Jamiyat
hojatxona tagligidan 456 baravar ko‘p bakteriya saqlaydigan oshxona buyumi haqida nimalarni bilasiz?
Gubkadagi namlik, issiqlik va oziq-ovqat qoldiqlari mikroblar ko‘payishi uchun ideal muhit yaratadi. Siz esa har kuni “zararkunandalar uyasi”ga aylangan ana shunday tozalash vositasi bilan idish-tovoqlarni yuvayotgan bo‘lishingiz mumkin. Mazkur buyum har bir kvadrat santimetrida o‘rtacha 362 xil bakteriya turini to‘playdi. Ayrim holatlarda esa bitta gubkada 45 milliardgacha mikroorganizmlar mavjudligi aniqlangan. Ushbu maqolada oshxona gubkasida uchraydigan bakteriya turlari, ularning sog‘liqqa salbiy ta’siri hamda idish yuvish vositasidan xavfsizroq foydalanish yo‘llari haqida so‘z yuritiladi.
Mikroblar armiyasiga mezbonlik qilayotgan tozalash vositasi
Tashqi ko‘rinishdan zararsizdek tuyulgan oshxona gubkasi (machalkasi) aslida uydagi bakteriya eng ko‘p to‘planadigan buyumlardan biri sanaladi. Unda yig‘iladigan zararli moddalar miqdori unitaz o‘rindig‘idagidan bir necha ming barobarga ko‘p. Ayniqsa, u ho‘l holatda uzoq vaqt bir joyda qoldirilganida turli kasalliklarni keltirib chiqaruvchi mikroorganizmlar uchun ideal “inkubator”ga aylanadi: iliqlik, doimiy namlik va oziq-ovqat qoldiqlarining mavjudligi mikroblar uchun qulay yashash muhitini yaratadi.
Ilmiy manbalarga ko‘ra, gubkada inson salomatligi uchun xavf tug‘diradigan quyidagi bakteriyalar yig‘iladi:
Salmonella – oshqozon-ichak tizimi faoliyatiga ta’sir qiluvchi eng keng tarqalgan patogenlardan biri bo‘lib, u gubkada 7 kungacha yashay oladi. Salmonella bilan zararlanish ovqatdan zaharlanish holatlarining asosiy sabablaridan biridir. Infeksiya kuchli ich ketishi, harorat ko‘tarilishi, umumiy holsizlikni yuzaga keltiradi.
Stafilokokk (staphylococcus aureus) – bu bakteriya teri va yumshoq to‘qimalarda turli infeksiyalarni paydo qiladi. U yaralar, hatto o‘pka va qon infeksiyalarini ham hosil qilishi mumkin.
Ichak tayoqchasi (escherichia coli, E. coli) – mazkur mikroorganizmlarning ayrim turlari odam organizmida tabiiy holatda mavjud bo‘lsa-da, uning zararli shtammlari ichak yallig‘lanishini yuzaga keltiradi. Holat ich ketishi, qorin og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi kabi alomatlar bilan namoyon bo‘ladi.
Listeriya (listeria monocytogenes) – ushbu bakteriya homilador ayol, yangi tug‘ilgan chaqaloq, qariya va immuniteti past odamlar uchun xavfli hisoblanadi. U past haroratda ham yashay oladi, shuning uchun sovitilgan mahsulotlar orqali ham tarqalish qobiliyatiga ega.
Kampilobakter (campylobacter) – ko‘pincha xom go‘shtda uchraydi. U organizmga tushgach, 2-5 kun ichida o‘zini namoyon qilib, diareya, isitma, qorin og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi va qusish kabi simptomlarga sabab bo‘ladi.
Bu bakteriyalar gubkadan bevosita qo‘llarga, undan esa ovqatlar, oshxona sirtlari yoki idishlarga o‘tib, organizmga kirib boradi.
