Jamiyat
“Diqqatni susaytirib, xotirani pasaytiradi” – iflos havo bolalarni qanday kasalliklarga yetaklayapti?
O‘zbekistonda 2022–2024 yillar bo‘yicha salomatlik statistikasida nafas olish tizimi kasalliklari aholining umumiy xastaliklari tarkibida eng yirik ulushni tashkil etdi. Ayniqsa, bolalar orasida bronxit, pnevmoniya, astma va boshqa obstruktiv kasalliklar avvalgiga nisbatan ko‘paygan. Bu holat birinchi navbatda havo sifati bilan bog‘lanmoqda. Kun.uz muxbiri ayni shu mavzuda mutaxassislar bilan bog‘lanib, iflos havo bola organizmini qanchalik zararlashi, kelajakda qanday xavflarni yuzaga keltirishi hamda profilaktik choralar haqida suhbatlashdi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
2022–2024 yillar bo‘yicha tahlil shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekistonda nafas olish tizimi kasalliklari aholining umumiy nosog‘lomlik holatida eng yirik ulushni egallagan. 2022 yilda har 100 000 aholiga 13 135,6 ta nafas yo‘llari kasalliklari to‘g‘ri kelgan va bu umumiy xastaliklar jadvalida perinatal davr muammolaridan keyingi ikkinchi o‘rinda qayd etilgan. 2023 yilda mazkur raqam 12 894 taga pasaygan, ammo nafas yo‘llari kasalliklari jadvalda birinchi o‘ringa ko‘tarilgan. 2024 yilga kelib ko‘rsatkich 11 895,9 taga tushgan bo‘lsa-da, statistikaning eng yuqori satridan yana o‘sha nafas yo‘llari kasalliklari joy olgan. Ya’ni uch yil davomida raqamlar nisbatan kamaygan, ammo muammo mohiyatan o‘zgarishsiz qolgan: aholining eng ko‘p kasallanishi aynan o‘pka va nafas tizimi bilan bog‘liq.
Ushbu jarayonning yetakchi sababi – iflos havo. Toshkent va ayrim viloyatlarda PM2.5 va PM10 zarrachalari yilning salqinlashgan oylarida normal me’yordan ancha yuqori bo‘ladi. Ushbu mayda zarrachalar o‘pkaga chuqur kirib, yallig‘lanishni kuchaytiradi, bronxit, astma, pnevmoniya va hatto surunkali obstruktiv o‘pka kasalligi kabi og‘ir holatlarni keltirib chiqaradi.
Mazkur vaziyatdan eng ko‘p zarar ko‘ruvchi toifa bolalar hisoblanadi. Ularning o‘pkasi hali shakllanib bo‘lmagan, immun tizimi to‘liq mustahkamlanmagan va ular kattalarga qaraganda havodagi har bir zarrachaga ancha sezgir. Eng achinarli tomoni, iflos havoni o‘ziga tortayotgan bolalarning o‘pkasini hech kim tekshirmaydi, tanadagi zararli zarrachalarga hech kim “radar” qo‘ymaydi. Shuning uchun ham xavfni sezmaymiz.
YUNISEF ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekistonda har 10 ta bolaning bittasida surunkali nafas olish kasalliklari qayd etiladi. Xususan, mamlakatda 2019–2022 yillar orasida nafas olish tizimi bilan bog‘liq xastaliklar soni 1 million 90 mingdan 1 million 151 minggacha ko‘tarilgan. Pulmonolog Abdulzohid Jo‘rayevning ta’kidlashicha, ayni vaqtda shifoxona va klinikalardagi pulmonologiya bo‘limlariga o‘pka, tomoq, burun shikoyatlari bilan olib kelingan bolalar soni ham keskin ortgan.
“Oldin bronx-o‘pka masalalari bilan asosan katta yoshdagilar murojaat qilgan bo‘lsa, oxirgi yillarda, ayniqsa Toshkent havosining keskin ifloslanishi tufayli bolalar orasidagi holatlar keskin ko‘paydi. Avvallari barcha bemorlarning taxminan 80 foizi kattalar, 20–25 foizi bolalar bo‘lgan. Hozir esa bu nisbat keskin o‘zgargan: 20–25 foiz kattalar, 70–75 foiz holatlarda esa yosh bolalar kasallanmoqda. O‘RVI mavsumida oxirgi ikki-uch yil ichida kasalxonalarda hatto koridorlarda ham joy qolmayapti. Buning natijasida uzoq muddat davolanishi talab etiladigan bemorlarga ham isitmasi tushib, yo‘tal kamaygandan so‘ng 3-5 kun ichida javob berib yuborilyapti. Bu xastalikning to‘liq bartaraf etilmasligiga sabab bo‘lishi mumkin”, – deydi pulmonolog.
