Jamiyat
«Eshakxo‘r»larga katta jarima tayinlash kerak…
25 may kuni Qarshi—Toshkent yo‘nalishida harakatlanayotgan Lacetti rusumli avtomobil Sirdaryo viloyatida to‘xtatildi. Mashina yukxonasidan topilgan 361 kilogramm go‘sht Sirdaryo viloyati Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish boshqarmasi laboratoriyasida tekshirilganda, bu eshak go‘shti ekani ma’lum bo‘ldi. Hozirda holat yuzasidan tergov ishlari olib borilmoqda.
Bu kabi xabarlar oxirgi paytlarda kam emas. Ammo masala faqat sanitariya va qonunbuzarlik bilan cheklanmaydi. Buning ortida ekologik muammo, qadriyatlar tanazzuli va mehnatkash jonivorning yo‘qolib ketishi kabi xavflar ham bor.
Mehnati halol, go‘shti harom
Eshak qadimdan odamzodning beminnat ko‘makchisi, muhim transport vositasi vazifasini o‘tagan. Ammo bugun uning soni keskin kamaymoqda.
Oxirgi o‘n yil ichida O‘zbekistonda eshaklar soni bir necha baravarga ozaygan. Ularni boqish kamaygani yetmaganidek, so‘yib go‘shtini yashirin tarzda sotish holatlari ko‘paymoqda. Agar bunday davom etsa, yaqin 10 yillar ichida eshaklar deyarli yo‘qolib ketishi hech gap emas.
Nega eshak go‘shti xavfli?
Avvalo, eshak go‘shti harom. Qolaversa, inson salomatligi uchun xavfli bo‘lishi mumkin. Chunki bu hayvonlar odatda maxsus veterinar nazoratisiz boqiladi, shunga ko‘ra, ularning go‘shti orqali turli infeksiyalar tarqalishi xavfi yuqori.
Ikkinchidan, eshak go‘shtini boshqa hayvon go‘shti sifatida taqdim etish fuqarolarni aldash, iste’molchilar huquqini buzish va noqonuniy daromad orttirish hisoblanadi. Bu esa jamiyatda ishonchsizlik va salbiy muhitni kuchaytiradi.
Jarimalar yetarlimi?
Ayni paytda O‘zbekiston qonunchiligida eshak so‘yish bilan bog‘liq javobgarlik mavjud, biroq jarimalar unchalik og‘ir emas (avvalroq shunga o‘xshash holatlarda eng kam ish haqining ikki-uch barobari miqdorida arzimas jarimalar qo‘llanilgan). Bu esa «eshakxo‘r»larni tiyib turishga yetarli bo‘lmayapti. Qonunbuzarlar «qo‘lga tushsam ham, arzimas jarima bilan qutilaman» degan fikr bilan harakat qilmoqda.
Agar eshakni so‘yganlik uchun jarima miqdori bir necha yuz baravar oshirilsa, bu kabi holatlar keskin kamayarmidi! Shunda, ham eshak go‘shtining iste’mol bozoriga chiqib ketishining oldi olinadi, ham uning qirilib ketmasligiga xizmat qiladi.
Aslida, haromdan qo‘rqmaydigan insonlarga har qancha jazo ham kam.
Farg‘ona viloyati Yozyovon tumani Soybo‘yi mahallasidagi noturar binoda katta yong‘in chiqdi. Bu binoda kuz-qish mavsumida baliq pishirib sotilgan, shu kunlarda esa neft mahsulotlari noqonuniy ravishda saqlanayotgan bo‘lgan. Yong‘in solyarka portlashidan kelib chiqqan. Oqibatda 3 kishi vafot etdi, 2 kishi jonlantirish bo‘limida qolmoqda. Kun.uz muxbiri voqea joyida bo‘lib, guvohlar va mas’ullar bilan suhbatlashdi.
16 iyun kuni soat 22:16 larda Farg‘ona viloyati Yozyovon tumani Soybo‘yi mahallasida joylashgan choyxonada yong‘in sodir bo‘lgan. Guvohlarning so‘zlariga ko‘ra, yongan binoda kuz va qish mavsumida xo‘randalarga baliq pishirib sotilgan, qolgan paytda u yerda noqonuniy ravishda neft mahsulotlari saqlangan.
Yong‘in solyarka portlashidan kelib chiqqani aytilyapti. Oqibatda binoning 60 kv m maydoni va 3 ta avtomobil – Labo, Hyundai va Mercedes-Benz zararlangan.
