Connect with us

Mahalliy

Joriy etilgan «ijtimoiy norma» qancha gaz va «svet»ni iqtisod qilgani aytildi

Published

on


Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi 2024-yil may oyida joriy etilgan ijtimoiy iste’mol normasiga asoslangan yangi tarif siyosati doirasida uy xo‘jaliklarining energiya iste’moliga ta’sirini baholash bo‘yicha tadqiqot o‘tkazdi.

Tadqiqotda respublikaning barcha hududlaridan 3516 ming uy xo‘jaliklari ishtirok etdi. Shuningdek, 3,5 million tabiiy gaz va 8 million elektr energiyasi abonentlarining iste’mol ma’lumotlari tahlil qilindi. Bu esa, energiya iste’moli tarkibi va tariflar o‘zgarishiga aholining munosabatini tushunish imkonini beradi.

Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, 2024-yilning may-dekabr oylarida elektr energiyasi iste’moli 2023 yilning shu davriga nisbatan 10,6 foizga kamayib, 1,3 mlrd kVt/soat tejalgan.

Ilgari oyiga 10 ming kVt/soatdan ortiq elektr energiyasi iste’mol qilgan uy xo‘jaliklari soni ayniqsa sezilarli darajada kamaydi. 2023-yilda bunday oilalarning soni 80 mingga yaqin bo‘lgan bo‘lsa, 2024-yilda bu ko‘rsatkich 15 mingtaga kamaydi.

Qizig‘i shundaka, aksariyat aholi odatdagi me’yorlar doirasida energiya iste’molidan foydalanishni davom ettirdi. Oyiga 200 kVt/soatgacha elektr energiyasi istemol qilgan abonentlar ulushi 2023-yilda 71 foizni va 2024-yilda 72 foizni tashkil etib, barqarorligicha qoldi.

Tabiiy gaz iste’molida ham shunday tendensiya kuzatildi, 2024-yilda abonentlarning 58 foizi 500 kub metrgacha tabiiy gaz ishlatgan bo‘lsa, 2023-yilda 54 foizni tashkil etgan. Shunday qilib, tariflarning oshishi asosiy iste’mol hajmining keskin o‘zgarishiga olib kelmadi.

Eng sezilarli pasayish dastlabki iste’moli nisbatan yuqori bo‘lgan hududlarda, masalan, Samarqand, Toshkent, Andijon va Namangan viloyatlarida kuzatildi. Yuqori iste’mol darajasi (oyiga 10 000 kVt/soatdan ortiq) bo‘lgan uy xo‘jaliklari soni sezilarli darajada kamaydi, bu esa, energiya resurslaridan tejamkor foydalanishga o‘tishdan dalolat beradi.

Shu bilan bir qatorda energiya ta’minoti sifati ham yaxshilanmoqda. So‘rov natijalariga ko‘ra, respondentlarning deyarli yarmi elektr energiyasi bilan ta’minlash, shuningdek, tabiiy va suyultirilgan gaz bilan ta’minlash borasidagi ijobiy o‘zgarishlarni qayd etdi.

Uy xo‘jaliklarining 47 foiz, xususan, Surxondaryo (78 foiz), Sirdaryo (70 foiz) va Namangan (67 foiz) viloyatlarida elektr energiyasi ta’minoti yaxshilangani qayd etildi.

Respondentlarning 39 foizida tabiiy gaz ta’minoti yaxshilandi, eng yuqori ko‘rsatkichlar Xorazm va Surxondaryo viloyatlarida (har biri 68 foiz) hamda Jizzax viloyatida (60 foiz) qayd etildi.

Aholining 45 foizini, xususan, Sirdaryo (73 foiz), Surxondaryo (62 foiz) va Namangan (59 foiz) viloyatlarida suyultirilgan gaz bilan ta’minlash yaxshilandi. Shunday qilib, davom etayotgan islohotlar natijasida asosiy energiya xizmatlaridan foydalanish yaxshilanganligini ko‘rsatadi.

