Jamiyat
Endi dorivor o‘simliklarni olish uchun davlatga to‘lov qilinadi
Hukumatning 245-sonli qarori bilan yovvoyi holda o‘suvchi o‘simliklarni yig‘ish va tayyorlash tartibini belgilaydigan yangi nizom tasdiqlandi. Hujjatga ko‘ra, endi dorivor va texnik xomashyo sifatida foydalaniladigan yovvoyi o‘simliklar maxsus ruxsatnoma asosida va haq evaziga yig‘iladi.
Yangi tartib jismoniy hamda yuridik shaxslarga tatbiq etiladi. Ular yovvoyi holda o‘suvchi o‘simlik obyektlarining foydalanuvchisi sifatida faoliyat yuritishi mumkin.
Nizomda oziq-ovqat maqsadida ishlatiladigan yovvoyi o‘simliklarni yig‘ish ham maxsus foydalanish tartibi asosida amalga oshirilishi belgilangan. Bu jarayon uchun zaxira hajmlari va hududlar oldindan aniqlanadi.
Hujjatga muvofiq, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi yovvoyi o‘simliklarning texnik va dorivor xomashyosi zaxiralarini baholaydi hamda ularni maxsus foydalanish tartibida yig‘ish imkoniyatlarini belgilaydi.
O‘simliklar o‘sadigan yer maydoni kamida 0,1 gektar bo‘lishi, o‘t qoplamasi esa 10 foizdan kam bo‘lmasligi lozim.
Fanlar akademiyasi har yili 15-aprelgacha tuman va shaharlar kesimidagi mavjud zaxiralar bo‘yicha xulosalarni Ekologiya qo‘mitasiga taqdim etadi.
Shundan so‘ng yovvoyi o‘simliklardan maxsus foydalanishning yillik kvotasi shakllantiriladi. U har yili 10-maygacha Ekologiya qo‘mitasi raisi buyrug‘i bilan tasdiqlanadi.
Jamiyat
Hafta davomida qanday ob-havo kutilishi e’lon qilindi
Ish haftasi davomida kutilayotgan ob-havo ma’lumoti e’lon qilindi.
Bugun kunduzi va hafta davomida O‘zbekiston bo‘yicha beqaror ob-havo bo‘lishi kutilmoqda. Vaqti-vaqti bilan asosan qisqa muddatli yomg‘ir yog‘adi. Shamol 7-12 m/s tezlikda esadi, ba’zi joylarda 13-18 m/s gacha kuchayadi, 18-19 mayda ba’zida 20-22 m/s gacha kuchayishi, ayrim joylarda chang-to‘zonlar bilan kuzatilishi mumkin.
Tog‘ oldi va tog‘li hududlarda yomg‘ir yog‘adi, vaqti-vaqti bilan kuchli bo‘ladi. Momaqaldiroq kuzatilishi mumkin. Sel-suv toshqin hodisalari yuzaga kelishi mumkin.
Bugun kunduzi havo harorati 30-35 daraja atrofida bo‘ladi, so‘ng harorat 25-28 darajadan 30-32 darajagacha o‘zgarib turadi.
Toshkentda bugun kechga tomon biroz qisqa muddatli yomg‘ir yog‘ishi, momaqaldiroq bo‘lishi mumkin. Harorat 33-35 daraja bo‘ladi. 19 may kuni kechasi va kun davomida vaqti-vaqti bilan yomg‘ir yog‘adi, momaqaldiroq bo‘lishi mumkin. Harorat kechasi 18-20 daraja, kunduzi 25-27 daraja bo‘ladi.
20-mayda yog‘ingarchilik kutilmaydi. Harorat kechasi 17-19 daraja, kunduzi 30-32 daraja bo‘ladi. 21-22-may kunlari vaqti-vaqti bilan qisqa muddatli yomg‘ir yog‘adi, momaqaldiroq bo‘lishi mumkin. Harorat asosan kechalari 15-20 daraja, kunduz kunlari 25-30 daraja bo‘ladi.
