Jamiyat
«Hammani bitta dorixonaga yuborishadi» – SAMPIda farzandidan ayrilgan ota-onalar
Toshkentda yurak nuqsoni sabab operatsiya qilingan 8 oylik go‘dak vafot etdi. Ona shifokorlar harakatlarini shubha ostiga olib, xayriyadan tushgan pullar faqat bitta dorixonaga borib tushayotganini aytmoqda. Uning gaplarini boshqa ota-onalar ham tasdiqlagan. Shifokor bolaning o‘limiga og‘ir yondosh kasalliklar sabab bo‘lganini ma’lum qildi.
Jizzax viloyatida yashovchi 8 oylik Muhammadaziz Qo‘chqorov tug‘ma yurak nuqsoni bilan Toshkent davlat tibbiyot universiteti bolalar ko‘p tarmoqli klinikasi (xalq tilida SAMPI) kardioxirurgiya bo‘limida operatsiya qilingan. Jarrohlik amaliyoti muvaffaqiyatli o‘tgani aytilgan, lekin oradan uch kun o‘tib bolaning ahvoli og‘irlashib, vafot etgan.
“Dorixonaga pul to‘lab, dorisiz ketasiz”
Yagona Qo‘chqorova, Muhammadazizning onasi:
— 26 fevral kuni ertalab shifokorlar kelishdi. Bola shishib ketgan, oyoqchalarigacha, hammayog‘i shishgan, siymay chiqdi desam, bitta ukol qilamiz deb ukol qilishdi. Shundan keyin 2-3 mahal siydi. Bolani badanlari boshqacha bo‘lib o‘zgardi, ko‘karishlar bo‘ldi. Faqat shu ukollarni qildi, keyin olib kirib ketib komaga solib apparatga qo‘yishgan. Shu bilan turmadi bolam…
19 yoshli o‘g‘lim kirganida shifokor: “Bolani kasalxonadan tirik, og‘ir ahvolda olib chiqib ketyapmiz. Uyga yetib borguncha o‘lib qolsa, shifokorlarga da’voyimiz yo‘q” degan tilxat yozdirib olib, keyin bolaning o‘ligini bergan. Ertasiga ukasi ko‘milgandan keyin nega unday yozib berganini so‘rasam: “Ukangni bermaymiz, morgga topshirib yuboramiz” deyishgani uchun yozganini aytyapti. Lekin u nima tilxat ekaniga o‘g‘limning aqliyam yetmagan.
Mening bolam qaytib kelmaydi, lekin boshqa onalar menga o‘xshab kuymasin. U yerda o‘sha haftaning o‘zida 12-11 nafar bola o‘lib chiqib ketyapti. Kasalxonada ro‘za oyida xayriya pullari kelganida kasal bolalarni olib chiqib videoga oldirib, televideniyelarga yoki hokimiyatlarga ko‘rsatib, ertasiga xayriyadan olgan pullarini olib qo‘yishyapti. +5 degan aptekasi bor ekan o‘zlarining, bemorning yaqinlarini o‘sha yerga jo‘natyapti. U yerda pulni to‘laysiz, “ketavering, o‘zimiz olib borib beramiz” deydi. Qo‘lingizga dori-darmon ham, hech narsa bermaydi.
Balki hamma operatsiyalar davlat tomonidan qilinayotgandir, lekin hamma yonidan ham xarajat qilyapti. Mening o‘g‘limning operatsiyasi uchun fonddan 24 mln pul o‘tkazildi. O‘zim qilgan xarajatlarim – 4,5–5 millionga dori-darmonlar olib keldim. Lekin 2000 dollarlab sanab bergan onalar bor u yerda. Hamma o‘sha aptekaga pulini sanab berib, dorisiz ketyapti.
“Ota-onalar hech narsa deyisholmaydi – bolasi ularning qo‘lida”
Kun.uz ixtiyorida boshqa ota-onalarning ham shunday mazmundagi iddaolari bor. Ular ham ehson pullarini bitta dorixonaga topshirishgani haqida ma’lum qilishgan.