Ijobiy o‘zgarishllardan yana biri uy xo‘jaliklarida maishiy darajada energiya tejash choralarini keng joriy etish bo‘ldi. Respondentlarning 90 foizdan ortig‘i energiya xarajatlarini kamaytirish uchun kamida bitta chora-tadbir amalga oshirilganligini ma’lum qildi.

Eng keng tarqalgan amaliyot LED-yoritish moslamalarini o‘rnatish bo‘lib, uy xo‘jaliklarining 87 foizi svetodiodli yoritishga o‘tgan bo‘lsa, Qoraqalpog‘iston Respubilkasi, Xorazm, Navoiy va Toshkent viloyatlari kabi ayrim hududlarda bunday oilalar soni 90 foizdan oshdi.

Uy xo‘jaliklarining 44 foizi, ayniqsa, Qashqadaryo (84 foiz), Buxoro (69 foiz) va Xorazm (54 foiz) viloyatlarida plastik deraza va eshiklarni o‘rnatish orqali energiya samaradorligini yaxshilagan.

31 foiz uy xo‘jaliklari energiya tejamkor maishiy texnika sotib olgan, bunday qarorlarning eng katta ulushi Jizzax (60 foiz), Navoiy (59 foiz) viloyatlarida va Qoraqalpog‘iston (54 foiz) Respublikasida kuzatildi.

Bundan tashqari, qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanishga qiziqish ortib bormoqda.

Respublikadagi 64 ming uy xo‘jaliklarida umumiy quvvati 223,4 MVt/soat bo‘lgan quyosh panellari o‘rnatilgan. Yillik ishlab chiqarish qariyb 313 mln kVt/soatni tashkil etadi, bu orqali 104 mln kub metr tabiiy gaz tejaldi.

Quyosh panellarini o‘rnatgan uy-xo‘jaliklarining yarmidan ko‘pi erishilgan natijalardan mamnun ekanliklarini, kelgusida mazkur qurilmalar sonini ko‘paytirishga qiziqish bildirishgan. Tahlil shuni ko‘rsatadiki, respublikada 1,9 mln uy xo‘jaliklarida quyosh panellarini o‘rnatishga talab mavjud, bu esa 2,3 mlrd dollardan ortiq ichki bozorni shakllantirish istiqbollarini ochadi.

Shu bilan birga, xonadonlarda samaradorligi past bo‘lgan gaz kotellari va qo‘lbola pechka orqali yuqori energiya iste’moli saqlanib qolmoqda, bu uy-joy infratuzilmasini modernizatsiya qilish va zamonaviy texnologiyalarga o‘tishni rag‘batlantirish zarurligini ko‘rsatadi.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Mahalliy

O‘zbekistonda o‘qish uchun xorijga ketayotganlar soni keskin kamaydi

Published

on


2026-yilning yanvar–aprel oylarida 7 ming 355 nafar O‘zbekiston fuqarosi o‘qish maqsadida xorijga safar qilgan. Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, bu ko‘rsatkich 2025-yilning shu davriga nisbatan 2,6 ming nafarga yoki 26,2 foizga kamaygan.

Qayd etilishicha, ta’lim maqsadida xorijga chiqqanlar soni bo‘yicha Qirg‘iz Respublikasi birinchi o‘rinni egalladi. U yerga 1 ming 519 nafar o‘zbekistonlik yo‘l olgan.

Rossiya 1 ming 515 nafar bilan ikkinchi o‘rindan joy olgan bo‘lsa, Koreya Respublikasi 1 ming 184 nafar talabani qabul qilgan. Ushbu uch davlat ta’lim olish uchun asosiy yo‘nalish bo‘lib qolmoqda.

Shuningdek, Turkiyaga 554 nafar, Tojikistonga 514 nafar, Xitoyga 472 nafar va Buyuk Britaniyaga 413 nafar fuqaro o‘qish maqsadida borgan. Boshqa davlatlar hissasiga esa 1 ming 184 nafar to‘g‘ri kelgan.



