Dunyodan
Donald Trump AQShning po’lat va alyuminiy tariflarini 50% gacha ikki baravar oshiradi
Getty Images
AQSh prezidenti Donald Trump 25% dan 50% gacha po’lat va alyuminiy importning narxlarini ikki baravarga oshirdi.
Ushbu harakatdagi sayohat, mart oyidan beri ikkinchi marta metallga soliq import qiladi.
Chorshanba harakati amalga oshirilgan o’lchov Amerika po’lat sanoatining kelajagini ta’minlashga mo’ljallangan.
Ammo tanqidchilarning ta’kidlashicha, himoyachi AQShdan tashqarida temir ishlab chiqaruvchilar uchun vayronagarchilikka duchor bo’lishi mumkin, savdo sheriklaridan o’ch olish va amerikalik foydalanuvchilarga jazo berish.
U o’z vazifalarini bajarishdan bir necha soat oldin, bevosita ta’sir ko’rsatgan ko’plab korxonalar rejalar vaqtinchalik yoki qandaydir muzokaralar hiyla-nayrang bo’lishiga umid qilib, rejalar oldinga siljishlariga qat’iy ishonishmadi.
Agar Trump kelishuvdan voz kechsa ham, buyuk Britaniya po’lat va alyuminiy majburiyatlarini 25 foizga qoldirib, haykaltaroshlikka ruxsat berildi, dedi Trump AQSh bilan davom etayotgan savdo munozarasini aks ettirdi.
“Trump bilan bo’lgan savol har doim, bu taktik yoki uzoq muddatli rejami?” Merilendga asoslangan ishbilarmonlik mustaqil, Merilendga asoslangan biznes mustaqil ravishda Evropadan po’latdan yasalgan va uni bezakli cookie kanallariga olib keladi va uni popkorn qutilari va boshqa mahsulotlar aylantiradi.
U sarmoyalarini ushlab turadi va to’satdan o’zgarishlarni keltirib chiqaradi, deydi o’sib borayotgan narxlar mijozlarni plastmassa va qog’oz qutilariga ishontirishga olib keladi.
“Bu juda ko’p aralash tartibsizlik bor”, dedi u.
AQSh hukumatining so’zlariga ko’ra, AQSh Evropa Ittifoqidan keyin Evropa Ittifoqidan keyin Kanada, Braziliya, Meksika va Janubiy Koreyaning ko’p qismini sotib oldi.
Birinchi atama davomida Trump Milliy xavfsizlikka asosli bo’lgan sohalarni himoya qilish huquqini bergan qonunni etkazgan qonuniy va alyuminiyda 10% ni yaratdi.
Biroq, AQShning savdo shartnomalariga hujum qilganidan keyin ko’plab import o’z vazifalaridan qochib qutulib, kompaniyalarning talabiga binoan ma’lum importdan ozod qilinishlarini ta’minladilar.
Trump o’zlarini himoya qilish yo’lidan norozi bo’lganini aytib, u lavhni to’xtatib qo’ydi.
AQShda temir fabrikasida mitingda, u Amerika kompaniyalari alternativasi yo’q, shunda Amerika kompaniyalari alternativasi yo’q, ammo Amerika etkazib beruvchilardan sotib olish uchun muqobil emas.
“Hech kim bunga erisha olmaydi”, dedi u 50% stavka haqida. “Bu sizning sohangizni o’g’irlay olmaydi degani emas. Bu 25% – ular bu to’siqni olishlari mumkin. 50%, ular endi panjara ustidan bo’lmaydi.”
AFP / Getty
Buyuk Britaniya va Evropaning munosabati
May oyida AQSh import qilinishi va AQShning temir po’lat ishlab chiqarish kurslari o’tgan yildan beri deyarli o’zgarmadi, deya xabar beradi Amerikaning temir va po’lat instituti.
Biroq, mart oyiga nisbatan po’lat import aprel oyida 17% ga yiqildi. AQShga metallarni sotayotgan kompaniyalar Trumpning so’nggi e’lonini yanada keskin pasayishiga olib kelishlarini aytishdi.
Trump Mart oyida Kanada va Evropa Ittifoqining Amerika mahsulotlari tariflariga qarshi kurashishga tayyorgarlik ko’rishga tayyorligini allaqachon ilgari surgan edi.
Seshanba kuni Olof Gill, Evropa Iqtisodiy xavfsizlik va savdo bo’yicha Evropa Komissiyasi vakili BBCga, ikkitasi shiddatli muzokaralar olib borayotganini aytdi.
“Sinash va yaxshi kelishish qiyin”, dedi u.
“Biz umid qilamanki, amerikaliklar boshqalarga qilganidek so’nggi tariflarga qaytishiga umid qilamiz, ammo biz hali buni ko’rmadik.”