Zamira, Sirdaryo viloyati:
— 6 yoshli qizim SAMPIda yurak operatsiyasidan keyin vafot etdi. Operatsiyamiz Muhammadaziz bilan oldinma-keyin bo‘lgandi. Boshqa joyda operatsiya xarajatlarini surishtirsak, 30 mln ketadi deyishgandi. Lekin bu yerda 55 mln xarajat ketadi deb yozib berishdi. Operatsiya pulini “Mehrli qo‘llar” fondi to‘lab berdi.
Ramazon oyi bo‘lgani uchun ehson qilib berilgan pullarni qo‘limizga tutqazib, keyin konvertni ochtirmasdan yig‘ib olishdi: “dorilar uchun kerak bo‘ladi” deb. Dorilar faqat bitta aptekadan olinarkan, pulni o‘sha yerga tashlab kelasiz, kerakli dorilarni yuboramiz deyishadi. Lekin qanaqa dori, narxi qancha, u dori boshqa aptekada qanchaga sotilyapti – hech narsa bilmaysiz.
Ma’mur, Toshkent viloyati:
— 3 yil farzand kutib topgan o‘g‘limizda yurak nuqsoni aniqlangan edi. Bir nechta shifoxonalarda tekshirtirdik. Doktor Ibragimov tezroq operatsiya qildirmasak bo‘lmasligini aytdi. Chaqaloqlarniyam operatsiya qilishayotgani, natija yaxshiligini gapirdi. Biz ham ishonib, tezda operatsiyaga tayyorlandik. Afsuski, operatsiyadan keyin farzandimdan ayrilib qoldik. Bolamizga berilgan umr shunchadir balki deb, o‘zimga taskin beryapman, lekin bu yerdagi g‘alati ishlarni tushunmadim.
Ehson qiluvchilar kelib, muhtoj oilalarga ataganlarini berib ketishadi. Syomka qilinadi, keyin “hammasiga bolaga kerakli dorilar olib kelinadi” deb, +5 aptekasiga yuborishadi. U yerda shunchaki pulni berasiz va bolangizga nima olib kelishlarini bilmaysiz. Qizig‘i, nega aynan bu apteka, bu qanaqa dori, hech kim bilmaydi.
Bolam bilan bitta palatada yotgan jizzaxlik bolaning onasi shu pulni eriga berib yuborgan ekan, shifokorning qattiq jahli chiqib ketdi. Qaytarib olib kelib aptekaga topshirishdi. Apteka kimga tegishli bilmayman, lekin bu ishniyam to‘g‘ri deb bo‘lmaydi. Bu yerdagi ota-onalar hech narsa deyisholmaydi, chunki bolasi shu shifokorlarning qo‘lida.
“Ularni tilxat yozishga hech kim majbur qilmadi”
Kun.uz muxbiri Toshkent davlat tibbiyot universiteti bolalar ko‘p tarmoqli klinikasida bo‘lib, kardioxirurgiya bo‘limi rahbari Nodir Ibragimov bilan suhbatlashdi. U Muhammadazizning o‘limiga yondosh kasalliklar sabab bo‘lganini aytdi.
“Bizga olib kelishganida bu bolamizda Daun sindromi bo‘lgan. Bu sindromda o‘zi og‘ir nuqsonlar bilan tug‘iladi 80 foizi. Bu bolada ikkita yurak qorinchalari o‘rtasida teshik bo‘lgan. Yurakning ikkita klapani bitta bo‘lib ketgan. Bunda yurak bitta kamerali bo‘lib qoladi. Bu bitta og‘ir nuqson, undan tashqari bolada yana qo‘shimcha nuqson – aorta bilan o‘pka qon tomiri yurakning o‘ng tomonidan chiqqan. Ota-onasi genetik tekshirtirishmagan bolani. Bizda ham genetik tekshiruvga sharoit yo‘q, lekin genetik tekshiruvdan keyin bu tashxis tasdiqlanadi.
Bolaning davleniyasi juda past, yurak urishi ham juda past holatda bo‘lgan. Bunaqa holatdan keyin biz morgga berish kerakligini aytamiz. Bola o‘lsa morgga beriladi. Bular «yo‘q, morgga bermaymiz» deyishdi. Bizda hali biologik o‘lim qayd qilinmagan, faqat klinik o‘lim qayd qilingandi. Bular hammasi minutma-minut bolaning kartasida yoziladi. Yurak to‘xtagan va yurgizib yuborganmiz, lekin yurak urishi juda past bo‘lgan. O‘sha holatda olib chiqib ketamiz deyishdi va tilxat yozib ketishdi. Ularni hech kim majbur qilmadi tilxat yozishga.
