Jamiyat
«Eshakxo‘r»larga katta jarima tayinlash kerak…
25 may kuni Qarshi—Toshkent yo‘nalishida harakatlanayotgan Lacetti rusumli avtomobil Sirdaryo viloyatida to‘xtatildi. Mashina yukxonasidan topilgan 361 kilogramm go‘sht Sirdaryo viloyati Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish boshqarmasi laboratoriyasida tekshirilganda, bu eshak go‘shti ekani ma’lum bo‘ldi. Hozirda holat yuzasidan tergov ishlari olib borilmoqda.
Bu kabi xabarlar oxirgi paytlarda kam emas. Ammo masala faqat sanitariya va qonunbuzarlik bilan cheklanmaydi. Buning ortida ekologik muammo, qadriyatlar tanazzuli va mehnatkash jonivorning yo‘qolib ketishi kabi xavflar ham bor.
Mehnati halol, go‘shti harom
Eshak qadimdan odamzodning beminnat ko‘makchisi, muhim transport vositasi vazifasini o‘tagan. Ammo bugun uning soni keskin kamaymoqda.
Oxirgi o‘n yil ichida O‘zbekistonda eshaklar soni bir necha baravarga ozaygan. Ularni boqish kamaygani yetmaganidek, so‘yib go‘shtini yashirin tarzda sotish holatlari ko‘paymoqda. Agar bunday davom etsa, yaqin 10 yillar ichida eshaklar deyarli yo‘qolib ketishi hech gap emas.
Nega eshak go‘shti xavfli?
Avvalo, eshak go‘shti harom. Qolaversa, inson salomatligi uchun xavfli bo‘lishi mumkin. Chunki bu hayvonlar odatda maxsus veterinar nazoratisiz boqiladi, shunga ko‘ra, ularning go‘shti orqali turli infeksiyalar tarqalishi xavfi yuqori.
Ikkinchidan, eshak go‘shtini boshqa hayvon go‘shti sifatida taqdim etish fuqarolarni aldash, iste’molchilar huquqini buzish va noqonuniy daromad orttirish hisoblanadi. Bu esa jamiyatda ishonchsizlik va salbiy muhitni kuchaytiradi.
Jarimalar yetarlimi?
Ayni paytda O‘zbekiston qonunchiligida eshak so‘yish bilan bog‘liq javobgarlik mavjud, biroq jarimalar unchalik og‘ir emas (avvalroq shunga o‘xshash holatlarda eng kam ish haqining ikki-uch barobari miqdorida arzimas jarimalar qo‘llanilgan). Bu esa «eshakxo‘r»larni tiyib turishga yetarli bo‘lmayapti. Qonunbuzarlar «qo‘lga tushsam ham, arzimas jarima bilan qutilaman» degan fikr bilan harakat qilmoqda.
Agar eshakni so‘yganlik uchun jarima miqdori bir necha yuz baravar oshirilsa, bu kabi holatlar keskin kamayarmidi! Shunda, ham eshak go‘shtining iste’mol bozoriga chiqib ketishining oldi olinadi, ham uning qirilib ketmasligiga xizmat qiladi.
Aslida, haromdan qo‘rqmaydigan insonlarga har qancha jazo ham kam.
Jamiyat
Ehtiyojmand oilalardagi ayollar uchun davlat granti kvotasi 4 mingga yetkaziladi
Bugun respublika bo‘ylab oliygohda o‘qiyotgan qizlarning soni 904 mingdan oshib, jami talabalarning 54 foizini tashkil etmoqda. O‘tgan yili 60 nafar qiz dunyodagi eng nufuzli oliygohlarga o‘qishga kirgan.
Stajyor-tadqiqotchilar va doktoranturada tahsil olayotganlarning 8,5 ming nafari, ya’ni 61 foizini xotin-qizlar tashkil etayotgani ham e’tiborlidir.
Prezidentimiz Kegeyli tumanidan Indira Satniyazova, buxorolik Vazira Fayzullayeva, navoiylik Mashhura Qudratovaning xalqaro fan olimpiadalarida erishgan yutuqlari, bir qator xalqaro startap tanlovlari g‘olibi buvaydalik Dilafruz Jo‘raboyevaning nufuzli «Microsoft» kompaniyasining O‘zbekistondagi elchisi sifatida tan olinganini alohida e’tirof etdi.
Yangi o‘quv yilidan boshlab ehtiyojmand oilalardagi ayollar uchun davlat granti kvotasi 2 karra oshirilib, 4 mingga yetkazilishi belgilandi.
Top 300 talikdagi oliygohlar bilan qo‘shma ta’lim asosida magistratura bosqichida ta’lim olayotgan talaba-qizlarning kontrakt pullari ham davlat tomonidan to‘lab beriladi.
