Dunyodan
Donald Trumpning Venesuela xavfi Xitoyning rejalari uchun xavf tug’diradi
Laura Viker Xitoy muxbiri, Pekin
Getty Images
Si Tszinpin o’zi tasavvur qilganidan ko’ra oldindan aytib bo’lmaydigan Donald Tramp bilan kurashishi kerak
Donald Trampga Xitoy bilan o‘n yillik munosabatlarni yaxshilash uchun bir necha soat kerak bo‘ldi.
Venesuela prezidenti Nikolas Maduro tungi hujumda qo‘lga olinishidan bir necha soat oldin Pekinda yuqori martabali diplomatlar bilan uchrashuvda Xitoy rahbari Si Tszinpinni “katta aka” sifatida maqtab, unga “dunyoga yetakchi sifatida kuchli xabar” berdi.
Xitoy Janubiy Amerikadagi eng yaqin hamkorlaridan biri bo‘lgan neftga boy Venesuelaga katta sarmoya kiritmoqda. Va davlat matbuoti buni isbotlash uchun uchrashuvdan olingan kadrlarni namoyish etdi. Kostyumli tabassumli erkaklar ikki davlat oʻrtasidagi 600 ta amaldagi kelishuvlardan baʼzilarini koʻzdan kechirmoqda, faqat Maduroning koʻzi bogʻlangan, qoʻllari bogʻlangan va kulrang terga burkangan AQSh harbiy kemasida olingan quyidagi suratidan tashqari.
Xitoy Vashingtonning suveren davlatga qarshi qo’rqinchli harakatlarini qoralashda dunyoning ko’plab mamlakatlariga qo’shildi. U Qo’shma Shtatlarni “dunyoning sudyasi” kabi harakat qilishda aybladi va “barcha davlatlarning suvereniteti va xavfsizligi xalqaro huquq doirasida to’liq himoya qilinishi kerak” deb ta’kidladi.
Bu qattiq so‘zlarni bir chetga surib qo‘ysak, Pekin nafaqat Janubiy Amerikadagi o‘z pog‘onasini ta’minlash, balki Prezident Tramp bilan o‘z munosabatlarini boshqarish va keyingi qadamlarini rejalashtirish uchun ham puxta hisob-kitoblar qiladi, chunki AQSh va Xitoy o‘rtasidagi buyuk kuchlar raqobati mutlaqo kutilmagan yangi burilish yasaydi.
Ko‘pchilik buni Xitoyning avtoritar Kommunistik partiyasi hukmdorlari uchun imkoniyat deb biladi. Biroq, Pekin Prezident Trump o’nlab yillar davomida amal qilgan xalqaro qoidalar kitobini bekor qilganidan keyin nima qilish kerakligi bilan kurashayotgani sababli, xavflar, noaniqliklar va umidsizliklar ham mavjud.
Uzoq muddatli urushlarni afzal ko’rgan Pekin tartibsizlikni yoqtirmaydi. Bu, albatta, Prezident Trump ikkinchi muddatda qayta-qayta duch kelgan narsa bo’lib tuyuladi. Kompaniya oldindan rejalashtirish orqali oraliq savdo urushlarini engib o’tdi. Janob Si Xitoyning Xitoy ishlab chiqarishi va texnologiyasiga qanchalik qaramligini Qo’shma Shtatlar va butun dunyoga ko’rsatganiga ishonadi.
Ammo hozir Pekin yangi muammolarga duch kelmoqda.
Prezident Trampning Venesuela neftiga qarshi manevri Xitoyning AQSh niyatlariga nisbatan chuqur shubhalarini kuchaytirgan bo‘lishi mumkin – AQSh Xitoy ta’sirini o‘z ichiga olish uchun qanchalik uzoqqa boradi?
Davlat kotibi Marko Rubio yakshanba kuni NBC telekanalida “Bu G’arbiy yarim shar. Biz yashayotgan joy. Va biz G’arbiy yarim sharning bizning raqiblarimiz, raqobatchilarimiz, raqobatchilarimiz uchun operatsiyalar bazasiga aylanishiga yo’l qo’ymaymiz” dedi.
Yashirin bo’lmagan xabar Pekin uchun edi: “Mening hovlimdan ket”.
Getty Images
Nikolas Maduro Nyu-York shahriga qo‘nganidan so‘ng AQSh federal agentlari tomonidan kuzatib borilmoqda
Xitoy hukumati quloq solmasa kerak. Ammo keyin nima bo’lishini ko’ramiz.