Bizda operatsiya tekin, yotish tekin. Lekin operatsiyaga ketadigan narsalarimiz ko‘p. «Mehrli qo‘llar» fondi va Ijtimoiy himoya agentligi yordamida yiliga 300 dan ortiq bolalarni operatsiya qilamiz. Bolani yotqizamiz, sharoiti og‘ir bo‘lsa operatsiyaga yetishmagan narsalarni yozib beramiz olib kelishlari uchun. Rasman bosh vrach, apteka boshlig‘i va men imzo chekaman. Fond va agentlik agar imkoni bo‘lsa olib berishadi, ular olib bermaydigan holatlarda ehson qilish istagida bo‘lgan odamlar bilan uchrashtiramiz. Biz qo‘limizga pul ushlamaymiz. Apteka hisoblab bergan dorilarni olib kelib berishadi».
Shifokordan bu vaziyatda ota-ona, dorixona, kasalxona o‘rtasida shaffoflikni ta’minlash mexanizmi haqida so‘raganimizda, bunday tizim yo‘qligini tan oldi. Bu holat tibbiy xizmat sifati, bemor huquqlari va shaffoflik masalalarini yana bir bor kun tartibiga chiqaradi.
Vaziyat chuqur tekshiruv va tahlillarni talab qiladi. Jizzaxlik ona buning uchun farzandining qabrini ochishlariga ham rozi.
2026 yilning dastlabki to‘rt oyida o‘qish maqsadida xorijga chiqqan O‘zbekiston fuqarolari soni o‘tgan yilning mos davriga nisbatan sezilarli darajada qisqardi. Shu bilan birga, Qirg‘iziston, Rossiya va Janubiy Koreya o‘zbekistonliklar uchun eng ommabop ta’lim yo‘nalishlari bo‘lib qolmoqda.
Foto: Fotolia / WavebreakmediaMicro
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, joriy yilning yanvar–aprel oylarida 7 355 nafar O‘zbekiston fuqarosi ta’lim olish maqsadida chet elga safar qilgan. Bu ko‘rsatkich 2025 yilning shu davriga nisbatan 2,6 ming nafarga yoki 26,2 foizga kamaygan.
Tahlillarga ko‘ra, mazkur davrda o‘zbekistonliklar o‘qish uchun eng ko‘p tanlagan davlat Qirg‘iz Respublikasi bo‘lgan. U yerga ta’lim maqsadida 1 519 nafar fuqaro yo‘l olgan. Rossiya ikkinchi o‘rinni egallab, ushbu mamlakatga 1 515 nafar o‘zbekistonlik o‘qish uchun borgan.
Reytingning keyingi pog‘onalaridan Janubiy Koreya, Turkiya va Tojikiston joy olgan. Xususan, Koreya Respublikasiga 1 184 nafar, Turkiyaga 554 nafar, Tojikistonga esa 514 nafar fuqaro ta’lim maqsadida safar qilgan.
Shuningdek, Xitoyga 472 nafar, Buyuk Britaniyaga 413 nafar o‘zbekistonlik o‘qish uchun chiqqan. Boshqa davlatlarga ta’lim maqsadida safar qilganlar soni esa 1 184 nafarni tashkil etgan.
Mutaxassislar fikricha, ta’lim migratsiyasidagi o‘zgarishlarga xorijiy universitetlar qabul siyosati, ta’lim xarajatlari, stipendiya dasturlari hamda mehnat bozoridagi tendensiyalar ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Statistik ma’lumotlardan ko‘rinishicha, xorijda ta’lim olishga qiziqish saqlanib qolayotgan bo‘lsa-da, joriy yilning dastlabki oylarida chet elda o‘qish uchun safar qiluvchilar soni o‘tgan yilga nisbatan kamaygan.
