O‘zbekiston jahon shaxmatidagi bunday ustunlikka qanday qilib erishdi? Shaxmatga ixtisoslashgan «e2e4» kanali ushbu savolga javob izlab ko‘rdi.

O‘ttiz sakkiz million aholiga ega mamlakat 2022-yildan beri gigantlar uddalay olmagan ishni qilmoqda. Ular shunchaki olimpiadani yutibgina qolmay, konveyer kabi vunderkindlarni yetishtiradigan tizimni yaratdilar. Bugun biz bu tizimni ipidan ignasigacha ko‘rib chiqamiz. Uch qahramon, uch taqdir, bir maqsad – shaxmat toji!

Agar O‘zbekistonning bugungi oltin avlodini tasodif deb o‘ylasangiz, qattiq adashasiz. Buni tushunish uchun o‘tmishni bilish kerak. O‘zbekistonda 2004-yili aqlbovar qilmas voqea yuz berdi. Toshkentlik Rustam Qosimjonov ismli yosh yigitga hech kim jiddiy qaramagan edi, ammo u Tripolidagi jahon chempionatiga borib, g‘olib bo‘ldi. Bu G‘arb uchun shok holat edi. O‘shanda bu boshqa hech qachon takrorlanmaydigan bir martalik chaqnash, yagona holatdek tuyulgandi. Ammo o‘sha paytda O‘zbekiston hukumati haqiqiy shaxmat saltanatini qurishga qat’iy qaror qildi.

Toshkentda davlat rahbari tashabbusi bilan respublika ixtisoslashtirilgan bolalar-o‘smirlar shaxmat maktabi ochiladi. Bu oddiy to‘garak emas, elektron doskalar, kompyuterlar va dunyoning istalgan raqibi bilan onlayn o‘yinlar o‘ynash imkoniyatiga ega bo‘lgan yuzlab o‘rinli saroy edi.

2017-yili FIDE bu maktabni mintaqadagi eng yaxshisi deb tan oladi. «Bu sport emas, davlat siyosati», — deya ta’riflagan edi Rossiya shaxmat federatsiyasi prezidenti Andrey Filatov maktabga tashrifidan so‘ng. Yevropada shaxmat boy ota-onalarning farzandlari uchun shunchaki xobbiga aylanib borayotgan bir paytda, O‘zbekistonda istalgan mahalladan chiqqan bolakayni bu intellekt maskaniga yetaklab kelishadi. U yerda ovqatlantirishadi, mashq qildirishadi va buning hammasi bepul. Mana, poydevor. Endi esa bu poydevor qanday natijalarga asos bo‘lganini ko‘ring.

Nodirbek Abdusattorov. U eng kattasi va hozirgi kunda eng sovrindori. 8 yoshida maktab o‘quvchilari o‘rtasida jahon chempioni. 17 yoshida esa haqiqiy tarix yaratadi: rapid bo‘yicha Jahon chempionatida g‘olib chiqadi. Yarim finalda u bir necha yildan so‘ng shaxmat toji uchun kurashadigan Yan Nepomnyashiyni mag‘lub etadi. Eng muhimi, guruhda u Magnus Karlsenni ham dog‘da qoldiradi. O‘shanda shaxmat olami hayratda qolgandi. Kim bu o‘zbek yigiti?!

Javohir Sindarov. Da’vogarlar turnirida barcha nomdor raqiblarini ko‘rdim demasdan, jahon chempionligi sari shahdam qadam tashlayotgan yigit.

Nodirbek Yoqubboyev. Uni ko‘pincha uchlikdagi ortiqcha shaxmatchi deb atashadi, ammo bu noto‘g‘ri, chunki aynan Yoqubboyev bu jamoadagi favoritlarning bosh kushandasi. Bosiq, sovuqqon, hissiyotlarga berilmaydi. Reytingda u, to‘g‘ri, biroz pastroqda, lekin bu uning kuchsiz ekanini anglatmaydi.