Source link

Continue Reading

Mahalliy

my.gov.uz — jazirama issiqda muammolarning masofaviy yechimi

Published

on


Hali chilla kirishga ham ulgurmagan bo‘lsada, tashqarida havo harorati +42 ni ko‘rsatyapti, asfaltdan ko‘tarilayotgan hovurniku gapirmasa ham bo‘laveradi. Hatto soyada erkin ham nafas olib bo‘lmay qoldi, issiq havo shundoqqina dimog‘ingga uriladiya. Shu jaziramada ko‘chaga chiqish u yoqda tursin, derazadan qarashga odam cho‘chiydi.

Maraymamat tog‘a konditsioner tagida, qo‘lida bir piyola ko‘k choy bilan chuqur o‘yga tolgancha o‘tirardi. Bugun uning oldida tog‘dek bajarilishi kerak bo‘lgan ishlar bor.

Avvalo to‘ng‘ich qizi Gulmo‘ndining hujjatlarini universitetga topshirishi kerak, qabul tugashiga ham sanoqli kunlar qoldi. Kenjatoyi o‘g‘li ham bu yil 1-sinfga chiqadi, hali hujjatlarini ko‘tarib maktabga borish kerak.

Yaqinda sotib olgan yangi uyiga oilaviy doimiy ro‘yxatga (propiskaga) turish muddati ham yetib kelyapti. Boz ustiga, qachondan beri shu yangi uyning kadastr pasportini rasmiylashtirishni orqaga surib yuribdi, tezroq hal qilmasa bo‘lmaydi.

Yozning issig‘ida svet yoki gaz o‘chib qolmasligi uchun kommunal xizmatlardan qarzdorligi bormi-yo‘qmi bilib, ularni ham to‘lab qo‘yish kerak. Maraymamat peshonasidan sizib chiqayotgan terni artar ekan, tasavvurida idoralardagi turnaqator navbatlar, tirband yo‘llar va jaziramadagi sargardonliklar jonlandi:

— Ehh, shu issiqda idorama-idora yursam, sog‘lig‘im ham, asabim ham tamom bo‘ladiku!

Shu payt uyga talaba jiyani Tursunboy kelib qoldi. Tog‘asining kayfiyatini ko‘rib:

— Tog‘a, nega buncha siqilasiz? Hozir texnologiya asriku! Jazirama issiqda o‘zingizga jabr qilib ko‘chaga chiqishning nima keragi bor? Ahir my.gov.uz borku, dedi dedi qo‘lidagi telefonini ko‘rsatib.

Maraymamat tog‘a avvaliga ishonqiramay qaradi:

— Qo‘ysangchi, shuncha ishni bitta telefonda bitirib bo‘larkanmi?

— Albatta bo‘ladi! 

Sherbek tizimga kirib, “OTM va texnikumlarga hujjat topshirish“ bo‘limini ochdi. Gulmo‘ndining pasport ma’lumotlari kiritilgach, tizim avtomatik ravishda uning diplom ma’lumotlarini topdi. Qiz yoqtirgan yo‘nalishlar tanlandi, kerakli hujjatlar yuklandi.

— Bo‘ldi, tog‘a! Qizingizning hujjatlari ketdi. Endi u issiqda sargardon bo‘lmay, xotirjam uyda o‘tirib imtihonga tayyorlanaveradi. Endi kenjatoyingizni maktabga joylashtiramiz.

Maraymamat tog‘aning nazarida Tursunboy ekranga bir-ikki marta tegdiyu, “Farzandni maktabga joylashtirish (1-sinf)“ xizmati orqali bolaning ma’lumotlari to‘ldirildi. Maktabma-maktab qog‘oz ko‘tarib yurish o‘rniga, uydan chiqmay turib onlayn ro‘yxatdan o‘tkazildi.

— Mana, 20 iyundan boshlangan qabulga birinchilardan bo‘lib ulgurdik! — deb qo‘ydi jiyani.

Navbat yangi uy masalalariga keldi. Tursunboy “Kadastr pasportini shakllantirish“ xizmatini tanladi. Tegishli arizani jo‘natishdi. Hech qanday idoraga borishga, soatlab navbat kutishga ehtiyoj qolmadi, hamma ma’lumotlar tizimning o‘zida onlayn shakllandi. Ortidan darrov “propiska“ va manzil bo‘yicha hisobga turish bo‘limiga o‘tishdi.