Bolalarning o‘pka hujayralari hali to‘liq shakllanmagan bo‘ladi. Ya’ni ular nafas olgan har bir mikrozarracha: PM2.5 bo‘ladimi, sanoat tutuni bo‘ladimi, tanaga oson kiradi, chiqmaydi va o‘sish jarayonini to‘xtatadi. Buning natijasida taxminan 10–15 yildan so‘ng, “Nega yoshlarimizda allergiya ko‘paydi?”, “Nega bolalar tez charchaydi?”, “Nega astma bilan bog‘liq kasalliklar soni oshib ketdi?” degan savollar o‘z-o‘zidan paydo bo‘ladi. Aslida esa javob bugungi havoda.
“Iflos havoda eng katta xavf guruhiga aynan besh yoshgacha bo‘lgan bolalar kiradi. Chunki bu yoshda balg‘am chiqarish funksiyasi yetarlicha rivojlanmagan bo‘ladi. Besh yoshdan keyingina mazkur mexanizm shakllana boshlaydi. Shuning uchun havodagi zaharli moddachalar bolalarning bronx-o‘pka tizimini tezda zararlaydi: nafas yo‘llariga chuqur kiradi, ularni quritadi, surfaktant tizimining faolligi pasaygani sababli bakterial va virusli infeksiyalar uchun qulay sharoit hosil bo‘ladi. Bu, albatta, xavotirli holat”, – deydi Abdulzohid Jo‘rayev.
Masalaning yana bir jihati – aqliy rivojlanish. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, PM2.5 yuqori bo‘lgan hududlarda ulg‘aygan bolalarda diqqat sustlashuvi, xotira pasayishi, hatto IQ ballining biroz tushishi ham kuzatilgan. Chunki miya ham kislorodga to‘liq tayangan holda ishlaydi. Havoda kislorod kam, zararli zarralar ko‘p bo‘lsa, bola miyasiga boradigan “toza yoqilg‘i” ta’minoti kamayadi va bu o‘z-o‘zidan rivojlanish jarayoniga ta’sir etmay qolmaydi. Biz esa hali ham “zamonaviy bolalar shunaqa” deb o‘zimizni ovutamiz. Yo‘q, zamonaviy bola unaqa emas: zamonaviy havo shunaqa.
“PM2,5 dispers zarralarining bola organizmiga ta’siri bo‘yicha o‘tkazilgan tadqiqotda iflos havo oqibatida 5 yoshli bolalarda karotid arteriyalar (bosh miyaga qon olib boradi) elastikligi pasaygani aniqlangan. Qon bosimida o‘zgarish topilmagan bo‘lsa-da, tomir devorining cho‘ziluvchanligi buzilgan. 2021 yilda chop etilgan yana bir katta tadqiqotda 4300 dan ortiq bola 5 yil davomida kuzatilgan, ularda sistolik va diastolik qon bosimi o‘rtacha 2 mm simob ustuniga oshgan. Bu kichik o‘zgarishdek ko‘rinishi mumkin, biroq uzoq yillik ta’sir natijasida gipertenziya va hatto ateroskleroz xavfini oshirishi isbotlangan”, – deydi Osaka universiteti “Yurak qon-tomir jarrohligi” yo‘nalishi 4-bosqich doktoranti Ulug‘bek Yaxshimurodov.
Keyingi yana bir og‘riqli fakt: iflos havo homilador ayolga ikki baravar yomon ta’sir qiladi. Ona PM2.5 dispers zarralar bilan qoplangan havodan nafas olsa, bu bevosita chaqaloqning o‘sishiga, vazniga, hatto tug‘ilish muddatining o‘zgarishiga ham sabab bo‘ladi.