Andijon viloyatida davlat zaxirasidagi yer maydonini rasmiylashtirib berishni va’da qilib, katta miqdorda pul talab qilgan shaxs huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan qo‘lga olindi. U kelishilgan mablag‘ning bir qismini olayotgan vaqtida ushlangan.
Ma’lum qilinishicha, departamentning Andijon viloyati boshqarmasi hamda boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlari hamkorligida tezkor tadbir o‘tkazilgan.
Tergovga qadar tekshiruv materiallariga ko‘ra, fuqaro Z.Yu. boshqa bir fuqaroning ishonchiga kirib, o‘zini go‘yoki Andijon viloyati Statistika boshqarmasi xodimi sifatida tanishtirgan. U Andijon tumanidagi Yo‘ldosh Oxunboboyev massivida joylashgan davlat zaxirasi yer maydoni auksion orqali uning farzandi nomiga rasmiylashtirilgani haqida yolg‘on ma’lumot bergan.
Shundan so‘ng mazkur 40 sotix yer maydonining hujjatlarini kelgusida xaridor nomiga rasmiylashtirib berishni va’da qilib, bu xizmat uchun 160 ming AQSh dollari talab qilgan.
Tezkor tadbir davomida gumonlanuvchi kelishilgan mablag‘ning dastlabki qismi hisoblangan 80 ming AQSh dollarini olayotgan vaqtda ashyoviy dalillar bilan ushlangan.
Huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Ayni paytda ishning barcha holatlarini aniqlashga qaratilgan tergov harakatlari olib borilmoqda.
Mutasaddilar fuqarolarni yer ajratish, auksion savdolari va mulkni rasmiylashtirish bilan bog‘liq masalalarda faqat rasmiy manbalar va qonuniy tartiblarga tayanishga chaqirmoqda.
O‘zbekistonda soliq sohasi uchun malakali kadrlar tayyorlashning yangi tizimi joriy etilmoqda. Prezidentning tegishli qaroriga muvofiq, Soliq qo‘mitasi huzuridagi Soliq oliy maktabida bakalavriat, magistratura va oliy ta’limdan keyingi ta’lim bosqichlari yo‘lga qo‘yiladi.
Prezidentning “Soliq sohasida malakali kadrlar tayyorlashning yangi tizimini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori (PQ–227-son, 2026 yil 16 iyun) qabul qilindi.
Ma’lum qilinishicha, prezidentning 2026 yil 19 maydagi PF–95-sonli farmoniga asosan Soliq qo‘mitasi huzurida Soliq oliy maktabi tashkil etilgan. Shuningdek, uning tarkibida Malaka oshirish va kompetensiyalarni rivojlantirish markazi hamda Soliqqa oid tadqiqotlar markazi faoliyat yuritadi.
Qarorga ko‘ra, 2026-2027 o‘quv yilidan boshlab Soliq oliy maktabida o‘qish muddati kamida uch yil bo‘lgan bakalavriat ta’lim yo‘nalishlariga talabalar qabul qilinadi. 2027-2028 o‘quv yilidan esa magistratura va oliy ta’limdan keyingi ta’lim bosqichlari joriy etiladi.
Oliy maktabda soliqlar va soliqqa tortish, raqamli soliq ma’murchiligi, soliq huquqi hamda moliyaviy nazorat kabi yo‘nalishlarda mutaxassislar tayyorlanadi.
Bitiruvchilar davlat namunasidagi diplom bilan bir qatorda soliq maslahatchisi va auditor malaka sertifikatlarini olish uchun zarur o‘quv kurslarini tamomlaganligi haqida hujjat ham oladi.
Shuningdek, buxgalteriya hisobi va audit sohasidagi xalqaro tashkilotlarning ACCA, DipIFR, CAP/CIPA, CIA va ACA kabi sertifikatlarini qo‘lga kiritgan talabalarning mazkur sertifikatlarni olish bo‘yicha o‘qish xarajatlari Soliq oliy maktabi tomonidan qoplab beriladi.
Buxoro viloyatida fuqaroni Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi tizimiga ishga joylashtirib berishni va’da qilgan shaxs 3,5 ming AQSh dollarini olgan vaqtida huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan qo‘lga olindi.