— Tog‘a, pasport stolga borishni endi unuting. Arizani yubordik, tez orada tayyor QR-kodli hujjatni telefoningizga yuklab olasiz, — tushuntirdi Tursunboy.

Oxirida esa yozning jazirama kunlarida konditsioner uzluksiz ishlab turishi uchun “Kommunal xizmatlar bo‘yicha qarzdorlikni tekshirish va ma’lumotnomalar“ xizmati tekshirildi. Tarmoqlardan qarzdorlik yo‘qligi aniqlanib, kerakli ma’lumotnoma onlayn yuklab olindi.

Maraymamat tog‘a telefondagi arizalar ro‘yxatiga qarab, hayratini yashirolmay qoldi. Eng qizig‘i, shuncha ishlar hal bo‘lguncha, tog‘aning piyoladagi choyi hali sovub ulgurmagan edi. Bir kunlik asabbuzarlik, jaziramadagi yo‘l kiralar va yugur-yugurlar atigi bir necha daqiqada, salqin xonada, bir piyola ko‘k choy ustida hal bo‘lgan edi. U jiyanining yelkasiga qoqib, kulib qo‘ydi:

— Baraka top jiyan, haqiqatdan ham, vaqtni va asabni asrashning yo‘li shu ekan. Telefonim — mening shaxsiy Davlat xizmatlari markazim ekanda!

my.gov.uz — nafaqat jazirama issiqda, balki har qanday vaziyatda hayotingizni yengillashtiradi, vaqtingizni eng muhim narsalarga, oilangiz va yaqinlaringizga bag‘ishlashingizga imkon beradi.



Source link

Continue Reading

Mahalliy

my.gov.uz — Yangi O‘zbekistonning raqamli qiyofasi: «Islohotlar inson qadri uchun»

Published

on


Bugungi kunda O‘zbekistonda davlat boshqaruvi va aholiga xizmat ko‘rsatish tizimi shiddat bilan raqamli platformalarga ko‘chmoqda. Bu jarayonning markazida esa har bir o‘zbekistonlikning kundalik hayotiga kirib ulgurgan, ortiqcha qog‘ozbozlik va vaqt yo‘qotishlariga chek qo‘yayotgan Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali — my.gov.uz turibdi.

«Raqamli O‘zbekiston — 2030» strategiyasi doirasida portal nafaqat xizmatlar jamlanmasi, balki davlat va fuqaro o‘rtasidagi ishonchli, shaffof va zamonaviy ko‘prikka aylandi. Bugungi kunda texnologiyalarning bosh mezoni — inson qadri va uning vaqtini tejashdir.

Raqamli transformatsiyaning muhim yutuqlari: Raqamlar nima deydi?

O‘zbekistonning elektron hukumat sohasidagi muvaffaqiyatlari bir nechta asosiy yo‘nalishlarda yaqqol namoyon bo‘lmoqda:


«Yagona darcha» tamoyili va 700 dan ortiq xizmatlar

Yaqin-yaqingacha oddiy bir ma’lumotnoma yoki ruxsatnoma olish uchun haftalab navbat kutish, bir nechta idoraga qatnash talab etilardi. Bugun esa my.gov.uz portalida xizmatlar soni **700 tadan oshdi**. Kompaniya ochish, haydovchilik guvohnomasini yangilash, kadastr hujjatlarini rasmiylashtirish yoki farzandni bog‘chaga navbatga qo‘yish — bularning barchasini uydan chiqmay turib, smartfon orqali bir necha daqiqada hal qilish mumkin.


Mobil qulaylik: MyGov ilovasi

Raqamlashtirishning haqiqiy kuchi mobil ilovalarda ko‘rinadi. **MyGov mobil ilovasi** orqali eng ommabop xizmatlar cho‘ntagingizda. Ilova foydalanuvchilarga nafaqat xizmatlardan foydalanish, balki davlat bojlarini to‘lashda **10 foizlik chegirma** olish imkoniyatini ham beradi, bu esa aholi uchun ham qulay, ham iqtisodiy jihatdan foydalidir.