Oshxona gubkasi hojatxona o‘rindig‘idan ham iflosroq
“Scientific repors” jurnalida e’lon qilingan tadqiqotga ko‘ra, ishlatilgan oshxona gubkasining har bir kvadrat santimetrida 362 xil turdagi bakteriya aniqlangan. Ya’ni kichkina bir tangadek joyning o‘zida yuzlab turli mikroblar mavjud bo‘lgan. Bundan tashqari, ba’zi keyslarda ushbu bakteriyalarning soni shu kichik joyda 45 milliardgacha yetgani aniqlangan.
Germaniyalik mikrobiolog Markus Egert boshchiligidagi yana bir izlanishda mazkur ko‘rsatkich 54 milliardgacha chiqqani qayd etilgan. Tadqiqotchilar bu miqdorni “inson najasidagi bakteriyalar soniga yaqin” deb baholagan.
Filadelfiyadagi Drexel universiteti olimlari 100 dan ortiq uy oshxonalarini tahlil qilib, idish-tovoq yuvish gubkasi hojatxona tagligiga qaraganda bakteriyani o‘zida 456 baravar ko‘proq saqlashini isbotladi. Yana bir tadqiqotda esa oshxona peshtaxtalarida har 25 sm² da 316 ta, hojatxona qopqog‘ida esa 398 ta bakteriya aniqlangan. Solishtiradigan bo‘lsak, xuddi shu o‘lchamdagi oshxona rakovinasida 32 000 ta, gubkaning o‘zida esa 7,9 milliondan ortiq bakteriya topilgan.
Gubkani uzoq vaqt almashtirmasdan ishlatish undagi mikroblarning tez ko‘payishi va butun oshxona bo‘ylab tarqalishiga olib keladi. Uni faqat yomon hid chiqqanda yoki ko‘zga ko‘rinadigan darajada kirlanganda almashtirish esa sog‘liq uchun jiddiy xavf tug‘diradi.
Oshxona machalkasidan to‘g‘ri foydalanish uchun:
Ishlatib bo‘lganingizdan keyin gubkani yaxshilab chayib, siqib quriting;
Oziq qoldiqlarini olib tashlang;
Gubkani ho‘l joyda emas, ochiq, quruq idishda saqlang;
Uni har haftada kamida bir marta almashtiring;
Yoqimsiz hid chiqa boshlasa, eskirishini kutmay darhol almashtiring;
Stol yoki gaz sirtini artishda gubka o‘rniga qog‘oz sochiq yoki dezinfeksiyalovchi salfetka ishlating.
Alternativlar
Mutaxassislar gubkani tez-tez almashtirish yoki undan butunlay voz kechib, muqobil vositalardan foydalanishni tavsiya etadi. Masalan, bir martalik qog‘oz sochiqlar stol, peshtaxta, go‘sht yoki sabzavotdan tushgan suyuqliklarini artishda juda qulay. Ular ishlatilgach darhol tashlanadi, shuning uchun bakteriyalar to‘planmaydi. Mikrofiber salfetkalar esa qayta-qayta foydalanish mumkin bo‘lgan vosita bo‘lib, sirtlarni samarali tozalaydi, tez quriydi va bakteriyalarni kamroq to‘playdi.
Bundan tashqari, bambuk tolalaridan tayyorlangan matolar ekologik tozaligi va tabiiy antibakterial xususiyati bilan ajralib turadi. Silikon gubka yoki cho‘tkalar esa uzoq muddat xizmat qilishi, oson tozalanishi hamda zararli mikroorganizmlarni o‘zida kam saqlashi bilan afzal hisoblanadi. Shuningdek, paxtadan to‘qilgan matolar ham yaxshi alternativ sanaladi, faqat ularni tez-tez yuvib, quritib turish kerak.
Unutmang, bir oyda 4 ta yangi gubka xarid qilish bitta antibiotik tabletkasidan arzonroq, ammo sog‘liq uchun ko‘proq foydali!
Diyoraxon Nabijonova
Toshkent shahar hokimligi ayni kunlardagi ob-havo sharoitini inobatga olgan holda poytaxtda isitish mavsumini bosqichma-bosqich yakunlash to‘g‘risidagi qarorni qabul qildi.
