasiga kelishi uning Meksika bilan janubiy chegarada “devor qurish” chaqiriqlari bilan belgilandi.
2025-yilda lavozimiga qaytgan birinchi kunida u Meksika ko‘rfazini “Amerika ko‘rfazi” deb qayta nomlash to‘g‘risidagi farmonni imzoladi.
U tez-tez Meksika rasmiylari AQShga giyohvand moddalar va noqonuniy muhojirlar oqimini to’xtatish uchun etarlicha harakat qilmayapti, deb ta’kidlaydi.
Yakshanba kungi nutqida u narkotiklar Meksika bo’ylab “oqib ketayotganini” va “biz biror narsa qilishimiz kerak” ni aytdi va mahalliy kartellar “juda kuchli” ekanligini aytdi.
Meksika prezidenti Klaudiya Sheynbaum AQShning Meksika hududidagi har qanday harbiy harakatlarini ochiqchasiga rad etdi.
Kuba
Florida shtatidan atigi 90 milya (145 kilometr) janubda joylashgan orol davlati 1960-yillarning boshidan beri AQSh sanksiyalari ostida. Nikolas Maduro tuzumi ostida Venesuela bilan yaqin aloqada.
Prezident Trump yakshanba kuni AQShning harbiy aralashuviga hojat yo’qligini aytdi, chunki Kuba “qulashga tayyor”.
“Menimcha, hech qanday chora ko‘rishga hojat yo‘q. “Bu pasayayotganga o’xshaydi.”
“Ular chidashadimi, bilmayman, lekin Kubada hozir hech qanday daromad yo’q”, deya qo’shimcha qildi u.
“Ular barcha daromadlarini Venesueladan, Venesuela neftidan olishardi.”
Xabar qilinishicha, Venesuela Kuba neftining qariyb 30 foizini ta’minlaydi va Madurosiz ta’minot to’xtab qolsa, Gavana ham xavf ostida qoladi.
AQSh Davlat kotibi, kubalik muhojirlarning o’g’li Marko Rubio shanba kuni jurnalistlarga bergan intervyusida, “Agar men Gavanada yashaganimda va hukumatning bir qismi bo’lganimda, hech bo’lmaganda biroz xavotirga tushgan bo’lardim”, dedi va Kubada rejim o’zgarishini uzoq vaqtdan beri yoqlab keladi.
“Prezident gapirsa, jiddiy qabul qilish kerak.
Qo’shma Shtatlar Ispaniyaning Eron urushidagi pozitsiyasi tufayli Ispaniyaning NATO a’zoligini vaqtinchalik to’xtatmoqchi.
Maʼlumotlarga koʻra, bu haqda AQSh Mudofaa vazirligi tarqatgan elektron maktubda aytilgan.
Yangilikka munosabat bildirgan NATO vakillari xalqaro tashkilotning taʼsis hujjatlarida biron bir aʼzo davlatning faoliyatini toʻxtatib turish yoki majburan chiqarib yuborish koʻzda tutilmagani, faqat ayrim davlatlar oʻz ixtiyoriga koʻra alyansdan chiqishi mumkinligini aytdi.
Madrid Vashingtonning agressiv siyosatiga ochiqchasiga qarshi. Ma’lumki, joriy yilning 28 fevral kuni AQSh va Isroil Eronga qarshi katta urush boshladi. Ispaniya o’z hududidan Eronga hujum qilish uchun foydalanishga ruxsat bermadi. Bu Ispaniya bilan savdo aloqalarini uzish bilan tahdid qilgan AQSh prezidenti Donald Trampni g’azablantirdi.
Prezident Trampning tahdidlariga qaramay, Ispaniya bosh vaziri Pedro Sanches AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushini qattiq tanqid qildi. Siyosatchi urushni insoniyat uchun falokat deb atadi va AQSh hukumatini 2003-yilda Iroqqa bostirib kirishi kabi o‘tmishdagi xatolarni takrorlamaslikka chaqirdi.
