Dunyodan
Eron Isroil mojarosidan keyin hibsga olish va qatllar to’lqini olib boradi
Eron rasmiylari ikki mamlakat o’rtasidagi so’nggi urushlar davomida Isroil razvedka agentligi bilan aloqa qilishda gumon qilingan odamlarning qirolliklari va qatllari bilan shug’ullanishdi.
Ma’murlar Eronning xavfsizlik xizmatlarining misli ko’rilmagan kirib bo’lmaydigan kiruvchi xizmatlarining misli ko’rilmagan kirib bo’lmaydi.
Rasmiylar nizo davomida Isroilga taniqli bir qator taniqli suiqasdlar bilan shug’ullangan deb taxmin qilmoqda. Bunga elita Islomiy inqilobiy qo’riqchi (IRGC) va yadro olimi katta qo’mondonlarining maqsadli o’ldirilishi kiritilgan.
Ushbu qotilliklarning o’lchovi va aniqligini chayqash, ma’murlar xorijiy razvedka hisobot agentliklari uchun ishlaydigan gumondorlarni milliy xavfsizlik uchun bo’lgan deb aytishga qaratdilar.
Ammo ko’pchilik bu e’tirozlarni o’chirish va aholini nazorat qilishning bir usuli.
12 kunlik mojaro paytida Eron hukumati Isroil uchun josuslikda ayblanayotgan uch kishini qatl etdi. Chorshanba – uch kundan bir kun o’tganda bir kundan keyin yana uchta shaxs qatl etildi.
O’shandan beri ma’murlar mamlakat bo’ylab josuslikda ayblanib, yuzlab gumon qilinuvchilar hibsga olinganini e’lon qilishdi. Davlat televideniesi Isroil razvedka hisobot agentligi bilan hamkorlik qilishga ruxsat berilgan bir nechta mahbuslardan tan olinganliklari haqidagi ayblovlar bildirildi.
Inson huquqlari guruhlari va faollar Eronning majburiy e’tirof etish va adolatsiz sud jarayonlarini amalga oshirishda davom etayotgan so’nggi tajribadan qo’rqishgan. Ko’proq qatllar davom etadigan tashvishlar mavjud.
Eronning razvedka vazirligi G’arbiy va Isroil razvedka tarmog’i, shu jumladan CIA, MOSSAD va MI6 deb ataladigan narsalarga qarshi “beparvo jang” bilan shug’ullanishni da’vo qilmoqda.
“Isroilda josuslik tarmoqlari mamlakatda juda faollashmoqda”, deyiladi IRGC-ning IRGC bilan bog’liq bo’lgan Fars axborot agentligiga ko’ra. Fars gazetasi, Eronning razvedka hisobot agentligi va xavfsizlik kuchlari ushbu tarmoq bilan bog’liq 700 dan ortiq kishi hibsga olingan.
Eronliklar BBC forsiylariga Eronning Eron Astavi Kengashi tomonidan ogohlantiruvchi matnli xabar olganliklarini aytishdi va ularga Isroil bilan bog’liq ijtimoiy tarmoqlardagi ijtimoiy media sahifalarida joylashtirilganligini aytishdi. Ularga ushbu sahifalarni tark etish yoki jinoiy javobgarlikka tortish to’g’risida ko’rsatma berildi.
Eron hukumati chet elda Fors davlat ommaviy axborot vositalarida, shu jumladan Bi-bi-si va Londonda joylashgan Eron xalqaro va Manot telekanallarida ishlaydigan jurnalistlarga ham bosim o’tkazdi.
Eron International ma’lumotlariga ko’ra, IRGC Tehron televideniesi telekanallaridan biri bo’lgan onasi, otasi va akasi, ular Eron-Isroil mojarosining kanallari to’g’risida hisobot berishdan iste’foga chiqdi. Taqdimotchi otasining chaqirig’ini qabul qildi – xavfsizlik agenti tomonidan so’radi – uni chekishni tashlab, uni keyingi oqibatlarga ogohlantirishga chaqirdi.