Ba’zilar Xitoy mustaqil provinsiya deb hisoblagan avtonom orol Tayvan bilan ham shunday qila oladimi yoki yo’qmi, deb hayron bo’ladi.
Janob Si Tayvan bir kun kelib materik bilan “birlashishiga” va’da berdi va bu maqsadga erishish uchun kuch ishlatish imkoniyatini istisno etmadi. Xitoy ijtimoiy tarmoqlaridagi ayrim millatchilar esa “Agar AQSh Karakasda bir tomonlama harakat qila olsa, Pekinning Tayvan prezidentligini qo‘lga kiritishiga nima to‘sqinlik qiladi?” deb so‘ramoqda.
Birinchidan, Xitoy hukumati bu o’xshashliklarni tan olmasligi mumkin, chunki u Tayvanni xalqaro tartib uchun tashvish emas, balki ichki muammo deb biladi. Ammo bundan ham muhimi, Tashqi aloqalar kengashidan Devid Saksga ko’ra, agar Si orolga bostirib kirishga qaror qilsa, bu Qo’shma Shtatlar pretsedent o’rnatgani uchun bo’lmaydi. Uning yozishicha, Xitoyda “maqbul xarajat evaziga muvaffaqiyatga erisha olishiga ishonch yo‘q”.
“Ammo o’sha kun kelgunga qadar Xitoy Tayvanni muzokaralar stoliga o’tirishga majbur qilish maqsadida Tayvan xalqini yiqitish uchun majburlash strategiyasini davom ettiradi. AQShning Venesuelaga hujumi bu dinamikani o’zgartirmaydi”.
Aksincha, ular Xitoy uchun keraksiz va istalmagan muammo bo’lib, uning global janubda g’alaba qozonish bo’yicha uzoq muddatli rejalarini xavf ostiga qo’yadi.
Pekin va Karakas o’rtasidagi munosabatlar juda oddiy edi. Xitoy neftga muhtoj edi. Venesuelaga naqd pul kerak edi. Taxminan 2000 yildan 2023 yilgacha Xitoy hukumati Venesuelaga temir yo’llar, elektr stantsiyalari va boshqa infratuzilma loyihalarini moliyalashtirish uchun 100 milliard dollardan ortiq mablag’ ajratdi. Buning evaziga Karakas Xitoy hukumatiga iqtisodiy yuksalish uchun zarur bo‘lgan neftni berdi.
O‘tgan yili Venesuela neftining qariyb 80 foizi Xitoyga ketgan. Bu mamlakat neft importining atigi 4 foizini tashkil qiladi. Shunday ekan, Xitoyning Karakasdagi moliyaviy tavakkalchiliklari haqida gap ketganda, “ba’zi bir istiqbolni saqlash muhim”, deydi China Global South Project bosh muharriri Erik Olander.
“CNPC va Sinopec kabi Xitoy kompaniyalari u erdagi eng yirik o’yinchilardan biri va bu aktivlar AQSh rahbarligi ostida venesuelaliklar tomonidan milliylashtirilib yoki tartibsizlikda chetga surilishi xavfi mavjud.”
Gollandiya o’z ehtiyotkorligini yana bir bor ta’kidlab, xitoylik kreditorlarga qariyb 10 milliard dollar to’lanmagan kreditlarga qaramay, Venesueladagi investitsiyalar hozirda xavf ostida ekanligi noma’lumligini aytdi.
Ammo bu bo’lajak investorlarni ogohlantirishi mumkin. “Xitoy kompaniyalari tegishli loyihalarga sarmoya kiritishdan oldin AQShning potentsial aralashuvi xatarlari va ko’lamini to’liq baholashlari kerak”, dedi Renmin universiteti xalqaro aloqalar professori Cui Xiangjun Xitoy davlat ommaviy axborot vositalariga.
Pekin Qo’shma Shtatlar bilan yaqinda imzolagan nozik savdo bitimini xavf ostiga qo’yishni istamaydi, lekin Lotin Amerikasidagi o’z o’rnini yo’qotishni ham istamaydi. Bu muvozanatni saqlash qiyin bo’lishi mumkin, ayniqsa Tramp kabi oldindan aytib bo’lmaydigan odam bilan.