Endilikda har yili xotin-qizlarning innovatsion g‘oyalarini qo‘llab-quvvatlash uchun kamida 10 ta yo‘nalish bo‘yicha startap tanlovlari o‘tkaziladi. Bunda har bir yo‘nalish g‘olibiga Innovatsiya jamg‘armasidan 500 million so‘mgacha grant beriladi.
Maktabning 11-sinfini bitirib, davlat texnikumlariga kirgan qizlarni kasbga o‘qitish to‘liq davlat granti asosida bo‘ladi.
Jamiyat
Andijonlik qiz kelinlik uyiga 800 ta kitobdan iborat sep bilan bordi
Qashqadaryo viloyati Ko‘kdala tumaniga Andijondan kelin bo‘lib tushgan Nasibaxon Ibrohimovaning sepi ijtimoiy tarmoqlarda olqishlarga sazovor bo‘lmoqda. U kelinlik uyiga 800 ta kitob bilan borgan.
Foto: Oilaning shaxsiy arxividan
Turmush o‘rtog‘i Mirjalol Mahmarayimovning Kun.uz’ga aytishicha, bo‘lajak rafiqasi bilan bir necha yil birgalikda kitob yig‘ishgan, to‘ydan keyin esa juftlikning qo‘shma kutubxonasidagi kitoblar soni 1,5 mingtaga yetgan.
“3 yil sevishdik, birga kitob o‘qidik, birga kitob yig‘dik. Onlayn tarzda kitob sotuvini ham yo‘lga qo‘ydik. Shaxsiy kitob javonimiz bitta bo‘lishi orzumiz edi. 2025 yil avgustida turmush qurdik. To‘ydan oldin birga yig‘gan va o‘zida bor kitoblarni mening uyimga olib keldi. Keyin bitta javon yasab, shaxsiy kutubxona qurdik”, deydi Mirjalol.
Oilaning shaxsiy kutubxonasi Mirjalolning Ko‘kdala tumani Sho‘rquduq mahallasidagi uyida joylashgan. Kelin-kuyov esa hozirda Toshkent shahrida ijarada yashashadi – Mirjalolning ishi shu yerda, u Chorsudagi kitob do‘konlaridan birida ishlaydi.
“Kutubxonamizning rasmi tasodifan tarqalib ketdi. Zulfiya mukofoti uchun hujjat qilish paytida ilova qilingan rasm edi, bir bloger tarqatib yuboribdi”, – deydi u.
Nasibaxonga Zulfiya mukofoti bu yil nasib qilmadi, oila keyingi yil yana urinib ko‘rishni rejalashtirgan.
Jamiyat
Ayrim mahkumlar uchun jazoni o‘tash tartibi o‘zgaradi
Prezident farmoni bilan jinoyat-ijroiya qonunchiligini takomillashtirishga qaratilgan qator takliflar ma’qullandi. Unga ko‘ra, ayrim toifadagi mahkumlar uchun jazoni o‘tash tartibiga o‘zgartishlar kiritiladi.
Hujjatga muvofiq, Jinoyat kodeksining 118-moddasi (nomusga tegish) va 119-moddasi (jinsiy ehtiyojni zo‘rlik ishlatib g‘ayritabiiy usulda qondirish)da nazarda tutilgan jinoyatlarni voyaga yetmagan shaxslarga nisbatan sodir etganlik uchun sudlangan shaxslar endi manzil-koloniyalarga o‘tkazilmaydi.
Shuningdek, mazkur jinoyatlar uchun jazo o‘tayotgan mahkumlarni psixologik tuzatish dasturidan o‘tmasdan turib, ularga saqlash sharoitlarini yengillashtirish amaliyotiga chek qo‘yiladi.
Qayd etilishicha, ushbu o‘zgarishlar jinoyat-ijroiya tizimini takomillashtirish hamda jinoyatlar profilaktikasini kuchaytirishga qaratilgan.
Jamiyat
Гидрометеорология хизмати қор кўчиш хавфидан огоҳлантирди
Гидрометеорология хизмати қор кўчиш хавфидан огоҳлантирди.
2026 йил 9-11-март кунлари кутилаётган ёғингарчилик ҳамда ҳаво ҳароратининг ўзгаришлари сабабли республиканинг тоғли ҳудудларида шу жумладан:
Қашқадарё вилояти: Деҳқонобод, Китоб, Қамаши, Шаҳрисабз туманларида;
Сурхондарё вилояти: Бойсун, Қумқўрғон, Сариосиё, Узун туманларида;
Самарқанд вилояти: Нуробод, Қўшработ, Самарқанд, Ургут туманларида;
Жиззах вилояти: Бахмал, Зомин туманларида;
Тошкент вилояти: Бўстонлиқ, Паркент, Оҳангарон туманлари (Чотқол тизмаси тоғлари);
Наманган вилояти: Поп туманида қор кўчиш хавфи элон қилинади.