“2025 yil boshlarida Xitoyda o‘tkazilgan yirik tadqiqot (Lancet oilasiga mansub jurnalda chop qilingan) shuni ko‘rsatdiki, iflos havodagi organik moddalar homilador ayollarda embrionning tug‘ma yurak nuqsonlari xavfini 11–20 foizgacha oshiradi. Tadqiqotda 5000 dan ortiq homilador ayollar ishtirok etgan. Aniqlanishicha, PM2.5 tarkibidagi metall zarrachalar ham o‘pkadan qonga o‘tib, butun organizm bo‘ylab patologik jarayonlarni qo‘zg‘atishi mumkin”, – deydi tadqiqotchi Ulug‘bek Yaxshimurodov.
Mutaxassisning ta’kidlashicha, iflos havo tarkibidagi organik moddalar va metall zarrachalar organizmda reaktiv kislorod moddalarini ko‘paytiradi, ular DNK, oqsillar va hujayra membranasini zararlaydi. Aniq mexanizmlar hali to‘liq isbotlanmagan, biroq yuqorida tilga olingan Xitoydagi tadqiqot tug‘ma yurak nuqsonlarining ko‘payishi orqali genetik darajadagi ta’sir ehtimolini isbotlab beradi.
Asosiy masala – bugun havo qandayligida emas. Masala – 10-20 yil keyin jamiyat qanday bo‘lishida: bugungi avlod qanday tana bilan o‘lg‘ayishida. O‘pkaning rivojlanishi 18–20 yoshgacha davom etadi. Hozirgi havodan “o‘pkani to‘ldirayotgan” bola kelajakda aynan shunday, ya’ni ifloslangan o‘pka bilan yashaydi. Bu o‘zgarishlar esa qaytarilmaydigan jarayon.
“Hozirda bolalarda astmaoldi holatlar, boshqa obstruktiv kasalliklar keskin ko‘paygan. Bular o‘pkaning tiriklik sig‘imi pasayishiga, havo almashinuvi va qon aylanishining buzilishiga, o‘pkaning rivojlanmay qolishiga olib keladi. Oqibatda bolalar katta yoshga nosog‘lom o‘pka bilan o‘tadi. Kislorod yetishmasligi esa keyinchalik yurak-qon tomir, endokrin, nerv, jigar va detoksifikatsiya tizimlarida surunkali muammolarni keltirib chiqarishi mumkin. Bunday bolalar jismoniy yuklamaga chidamsiz, motivatsiyasi past bo‘ladi, negaki kislorod tanqisligida organizm boshqa narsani emas, faqat nafasni “o‘ylaydi”, – deydi pulmonolog Abdulzohid Jo‘rayev.
Osaka universiteti doktoranti Ulug‘bek Yaxshimurodov fikricha, bolani “kattalarning kichik shakli” deb qabul qilish katta xato. Chunki go‘dak organizmi yetuk odamnikidan tubdan farq qiladi. Uning tanasida iflos havo ta’sirini og‘irlashtirib yuboradigan bir nechta omillar bor:
Birinchidan, bolalar kattalarga nisbatan ancha tez nafas oladi. Masalan, 70 kilogrammli katta odam bir daqiqada o‘rtacha 16–20 marta nafas olsa, bolalarda bu ko‘rsatkich sezilarli darajada yuqori. Shu sababli har bir kilogramm tana vazniga to‘g‘ri keladigan havo hajmi kattalarnikidan ancha ko‘p bo‘ladi. Demak, havo tarkibida qattiq zarrachalar bo‘lsa, bolalar uni ko‘proq miqdorda qabul qiladi.
Ikkinchi omil, bolaning hali rivojlanish bosqichida bo‘lgan organizmi. Nafas olish va yurak-qon tomir tizimi 18–20 yoshgacha shakllanib boradi. Tabiiyki, iflos havo o‘sish jarayonidagi, himoyasi hali to‘liq shakllanmagan organlarga kattalarga qaraganda ko‘proq zarar yetkazadi. Mutaxassis buni oddiy misol bilan tushuntiradi: kattiq kuch bilan urilgan shapaloq kattalarga ta’sir qilmasligi mumkin, lekin aynan shu kuch bolani yiqitadi.
Uchinchi omil, turmush tarziga borib taqaladi. Kattalar aksariyat vaqtini yopiq binolarda o‘tkazadi, bolalar esa kunduz kuni asosan ko‘chada o‘ynaydi. Bu esa ularni ifloslangan tashqi havo bilan ko‘proq to‘qnashlashtiradi. Shuningdek, bolalarning bo‘yi past bo‘lgani uchun ular yer sathiga yaqinroq hisoblanadi, iflos zarrachalarning eng ko‘p to‘planadigan hududi ham aynan shu qatlam sanaladi.