Jamiyat
Kontent markazida «Yurt qayg‘usida 365 kun» nomli kitob taqdimoti bo‘lib o‘tdi
Bugun, 18-may kuni Kontent markazi binosida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.Mirziyoyevning 2025-yildagi faoliyatiga bag‘ishlangan «Yurt qayg‘usida 365 kun» nomli kitob taqdimoti bo‘lib o‘tdi.
Tadbirda ijodkor ziyolilar, jamoat arboblari, keng jamoatchilik vakillari hamda ommaviy axborot vositalari xodimlari ishtirok etdi.
«Yurt qayg‘usida 365 kun» kitobi «Yangi O‘zbekiston» gazetasi tahririyati ijodiy guruhi tomonidan nashrga tayyorlangan bo‘lib, u Prezident Shavkat Mirziyoyevning 2025-yil davomida serqirra faoliyati, davlat boshqaruvi, xalqaro diplomatiya, iqtisodiy islohotlar, ekologik barqarorlik, ijtimoiy himoya, ilm-fan, ta’lim va madaniyat sohalarida amalga oshirgan ishlarini hujjatli manbalar, tahliliy sharhlar va fotolavhalar asosida jamlagan keng qamrovli to‘plam hisoblanadi.
«Yurt qayg‘usida 365 kun» nomli kitob sahifalarida davlatimiz rahbarining xalq dardi, islohotlar sur’ati, xalqaro maydondagi faol diplomatik tashabbuslari, yoshlar, ta’lim, ma’naviyat va taraqqiyot yo‘lidagi izchil harakatlari keng yoritilgan.
Mazkur kitob vatan qayg‘usi bilan yashagan, xalq ishonchi va mas’uliyatini har kun yurakdan his etgan rahbar faoliyatining badiiy publitsistik ifodasidir. Asar orqali kitobxon nafaqat siyosiy jarayonlarni, balki mamlakat taraqqiyoti ortida turgan ulkan mehnat, matonat va fidoiylikni ham his etadi», – dedi Jurnalistlar uyushmasi rahbari Shuhrat Oripov.
Taqdimotda so‘zga chiqqanlar kitob mamlakatda amalga oshirilayotgan islohotlar, davlat rahbarining xalq bilan muloqoti va Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim bosqichlarini o‘zida aks ettirganini ham ta’kidladi.
«Yangi O‘zbekiston» va «Pravda Vostoka» gazetalari tahririyati Bosh muharriri, O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan jurnalist Salim Doniyorovning qaydicha, kitobni yaratish g‘oyasi jamoatchilik murojaatlari asosida shakllangan.
«Bu g‘oya keng jamoatchilik g‘oyasi desak to‘g‘ri bo‘ladi. O‘quvchilarimiz va mushtariylarimizning doimiy murojaatlari orqasida biz bunday kitoblarni albatta jamlashimiz kerakligini angladik», – dedi S.Doniyorov.
Shuningdek, taqdimotda 2025-yil O‘zbekiston taraqqiyotida hal qiluvchi bosqich bo‘lgani qayd etildi. Jumladan, o‘tgan yili tarixda birinchi marta O‘zbekistonda yalpi ichki mahsulot hajmi 145 milliard dollardan oshgan. Oltin-valyuta zaxiralari esa 60 milliard dollardan ortgan.
Taqdimot ishtirokchilari kitobda nafaqat raqamlar, balki ular ortida turgan ulkan mehnat, davlat rahbarining tizimli yondashuvi va joylardagi muammolarni hal etish jarayonlari ham tahliliy asosda yoritilganini aytib o‘tishdi.
Shuningdek, «Yurt qayg‘usida 365 kun» keng kitobxonlar ommasi bilan bir qatorda siyosatshunoslar, tarixchilar, tadqiqotchilar, xalqaro munosabatlar mutaxassislari, jurnalistlar, talaba yoshlar hamda Yangi o‘zbekistondagi islohotlar jarayonini chuqur o‘rganishga qiziquvchi mutaxassislar uchun ham muhim manba vazifasini o‘taydi.