Aynan shu uchlik 2022-yili imkonsiz tuyulgan ishni amalga oshirgan jamoaning asosiy o‘zagiga aylanishgandi.

2022-yil avgust. Hindiston, Chennay, 44-Butunjahon shaxmat olimpiadasi. 188 jamoa, jahon darajasidagi yulduzlar. O‘zbekiston – turnirdagi eng yosh terma jamoa. O‘rtacha yosh – 19. Ularning juda bo‘lsa o‘nlikdan joy egallashini bashorat qilishadi, undan ortig‘ini emas. Lekin ular nima qilishadi? Butun turnir davomida birorta ham o‘yinda yutqazishmaydi! Sakkizta g‘alaba, uchta durang va haqli chempionlik!

Prezident Shavkat Mirziyoyev ularga shaxsan qo‘ng‘iroq qilib, shunday deydi: «Sizlar – bizning eng katta boyligimiz, xalqimizning oltin fondisiz».

Keling, bir narsani qayd etib qo‘yaylik: hech kim jiddiy qabul qilmagan jamoa barcha favoritlarni mag‘lub etdi. Ammo raqiblar uchun eng dahshatlisi hali oldinda, chunki bu tasodif emas, bu faqat boshlanishi edi.

2025-yil. Jahon kubogi. Sayyoramizning 206 nafar eng kuchli shaxmatchisi jamlangan. Biz qanday manzaraga guvoh bo‘lyapmiz? Yarim finalda O‘zbekistonning ikki vakili: Javohir Sindarov va Nodirbek Yoqubboyev da’vogarlar turniriga ulardan qaysi biri borishini hal qilishyapti!

«Bu aqlbovar qilmas holat. Bir mamlakatdan, bir shahardan chiqqan ikki yigit butun jahon elitasini turnirdan chiqarib yubordi», – deya izoh berishgandi ekspertlar jonli efirda. Yarim finalda Sindarov kuchliroq chiqdi. Finalda uni xitoylik tajribali Vey I kutib turardi, biroq u ham Sindarovni to‘xtata olmaydi.

Javohir Sindarov shaxmat tarixidagi Jahon kubogining eng yosh g‘olibi. O‘sha paytda u bor-yo‘g‘i 19 yoshda edi va u 2026-yilgi da’vogarlar turniriga yo‘llanmani qo‘lga kiritadi. Ayni damda u ushbu turnirda muddatidan oldin g‘alaba qozonib, Gukesh bilan jang qilishga tayyorlanayapti. Qolganlar-chi? Nodirbek Yoqubboyev elitada. Abdusattorov-chi? Ha, u Jahon kubogidan erta chiqib ketdi, ammo darhol London Chess Classic  superturnirida 7 imkoniyatdan 6,5 ochko to‘plab, g‘olib bo‘ldi. Bu tendensiyani his qilyapsizmi?

Kimdir bitta turnirda yutib, soyaga chekinayotgan bir paytda, o‘zbeklar shunchaki o‘rin almashishmoqda. Bugun Sindarov qirol, ertaga Abdusattorov, indinga Yoqubboyev. Bu jamoa emas, bu haqiqiy «shaxmat mafiyasi». Albatta, bu yaxshi ma’noda. Mamlakat ichidagi raqobat shu qadar kuchliki, ularning bo‘shashishga haqlari yo‘q.

Xo‘sh, nega O‘zbekiston maktabi eng yaxshisi? Chunki davlat har bir bola uchun ochiq bo‘lgan jahon darajasidagi infratuzilmani yaratib qo‘ygan. Shuningdek, o‘zbekistonliklar g‘alabalarga juda tashna. Ular juda uzoq vaqt soyada bo‘lishdi va hozir bu yigitlar butun dunyoga isbotlashni xohlashadi: biz ruslardan yomon emasmiz, biz hindlardan yomon emasmiz, biz hammadan yaxshiroqmiz. Albatta, yuqorida nomi tilga olingan uchlikning muvaffaqiyatlari butun mamlakat darajasini ko‘tarmoqda. Shaxmatga yangi bolalar kirib kelmoqda. Qancha ko‘p bola o‘ynasa, shuncha ko‘p kuchli shaxmatchilar yetishib chiqadi.