Shu bilan birga, aholi qulayligi uchun kelayotgan bayram kunlari issiqlik ta’minoti saqlab qolinishi, isitish davri rejali yakunlanishi ma’lum qilingan.
Shunga ko‘ra, isitish mavsumini yakunlash 24 martdan boshlanishi rejalashtirilgan. U bosqichma-bosqich amalga oshiriladi.
Ta’kidlanishicha, mavsumni yakunlashga o‘tish, shuningdek, kommunal infratuzilmaga tushadigan yuklamani kamaytirishga va resurslardan oqilona foydalanishga xizmat qiladi.
Ramazon hayiti hamda Navro‘z umumxalq bayrami davrida yo‘lovchilarni o‘z manzillariga xavfsiz yetib borishlarini ta’minlash maqsadida qo‘shimcha poyezd qatnovlari tashkil etilmoqda.
Jumladan, 19 – 25 mart kunlari aholi talabini qondirish uchun jami 25 000 ta qo‘shimcha yo‘lovchi o‘rni yaratiladi.
Qo‘shimcha «Afrosiyob» reyslari:
19 – 21 mart kunlari (6 ta reys)
Toshkent — Samarqand — Toshkent yo‘nalishida;
19, 20, 21, 22, 23 va 25 mart kunlari
Toshkent — Buxoro — Toshkent yo‘nalishida qo‘shimcha qatnovlar yo‘lga qo‘yildi.
Shuningdek, 19 – 25 – mart kunlari quyidagi yo‘lovchi poyezdlarga 4 tadan qo‘shimcha vagonlar ulanadi:
Toshkent – Xiva – Toshkent
Toshkent – Shovot – Toshkent
Toshkent – Qo‘ng‘irot – Toshkent
Toshkent – Termiz – Toshkent
Toshkent – Buxoro – Toshkent (Sharq)
Chiptalarni «O‘zbekiston temir yo‘llari» AJ rasmiy sayti, mobil ilovasi hamda temir yo‘l kassalaridan xarid qilish mumkin.
Shu bilan birga, «Toshkent» avtovokzalidan amaldagi reyslardan tashqari har kuni shaharlararo yo‘nalishlarda 70 dan ortiq qo‘shimcha avtobus qatnovlari ham tashkil etilmoqda.
Qatnovlar «Toshkent» avtovokzalidan Zomin, Samarqand, Jarqo‘rg‘on, Buxoro, Qorako‘l, Mirbozor, Navoiy, Jo‘sh, Nurota, Zarmitan, Zarafshon, Xatirchi, Qiziltepa, Konimex, Uchquduq, Kadan, Payariq, Shahrisabz, Qarshi, G‘uzor, Sherobod, Termiz, Denov, Uzun, Urganch, Xiva, Gurlan, To‘rtko‘l va Nukus shaharlariga amalga oshirilyapti.
Qatnov jadvali va chipta narxlari bilan avtovokzalning ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalarida tanishish mumkin. Chiptalarni esa «Toshkent» avtovokzali chiptaxonalaridan hamda «UzBus» mobil ilovasi orqali onlayn tarzda sotib olish mumkin.
Surxondaryo viloyati Boysun tumanida FVV qutqaruvchilari 25-30 metr pastlika sirpanib tushib ketgan fuqaroning hayotini saqlab qolishdi.
21 mart kuni soat 10:00 da Surxondaryo viloyati FVBga Boysun tumanida yashovchi fuqaro uyidan 20 metr narida joylashgan adirlikka tomosha qilish maqsadida chiqib, ehtiyotsizligi oqibatida taxminan 25-30 metr pastlikka sirpanib tushib ketganligi to‘g‘risida xabar kelib tushgan.
Xabarga asosan, FVV qutqaruvchilari aytilgan manzilga yetib borib, fuqaroni jarlikdan chiqarib olgan va uning hayotini saqlab qolishgan.
Shundan so‘ng fuqaro tibbiyot xodimlariga topshirilgan.
Xabar qilinishicha, hozirda fuqaroning ahvoli yaxshi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev 19-mart kuni Samarqand viloyati Payariq tumanida qaytadan bunyod etilgan Imom Buxoriy majmuasiga tashrif buyurdi.