Xitoyni tashvishga solayotgani shundaki, Janubiy Amerikaning boshqa mamlakatlari “AQShning istalmagan e’tiborini jalb qilishdan xavotirlanib” Xitoydan yirik sarmoyalardan xavotirlana boshladilar, dedi Ohlander. “Mintaqa Xitoy uchun oziq-ovqat, energiya va tabiiy resurslarning muhim manbai bo‘lib, ikki tomonlama tovar ayirboshlash hozirda 50 trillion dollardan oshadi”.
Qo’shma Shtatlar, shuningdek, Panama hukumatidan Xitoyning barcha port xoldinglari va Panama kanali bilan bog’liq investitsiyalarini bekor qilishni so’raganini aytdi, bu “albatta Xitoy uchun tashvish uyg’otadi”.
Shu bois, Pekin Vashington hovlisidagi jangda boshqa yo’llar bilan g’alaba qozonishi kerak bo’lishi mumkin.
Getty Images
Xi va Maduro 2013 yilda Pekinda
Xitoy Janubiy Amerikani ishontirishda sabr va qat’iyat ko’rsatdi. Global Janub bu “Birlashgan taqdirli hamjamiyat” tashabbusini imzolagan va “bir tomonlama bezorilik”ga qarshi chiqishga chaqirayotgan davlatlar guruhidir.
Bu xabar G’arb davlatlaridan, xususan, Tramp ma’muriyati davridagi Vashingtondan tobora ko’proq ehtiyot bo’layotgan hukumatlarda aks-sado beradi. Xitoy, odatda, boshidanoq sheriklaridan nimani xohlashini aniq aytib beradi. Ular “yagona Xitoy” tamoyilini tan oladilar, Tayvan esa Xitoyning “ajralmas qismi” sifatida qaraladi.
Pekin Lotin Amerikasi davlatlarini diplomatik tan olinishini Tayvandan Xitoyga o‘tkazishga ko‘ndirishda katta muvaffaqiyatlarga erishdi, Kosta-Rika, Panama, Dominikan Respublikasi, Salvador, Nikaragua va Gonduras so‘nggi yigirma yil ichida 19 trillion dollarga baholangan iqtisodlari bilan strategik hamkorlik haqida gapirishga rozi bo‘ldi.
Aksincha, Prezident Tramp Qo’shma Shtatlar bilan munosabatlar beqaror bo’lishi mumkinligini ta’kidladi. Va bu janob Si ni har qachongidan ham barqarorroq rahbar sifatida ko’rsatishga urinayotgan Xitoyning qo’liga o’ynashi mumkin.
“Bu juda muhim, chunki Venesueladagi vaziyat osongina tartibsizlikka tushishi mumkin”, dedi Ohlander. “Qo’shma Shtatlar Iroqning saboqlarini ham unutmasligi kerak. Iroqning neft zaxiralari iqtisodiy tiklanish uchun to’lanishi mumkinligi ta’kidlangan. Bu sodir bo’lmadi va Xitoy hozirda Iroq neftining eng yirik xaridori hisoblanadi. Venesuelada ham shunga o’xshash narsa osongina sodir bo’lishi mumkin.”
Ko’p yillar davomida AQSh Kongressdagi xitoylik qirg’inchilar tomonidan Pekinning Janubiy Amerikadagi ta’siriga qarshi turishga undadi. U o’z harakatini amalga oshirdi, ammo keyin nima bo’lishini hech kim aniq bilmaydi.
Bu haqida hamma narsa qimor. Pekin esa, qanday qarasangiz ham, qimordan nafratlanadi.
Dunyodan
Eronning javobi va so’nggi tendentsiyalarga nazar tashlasak: qonuniy mudofaadan mintaqaviy javobgarlikgacha
Zamonaviy xalqaro tartib bir necha asosiy tamoyillarga asoslanadi: milliy suverenitetni saqlash, harbiy tajovuzni taqiqlash, nizolarni huquqiy va diplomatik mexanizmlar yordamida hal qilish. Ayni paytda mazkur tamoyillar amalda buzilib, mamlakatni harbiy harakatlar xavfi ostida qolayotgan holatlar mavjud. Bunday vaziyatlarda xalqaro huquq faqat bitta huquqiy javob beradi: o’zini himoya qilish huquqi.