Shuningdek, bu borada xarakter ham muhim rol o‘ynaydi. O‘zbekistonliklar yulduz shaxmatchilardan qo‘rqishmaydi. Karlsen, Firuzja, Fabi – bular ular uchun shunchaki nomlar. Doskada barcha donalar bir teriladi va barchaning imkoniyati teng. O‘zbek shaxmatchilari buni yaxshi tushunishadi. Da’vogarlar turniri Sindarov hozirda yaqqol favoritlardan biri ekanini isbotladi. Ammo, men esa sizga bundan ham ko‘prog‘ini ayta olaman: katta ehtimol bilan, kelajakdagi jahon chempioni aynan u bo‘ladi.

Source link

«Arsenal» va «Yuventus» ning sobiq darvozaboni Aleksandr Manninger poyezd halokatida vafot etdi. 

Avstriya terma jamoasining sobiq darvozaboni Aleksandr Manninger 16-aprel kuni ertalab poyezd halokatida vafot etdi. Tutto Mercato Web xabariga ko‘ra, baxtsiz hodisa mahalliy vaqt bilan soat 8:40 atrofida Avstriyaning Nussdorf am Haunsberg shahridagi nazoratsiz temir yo‘l kesishmasida sodir bo‘lgan. 

Politsiya ma’lumotlariga ko‘ra, 48 yoshli sobiq darvozabonning mashinasi to‘g‘ridan-to‘g‘ri yaqinlashib kelayotgan poyezd oldida kesishmani kesib o‘tgan. Poyezd mashinani bir necha metrgacha sudrab borgan.

Mashinist va taxminan 25 yo‘lovchi jarohat olmagan.

Source link

«O‘zbekneftgaz» homiylikni to‘xtatishi fonida Toshkentning «Bunyodkor» futbol klubida jiddiy moliyaviy muammolar kuzatilyapti. «Yetib kelganimiz shu bo‘lsa kerak, «Bunyodkor» stadioni, akademiyasida 2 oydan beri issiq suv yo‘q edi, oylik oxirgi marta dekabrda olganmiz. Bugun butun akademiya va stadion hududida elektrni o‘chirishibdi», deya yozdi klub matbuot xizmati vakili. Shuningdek, braziliyalik futbolchi Rivaldo oldidagi qarzdorlik to‘lovlari ham  jiddiy muammoga aylangan.

Foto: Facebook / Furqatbek Nishonov

Toshkentning «Bunyodkor» futbol klubida moliyaviy muammolar kuzatilyapti. Jamoa matbuot xizmati vakili Furqatbek Nishonovning ma’lum qilishicha, kommunal to‘lovlardan qarzdorlik sabab «Bunyodkor» stadioni va akademiyasi issiq va sovuq suv, shuningdek, elektrdan uzilgan.

«Yetib kelganimiz shu bo‘lsa kerak, «Bunyodkor» stadioni, akademiyasida 2 oydan beri issiq suv yo‘q edi, oylik oxirgi marta dekabrda olganmiz, mana bugun butun akademiya va stadion hududida elektrni o‘chirishibdi. Aytgancha, bu yil O‘zbekiston tarixda birinchi marta Jahon chempionatida qatnashadi! Omad yor bo‘lsin!» – deya yozdi Nishonov Facebook’dagi sahifasida.

Kun.uz bilan bog‘langan klub vakilining so‘zlariga ko‘ra, «O‘zbekneftgaz» homiylik qilishni to‘xtatgach, Rivaldo oldidagi qarzdorlik to‘lovlari ham katta muammoga aylangan.