Pulmonologning ta’kidlashicha, masala faqat havoning ifloslanishi bilan cheklanmaydi. Nafas tizimi kasalliklariga mo‘ljallangan shifoxonalar va davolanish o‘rinlari ham yetishmasligi kabi muammolar mavjud.
“Bronx-o‘pka bo‘yicha shifokorlarni ko‘paytirish, qayta tayyorlash, bu yo‘nalishdagi ilmiy tadqiqotlarni kengaytirish zarur. Chang tarkibi, zararli elementlar, shamol yo‘nalishi bo‘yicha monitoring tizimilari takomillashtirilishi kerak. Kasalxonalarda joy yetishmayotgani bois bemorlar holati barqarorlashgach tezda uchastka shifokoriga chiqarilmoqda. Lekin uchastka shifokorlari bunday murakkab davomli reabilitatsiyani har doim bajara olmaydi”, – deydi Abdulzohid Jo‘rayev.
Iflos havoning bola tanasini zararlashini sekinlashtirish yoki tibbiy jihatdan to‘xtatish uchun qanday individual choralarni ko‘rish mumkin?
IQAir ko‘rsatkichini kuzatib boring:
0–100: ko‘chaga chiqish mumkin.
100–150: ehtiyotkorlik bilan, ayniqsa, bronx-o‘pka kasalligi bor bolalarda.
150–200: hatto sog‘lom bolalar uchun ham ko‘chaga chiqmaslik lozim.
200+: juda xavfli, teratogen ta’sirga ega, umuman tashqariga chiqmaslik kerak.
Ko‘chaga chiqishda N95 yoki KN95 respiratorlarini taqish zarur, oddiy niqoblar yordam bermaydi.
Bolaga burun-tomoqni kuniga 3 marta chayishni o‘rgatish.
Xonani faqat kechasi (23:00–03:00) shamollatish, bu vaqtda chang miqdori pastroq bo‘ladi.
Xonada chang yig‘adigan buyumlarni saqlamaslik: yumshoq o‘yinchoqlar, qalin parda, par yostiqlar, qalin gilamlar.
Uyni kuniga ikki marta nam latta bilan tozalash, ayniqsa eshik-deraza va mebel atrofini.
Iloji bo‘lsa, havo tozalagich va namlagich qo‘yish.
Kunduz kunlari deraza va eshiklarni ochiq qoldirmaslik.
Intervyuni to‘liq holda Kun.uz’ning YouTube’dagi sahifasida tomosha qilishingiz mumkin.
Jurnalist Diyoraxon Nabijonova
Operatorlar Ziyaddin Mamatjonov, Abdulloh Sodiqaliyev
Montaj ustasi Shohruzbek Abdurayimov
Prezident o‘z nutqida 7 milliy dastur haqida e’lon qildi.
Birinchi milliy dastur bilim va malakani kelgusi taraqqiyotning asosiy kapitaliga aylantirishdan iborat bo‘ladi.
Bolalarning 6 yoshli tayyorlov guruhlariga qamrov qisqa muddatda 100 foizga olib chiqiladi. Xususiy bog‘cha tashkil qilish bo‘yicha mavjud imtiyozlar saqlab qolinadi.
Barcha maktablar xalqaro baholash dasturlari bilan to‘liq qamrab olinadi.
Yurtimizdagi texnikumlarda xalqaro ta’lim standartlarini joriy etiladi. Ularda yoshlarimizni yuqori daromadli kasblarga o‘qitishni yo‘lga qo‘yib, qamrovni 1 millionga yetkaziladi. Bir so‘z bilan aytganda, Yangi O‘zbekistonda kasb egallamagan birorta yigit-qiz qolmaydi.
Ikkinchi milliy dastur xalqimizning sog‘lom bo‘lishi va uzoq umr ko‘rishini ta’minlashga xizmat qiladi.
Shu maqsadda aholi salomatligi bilan bog‘liq davlat xarajatlarini kelgusi besh yilda yalpi ichki mahsulotga nisbatan 5 foizga yetkaziladi.