Buyuk Britaniyada Trumpning e’lonida AQSh bilan ishlash uchun savdo shartnomalarini belgilash uchun hukumatga yangi bosim o’tkazmoqda.
Savdo kotibi Jonatan Reynolds chorshanba kuni AQShning savdo vakili Jamyon Greyn bilan uchrashdi.
Uning idorasi, savdo maslahatlashuvlari ingliz po’latidan so’nggi mandatlarni himoya qilgani haqida “mamnun” ekanligini aytdi.
“Biz AQShda 25% tariflarini olib tashlaydigan kelishuvni amalga oshirish uchun AQSh bilan ishlashda davom etamiz”, dedi u.
Buyuk Britaniyaning po’latyor Garet Stare, Bi-bi-si aytgan, deya xabar beradi BBCga, mart oyida kiritilgan 25% tariflar natijasida e’lon qilingan va kechiktirilgan.
U 50% tarifi Buyuk Britaniyaga AQShga eksport qilinishi natijasida “vayronagarchilik” ekanligini ogohlantirdi. Bu umumiy eksportning qariyb 7 foizi.
“50% tarifi joriy etilgan bo’lsa, transportchilar imkon qadar tezroq keladi”, dedi u. “Ko’pchiligida, agar hamma bo’lmasa, buyurtmalar bekor qilinadi.”
Iqtisodchi AQSh iqtisodiyotining ta’kidlashicha, yangi choralar natijasida narxlar ko’tarilishi sababli zarar ko’rmoqda.
Trumpning po’lat sanoatida 1000 ga yaqin ish joyini ishlab chiqaradigan 2020 yilga oid tahlillar, shuningdek, ishlab chiqarish va qurilish kabi boshqa sohalarda 75 ming ish o’rinlarini tashkil etadi.
Soliq jamg’armasida federal soliq siyosatining vitse-prezidenti Erits Yorkning ta’kidlashicha, u bu safar ham ko’proq ekstremal ishsizlikni ko’rishni kutmoqda.
“Ba’zi kuchli dalillar po’lat va alyuminiy kabi oraliq kirishlar tariflaridan kelib chiqadi va biz ularni AQShda ishlab chiqarish narxini oshiradigan darajada zararli deb yanada zararli deb bilgan”, dedi u. “Ushbu turdagi tarif mavzusida ayniqsa ushbu turdagi tarifni ikki baravar oshirish juda ahmoqdir.”
Chad Bartusek – bu Illinoysdagi kichik, oilaviy ishlab chiqarish korxonasi, kichik, oilaviy ishlab chiqarish kompaniyasida etkazib berish zanjiri menejmenti direktori.
Bartusek hozirda u uchta konteynerga teng bo’lgan po’lat novdalarni kutayotganini aytdi.
O’tgan haftada bojxona to’lovlari bo’yicha 72 ming dollar to’lashi kutilgan edi. Buning o’rniga u $ 145 000 dollar narxli to’lovni ko’rib chiqmoqda.
“Men shanba kuni ertalab uyg’onib ketdim, yangilikni ko’rdim va jag ‘yiqildi”, dedi u Trumpning e’lonini aytdi.
Bartusek, biznes bir necha hafta oldin barqaror bo’lganini aytdi.
Biroq, uning kompaniyasi bu yil boshida narxlarning 8 foizidan 14 foizgacha narxlarni oshirdi va tariflarning yangi xarajatlarini qoplashga yordam beradi. Endi mijozlar ehtiyotkorlik bilan buyurtma berishadi va u ishchilarga o’z vaqtida qaytarib berishga majbur bo’ldi.
“Birovdan keyin bir punma”, dedi u. “Umid qilamanki, bu yaqin orada hal qilinadi.”
Yaponiyaning Onagava atom elektr stansiyasida radioaktiv zarralar bilan birga bug‘ning chiqishi kuzatildi. Bu haqda Toxoku Electric Power kompaniyasi ma’lum qildi.
Stansiya xodimlari kondensat saqlash idishidan chiqayotgan xavfli bug‘larni aniqladilar. Voqea sodir bo‘lgan vaqtda atom elektr stansiyasining ikkinchi quvvat bloki sinov maqsadida foydalanilgan va tijorat faoliyatini qayta tiklashga tayyorgarlik ko‘rilayotgan edi.
Tankning nosozligi tufayli ikkinchi elektr stantsiyani rejadan tashqari texnik xizmat ko’rsatish uchun zudlik bilan to’xtatishga to’g’ri keldi.
Kompaniya radioaktiv moddalar baza hududidan tashqariga tarqalmagani va atrof-muhitga hech qanday zarar yetkazilmaganini aytdi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin Dnestr bo‘yi aholisi uchun Rossiya fuqaroligini olishni osonlashtiruvchi farmonni imzoladi.