«Rivaldoning 2028 yilgacha bo‘lib to‘laniladigan qarzining 2026 yilgisi 15 aprelgacha berilishi kerak edi, to‘lanmadi. Endi unga ham katta penyalar qo‘shiladi. Davlat beradigan 35 mlrdning 2/3 qismi Rivaldoga ketadi», deydi u.

Avvalroq, bir qator yirik davlat kompaniyalari futbol klublarini moliyalashtirishni to‘xtatgani xabar qilingandi. Masalan, «O‘zbekneftgaz» yil boshida «Bunyodkor», «Nasaf» va «Buxoro» klublariga homiylik qilishdan voz kechdi. Shuningdek, bir qator boshqa klublar ham davlat kompaniyalari homiyligidan ajraldi. Oqibatda, «Bunyodkor», «Dinamo» va «Surxon» kabi klublarda moliyaviy muammolar kuzatilayotgani haqida xabarlar tarqalgandi.

35 mlrd so‘mlik moliyalashtirish tizimi

Bu yilgi mavsumdan boshlab O‘zbekistonda futbol klublari to‘g‘ridan to‘g‘ri davlat budjetidan ham pul oladigan bo‘ldi. 27 mart kuni imzolangan qaror bilan, Superliga klublarining har biriga davlat budjetidan 2026 yilda 35 mlrd so‘mdan, 2027 yilda 30 mlrd so‘mdan, 2028 yilda esa 25 mlrd so‘mdan mablag‘ ajratiladi. Joriy yilda 16 ta klubga ajratilayotgan jami mablag‘ 560 mlrd so‘m bo‘lib, bu – 45 mln dollardan ortiqroq summa demakdir.

Bundan tashqari, 2026 yil 1 apreldan boshlab Superliga va Pro liga klublarining futbolchilari 3 yil muddatga jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘idan ozod etiladi. Ular uchun ijtimoiy soliq stavkasi 1 foiz etib belgilanadi. Bu imtiyozlar nafaqat futbolchilar, balki Olimpiya va Paralimpiya o‘yinlariga tayyorgarlik doirasida milliy terma jamoalarga jalb etiladigan barcha trenerlarga ham tegishli.

Shuningdek, futbol klublari va turli sport federatsiyalariga homiylik qilgan tadbirkorlarga ham soliq imtiyozi belgilab qo‘yildi. Bunday tadbirkorlar davlat telekanallarining sportga doir efirlari vaqtida yarim narxida reklama joylashtirish huquqini ham qo‘lga kiritdi. Klub xarajatlarining kamida 20 foizini zimmasiga olgan tadbirkorlar klubni ishonchli boshqaruvga olishi mumkin. Agar tadbirkor klubni birato‘la sotib olmoqchi bo‘lsa, davlat unga imtiyozli kredit berishini ham e’lon qildi.

Qaror bilan, yil oxirigacha futbol klublarining bozor narxini aniqlash va ulardagi davlat ulushini xususiylashtirish topshirig‘i berildi. Lekin “falon sanagacha bittayam klubda davlat ulushi qolmasin” degan mazmundagi vazifa belgilanmagan.

Rivaldo oldidagi qarzdorlik

Bundan ikki yil oldin FIFAning intizomiy qo‘mitasi «Bunyodkor» klubi braziliyalik futbolchilar Rivaldo va Denilsonga salkam 9,5 mln yevro to‘lashi kerakligi haqida qaror chiqargandi. Klubning Rivaldo oldidagi qarzdorligi 8,1 mln yevro, Denilson oldidagi qarzdorligi 1,1 mln yevroga baholangan. Bu summalar ichiga vaqtida to‘lanmagan mukofot pullari, to‘lash kechiktirilgani uchun hisoblangan foizlar, shartnoma bekor qilingani uchun belgilangan tovon pullari va futbolchilarning sud xarajatlari kiradi.