Sun’iy intellekt va innovatsiyalar

O‘zbekiston raqamli ekotizimida ham sun’iy intellekt (AI) elementlari faol joriy etilmoqda. Biometrik ma’lumotlarni masofadan turib aniqlash (**Face-ID**) tizimi orqali foydalanuvchilar shaxsini tasdiqlash soniyalar ichida amalga oshirilmoqda. Bu nafaqat xizmat ko‘rsatishni tezlashtiradi, balki kiberxavfsizlik va shaxsiy ma’lumotlar himoyasini ham yuqori bosqichga olib chiqadi.


Shaffoflik va korrupsiyaga qarshi kurash

Inson omilining kamaytirilishi elektron hukumatning eng katta yutuqlaridan biridir. Portal orqali arizalar qabul qilinishi korrupsion xavflarni minimal darajaga tushirdi. Har bir ariza egasi o‘z hujjatining ko‘rib chiqilish jarayonini onlayn rejimda (SMS-bildirishnomalar orqali) kuzatib borishi mumkin.

«Elektron hukumat loyihalari shunchaki infratuzilma emas, bu odamlarning davlat idoralari haqidagi tasavvurini o‘zgartirayotgan ijtimoiy loyihadir. my.gov.uz tizimining rivojlanishi — mamlakat iqtisodiyoti samaradorligini oshirish bilan birga, fuqarolarning raqamli savodxonligini va hayot sifatini yangi darajaga ko‘taradi.»

O‘zbekiston raqamlashtirish yo‘lida to‘xtab qolgani yo‘q. Kelgusi yillarda barcha davlat xizmatlarini to‘liq proaktiv shaklga o‘tkazish (ya’ni, fuqaro murojaat qilishini kutmasdan, uning ehtiyojiga qarab davlatning o‘zi xizmat taklif qilishi) rejalashtirilgan. Masalan, bola tug‘ilishi bilan unga nafaqa puli ajratilishi, bog‘cha navbatiga olinishi va yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatga qo‘yilishi avtomatik ravishda, birgina tugmani bosish orqali hal etiladi.

my.gov.uz — Yangi O‘zbekistonning raqamli qiyofasidir. Texnologiyalarning iqtisodiyot va jamiyat hayotiga bu qadar chuqur kirib borishi mamlakatning global raqamli dunyoda munosib o‘rin egallashidan va eng muhimi, fuqarolar uchun maksimal darajada qulay sharoitlar yaratilayotganidan dalolat beradi.

 



Source link

Continue Reading

Mahalliy

Sochiq mojarosi

Published

on


«Mehmonning ko‘zi o‘tkir bo‘ladi», degan naql bor. Boshqa bir yurt, boshqa mintaqaga borgan kishi u yerda havas qilarli, ibrat olarli, o‘rganishga arziydigan holatlar bilan birga bir qarashda arzimas bo‘lib tuyuladigan ayrim noxushliklarga ham ko‘zi tushadi. Bu shunchaki gap emas.

O‘tgan asrning saksoninchi yillari oxirida bir guruh ijodkorlar Belgiya mamlakatiga safar qilganmiz. Xalqimizning raqs san’ati va madaniyatini Gent, Bryugge, Antverpen, Sharlerua kabi qadim shaharlarda namoyish qildik. Safarimiz davomida bizga tarjimonlik qilgan golland ayol O‘zbekistonga tarjimon sifatida bir necha marta kelib-ketgan ekan, taassurotlarini tinimsiz so‘zlaydi, «Sizlarda odamlar bir-birlariga mehribon, oqibatli ekan, yoshlar kattalarga salom beradi, bizda bunday emas, har kim o‘z holicha yashaydi. Birov kimsan, nimasan deb so‘ramaydi», deydi. Bu ayolga juda ko‘p odatlarimiz, jumladan, to‘y marosimlarimiz,  mehmon kutishimiz, taomlarimiz, sovg‘a-salom berishimiz ma’qul kelibdi. Ammo… bir narsadan qattiq ranjibdi.