Foto: Prokuratura departamenti
Bosh prokuratura huzuridagi Departamentning Buxoro viloyat boshqarmasi xodimlari tomonidan o‘tkazilgan tezkor tadbirda fuqaro A.A. fuqaro S.I.ning ishonchiga kirib, uni go‘yoki yuqori lavozimlarda ishlovchi tanishlari orqali Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi tizimiga ishga kirish imtihonlaridan o‘tkazib berishini aytgan.
Ma’lum qilinishicha, u mazkur xizmat evaziga 3 500 AQSh dollari olgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlangan.
Holat yuzasidan Jinoyat kodeksining 25, 168-moddasi (firibgarlik) hamda 28, 211-moddasi (pora berish) bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Toshkent shahridagi muhim ko‘chalardan bir qismiga Turkiya Respublikasi asoschisi va birinchi prezidenti Mustafo Kamol Otaturk nomi beriladi. Bu haqda tegishli prezident qarori qabul qilindi.
Prezidentning 2026 yil 15 iyundagi qaroriga muvofiq, poytaxtning Yashnobod tumanida barpo etilayotgan “O‘zbek-turk do‘stligi” xiyoboniga tutash hududda joylashgan Abdulla Qodiriy ko‘chasining bir qismi Mustafo Kamol Otaturk nomi bilan ataladi.
Hujjatga ko‘ra, yangi nom Istiqbol, Farg‘ona yo‘li va Nukus ko‘chalari kesishmasidan boshlanib, Abdulla Qodiriy ko‘chasi hamda Mahtumquli shohko‘chasi kesishmasigacha bo‘lgan hududga beriladi.
Qaror O‘zbekiston va Turkiya o‘rtasidagi strategik sheriklik munosabatlarini yanada mustahkamlash, ikki xalq o‘rtasidagi tarixiy do‘stlik va yaqinlik rishtalarini e’tirof etish maqsadida qabul qilingani ta’kidlanmoqda.
Mustafo Kamol Otaturk XX asrda Turkiya davlatchiligini shakllantirgan eng muhim siyosiy arboblardan biri sifatida tanilgan. U mamlakat mustaqilligi uchun kurashga rahbarlik qilgan, respublika boshqaruv tizimini joriy etgan hamda keng ko‘lamli siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy islohotlarni amalga oshirgan.
Mazkur tashabbus Toshkentda yaratilayotgan “O‘zbek-turk do‘stligi” xiyoboni bilan uyg‘un holda ikki mamlakat o‘rtasidagi do‘stona munosabatlarning yana bir ramzi sifatida baholanmoqda.
Qarorning amaliy ijrosi doirasida tegishli davlat organlari va mahalliy hokimliklarga ko‘chani qayta nomlash hamda manzil ma’lumotlarini yangilash bilan bog‘liq tashkiliy choralarni amalga oshirish vazifasi yuklatilgan.
O‘qish maqsadida chet elga chiqqanlar soni kamaydi
2025 yilda OTM bitiruvchilarining o‘rtacha oylik ish haqi 5,1 mln so‘mni tashkil etdi
Andijonda 160 ming dollarlik yer savdosi bilan bog‘liq firibgarlik fosh etildi
-
Siyosat2 days ago
«Ushbu masalani shaxsan nazoratimga oldim» — Saida Mirziyoyeva giyohvandlikka qarshi kurash haqida
-
Mahalliy3 days ago
my.gov.uz — 35 yilda odamlarning vaqtini qaytarib berdi!
-
Jamiyat3 days agoFarg‘onada “Lasetti” qarama-qarshi yo‘nalishga chiqib ketishi oqibatida ikki kishi halok bo‘ldi
-
Sport4 days agoJCh-2026. Osiyoning ikki jamoasi Yevropa vakillariga qarshi maydonga tushadi
-
Mahalliy3 days ago
Quyoshda turgan suvning ta’mi emas, tarkibi o‘zgaradi… bu esa juda xavfli
-
Jamiyat3 days agoO‘zbekistonda qaysi fintex ilovalardan ko‘p foydalanilmoqda?
-
Iqtisodiyot3 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga gilam eksport qilmoqda?
-
Sport2 days agoEron Amerikaga bordi, Osiyo Yevropaning ta’zirini berayotir – JCh kundaligi