Mojaro boshlanganidan keyin BBC fors jurnalistlariga va ularning oilalariga tahdid tobora jiddiy bo’lib qoldi. Yaqinda ta’sirlangan jurnalistlarning aytishicha, Eron xavfsizlik xodimlarining aytishicha, oilaviy vaziyatlarda ular o’z oilalariga garovga olingan deb ta’kidlashadi. Shuningdek, ular jurnalistlarni “Mohareb” deb etdilar (“Mohareb” atamasi “Xudoga qarshi urush qilgan kishi” degan ma’noni anglatadi.
Manoto TV teleko’rsatuvlar shunga o’xshash voqealarni, shu jumladan xodimlarning oilalariga tahdid va barcha aloqalarni rozetka bilan qamrab olish talablarini hisobga oladi. Xabar qilinishicha, ba’zi qarindoshlar «Xudoga mehmondo’stlik» va josuslik qilish bilan qo’rqitishgan.
Tahlilchilar ushbu taktikalarni tahqirlash va surgun qilingan ommaviy axborot vositalarini qo’rqitishning kengroq strategiyasining bir qismi sifatida ko’rishadi.
Xavfsizlik kuchlari ko’pincha o’nlab faollar, yozuvchilar va rassomlarning rasmiy ayblovlarisiz ushlashadi. Shuningdek, 2022 yilgi “Ayollar, hayot, erkinlik” hukumatga qarshi norozilik namoyishlari davomida o’ldirilgan odamlarning oilalariga qaratilgan hibsga olinganlar haqida xabarlar mavjud.
Ushbu harakatlar nafaqat hozirgi faollar emas, balki faollar ilgari o’zgacha fikrlaydigan to’lqin bilan bog’liq bo’lgan keng qamrovli kampaniyani taklif qiladi.
Urush paytida Eron hukumati Internetga astoydil cheklangan va hatto sulhdan keyin ham, to’liq kirish hali ham tiklanmaydi. Inqiroz paytida Internetga kirishni cheklash, xususan, hukumatga qarshi milliy norozilik namoyishi Eronning keng tarqalgan namunasiga aylandi. Bundan tashqari, Instagram, Telegram, X, youtube kabi ko’pgina ijtimoiy tarmoqlar, shuningdek, BBC Forslari kabi uzoq vaqt davomida ART (VPN) proksi-servis xizmatidan foydalanmasdan ular uchun uzoq vaqt foydalana olmaydilar.
Eron hukumati Eron-Iroq urushida Eron-Iroq urushi paytida siyosiy muxolifatni shafqatsiz bostirganda, huquq himoyachilari va siyosiy kuzatuvchilar bir-biriga o’xshashdir.
Ko’pchilik mojarodan keyingi xalqaro maqomni susayishi Eron rasmiylariga yana bir bor ichkariga kirishga va ommaviy hibsga olish, qatl va shiddat bilan qaytishga olib kelishi mumkin.
Tanqidchilar 1988 yildagi voqeaga ishora qiladi, minglab siyosiy mahbuslar (allaqachon ko’plab hukmlarga xizmat qilgan), “o’lim komissiyasi” tomonidan maxfiy sinovdan so’ng qabul qilindi. Qurbonlarning aksariyati farz qilinmagan massa qabrlarida dafn qilindi.
Dunyodan
Suriya prezidenti: “Biz Isroil bilan ziddiyatni istamaymiz…”
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
Dunyodan
Afg‘onistondagi suv toshqinlarida 20 kishi halok bo‘ldi
Afg‘onistonning Nuriston viloyatidagi suv toshqinlari oqibatida 20 kishi halok bo‘ldi, 80 kishi jarohatlandi. Bu haqda mamlakatning tabiiy ofatlarga qarshi kurash bo‘yicha milliy boshqarmasi ma’lum qildi.
Ta`kidlanishicha, qurbonlar soni vaqtinchalik va joylarda qidiruv-qutqaruv ishlari olib borilayotganda ortishi mumkin.