Jamiyat
Avtomobil bosib o‘tgan masofasini o‘zgartirganlar javobgarlikka tortiladi
Oliy Majlis Senatining navbatdagi yalpi majlisida Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish haqidagi qonun muhokama qilindi. Hujjat ma’muriy javobgarlik tizimini takomillashtirish, iste’molchilar va voyaga yetmaganlar huquqlarini kuchaytirishga qaratilgan.
Qonun bilan Kodeks yangi 178²-modda bilan to‘ldirilmoqda. Unga ko‘ra, avtotransport vositasining bosib o‘tgan masofasini ko‘rsatuvchi odometr uskunasi ko‘rsatkichlari o‘zgartirilgani yoki almashtirilgani haqida xaridorni ogohlantirmaganlik uchun ma’muriy javobgarlik belgilanmoqda.
Senatorlar ta’kidlashicha, mazkur norma avtomobil bozoridagi nohalol amaliyotlarni cheklash va iste’molchining haqqoniy ma’lumot olish huquqini ta’minlashga xizmat qiladi.
Shuningdek, transport vositasini boshqarish yoki ov qilish huquqidan mahrum qilish muddatini qisqartirish tartibi ham qayta ko‘rib chiqilmoqda. Endi bunday masalalar faqat sud tomonidan belgilangan aniq shartlar asosida hal etiladi. Agar shaxs avval ushbu yengillikdan foydalangan bo‘lsa yoki jazo muddatida qayta huquqbuzarlik sodir etsa, unga nisbatan imtiyoz qo‘llanilmaydi.
Muhokamalar yakunida senatorlar qonunni ma’qulladi.
Jamiyat
Dubayga olib ketilayotgan qariyb 2 kg oltin to‘xtatib qolindi
“Toshkent–Dubay” yo‘nalishida uchmoqchi bo‘lgan shaxs qariyb 2 kg oltin quymalarini chamadonning ichki tayanch qismiga yashirib olib o‘tishga urindi.
Katta miqdordagi oltin quymalarning mamlakatdan noqonuniy olib ketilishiga chek qo‘yildi. Bu haqda DXX xabar berdi.
Ma’lum bo‘lishicha, 46 yoshli shaxs Toshkent–Dubay yo‘nalishi bo‘yicha parvoz qilishni rejalashtirgan. Uning yuklari tekshiruvdan o‘tkazilganda, chamadoni ichidan 1 kg 923 gramm oltin quymalari topilgan.
Ushbu noqonuniy ishga 1992 yilda Toshkent viloyatida tug‘ilgan shaxsning ham aloqadorligi aniqlangan.
Hozirda holat yuzasidan tergovga qadar tekshiruv harakatlari boshlangan.
Avvalroq Farg‘onada noqonuniy ravishda olib chiqilishi rejalashtirilgan oltin musodara qilingandi.
Jamiyat
Kimlar qurbonlik qiladi? Uning hukm va odoblari
Kun.uz O‘zbekiston musulmonlari idorasi ma’lumotlariga tayanib, qurbonlik va uning hukmlari doir muhim ma’lumotlarni jamladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasining axborotiga ko‘ra, yurtimizda 2026 yilda muborak Qurbon hayiti 27 may sanasiga to‘g‘ri kelmoqda.
Nomidan ham ko‘rinib turibdiki, ushbu ulug‘ ayyomda musulmonlar qurbonlik qilishi bilan ajralib turadi. Kun.uz O‘zbekiston musulmonlari idorasi ma’lumotlariga tayanib, qurbonlik, uning hukmlari va odoblariga doir ma’lumotlarni taqdim qilmoqda.
Qurbonlik qanday amal?
Qurbonlik lug‘atda «yaqinlashmoq», «yaqin bo‘lmoq» ma’nolarini bildirib, istilohda bu so‘z Allohga qurbat hosil qilish maqsadida jonliq so‘yishni anglatadi.