«Samarqand va Buxoro safaridan qaytgach, shahar markazidagi «Yoshlar uyi» mehmonxonasida tunadik, – deydi u bir noxush voqeani eslab. – Ertasiga ertalab aeroportga otlandik. Men endi avtobus o‘rindig‘iga cho‘kkan edim, mehmonxona xizmatchisi yugurgilab oldimga keldi-da: «Siz yotgan xonadagi sochiq yo‘q», deb mendan pul talab qila boshladi. Izza bo‘ldim. Avtobusdan tushib, xizmatchi bilan izma-iz xonaga qaytdik va ishlatilaverib hilvirab ketgan sochiq qurmagurni yuvinish xonasidan topib, qo‘liga tutqazdim.

«Endi yuring, hamrohlarimga sochiq topilganini ayting», desam, ko‘nmadi. Kayfiyatim shu qadar buzildiki, uyga qaytganimdan keyin ham ancha vaqt o‘zimga kela olmay yurdim…»

Bu voqeani eshitib, biz ham izza bo‘ldik. Belgiya safari haqida eslaganimda shu sochiq mojarosi yodimga tushib, hamon yuzimga qizillik yuguradi. Birniki – mingga, mingniki – tumanga.

Ahmadjon Meliboyev



Source link

Continue Reading

Mahalliy

Ikki yil ichida yangi bog‘ barpo qilinmagan yerlar suvsiz qoladi

Published

on


Mamlakatimizda eski, hosilsiz bog‘lar uzoq yillardan buyon muammo bo‘lib kelgan. Qog‘ozda — bog‘, amalda — tashlandiq yer.

9-iyun kuni qabul qilingan Prezident Farmoni (PF–108) bo‘yicha 2026–2028-yillarda 172 ming gektar maydonga sanoat usulidagi intensiv bog‘lar barpo etiladi.

Intensiv bog‘ degani — zich ekilgan, sug‘orish va hosil yig‘ish avtomatlashtirilgan, gektaridan an’anaviy usulga qaraganda bir necha barobar ko‘p hosil oladigan zamonaviy bog‘dorchilik tizimi.

1-iyuldan e’tiboran, bog‘ barpo etmoqchi bo‘lganlarga davlat uch yo‘l bilan yordam beradi. Tijorat banklari orqali gektariga 120 million so‘mgacha 7 yil muddatga kredit olish mumkin. Dastlabki uch yil imtiyozli, yillik foiz stavkasi 14 foiz. Xalqaro moliya institutlari resurslari hisobidan ajratiladigan kreditlar ham xuddi shu shartlarda beriladi. Bundan tashqari, laboratoriyada yetishtirilgan sertifikatli xorijiy ko‘chatlarni import qilish uchun har bir ko‘chatga besh AQSh dollarigacha, 18 oylik alohida kredit ham nazarda tutilgan.

Biroq farmonning ikkinchi tomoni yanada qat’iyroq. Agrosanoatni rivojlantirish agentligi endi eski bog‘larni rasman “yaroqsiz” deb topish huquqiga ega. Xulosa berilgan kundan boshlab 12 oy ichida yangi bog‘ ekilmasa, yer solig‘i va suv solig‘i uch baravar oshiriladi. Agar 24 oy o‘tib ham hech narsa o‘zgarmasa, o‘sha maydonga suv berish to‘liq to‘xtatiladi.

Buning zamirida katta strategiya yotadi. O‘zbekiston meva-sabzavot eksportini keskin oshirish yo‘lini tutgan, biroq eski bog‘lar bilan jahon bozorida raqobatlashib bo‘lmaydi. Intensiv bog‘dorchilikka o‘tish fermerlar uchun dastlab katta xarajat talab etsa-da, uzoq muddatda bir necha barobar ko‘p daromad keltiradi. Davlat hozir aynan shu o‘tish davrini — og‘riqli, lekin muqarrar bo‘lgan burilish nuqtasini tezlashtirishga urinayapti.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.