Hujjatga ko’ra, Dnestryanı o’lkasining voyaga etgan fuqarolari Rossiya Federatsiyasi fuqaroligi to’g’risidagi qonunning 15-moddasi 1-3-bandlarida belgilangan talablarni bajarmasdan fuqarolikni olishlari mumkin.
Fuqarolik to’g’risidagi qonunning 15-moddasi 1-3-bandlarida Rossiya fuqaroligini olish uchun talablar, jumladan, besh yillik doimiy yashash, rus tili, rus tarixi va qonunchiligini bilish talab etiladi.
Prezident Putin tomonidan tasdiqlangan farmon Dnestryanı fuqarolarga rus tili va rus tarixidan imtihonlarsiz Rossiya fuqaroligini olish imkonini beradi.
Dnestryanı Moldova Respublikasi tarkibidagi separatistik mintaqadir. 1990 yilda Dnestryanı tashkil etilganligi e’lon qilindi. Biroq bu respublikani dunyo davlatlari va BMT tan olmadi.
Dnestryanıda 1500 nafar rus askari bor. Moldova rahbarlari anchadan beri Rossiya qo‘shinlarini mintaqadan olib chiqib ketishga chaqirib keladi.
Tahlilchilar fikricha, Dnestryanıda odamlarga Rossiya fuqaroligini berishni osonlashtirish jarayoni separatistik kayfiyatni yanada kuchaytirishi mumkin. Bu Moldova ichida shiddatli qarama-qarshilikni keltirib chiqarishi tabiiy.
Joriy yilning aprel oyida Rossiya Federatsiyasi Xavfsizlik kengashi kotibi Sergey Shoygu Dnestr viloyatida yashovchi 220 mingdan ortiq rossiyaliklarning manfaatlari Moldova va Ukrainaning xatti-harakatlari bilan tahdid qilinayotgani va bu borada Rossiya zarur choralar ko‘rishi haqida bayonot bergan edi.
Oʻzini oʻzi eʼlon qilgan respublika aholisining umumiy soni 470 ming kishi ekani aytiladi.
Agar siz iPhone narxini “juda qimmat” deb hisoblasangiz, shoshilishning hojati yo’q. Premium Android smartfonining narxi tez orada Apple gadjeti narxidan oshib ketishi mumkin.
Ma’lumotlarga ko‘ra, Qualcomm’ning navbatdagi flagman protsessori Snapdragon 8 Elite Gen 6 Pro (SM8975) narxi misli ko‘rilmagan darajaga ko‘tarilib, 300-320 dollardan oshib ketishi kutilmoqda.
2023 yilda Snapdragon 8 Gen 3 chiplari ishlab chiqaruvchilar uchun 170 dan 200 dollargacha turadi, hozirgi flagman chiplari esa 240 dan 280 dollargacha turadi.
Xarajatlarning oshishi ortida bir qator texnik va iqtisodiy sabablar bor. Qualcomm va MediaTek Tayvanning TSMC zavodidan eng ilg’or 2nm N2P texnologiyasi jarayoniga o’tmoqda va Apple protsessorlari bilan har jihatdan, ayniqsa sun’iy intellekt va bir yadroli ishlashda raqobatlashmoqda.
Ma’lumotlarga ko’ra, bitta TSMC 2nm kremniy gofreti ishlab chiqaruvchilarga 30 000 dollar turadi. Bu avvalgi avlod narxidan deyarli ikki baravar qimmat.
Smartfonlarning nafaqat protsessorlari, balki boshqa detallari ham qimmatlashmoqda. Global sun’iy intellekt tufayli bizda operativ xotira tugayapti. Yangi chiplarni qo’llab-quvvatlaydigan LPDDR6 RAM va UFS 5.0 ichki xotirasi narxlari ham sezilarli darajada oshdi.
Protsessor, LPDDR6 xotirasi va UFS 5.0 flesh-modulning o‘zi 600 dollardan oshadi. Bu xarajat hali ekranlar, kameralar, uy-joy va marketing xarajatlarini o’z ichiga olmaydi.
Bunday vaziyatda Apple yana bir bor o’zining strategik ustunligini isbotladi. Supertino giganti chiplarni o’zi ishlab chiqadi va TSMC zavodining dastlabki ishlab chiqarish quvvatining 50% dan ortig’ini oldindan sotib oladi.
Apple kompaniyasining TSMC bilan qilgan ulkan shartnomasi unga har bir chip uchun chuqur chegirmalar beradi. Apple’ning yaqinlashib kelayotgan A20/A20 Pro chiplari narxi 280 dollar atrofida bo‘ladi, biroq kompaniya o‘zining tayyor ekotizimidan oladigan katta foyda bilan bu xarajatni osongina qoplashi mumkin.