Ziyoratgohning qoq markazida buyuk hadisshunos bobomizning tabarruk maqbarasi o‘rin olgan.
Davlatimiz rahbari maqbarani ziyorat qildi. Qur’on tilovat etilib, duo o‘qildi.
– Muborak Ramazon hayiti arafasida buyuk vatandoshimiz, hadis ilmining sultoni Imom Buxoriy hazratlarining ruhi poklariga yana bir bor hurmat-ehtirom bajo keltirmoqdamiz. Buxoriy bobomiz Qur’oni karimdan keyingi eng mo‘’tabar manba bo‘lgan hadislar kitobini yaratib, butun islom olamida shuhrat qozongan ulug‘ siymodir. Muqaddas zaminimiz dunyoga mana shunday mashhur allomani bergani bilan har qancha faxrlansak, arziydi.
El-yurtimizning fidokorona mehnati bilan bugun orzu-niyatlarimiz ro‘yobga chiqdi. Bu betakror ziyoratgohni Imom Buxoriy bobomizning olamshumul mavqeiga, yuksak maqomiga munosib darajada bunyod etishga muyassar bo‘ldik. Mana shunday tabarruk maskan barchamizga muborak bo‘lsin, – dedi davlatimiz rahbari.
Jamiyat
Imom Buxoriy majmuasidagi bunyodkorlik ishlari va yaratilgan sharoitlar bilan tanishildi (foto)
Prezident Shavkat Mirziyoyev Imom Buxoriy majmuasida yakuniga yetgan bunyodkorlik ishlari va yaratilgan sharoitlar bilan tanishdi.
Majmua davlatimiz rahbari tashabbusi bilan buyuk muhaddis bobomizning islom olamida tutgan yuksak mavqei, ulkan salohiyatiga munosib tarzda qaytadan bunyod etildi. Ziyoratchilarga har tomonlama qulay sharoit yaratildi.
Xususan, majmua qoshida turizm markazi ochildi. Yondosh 15 gektar maydonda zamonaviy infratuzilma yaratilib, shinam mehmonxonalar, xizmat ko‘rsatish va servis nuqtalari barpo etildi. Jumladan, 1 ta to‘rt yulduzli, 2 ta uch yulduzli mehmonxona, 22 ta 176 o‘rinli oilaviy mehmon uylari hamda avtoturargoh qurilgan. Mazkur ob’yektlar to‘liq kommunikatsiya tarmoqlari bilan ta’minlanib, hududida obodonlashtirish ishlari amalga oshirilgan.
Natijada Imom Buxoriy majmuasi ilgari bir kunda 12 ming ziyoratchiga xizmat ko‘rsatgan bo‘lsa, hozir kuniga 65 ming nafar ziyoratchini qabul qilish quvvatiga ega.
Majmuaning o‘zi Samarqandning, yangi O‘zbekistonning durdonasi bo‘lib qad rostladi. Uning maydoni 45 gektarni tashkil etadi. 10 ming kishiga mo‘ljallangan ulkan masjid, ma’muriyat binosi, 154 ustunli, milliy uslubdagi muhtasham ayvon qurildi.
Majmua tarkibida eng ilg‘or axborot texnologiyalari asosida 9 pavilondan iborat noyob innovatsion muzey barpo etildi. U islom olamida muhaddislar sultoni deya e’tirof etilgan Imom Buxoriyning hayoti va ilmiy merosi, islom ma’rifati rivojiga qo‘shgan hissasini namoyon etadi. Shuningdek, muzeyda Qur’oni karimda ismlari zikr qilingan 25 payg‘ambar tarixi, Muhammad alayhissalomning shajarasi, Makka va Madinadagi hayoti, hadislarning jamlanishi va yozilishi haqidagi ma’lumotlar joylashtirilgan.
Qadamjoda 14 ta moviy gumbaz, 75 metrlik 4 ta minora unga ulug‘vor qiyofa bag‘ishlab turibdi.