Yaqinda prezidentlar va bosh vazirlar prezident Trampning MAGA siyosatiga qarshi chiqish uchun Ispaniyada yig‘ilishdi. U prezident Trampning nafrat, urush va tartibsizliklarga olib keladigan siyosatini keskin qoraladi.
Prezident Tramp NATOning Eronga qarshi urushga qo‘shilmagani va Ispaniya, Fransiya va Italiya kabi davlatlar havo hududini AQSh harbiy samolyotlari uchun yopib qo‘yganidan qattiq xafa bo‘ldi.
Prezident Trampning NATOdan chiqish tahdidi harbiy alyans tarixidagi eng jiddiy inqiroz sifatida baholanmoqda.
Ma’lumki, amaldagi ma’muriyat NATO ittifoqdoshlarini Eron urushiga munosabatiga ko‘ra “yaxshi” va “yomon” toifalarga ajratuvchi hujjat loyihasini ishlab chiqqan.
Prezident Tramp Livan va Isroil oʻrtasidagi oʻt ochishni toʻxtatish rejimini uch haftaga uzaytirganini eʼlon qildi.
Oq uyning bildirishicha, bu qaror Oval kabinetda Isroil va Livanning yuqori martabali rasmiylari bilan bo‘lib o‘tgan uchrashuvdan so‘ng qabul qilingan.
“Qo’shma Shtatlar o’zini Hizbullohdan himoya qilish uchun Livan bilan ishlamoqda”, deb yozgan Prezident Tramp o’zining “Truth Social” ijtimoiy tarmog’idagi sahifasida.
Prezident yaqin orada Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyaxu va Livan prezidenti Jozef Aunni Vashingtonda kutib olishini qo‘shimcha qildi.
16 aprel kuni Prezident Tramp Oq uyda Isroil va Livan o‘rtasida 34 yil ichida o‘tkazilgan ilk ikki tomonlama uchrashuvdan so‘ng ikki davlat 10 kunlik sulh imzolaganini e’lon qildi.
Isroil avvalroq Eronni qo‘llab-quvvatlagan va Isroilni o‘qqa tutgan Hizbulloh pozitsiyalariga hujum qilgan edi.
Otashkesim e’lon qilinganiga qaramay, mintaqada zo’ravonlik davom etmoqda. Livan chorshanba kuni jurnalist Amal Xalilning o‘limiga sabab bo‘lgan havo hujumida Isroilni aybladi. Isroil o’z qo’shinlari xavfsizligini ta’minlash uchun harakat qilganini aytadi.
Livanda tinchlik o’rnatilishi Eronning AQSh bilan muzokaralardagi talablaridan biri bo’ldi.
Dunyodan
Prezident Maduroning hibsga olinishiga 400 000 dollar pul tikib qo‘ygan askar hibsga olindi
AQSh Adliya vazirligi Maduroni qo’lga olish uchun harbiy amaliyotlarga oid maxfiy ma’lumotlardan shaxsiy manfaatlar uchun foydalangan harbiy zobitni hibsga oldi.
AQSh maxsus kuchlari a’zosi, 38 yoshli Jenon Ken Van Deyk Venesuela prezidenti Nikolas Maduroni qo‘lga olish bo‘yicha operatsiya natijalariga pul tikib, 400 ming dollardan ortiq foyda ko‘rganlikda ayblanmoqda.
Tergov ma’lumotlariga ko’ra, Jenon Ken Van Deyk nafaqat ushbu operatsiyada ishtirok etgan, balki asosiy rejalashtiruvchilardan biri ham bo’lgan. U Polymarket platformasida strategik pul tikish uchun maxfiy ma’lumotlardan foydalangan.