Samsung, Xiaomi va OnePlus Qualcomm’dan tayyor chiplarni sotib oladi. Bu shuni anglatadiki, Qualcomm ham foyda marjasini to’laydi. Apple esa to’g’ridan-to’g’ri zavoddan buyurtma beradi.
300 dollarlik chip flagman Android qurilmalari uchun narx siyosatini butunlay o‘zgartiradi. Ishlab chiqaruvchilarning ikkita varianti bor: smartfonlar narxini oshirish yoki boshqa funksiyalarni qurbon qilish.
Narx bosimiga bardosh bera olmagan ko‘plab Android brendlari o‘zlarining flagman Qualcomm’dan voz kechib, nisbatan arzonroq MediaTek Dimensity 9600 chiplariga o‘tishni boshlashlari kutilmoqda.
Yaqin vaqtlargacha Android smartfonlari iPhone ga arzon muqobil yoki pul uchun qiymat ramzi edi. Biroq, Qualcommning texnologik ambitsiyalari va TSMC ning yuqori narxlari bu o’tmishda qolib ketganini ko’rsatadi.
Agar siz kelajakdagi eng yuqori samarali Android flagmani sotib olmoqchi bo’lsangiz, hamyoningizda iPhone Pro Maxdan ko’proq narsa kerak bo’ladi. Android ekotizimi rasman arzon narxdan yuqori darajadagi hashamatga o’tmoqda.
Isroil harbiylari Hamasning G‘azo sektoridagi al-Qassam brigadasi yetakchisi Izzaddin al-Haddodga havo hujumi uyushtirdi.
Hozircha uning vafot etgani yoki jarohatlangani rasman tasdiqlanmagan. Hamas hujumga hozircha izoh bermadi.
Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu va Mudofaa vaziri Isroil Kats al-Haddodni 2023 yil 7 oktyabrdagi hujum tashkilotchilaridan biri deb atagan.
G‘azodagi mahalliy manbalar hujum oqibatida kamida yetti kishi halok bo‘lgan, o‘nlab kishilar yaralanganini ma’lum qildi.
Ayni paytda, oktyabr oyida e’lon qilingan otashkesimga qaramay, mintaqada deyarli har kuni hujumlar davom etmoqda. Isroil va HAMAS bir-birini kelishuvni buzganlikda ayblamoqda.
Xabarlarga ko‘ra, Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyaxu Eronga qarshi o‘tkazilayotgan “Arslonning bo‘kishi” operatsiyasi davomida Birlashgan Arab Amirliklariga yashirin tashrif buyurgan. Bu haqda Isroil bosh vazirining idorasi ma’lum qildi.
Maʼlumotlarga koʻra, Bosh vazir Netanyaxu BAA prezidenti Shayx Muhammad bin Zoid bilan uchrashgan. Isroil tomoni bu muloqotni “Isroil va BAA o‘rtasidagi munosabatlardagi tarixiy yutuq” sifatida baholaydi.
Uchrashuv 26 mart kuni Ummon bilan chegaraga yaqin Al-Ayn shahrida bir necha soat davom etgan, deb xabar beradi Times of Israel nashri.
Biroq BAA Tashqi ishlar vazirligi bu xabarlarni rad etdi. Vazirlik bayonotiga ko’ra, BAA va Isroil o’rtasidagi aloqalar Ibrohim kelishuvlari doirasida ochiq va rasmiy bo’lib, “maxfiy kelishuv” haqidagi da’volar asossizdir.
“2 kishiga 165 mln so‘m” – Koreyaga ishga yuborish bilan bog‘liq firibgarlik holatlari fosh qilindi
Dam olish kunlari ba’zi joylarda 39-41 daraja issiq kuzatiladi
Yaponiya atom elektr stansiyasida radioaktiv zarrachalar bilan bug ‘chiqishi kuzatildi
-
Jamiyat5 days agoVaxshivor tog‘larida adashib qolgan 4 nafar fuqaro qutqarildi
-
Siyosat4 days ago
Trampga 80 kunlik muddat nima berdi? (video)
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston ko‘proq nimalarni import qilmoqda?
-
Siyosat4 days ago
Putin Yevropa bilan muzokaraga kirishish shartini aytdi
-
Siyosat2 days agoPrezident Mirziyoyev Toshkent metropolitenini 2035 yilgacha kengaytirishni maʼqulladi
-
Siyosat5 days agoO‘zbekistonda 800 ga yaqin davlat xizmatlarini tartibga solish ko‘zda tutilgan
-
Siyosat5 days agoQuvaytning yangi elchisi O‘zbekistondagi diplomatik missiyasini boshladi
-
Iqtisodiyot4 days ago
13-maydan dollar yana ko‘tariladi