Aytilishicha, 100 dan ortiq odam bedarak yo‘qolgan.
Prognozga ko‘ra, Transport va fuqaro aviatsiyasi vazirligining meteorologiya boshqarmasi bir qator shtatlarda suv toshqiniga olib kelishi mumkin bo‘lgan kuchli shamol va momaqaldiroq bilan birga kuchli yomg‘ir yog‘ishi haqida ogohlantirgan.
Agentlik aholini daryo qirg‘oqlari va suv toshqini xavfi bo‘lgan joylardan uzoqroq turishga, mahalliy favqulodda vaziyatlar qo‘mitalari ko‘rsatmalariga rioya qilishga va zarur ehtiyot choralarini ko‘rishga chaqirdi.
Dunyodan
Rossiya jinoiy javobgarlikka tortilgan muhojirlarga fuqarolikni rad etadi
Rossiya Davlat Dumasi Rossiya hududida yoki boshqa mamlakatlarda jinoyat sodir etganlikda ayblangan xorijliklarga Rossiya fuqaroligini berishni taqiqlovchi qonunni qabul qildi.
Qonunga ko‘ra, jinoyatning og‘irligidan qat’i nazar, sudlanganlik ham Vaqtinchalik propiska (RVP) va yashash uchun ruxsatnoma (VNJ) berishni rad etish uchun asos bo‘ladi.
Bundan tashqari, 14 yoshga to’lgan muhojirlar Rossiya Ichki ishlar vazirligining vakolatli organiga sudlanganlik yo’qligi to’g’risidagi guvohnomani taqdim etishlari kerak. Ushbu hujjat arizangizdan kamida uch oy oldin fuqaroligingiz bo’lgan mamlakat tomonidan berilishi kerak. Mahkum ushbu holatni tasdiqlovchi tegishli hujjatlarni taqdim etadi.
Ushbu talablar chet el fuqarolarining quyidagi toifalariga taalluqli emas:
14 yoshgacha. Qochqin deb tan olingan yoki siyosiy boshpana yoki vaqtinchalik boshpana berilgan shaxs. Rossiya Qurolli Kuchlarida shartnoma asosida xizmat qilayotgan yoki uning tarkibida jangovar harakatlarda qatnashgan shaxslar. O’tmishda aybsizlik guvohnomasini taqdim etganlar.
Ushbu qonun fuqaroligi bo’lmagan shaxslarga ham tegishli.
Ukraina fuqarolari uchun o’tish davri bor, ular ikki yil davomida aybsizlik guvohnomasini taqdim eta olmaydi.
Dunyodan
Ukraina armiyasining bosh qo‘mondoni almashtirildi.
Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy Qurolli kuchlar bosh qo‘mondoni Aleksandr Shirskiy lavozimidan chetlatilganini ma’lum qildi. Oliy qo‘mondon etib Ukraina Qurolli kuchlari birlashgan kuchlarining sobiq qo‘mondoni general-mayor Mixaylo Drapati tayinlandi.
Financial Times o‘tgan hafta oxirida Sarskiy iste’foga chiqqani haqida xabar bergan edi. Nashr manbalarining ta’kidlashicha, qaror faqat butun front mudofaasiga putur yetkazmasdan, qo‘mondonlikning silliq o‘tishi ta’minlangan taqdirdagina qabul qilinadi. FT shuningdek, mudofaa vaziri Mixaylo Fedorov ishdan bo‘shatilishi ortidan bu masala prezidentga ko‘tarilgani va bosh qo‘mondon bilan ziddiyat to‘laqonli kadrlar inqiroziga aylangani haqida xabar berdi. Janob Fedorov iste’foga chiqqanidan so’ng, u janob Silskiyni korrupsiyada va islohotlarga to’sqinlik qilishda ochiq aybladi.
Kiyev va boshqa shaharlarda namoyishlar bir necha kun davom etdi. Vazir Fedorovni qo’llab-quvvatlovchi shiorlar asta-sekin Ukraina Qurolli kuchlari bosh qo’mondoni iste’fosi talabiga aylandi.