U dekabr oxiri va 2 yanvar oralig’ida umumiy qiymati 33 034 dollar bo’lgan 13 ta pul tikdi. 31-yanvarga kelib janob Van Deyk AQShning Venesuelaga bostirib kirishi va janob Maduroning hokimiyatdan chetlatilishini “bashorat qilgan”.
Maduro hibsga olinganidan keyin foiz stavkalari 1242 foizga oshdi. Bir necha soat ichida siz $404,222 sof foyda olasiz.
Bu shubhali “spektakl” askarlarning jinoiy xatti-harakatlarini fosh qilish uchun asos bo’ldi.
Bolgariyada boʻlib oʻtgan dastlabki parlament saylovlarida (52-chaqiriq) sobiq prezident Rumen Radev boshchiligidagi “Progressiv Bolgariya” koalitsiyasi gʻalaba qozondi.
Markaziy saylov komissiyasining rasmiy ma’lumotlariga ko‘ra, koalitsiya hukumati uchun saylovchilarning 44 676 foizi (1,44 million kishi) ovoz bergan.
Bolgariya parlamentida beshta siyosiy partiya vakillari bor edi.
“Progressiv Bolgariya” koalitsiyasi Bolgariya parlamentidagi 240 o‘rindan 131 tasini (mutlaq ko‘pchilik) qo‘lga kiritdi.
Qolgan o’rindiqlar quyidagicha taqsimlandi:
GERB (Boyko Borisov): 39 o’rin (13,37%).
“Biz o’zgarishni davom ettiramiz – Bolgariya demokratiyasi”: 38 o’rin.
Qolgan mandatlarni Huquq va erkinliklar harakati va tiklanish partiyalari qo’lga kiritdi.
62 yoshli Rumen Radev natijani “umidning ishonchsizlik ustidan, erkinlikning qo‘rquv ustidan g‘alabasi” deb atadi. Parlamentning to‘liq tarkibi 25 aprel kuni rasman e’lon qilinadi.
Dunyodan
Yevropa Ittifoqi Rossiyaga qarshi sanksiyalarning 20-raundini maʼqulladi (batafsil maʼlumot)
Yevropa Ittifoqi Rossiyaga qarshi sanksiyalarning 20-raundini tasdiqladi. Bu haqda Yevropa kengashi prezidenti Antoni Koshta X ijtimoiy tarmog‘ida ma’lum qildi.
20-paketga 117 nafar jismoniy va 60 nafar yuridik shaxs kirdi, deya xabar bermoqda “TASS” Estoniya tashqi ishlar vazirligiga tayanib. Shu bilan birga, ilgari taqdim etilgan barcha cheklovlar qabul qilinmadi. Evropa Ittifoqi Rossiya neftini dengiz orqali tashishni butunlay to’xtatmoqchi edi, ammo bu shart kelishib olinmadi. “Qora roʻyxat”ga 46 ta tanker kiritildi, bu bilan hozirda sanktsiyalar qoʻllanilayotgan kemalarning umumiy soni 600 dan oshdi. Yana bir cheklov – Rossiya Federatsiyasida jismoniy shaxslarga tankerlar sotishni butunlay taqiqlash.
Bundan tashqari, sanktsiyalar ro’yxatiga 20 ta Rossiya banki qo’shildi va zavodlar ro’yxati kengaytirildi. Laos, Ozarbayjon, Armaniston va Qirg‘izistonda avvalroq rossiyaliklarga qoidalardan qochishga yordam bergan moliya institutlari bilan operatsiyalar taqiqlangan edi. Yevropa Ittifoqi ham sanksiyalar ostidagi tovarlarni uchinchi davlatlarga eksport qilishni taqiqlash mexanizmini ishlab chiqdi.
Yevroittifoq bayonotida aytilishicha, Rossiyada kriptoaktivlarni uzatish va almashish uchun tashkil etilgan yetkazib beruvchilar va platformalarga sektorga xos taqiq qo‘yiladi. RUBx kriptovalyutasi bilan bog’liq operatsiyalar va raqamli rublni ishlab chiqishda Evropa Ittifoqi tomonidan qo’llab-quvvatlash taqiqlanadi.