Yozyovon tumani tibbiyot birlashmasi bosh shifokori o‘rinbosari Abdulaziz G‘oyipovning ma’lum qilishicha, 1976 yilda tug‘ilgan A.H. hamda 1999 yilda tug‘ilgan Z.O. II-III darajali termik kuyish bilan, 2012 yilda tug‘ilgan O.O. tananing 100 foiz kuyishi, nafas yo‘llari kuyishi, kuyish karaxtligi og‘ir darajasi tashxisi bilan shifoxonaga olib kelingan.
Ko‘rsatilgan tibbiy yordamlarga qaramay 14 yoshli bemor vafot etgan. Ikki bemor esa og‘ir ahvolda qolmoqda.
Abdulaziz G‘oyipov
Farg‘ona viloyati favqulodda vaziyatlar boshqarmasi favqulodda vaziyatlar profilaktikasi bo‘limi boshlig‘i Ahliddin Alijonovga ko‘ra, yong‘in qutqaruv ekipajlari voqea joyiga yetib borgan paytda ikki nafar fuqaro yong‘in oqibatida hayotdan ko‘z yumgan holatda topilgan. Qolgan uch nafari shoshilinch tez tibbiy yordamga yuborilgan.
Ahliddin Alijonov
“Neft mahsulotlarini quyish-to‘kish jarayonida texnika xavfsizligi qoidalariga rioya etilmasligi oqibatida yong‘in yuzaga kelgan. Noturar binoda fuqarolar tomonidan o‘zboshimchalik bilan neft mahsulotlari saqlab kelingan bo‘lgan. Hozirda yetkazilgan zarar miqdori aniqlanmoqda”, deydi Ahliddin Alijonov.
O‘zbekistonning bir qator hududlarida fuqarolarni Janubiy Koreyaga ishga jo‘natishni va’da qilib, ulardan yirik miqdorda pul olgan shaxslar fosh etildi. Holatlar bo‘yicha jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Bosh prokuratura huzuridagi departament organlari tomonidan o‘tkazilgan tekshiruvlar davomida Koreyaga ishga yuborish bahonasida fuqarolarni aldash bilan bog‘liq qator holatlar aniqlandi.
Jumladan, Farg‘ona viloyatida migratsiya agentligining sobiq rahbari 8 nafar fuqaroni imtihonlardan o‘tkazib, Koreyaga ishga yuborishni va’da qilib, ulardan jami 90 ming AQSh dollarini olgani ma’lum bo‘ldi.
Namangan viloyati Yangiqo‘rg‘on tumanida ikki nafar shaxs 22 nafar fuqaroni Koreyaga ishga jo‘natishni va’da qilib, 34,2 ming AQSh dollari hamda 79,3 million so‘mni firibgarlik yo‘li bilan qo‘lga kiritgan.
Jizzax viloyatida esa muqaddam sudlangan fuqaro olti nafar shaxsdan Koreyaga ishga joylashtirish bahonasida 32,2 ming AQSh dollarini olgani aniqlangan.
Shuningdek, Sirdaryo, Samarqand, Farg‘ona, Buxoro va Jizzax viloyatlarida ham xuddi shunday usulda fuqarolardan minglab dollar mablag‘larini o‘zlashtirish holatlari fosh etildi.
Tekshiruvlar davomida ayrim holatlarda jabrlanuvchilarga pul mablag‘larining bir qismi qaytarilgani protsessual tartibda rasmiylashtirilgan.
Mazkur holatlar yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan bo‘lib, ayni vaqtda tergov harakatlari davom etmoqda.
Huquqni muhofaza qiluvchi organlar fuqarolarni xorijga ishga jo‘natish masalasida faqat rasmiy va vakolatli tashkilotlar xizmatlaridan foydalanishga chaqirmoqda.
20–22 iyun kunlari kutilayotgan yomg‘irlar sabab O‘zbekistonning tog‘oldi va tog‘li hududlarida sel-suv toshqinlari yuzaga kelishi mumkin. Mutasaddilar fuqarolar, dam oluvchilar va haydovchilarni ehtiyotkor bo‘lishga chaqirmoqda.
Tezkor gidrometeorologik axborotga ko‘ra, Qashqadaryo, Surxondaryo, Samarqand, Navoiy, Jizzax, Toshkent, Namangan, Farg‘ona va Andijon viloyatlarining ayrim tog‘li va tog‘oldi tumanlarida sel kelishi xavfi mavjud.