Тоғли худудларда истиқомат қилувчи фуқаролар, дам олувчилар ҳамда тоғли худудларда ҳаракатланувчи ҳайдовчилардан, эҳтиёткорлик чораларини кўришларини сўралган.
Аввалроқ жорий йилнинг 9-12 март кунлари Ўзбекистон ҳудудига совуқ ва нам ҳаво массалари кириб келиши хабар берилганди.
Jamiyat
Prezident pedofil-retsidivistlar uchun umrbod qamoq jazosi kiritilayotganiga izoh berdi
“Ayollar va bolalarga qo‘l ko‘taradigan odam endi yo O‘zbekistondan ko‘chib ketadi, yo qonun asosida yashashga majbur bo‘ladi”, dedi Shavkat Mirziyoyev.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident Shavkat Mirziyoyev 8 mart – Xotin-qizlar kuni arafasida tashkil etilgan tadbirda ayollar va bolalarni zo‘ravonlikdan himoya qilish bo‘yicha kuni kecha imzolagan farmoni haqida gapirdi.
“Ayollar va bolalarga nisbatan tazyiq va zo‘ravonlikka qarshi murosasiz muhit yaratish uchun o‘zimizga strategik vazifa qabul qildik. Shu haftada yana bir muhim farmonni imzoladim: endi xotin-qizlar va bolalarga nisbatan har qanday zo‘ravonlik va tazyiq holatlariga qarshi qat’iy tizim asosida kurash olib boriladi.
U farmonni o‘qigan odam tushunadi: bu – juda katta, ongni o‘zgartiradigan farmon. Adolat o‘rnatadigan farmon. Ayollarga tazyiq ko‘rsatib, qo‘l ko‘targan, yoshlarga qo‘l ko‘targan – endi O‘zbekistondan yo ko‘chib ketadi, yo majbur bo‘ladi qonun asosida yashashga. O‘qigan bo‘lsalaring, [muayyan holatlarda pedofiliya jinoyatlari uchun jazo] umrbod deb yozib qo‘ydim. Yuristlar qarshi bo‘ldi, lekin men o‘zbek millatida bu bo‘lishi mumkin emas, ko‘p millatli xalqimizga, Yangi O‘zbekistonga yarashmaydi deb, [umrbod jazoni] yozib qo‘ydim”, – dedi davlat rahbari.
3 mart kungi farmonga asosan, voyaga yetmaganlarga nisbatan jinsiy erkinlikka qarshi jinoyatlarni sodir etgan shaxslar quyidagi ikkita jinoyat: 14 yoshga to‘lmagan shaxsning nomiga tegish yoki 14 yoshga to‘lmagan shaxsga nisbatan jinsiy ehtiyojni zo‘rlik ishlatib g‘ayritabiiy usulda qondirish jinoyatlaridan birini sodir etgan taqdirda, umrbod ozodlikdan mahrum qilishgacha bo‘lgan jazo tayinlanishi mumkin.
Tegishli qonun 3 oy ichida ishlab chiqilishi kerak. Pedofil-retsidivistlar uchun kuchaytirilgan sanksiyalar – qonun qabul qilinib, kuchga kirganidan keyin amal qila boshlaydi.
Video:
-
Iqtisodiyot4 days agoAQSh Eronga zarbalarni qo‘llab-quvvatlamagan Ispaniya bilan savdoni to‘xtatadi
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston–Yaponiya: startaplar yo‘nalishida hamkorlik imkoniyati mavjud
-
Iqtisodiyot3 days agoYevropada gaz narxi so‘nggi uch yildagi eng yuqori darajaga yetdi
-
Dunyodan2 days ago
Sochida bir kunda ikki marta zilzila sodir bo‘ldi
-
Siyosat4 days agoPrezident Mirziyoyev pedofillarga umrbod qamoq jazosini joriy etish to‘g‘risidagi qonunni imzoladi
-
Jamiyat11 hours ago
Гидрометеорология хизмати қор кўчиш хавфидан огоҳлантирди
-
Siyosat4 days agoO‘zbekiston mudofaa qobiliyatini mustahkamlash masalalari muhokama qilindi
-
Iqtisodiyot2 days agoSodiqlik kartasini skanerlash va xarid uchun to‘lov qilish — endi payme’da barchasi bir urinishda!