2014-yilda Aleksandr Shirskiy Terrorga qarshi operatsiyalar (ATO) bosh shtab boshlig‘i etib tayinlangan, keyinroq Ukraina Qurolli kuchlarining qo‘shma operatsiyalari bo‘yicha bosh shtab boshlig‘i lavozimida ishlagan. Vladimir Zelenskiy 2019-yilgi prezidentlik saylovlarida g‘alaba qozongach, Ukraina quruqlikdagi kuchlari oliy qo‘mondoni bo‘ldi. 2022 yil aprel oyida unga Ukraina Qahramoni unvoni berildi. 2024 yil boshida, Valeriy Zarjniy iste’foga chiqqanidan so’ng, Aleksandr Shirskiy Ukraina Qurolli kuchlari Oliy qo’mondoni etib tayinlandi.
Dunyodan
Janubiy Koreya Tashqi ishlar vazirligining minglab xodimlari haqidagi ma’lumotlar sizdirildi
Janubiy Koreya Tashqi ishlar vazirligining 10 ming xodimi haqidagi maʼlumotlar oshkor qilingani aytilmoqda.
Koreya Diplomatik Akademiyasining (KNDA) onlayn taʼlim tizimi kiberhujumga uchragani, 10 mingga yaqin xodimning, jumladan, amaldagi va sobiq diplomatlarning shaxsiy maʼlumotlari oshkor qilingan boʻlishi mumkinligi maʼlum qilingan edi.
Yonhap News xabariga ko‘ra, Janubiy Koreya Tashqi ishlar vazirligining anonim vakili onlayn ta’lim tizimi 2026-yil fevralida shubhali kirish hodisasi aniqlanganidan keyin darhol yopilganini aytdi.
Vakilning soʻzlariga koʻra, kiberhujum natijasida amaldagi va sobiq diplomatlar hamda boshqa xodimlar haqidagi maʼlumotlar buzilgan boʻlishi mumkin. Hujum qilgan shaxs hozircha aniqlanmagan. Ayni paytda identifikatorlar, mobil telefon raqamlari yoki uy manzillari kabi maxfiy shaxsiy ma’lumotlar o’g’irlangani haqida hech qanday dalil yo’q.
Shu bilan birga, rasmiylar kiberhujum uchun mas’ul shaxs yoki guruhni aniqlash uchun yetarli texnik imkoniyatlarga ega emasliklarini aytishdi. Tashqi ishlar vazirligi vakili, “Biz xorijlik xakerlar guruhining aloqador boʻlganini istisno qilmadik. Biz bu vaziyatni milliy xavfsizlik masalasi sifatida baholaymiz” dedi.
Hozirda ushbu kiberhujum yuzasidan tergov olib borilmoqda.
-
Iqtisodiyot5 days ago
«Milliy sanoat zanjiri» ko‘rgazmasi – Transport tizimida 12,8 milliard dollarlik 36 ta investitsiya loyihasi amalga oshirilmoqda
-
Mahalliy5 days ago
Yangi o‘quv yili uchun davlat stipendiyalari kvotalari tasdiqlandi
-
Dunyodan2 days agoRossiya jinoiy javobgarlikka tortilgan muhojirlarga fuqarolikni rad etadi
-
Sport4 days ago
O‘zbekiston terma jamoasining Osiyo o‘yinlaridagi raqiblari aniq bo‘ldi
-
Mahalliy4 days ago
Test kitobini yirtgan abituriyent, «shpargalka» sabab yo‘qotilgan 3 yil: imtihon manzaralari
-
Dunyodan4 days ago
Gretsiyada issiq tufayli ochiq havoda faoliyat yuritish taqiqlangan
-
Iqtisodiyot4 days ago
Toshkent yarim yilda 1,5 mlrd dollarlik mahsulot va xizmatlarni eksport qildi
-
Sport2 days ago
Abduqodir Husanov «Manchester City» bilan shartnomasini 2031 yilgacha uzaytirdi