Keyinchalik «Bunyodkor» braziliyalik sobiq futbolchilar bilan qo‘shimcha kelishuvga erishganini e’lon qildi. Bunda kelishilgan summa Denilsonga 2026 yilgacha uch qismga bo‘lib to‘lanishi, Rivaldo bilan hisob-kitob esa 2028 yilga qadar har yili bir martadan amalga oshirilishi ko‘zda tutilgandi. 

Eslatib o‘tamiz, Rivaldo 2008-2010 yillar davomida «Bunyodkor» klubi sharafini himoya qilib, uch karra O‘zbekiston chempioni bo‘lgan edi. Denilson esa 2010 yil Toshkent klubi safida chempionlikka erishgan, Oliy Ligada 14 o‘yinda 4 ta gol, OChLda esa 6 o‘yinda 5 ta golga mualliflik qilgandi.

Source link

O‘zbekiston milliy terma jamoasi a’zosi Behruz Karimov muvaffaqiyatli operatsiya qilindi. Bu haqda O‘FA xabar berdi. 

Futbolchida o‘ng oyoq panja (plyusnevoy) suyagi sinishi tashxisi tasdiqlandi. Shundan so‘ng O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasi tibbiy qo‘mitasi tomonidan xorijiy va mahalliy sport shifokorlari bilan birgalikda tegishli muhokamalar olib borildi.

Mutaxassislar xulosasiga ko‘ra, futbolchining tezroq safga qaytishi hamda jarohat qaytalanishining oldini olish maqsadida operatsiya amaliyoti bajarildi.

Hozirda futbolchining holati barqaror bo‘lib, reabilitatsiya jarayoni boshlanadi. Dastlabki rejalarga ko‘ra, Behruz Karimov taxminan 1 oy muddatda safga qaytishi kutilmoqda.

Source link

15-aprel oqshomida YChL chorak finalining so‘nggi javob o‘yinlari o‘tkazilib, yarim finalchilar nomi to‘liq ma’lum bo‘ldi.

«Bavariya» va «Real Madrid» o‘rtasidagi Myunxendagi bahs haqiqiy «triller»ga aylandi. O‘yinda darvozalar jami yetti marta ishg‘ol etildi: «Real»ning har bir goliga «Bavariya» javob qaytara oldi va so‘nggi daqiqalardagi gollar evaziga superkambekka erishdi. E’tiborli tomoni, madridliklar o‘yinni 9 kishi bo‘lib yakunlashdi (Kamavinga va Guler chetlatildi).

Bavariya 4:3 Real Madrid (umumiy hisob — 6:4)

Gollar: Pavlovich (6), Keyn (38), Dias (89), Olise (90+4) — Guler (1, 29), Mbappe (42)

Londondagi bahsda esa hisob ochilmadi, ammo birinchi o‘yindagi kichik g‘alaba (1:0) «kanonirlar»ga yarim final yo‘llanmasini taqdim etdi.

Arsenal 0:0 Sporting (umumiy hisob — 1:0)

Bir kun oldin o‘tgan o‘yinlardan so‘ng «PSJ» va «Atletiko Madrid» yarim finalga yo‘l olgan edi. «PSJ» «Liverpul»ni ikki o‘yin natijasiga ko‘ra 4:0 hisobida mag‘lub etgan, «Atletiko Madrid» «Barselona» bilan ikkinchi o‘yinda 1:2 hisobida yutqazgan bo‘lsa-da, umumiy 3:2 hisobida ustun kelgan edi.

Yarim final juftliklari:

PSJ — Bavariya

Atletiko Madrid — Arsenal

Dastlabki uchrashuvlar:

28-aprel: PSJ — Bavariya

29-aprel: Atletiko Madrid — Arsenal

Javob uchrashuvlari:

5-may: Arsenal — Atletiko Madrid

6-may: Bavariya — PSJ

Source link