Davlatimiz rahbari turizm markazi va masjidda yaratilgan sharoitlarni ko‘zdan kechirdi.
Ma’lumki, bir yarim ming yillik islom tarixini, ilm-ma’rifatini yurtimizdan yetishib chiqqan buyuk olimu ulamolarning nomlarisiz tasavvur etib bo‘lmaydi. Shu kunlarda rasman ochilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ham bu haqiqatni yana bir bor tasdiqlaydi.
Butun musulmon olamida hadis ilmi haqida gap ketsa, hech shubhasiz, bizning diyorimiz birinchilar qatorida tilga olinadi. Chunki Imom Buxoriy, Imom Termiziy kabi buyuk hadisshunos olimlar aynan mana shu zamin farzandlaridir.
Xususan, Imom Buxoriyning “Sahihi Buxoriy” kitobi dunyoda tan olingan eng mo‘’tabar oltita hadis kitobining biridir. O‘n yoshidan boshlab hadis ilmini o‘rgangan alloma bobomiz 20 dan ortiq asar yozganlar. Ular to hanuz dinu diyonatimizni mustahkamlash yo‘lida islom ummatiga xizmat qilib kelmoqdalar.
Prezidentimiz har gal Samarqandga kelganida majmuaning qurilish jarayoni bilan tanishib, bu joy faqat ziyorat emas, ilm-ma’rifat, tarbiya va ibrat maskani bo‘lishi, Imom Buxoriyning buyuk izlanishlari, bilimi hamda kamoloti ziyoratchilar, ayniqsa, yoshlar uchun ezgu namuna bo‘lishi kerakligini ta’kidlagandi.
– Ushbu betakror qurilish yangi O‘zbekistonning ulkan imkoniyatlarini yaqqol namoyon etadi. Ziyoratgoh xalqimiz uchun, jahondagi barcha musulmonlar uchun ezgulik va ma’rifat nurini taratadigan qutlug‘ maskanga aylanadi deb ishonaman. Aminmanki, bu dargohni ziyorat qilib, uning ma’naviy muhitidan bahramand bo‘lgan inson, ayniqsa, yoshlar islom dinining asl ma’nosini anglab yetadi, to‘g‘ri yo‘ldan adashmaydi, – dedi Prezidentimiz.
Shuning uchun ham Imom Buxoriy majmuasida ma’naviy-ma’rifiy ishlarni keng yo‘lga qo‘yish, uni chinakam tarbiya va ibrat maktabiga aylantirish, bu yerda imom-xatiblar, mahalla faollari uchun malaka oshirish dasturlarini kuchaytirish lozimligi ta’kidlandi.
Bu yerdagi barcha ishlar yakuniga yetganini hisobga olib, yangi qurilgan muhtasham masjidda Hayit namozini ado etish taklif qilindi, bu mo‘min-musulmonlarimiz, butun el-yurtimizning ko‘nglidagi ish, xalqimizga munosib Ramazon sovg‘asi bo‘lishi ta’kidlandi.
Shuning bilan davlatimiz rahbarining Samarqand viloyatiga tashrifi yakunlandi.
Ovechkin MHLdagi 1000-golini urdi
AQSh Eron urushiga qo’shin yuborish imkoniyatini ko’rib chiqmoqda
Tabiat uyg‘onmoqda… Ammo u bizning quvonchimizga sherikmi?
-
Dunyodan4 days ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Iqtisodiyot4 days agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Jamiyat4 days ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Siyosat3 days agoSoʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
-
Dunyodan5 days ago
Xakerlar Isroil va Rizo Pahlaviyning maxfiy hujjatlarini qo’lga kiritadilar
-
Dunyodan4 days ago
Isroil mintaqaviy tuzilmani qayta tiklamoqchi
-
Dunyodan4 days ago
Istanbulda yetti yil avval sodir etilgan qotillik ishi fosh etildi. O’zbek ayoli vafot etdi
-
Siyosat5 days agoOnlayn suiiste’mollik va zararli kontentga qaratilgan qonun loyihasi Senatga kiritiladi