Fors ko’rfazi va Erondagi so’nggi o’zgarishlarni shu nuqtai nazardan tahlil qilish kerak. Ya’ni, avvaliga Eronga qarshi harbiy harakatlar olib borildi, keyin esa Eronning javobi o’zini himoya qilish shakliga aylandi.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomining eng muhim tamoyillaridan biri xalqaro munosabatlarda kuch ishlatishni taqiqlash tamoyilidir. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomining 2-moddasiga muvofiq, hech bir davlat boshqa davlatning hududiy yaxlitligi yoki siyosiy mustaqilligiga qarshi kuch ishlatishga haqli emas. Eronning bildirgan rasmiy pozitsiyasiga ko’ra, mamlakatga qarshi hujumlar bu asosiy tamoyilni ochiqdan-ochiq buzish hisoblanadi. Xalqaro huquqqa ko‘ra, bunday harakatlar noqonuniy kuch ishlatish deb hisoblanadi va mintaqaviy va global xavfsizlikka jiddiy tahdid solishi mumkin.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomi daxlsizlik tamoyiliga qo’shimcha ravishda muhim istisnoni nazarda tutadi: o’zini himoya qilish huquqi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomining 51-moddasiga ko’ra, agar biror davlat hujumga uchrasa, o’zini himoya qilish uchun choralar ko’rishi mumkin.
Eronning aytishicha, uning harbiy javobi AQSh va sionistik rejimning dastlabki bosqiniga javob boʻlgan va bu qonuniy tamoyil doirasida amalga oshirilgan. Xalqaro huquq nuqtai nazaridan qonuniy mudofaa zaruriyat, mutanosiblik va tahdid maqsadining asosiy shartlari bajarilganda qonuniy hisoblanadi.
Zamonaviy mojarolarning eng murakkab jihatlaridan biri bu uchinchi davlat hududi va infratuzilmasidan harbiy harakatlar uchun foydalanishdir. Ko’pgina zamonaviy urushlarda harbiylar operatsiyalarni amalga oshirish uchun boshqa mamlakatlardagi bazalar, aeroportlar yoki ob’ektlardan foydalanadilar.
Bunday hollarda, agar bir davlatga qarshi harbiy harakatlar boshqa davlat hududidan amalga oshirilsa, javobgarlik qanday belgilanadi degan savol tug’iladi. Ko‘pgina huquqiy tahlillarga ko‘ra, agar bir davlat hududi yoki infratuzilmasi boshqa davlatga qarshi harbiy harakatlarda bevosita foydalanilsa, bunday infratuzilma harbiy nuqtai nazardan operatsiyaning bir qismi sifatida yoki qonuniy mudofaa ob’ekti sifatida baholanishi mumkin.
Eron avvalroq Eronga hujum qilish uchun boshqa davlat hududi, havo hududi yoki imkoniyatlaridan foydalanish tajovuzda ishtirok etish deb hisoblanishi haqida ogohlantirgan edi. Bu ogohlantirish aslida inqirozning kuchayishiga va mintaqa davlatlarini mojaroga olib kelishining oldini olishga qaratilgan urinish edi.
Bu ogohlantirishlarga qaramay, ommaga ochiq boʻlgan baʼzi maʼlumotlar Eronga qarshi baʼzi amaliyotlar mintaqadagi baʼzi mamlakatlarda joylashgan harbiy bazalar va infratuzilmalar yordamida rejalashtirilgan yoki amalga oshirilganini koʻrsatmoqda.
Bu vaziyatga javoban Eron mintaqadagi ba’zi nishonlarga qarshi javob choralari faqat Eronga qarshi harbiy amaliyotlarda qo’llanilgan infratuzilmani nishonga olishini e’lon qildi, bu davlatlar yoki ularning fuqarolarini emas.
Aksariyat tahlilchilar bu yondashuvni mojaro ko‘lamini cheklash va uning mintaqaviy urushga aylanib ketishining oldini olishga qaratilgan harakat sifatida baholamoqda.
Yana bir muhim jihat – Eronning Fors ko’rfazidagi qo’shnilari bilan munosabatlarining tabiati. Bu mamlakatlar asrlar davomida yonma-yon yashab kelgan va ikki davlat oʻrtasida keng iqtisodiy, madaniy va ijtimoiy aloqalar mavjud.
Eron oʻzi va mintaqadagi qoʻshnilari, ularning xalqlari va hukumatlari oʻrtasida hech qanday ziddiyat yoʻqligini, Fors koʻrfazi xavfsizligini mintaqa davlatlarining oʻzlari taʼminlashi kerakligini bir necha bor taʼkidlagan.
So’nggi yillarda Eron va Fors ko’rfazidagi arab davlatlari o’rtasidagi muloqotni kuchaytirish va keskinlikni kamaytirishga harakat qilindi.