Boshqa cheklovlar:
Rossiyaga kiberxavfsizlik sohasida xizmatlar ko’rsatishni taqiqlash. Rossiya Federatsiyasining neft sohasidagi 36 kompaniyasiga nisbatan sanksiyalar. Rossiyaning Murmansk va Tuapse portlari hamda Indoneziyaning Karimun portidagi neft terminallarida operatsiyalar taqiqlangan. Rossiya Federatsiyasida olmos qazib olinmasligi, qayta ishlanmasligi yoki ishlab chiqarilmasligini ta’minlash uchun kuzatuv talablarini kuchaytirish. A7A5 stabilkoinlari sotiladigan birjani nazorat qiluvchi Qirg‘iziston tashkiloti sanksiyalar ro‘yxatiga kiritilgan. 2027 yildan boshlab Rossiya kompaniyalariga STG terminali (suyultirilgan gaz) xizmatlarini ko‘rsatish taqiqlanadi. YeI sanksiyalari nishoniga olinganlar orasida Ermitaj muzeyi direktori Mixail Pitrovskiy, reper va tadbirkor Timati hamda RXBH (Radiologik, kimyoviy va biologik himoya) bo‘limi qo‘mondoni Aleksey Lutishev bor.
Ukrainaning rekord yutuqlari
Sanktsiyalar bilan bir vaqtda Yevropa Ittifoqi vakillari Ukrainaga 90 milliard yevro miqdorida kredit ajratishni ma’qulladi. Kostya Yevropa Ittifoqining tinchlik oʻrnatish strategiyasi “Ukrainani mustahkamlash va Rossiyaga bosimni kuchaytirish”ga asoslanganini va bu qaror har ikki yoʻnalishda ham olgʻa qadam ekanligini aytdi.
Avvalroq Vengriya va Slovakiya Ukrainani moliyalashtirish rejasiga veto qo‘ygan edi, biroq ular 22 aprelda uni qaytarib olishdi. Shu bilan birga, bu davlatlar ushbu rejada ishtirok etishdan bosh tortdilar. Kreditni to’lash va to’lash majburiyati Evropa Ittifoqiga tegishli bo’lib, u Kievga pulni qaytarib bermaslik sharti bilan beriladi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, Yevropa Ittifoqi 20-paket doirasida O‘zbekistondagi ayrim kompaniyalarga nisbatan sanksiyalar kiritgan.
Qo’shma Shtatlar Yevropa davlatlarining NATOga qo’shilishiga to’sqinlik qilmoqchi
Yaponiya ikki o‘zbekistonlikni deportatsiya qildi
2 mln dollar – JCh-2026 finaliga chiptalar astronomik narxlarda sotilmoqda
-
Siyosat4 days agoSaida Mirziyoyeva xalqaro forumda Prezident murojaatini o‘qib eshittirdi
-
Siyosat3 days agoPrezident Mirziyoyev mintaqaviy sammitda yashil savdo yoʻlaklari va yagona iqlim investitsiya strategiyasini taklif qildi
-
Siyosat4 days agoHukumat mehnat muhojirlariga til oʻrgatish va malaka olish xarajatlari uchun kompensatsiya toʻlashi kerak
-
Siyosat4 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev JSST bosh direktorini qabul qildi
-
Dunyodan5 days ago
Prezident Tramp Eron rahbariyati bilan uchrashishga tayyorligini ma’lum qildi
-
Jamiyat3 days ago
Giyohvand moddalar aylanmasini nazorat qilishning milliy tizimi takomillashtiriladi
-
Iqtisodiyot2 days ago
Markaziy bank: 24-aprelda dollar pasayadi
-
Siyosat4 days agoSaida Mirziyoyeva Samarqandda JSST bosh direktori bilan uchrashdi