Xususan, Qashqadaryo viloyatining Yakkabog‘, Dehqonobod, Kitob va Shahrisabz, Jizzax viloyatining Zomin va Baxmal, Toshkent viloyatining Bo‘stonliq va Parkent, shuningdek, Farg‘ona vodiysidagi qator tog‘li hududlar xavfli hududlar sifatida qayd etilgan.
Mutaxassislar yog‘ingarchilik natijasida sel oqimlari shakllanishi, shuningdek, ayrim hududlarda yomg‘ir suvlari to‘planib, mahalliy suv toshqinlari yuzaga kelishi mumkinligini bildirmoqda.
Shu munosabat bilan tog‘li hududlarda istiqomat qiluvchi aholi, dam oluvchilar hamda ushbu hududlarda harakatlanuvchi haydovchilarga xavfsizlik choralariga qat’iy rioya qilish tavsiya etildi.
Jizzax viloyatining Zomin va Baxmal tumanlarida kuchli yog‘ingarchilik oqibatida sel oqimlari yuzaga kelib, sel yo‘lida qoldirilgan uchta yengil avtomobil oqim bilan oqib ketdi. Hodisa oqibatida jabrlanganlar yo‘q.
Favqulodda vaziyatlar vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, 18 iyun kuni Zomin va Baxmal tumanlarining ayrim tog‘ va tog‘oldi hududlarida kuzatilgan kuchli yomg‘irlar natijasida sel oqimlari hosil bo‘lgan.
Qayd etilishicha, sel oqimi tabiiy sel yo‘li orqali harakatlangan. Biroq sel yo‘liga noto‘g‘ri qoldirib ketilgan 3 ta yengil transport vositasi oqim ta’sirida oqib ketgan.
Mas’ullarning bildirishicha, hodisa oqibatida fuqarolar orasida tan jarohati olganlar qayd etilmagan.
Xorazm viloyatida fuqaroni oliy ta’lim muassasasiga o‘qishga kiritib qo‘yishni va’da qilgan hokim yordamchisi 1400 AQSh dollarini olgan vaqtida huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan qo‘lga olindi.
Foto: Bosh prokuratura huzuridagi departament
Bosh prokuratura huzuridagi departamentning Xorazm viloyati boshqarmasi hamda boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organ xodimlari hamkorligida tezkor tadbir o‘tkazildi.
Unda Hazorasp tumanidagi “Ziyolilar” mahalla fuqarolar yig‘ini hokim yordamchisi I.R. fuqaro D.R.ni Toshkent gumanitar fanlar universitetiga o‘qishga kiritib qo‘yishini aytib, evaziga 1 400 AQSh dollarini olgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlandi.
Mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining 168-moddasi (firibgarlik) hamda 28, 211-moddalari (pora berishga dalolat qilish) bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.
Ayni vaqtda ushbu holat bo‘yicha tergov harakatlari davom etmoqda.
O‘zbekiston mintaqaviy barqarorlik va xavfsizlikni tiklash bo‘yicha AQSh-Eron kelishuvini qo‘llab-quvvatlaydi
Prezident Zelenskiy prezident Putinni G7 sammitidagi muzokaralarga taklif qildi
Oʻzbekiston rasmiy aʼzo boʻlganidan keyin yangi taraqqiyot banki va infratuzilma portfelini rejalashtirmoqda
-
Siyosat4 days ago
«Ushbu masalani shaxsan nazoratimga oldim» — Saida Mirziyoyeva giyohvandlikka qarshi kurash haqida
-
Mahalliy5 days ago
my.gov.uz — 35 yilda odamlarning vaqtini qaytarib berdi!
-
Jamiyat4 days agoFarg‘onada 1 kilogrammdan ortiq gashish olib ketayotgan shaxs qo‘lga olindi
-
Jamiyat5 days agoFarg‘onada “Lasetti” qarama-qarshi yo‘nalishga chiqib ketishi oqibatida ikki kishi halok bo‘ldi
-
Sport4 days agoEron Amerikaga bordi, Osiyo Yevropaning ta’zirini berayotir – JCh kundaligi
-
Mahalliy5 days ago
Quyoshda turgan suvning ta’mi emas, tarkibi o‘zgaradi… bu esa juda xavfli
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga gilam eksport qilmoqda?
-
Dunyodan3 days ago
Dunyo bo’ylab qochqinlar soni 10 yil ichida birinchi marta kamaydi.