Ko‘pgina tahlilchilarga ko‘ra, mintaqaning ayrim qismlarida keskinlikning asosiy omillaridan biri AQSh qo‘shinlarining Fors ko‘rfazida ko‘pligidir. Ba’zi mamlakatlarda ko’plab harbiy bazalar mavjud va u erda xorijiy qo’shinlar va texnikalar joylashgan bo’lib, bu ularni qabul qiluvchi davlatning xohishiga qarshi mintaqaviy inqirozlarga olib kelishi mumkin.
Mintaqa aholisi ham harbiy mojaroning kuchayishidan juda xavotirda va koʻp hollarda chet el qoʻshinlarining yuborilishiga qarshiligini bildirgan. Ko‘plab so‘rovlarda Yaqin Sharqdagi odamlar o‘z mamlakatlari buyuk davlatlar o‘rtasidagi raqobat maydoniga aylanishidan xavotir bildirishgan.
Fors ko’rfazi dunyodagi eng muhim strategik mintaqalardan biri bo’lib, dunyodagi energiya savdosining katta qismi ushbu mintaqa orqali o’tadi. Mintaqadagi harbiy taranglik butun dunyo uchun jiddiy iqtisodiy oqibatlarga olib kelishi mumkin.
Ko‘pgina ekspertlarning fikricha, bunday inqirozning takrorlanishining oldini olishning eng barqaror yo‘li mintaqaviy muloqotni kuchaytirish, milliy suverenitetni hurmat qilish, mintaqaviy davlatlar hududidan harbiy mojarolar uchun foydalanilishiga yo‘l qo‘ymaslikdir.
Fors ko‘rfazi mintaqasidagi mamlakatlar xalqlari, hukumatlari va jamoat institutlari Eronni hurmat qiladi va bu yaxshi qo‘shnichilik munosabatlari davom etadi.
Mohammadari Iskandariy, Eron Islom Respublikasining O‘zbekiston Respublikasidagi Favqulodda va Muxtor Elchisi
(Ushbu materialda bildirilgan fikrlar tahririyat pozitsiyasini anglatmasligi mumkin)
Dunyodan
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashi Yaqin Sharq bo’yicha rezolyutsiya qabul qildi
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashi Yaqin Sharq bo’yicha rezolyutsiya qabul qildi. E’tiborlisi, u Eronning harakatlarini qoralagan bo‘lsa-da, AQSh yoki Isroilni tilga olmadi.
“TASS” xabariga ko‘ra, hujjatda Eron tomonidan BAA, Bahrayn, Ummon, Qatar, Saudiya Arabistoni va Iordaniya hududlariga nisbatan amalga oshirilgan dahshatli hujumlar “qat’iy qoralanadi”.
Xavfsizlik Kengashining 15 a’zosidan 13 nafari rezolyutsiyani yoqlab ovoz berdi, biroq Rossiya va Xitoy betaraf qoldi.
Checheniston rahbari Ramzan Qodirovning Yaqin Sharqdagi urushga munosabati ham diqqatga sazovor. U Eronning Yaqin Sharq davlatlariga qarshi hujumlarini qoraladi va BAA prezidenti Muhammad bin Zoid Ol Nahayon pozitsiyasini qo‘llab-quvvatladi. Uning ta’kidlashicha, Qo’shma Shtatlar va Isroil Eronga “xiyonat hujumlarini” amalga oshirgan bo’lsa-da, “fuqarolik infratuzilmasiga hujumlar va uchinchi mamlakatlarda tinch aholining o’limini hech narsa bilan oqlab bo’lmaydi”.
Shu bilan birga, Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashiga muvaqqat raislik qilish AQShga o‘tganini ham ta’kidlash lozim.
AQShning Eronga hujumi Ikkinchi jahon urushidan keyingi eng nomaqbul AQSh urushiga aylandi. Bu haqda The New Republic tergovga asoslanib xabar berdi.
“Nyu-York Tayms” gazetasiga ko’ra, urushni qo’llab-quvvatlovchilar o’rtacha 38 foizga nisbatan 41 foiz atrofida.
Bu noodatiy holat. Chunki harbiy amaliyotlar boshlanishidan avval Amerika jamiyatida “bayroq ostida birlashish”, ya’ni prezident atrofida birlashish va uni qo‘llab-quvvatlash samarasi kuzatilgan edi.