Qurbonlik Islom dinining vojib bo‘lgan ulug‘ amallaridan biridir. Alloh taolo Qur’oni karimning Kavsar surasi 2-oyatida shunday marhamat qiladi: «Parvardigoringiz uchungina namoz o‘qing va qurbonlik qiling».
Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallam Qurbon hayiti kuni erta bilan o‘zlari qurbonlik qilardi va boshqalarni ham qurbonlik qilishga targ‘ib etardi.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Imkoniyati bo‘la turib, qurbonlik qilmagan kimsa namozgohimizga yaqinlashmasin», degan.
Qurbonlikning tarixi
Qurbonlik hijriy ikkinchi yil vojib bo‘lgan. Ammo uning tarixi ancha uzoqlarga – Ibrohim alayhissalom zamonlariga borib taqaladi va u zotdan bizga qolgan amallardandir. Bu haqda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Qurbonlik qilinglar! Albatta, u otamiz Ibrohim alayhissalomning sunnatlaridir», degan.
Qurbonlikdan maqsad nima?
Qurbonlik qilishdan maqsad banda o‘zining Alloh amriga itoatini, taqvosini namoyon etishdir. Alloh taolo banda so‘ygan hayvonning go‘shtiga ham, qoniga ham muhtoj emas. Haj surasining 37-oyatida shunday deyiladi: «Allohga (qurbonlik) go‘shtlari ham, qonlari ham yetib bormas. Lekin u Zotga sizlardan taqvo yetar. Alloh sizlarni hidoyat qilgani sababli – U zotni ulug‘lashlaringiz uchun – ularni sizlarga bo‘ysundirib qo‘ydi. Ezgu ish qiluvchilarga xushxabar bering!».
Shuningdek, qurbonlik qilish Alloh taoloning amrini ado etishga bandaning tayyor ekanini ko‘rsatadi va to‘g‘ri yo‘lga hidoyat qilgani uchun Alloh taologa shukr etish bo‘ladi.
Qurbonlik kimlarga vojib?
Qurbonlik zimmaga vojib bo‘lishi uchun 4 narsa topilishi shart.
Musulmon bo‘lishi. Chunki qurbonlik – bandani Alloh taologa yaqin qiluvchi ibodat bo‘lib, g‘ayridinlar unga ahl emas;
Ozod bo‘lish. Chunki qulning mulki bo‘lmaydi;
Nisob egasi bo‘lish;
Muqim bo‘lish – musofirga qurbonlik vojib emas. Garchi safarda nisob miqdoriga ega bo‘lsa ham.
Qurbonlik qilinadigan hayvonlar
Qurbonlik quyidagi hayvonlardan birini so‘yish bilan ado topadi:
Qo‘yda yolg‘iz bir kishi, qoramol va tuyada esa bir kishidan yetti kishigacha sherik bo‘lib ado qilishlari mumkin. Qo‘y olti oylik va undan katta bo‘lishi shart. Qoramol ikki yosh va undan katta bo‘lishi shart, tuya besh yosh va undan katta bo‘lishi shart.
Shu bilan birga, qurbonlikka so‘yiladigan hayvon semiz, yo‘g‘on va yoshi katta bo‘lishi afzal sanaladi. Qurbonlikka yaramaydigan aybi yoki nuqsoni bor hayvonlarni so‘yishdan ehtiyot bo‘lish lozim.
Qurbonlik qilinadigan hayvon aybdan holi bo‘lishi lozim. Qurbonlik qilinadigan hayvonning qulog‘i, yoki dumi, yoki ko‘zining bir qismidan ko‘prog‘i yo‘q bo‘lsa, qurbonlikka so‘yish joiz emas.
Kasal, cho‘loq va ozg‘in hayvonlar so‘yadigan joyga o‘z oyog‘i bilan yurib bora olmasa, qurbonlikka so‘yish joiz emas.
