Dunyodan
Faoliyat pasayib, qurbonlar soni 2000 ga yetdi.
Eronda ommaviy norozilik namoyishlari 28 dekabrda boshlangan va 17 kundan beri davom etmoqda. 13-yanvar kuni mamlakat bo‘ylab bor-yo‘g‘i 14 ta norozilik namoyishi bo‘lib o‘tgan, bu namoyishlar boshlanganidan beri eng past ko‘rsatkich. Aktsiyalar oltita hududda bo’lib o’tdi. Bu haqda sharqshunos olim Nikita Smagin ma’lum qildi.
Uning kuzatishlariga ko‘ra, 13 yanvar kuni keng ko‘lamli namoyishlar bo‘lgani haqida xabarlar bo‘lmagan, faqat ikki holatda ishtirokchilar soni 100 nafardan oshgan. Namoyishlar kamayishi bostirilgan norozilik harakati bilan bog‘liqmi yoki Eron ichidagi aloqalarning uzilishi natijasidami, hozircha aniq emas.
NetBlocks loyihasiga ko‘ra, Eronda internet 100 soatdan ortiq vaqtdan beri uzilib qolgan. Kuzatuvchilarning aytishicha, ilgari namoyishlar tasvirlarini translyatsiya qilishga ruxsat bergan sun’iy yo’ldosh internet xizmati Starlink ham to’xtatilgan bo’lishi mumkin. Telefon aloqasi ham cheklangan.
Associated Press xabariga ko‘ra, poytaxtda bir nechta hukumat binolari yoqib yuborilgan, markazda xavfsizlik kuchlari soni ortgan. Huquq-tartibot idoralari odamlarni ko’chada to’xtatib, Starlink qurilmalarini izlab uyma-uy yurib yuribdi.
Eronlik faollar guruhi HRANA ma’lumotlariga ko‘ra, namoyishlar chog‘ida kamida 646 kishi halok bo‘lgan. Ular orasida 505 nafar namoyishchi (shu jumladan, to‘qqiz nafar voyaga yetmaganlar), 133 nafar askar va politsiya xodimi, bir nafar prokuror hamda namoyishlarda qatnashmagan yetti nafar tinch aholi vakillari bor. Bundan tashqari, 10 700 dan ortiq odam hibsga olingan. Reuters agentligiga ma’lumot bergan Eron hukumati vakili qurbonlar soni 2000 kishiga yetganini aytdi.
Ijtimoiy tarmoqlar va ommaviy axborot vositalarida Tehron viloyati Karizak shahridagi o‘likxonadagi o‘nlab jasadlar aks etgan video tarqaldi.
Shu bilan birga, namoyishlar fonida birinchi o‘lim jazosi amalga oshirilishi mumkinligi haqida xabarlar paydo bo‘ldi. Kurdlarning “Hengau” inson huquqlari tashkilotiga ko‘ra, Fardis shahrida yashovchi 26 yoshli Efran Soltaniy qatl etilishi rejalashtirilgan. U 8-yanvar kuni hibsga olingan, 12-yanvar kuni esa uning oilasi uning o‘limga hukm qilinganini bilishgan. Uning qatl etilishi 14-yanvarga belgilangan, biroq uning yaqinlarida unga qo‘yilgan ayblar va sud jarayoni haqida ma’lumot yo‘q.
Fonda, Qo’shma Shtatlar Eron bilan hamkorlik qilgan davlatlarga 25 foizlik bojlar joriy qilganini e’lon qildi. AQSh prezidenti Donald Trampning so‘zlariga ko‘ra, Eron bilan savdo qiladigan davlatlar AQSh bilan bo‘lgan barcha savdolariga 25 foizlik boj to‘laydi. Qaror Eronga nisbatan iqtisodiy bosimni kuchaytirishi mumkin, biroq Xitoy va AQSh o‘rtasidagi savdo kelishuvlarini ham xavf ostiga qo‘yishi mumkin.
Qo’shma Shtatlar ham o’z fuqarolarini Eronni zudlik bilan tark etishga chaqirdi. Avvalroq, bunday ogohlantirish 2025-yilning iyun oyida, Eron yadroviy inshootlariga hujumdan bir hafta oldin berilgan edi. Shu kungacha AQSh hukumati harbiy variantlardan voz kechmagan, biroq yakuniy qaror qabul qilinmagan.
Tehron muzokaraga tayyorligini ma’lum qildi. Eron Tashqi ishlar vaziri Abbos Aragchining aytishicha, agar Qo’shma Shtatlar tahdid va bosimsiz gaplashishga tayyor bo’lsa, yadroviy masala bo’yicha muzokaralar olib borilishi mumkin.
Prezident Donald Tramp ham eronliklarni namoyishlarni davom ettirishga chaqirdi va “yordam yo‘lda” dedi. Germaniya kansleri Fridrix Mers xalqaro hamjamiyat “Oyatulloh rejimining oxirgi kunlarini” kuzatayotganini aytdi.
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Dunyodan
Yaponiyada 7,1 magnitudali zilzila yuz berdi
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Dunyodan
Isroil falastinlik mahbuslarni himoya qilish uchun timsohlardan foydalanmoqchi
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Dunyodan
Yaponiyalik ayollar 41 marta rekord o’rnatdilar
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Dunyodan
Suriya prezidenti: “Biz Isroil bilan ziddiyatni istamaymiz…”
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
-
Sport4 days ago
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Jamiyat4 days ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Siyosat1 day ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Siyosat5 days ago
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari
-
Sport4 days ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Jamiyat3 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Siyosat3 days ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
-
Siyosat3 days ago
Saida Mirziyoyeva Pekinda Va I bilan muloqot o‘tkazdi