Siyosiy tahlilchi Pol Valdmanning aytishicha, u bu safar to’liq rasmni ko’rmayapti. U buni bir qancha omillarga asoslanib tushuntirdi.
Prezident Trumpning ma’qullash reytingi past – 30% atrofida. Oq uy ma’muriyati urush nima uchun boshlanganini ishonchli tushuntira olmadi. Avvalgi urushlardan farqli o’laroq, aholini ko’ndirish uchun uzoq davom etgan kampaniya bo’lmagan. Eron Qo’shma Shtatlarga to’g’ridan-to’g’ri tahdid solayotgani haqida hech qanday asosli dalil yo’q.
Xususan, 200 ga yaqin o‘quvchining hayotiga zomin bo‘lgan Erondagi boshlang‘ich maktabdagi portlash haqidagi jurnalistlarning savollari olovga moy qo‘shgandek bo‘ldi. Ma’lumotlarga ko‘ra, maktabga AQShning “Tomaqavk” raketasi hujum qilgan. Prezident Tramp bunga javoban Eron uning maktabini xuddi shu raketa bilan nishonga olgan bo‘lishi mumkinligini aytdi. Jurnalistlarning eslatishicha, Amerika hukumati, hatto Mudofaa vaziri ham bunday fikrda emas. Prezident Tramp esa “Menda bu borada yetarli ma’lumot yo‘q”, dedi. Bilishimcha, bu holat tekshirilmoqda,” dedi va vaziyatdan chiqishga harakat qildi.
Tahlilchilarning fikricha, prezident Trampning javobi vaziyat haqidagi oʻz versiyasiga putur etkazdi va vaziyat juda xunuk tus oldi.
AQSh va Isroil Eronga qarshi harbiy amaliyotlar boshlaganidan buyon mamlakatda tinch aholi qurbonlari soni 1350 nafarga yetdi. Bu haqda Eronning BMTdagi doimiy vakili Amir Said Iravoniy bayonot berdi.
“AQSh va Isroilning davom etgan harbiy hujumlari natijasida 2026-yil 28-fevraldan buyon 1348 nafar tinch aholi, jumladan, ayollar va bolalar halok bo‘ldi, 17 mingdan ortiq tinch aholi jarohatlandi”, — deyiladi xabarda.
Hozirda viza uchun ariza va hujjatlar faqat TLSContact markazlari orqali qabul qilinadi.
Fransiyaning O‘zbekistondagi elchisi Valid Huk Toshkentda yangi TLS aloqa markazini ochdi, u Fransiyaga sayohat qilish uchun barcha viza arizalarini qabul qilish uchun javobgar bo‘ladi.
“TLS aloqa markazining ochilishi mamlakatlarimiz o‘rtasidagi munosabatlar mustahkamlanganidan yana bir dalolatdir”, — deyiladi Fransiya elchixonasi xabarida.
Shuni esda tutingki, viza uchun arizalar va hujjatlar hozirda faqat TLSContact markazlari orqali qabul qilinadi. Bu xizmat sifatini yanada oshirishga qaratilgan.
O‘zbekiston va Fors ko‘rfazi davlatlari mintaqaviy xavfsizlik va diplomatik hamkorlikni muhokama qilmoqda
Eronning javobi va so’nggi tendentsiyalarga nazar tashlasak: qonuniy mudofaadan mintaqaviy javobgarlikgacha
Oksana Chusovitina jahon kubogida finalga chiqdi
-
Jamiyat5 days ago
Oliy ta’lim vazirligi xodimi 100 ming dollar bilan ushlandi
-
Jamiyat5 days agoFarg‘onada 90 tup tol noqonuniy kesildi
-
Jamiyat2 days agoNogironlar uchun onlayn platforma tenderida shubhali holatlar aniqlandi
-
Dunyodan3 days ago
2015 yilgi Suriya stsenariysi Eronda takrorlanishini istamaymiz.
-
Dunyodan2 days ago
Ali Xomanaiyning o‘g‘li Eronning yangi oliy rahbari etib saylandi
-
Dunyodan4 days ago
Prezident Tramp: “Eron bilan hech qanday kelishuv boʻlmaydi”
-
Dunyodan4 days ago
Indoneziyada bolalarga qaratilgan ijtimoiy tarmoqlar taqiqlandi.
-
Jamiyat5 days ago“Yangi daraxt – yangi nafas” respublika ekochempionati o‘tkaziladi