Qurbonlik qilish vaqti
Qurbonlik qilish vaqti — Xayit namozi o‘qib bo‘lingandan keyin boshlanadi. Hayitning uchinchi kuni quyosh botishi bilan tugaydi.
Qurbonlikning qiymatini sadaqa qilish mumkinmi?
Qurbonlik talab etilgan jonliqlardan birini so‘yish orqali ado etiladi. Jonliqni so‘ymay, jonliqni yoki uning miqdoriga teng mablag‘ni berish qurbonlik hisoblanmaydi. Balki sadaqa hisoblanadi. Alouddin Kosoniy rohmatullohi alayh bunday deydi: «Bir kishi qurbonlik kunlarida qo‘yning o‘zini yoki qiymatini sadaqa qilsa, qurbonlik o‘rniga o‘tmaydi. Chunki qurbonlikning vojibligi qon oqizishga bog‘liqdir».
Qurbonlik odoblari
Qurbonlik qilish vojib bo‘lgan kishi quyidagi odoblarga rioya qilishi lozim:
Birinchidan – Qurbonlik qiluvchi shaxs niyati to‘g‘ri, amalini xolis Alloh taolo uchun qilgan bo‘lishi lozimdir. Boshqalar «ko‘rsin» yoki «eshitsin», degan niyatdan yiroq bo‘ladi.
Ikkinchi odob – qurbonlik qiluvchi soch, soqoliga va badaniga hech narsa tekkizmasligi. Qurbonlik qilishni iroda qilgan kishi zulhijja oyining birinchi kunidan boshlab, to hayit kuni qurbonlikni bajargunga qadar soch-soqolini olmaydi va badanining boshqa joylariga ham tig‘ tekkizmasligi mustahabdir.
Uchinchi odob – qurbonlik qilishda ayb va nuqsoni bor hayvonni qurbonlik qilishdan saqlanish.
To‘rtinchi odob – qurbonlikni o‘z qo‘li bilan qilish. Qurbonlik qiluvchi o‘z qo‘li bilan so‘yishi mustahabdir. Ammo o‘zi so‘yishni bilmasa yoki boshqa sabablarga ko‘ra o‘zi so‘ymasdan, boshqaga so‘ydirishning zarari yo‘q.
Beshinchi odob – qurbonlikning vaqtini rioya qilish.
Oltinchi odob — so‘yish odoblariga rioya qilish.
Hayvonlarni so‘yishning o‘ziga xos odoblari, mustahablari bordir. Tuyani tik turgan holida oldingi chap oyog‘ini bog‘lab, bo‘ynining pastidan, ko‘kragi tomondan so‘yish, qoramol va qo‘ylarni esa chap tomoni bilan yotqizib, tomog‘ining tagidan so‘yish, pichoqning o‘tkir bo‘lishi, uni so‘yiladigan hayvonning oldida o‘tkirlamaslik, boshqa hayvonning ko‘z oldida so‘ymaslik shular jumlasidandir.
-
Jamiyat5 days agoO‘zbekistonga qaytarilgan noyob tarixiy buyumlar ilk bor ilmiy jamoatchilik e’tiboriga havola etildi
-
Jamiyat5 days ago“2 kishiga 165 mln so‘m” – Koreyaga ishga yuborish bilan bog‘liq firibgarlik holatlari fosh qilindi
-
Siyosat4 days ago
Prezident Bokuga yetib keldi
-
Jamiyat5 days agoAfg‘onistondan olib kelingan qariyb 600 kg narkotik modda to‘xtatib qolindi
-
Siyosat4 days agoOʻzbekiston urbanizatsiya darajasini 2040-yilga borib 65 foizga yetkazishni maqsad qilgan – Prezident Mirziyoyev
-
Mahalliy5 days ago
Bolangizga qanday meros qoladi?
-
Jamiyat4 days ago
Bugun O‘zbekistonda quruq va juda issiq ob-havo kutilmoqda
-
Iqtisodiyot4 days agoChorva mollari va asalarilar QQSning nol stavkasi qo‘llanadigan ro‘yxatga kiritildi