Tibbiyotda profilaktikani kuchaytirish orqali salomatlikni asrash modeliga o‘tiladi. Davlat tibbiy sug‘urtasi mamlakatning barcha xonadonlariga kirib boradi
Ixtisoslashgan tibbiyotda raqobat muhitini kuchaytirish maqsadida dunyoning eng nufuzli kamida 5 ta klinikasi olib kelinadi.
Uchinchi milliy dastur – iqtisodiyotimizni yuqori texnologiya va mehnat unumdorligi modeliga o‘tkazish.
Buning uchun kelgusi o‘n yilda 450 milliard dollar xorijiy investitsiya jalb qilinadi. Iqtisodiyotda yuqori o‘sish sur’atini saqlagan holda, 2030 yilgacha yalpi ichki mahsulot hajmi 300 milliard dollarga yetkaziladi, sanoatda 2 millionta yuqori daromadli ish o‘rni yaratiladi.
Yoshlarimizning salohiyatini to‘liq ro‘yobga chiqarishda startap, venchur va sun’iy intellektni rivojlantirish ustuvor yo‘nalishga aylanadi.
Shuningdek, kichik biznes – o‘rta biznesga, o‘rta korxonalar esa yirik kompaniya va korporatsiyalarga aylanishi uchun yaxlit ekotizimni yo‘lga qo‘yamiz. Bularning hisobiga kelgusi o‘n yilda jon boshiga yalpi ichki mahsulot hajmi 10 ming dollarlik marradan oshadi.
Global iqlim o‘zgarishi sharoitida suv va ekologiya masalalari yanada dolzarb bo‘lib bormoqda.
Shu bois, to‘rtinchi milliy dastur suv va tabiatga munosabatni tubdan o‘zgartirishga qaratiladi.
Kelgusi besh yilda ekin maydonlarida suv tejaydigan texnologiyalar qamrovini 100 foizga olib chiqiladi. Bu – umummilliy marraga aylanadi.
Adolat qaror topgan joyda iqtisodiy o‘sish ham, ijtimoiy ishonch ham yuksaladi.
Bu borada beshinchi milliy dastur – sud mustaqilligini kuchaytirish va qonun ustuvorligini ta’minlashni umumiy qadriyatga aylantirishdan iborat.
“Buning uchun huquqiy tarbiyani maktabdan boshlab aniq tizim asosida yo‘lga qo‘yamiz. Fuqarolar va tadbirkorlarning qonuniy kafolatlarini kuchaytirish bo‘yicha islohotlarimizni qat’iy davom ettiramiz. Kiberjinoyatchilik, giyohvandlik va odam savdosining oldini olish bo‘yicha choralarni yanada kuchaytiramiz.
“Yashirin iqtisodiyot”, uyushgan jinoyatchilik, ayollar va bolalar huquqini kamsitishga qarshi kurashni yangi bosqichga ko‘taramiz.
Odamlarimizning kayfiyati, oilalarning farovonligi, yoshlarning orzu-istagi, tadbirkorlarning tashabbuskorligi, eng avvalo, mahallada namoyon bo‘ladi.
Shuning uchun oltinchi milliy dastur mahallani jamiyat taraqqiyotining asosiy buyurtmachisiga aylantirishga yo‘naltiriladi.
Endi davlat dasturlarini ishlab chiqish bo‘yicha yondashuv butkul o‘zgaradi. Tuman budjeti, investitsiya dasturi hamda infratuzilma loyihalari mahalla buyurtmasi asosida ishlab chiqiladi. Bunda fuqarolarning talab va ehtiyoji, mahallaning farovonligi – eng asosiy mezon sifatida belgilanadi”, dedi Prezident.
Yettinchi milliy dastur – O‘zbekistonning tinchlik va do‘stlik diyori, bag‘rikeng o‘lka sifatidagi nufuzini har tomonlama yuksaltirishdan iborat.
Bizning ochiq, pragmatik va tinchlikparvar siyosatimiz uzoq muddatli taraqqiyotimizni ta’minlashga qaratilgan.
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi. Prezident Shavkat Mirziyoyevning nutqi, bayram ssenariysi va sahnadagi chiqishlarga foydalanuvchilardan juda katta, samimiy va kuchli reaksiya bo‘ldi.
Izohlarni o‘qib, bir narsa yaqqol ko‘rinadi: odamlar bayramni shunchaki tomosha qilmagan — his qilgan.
“Juda zo‘r!”, “Boshqacha bo‘ldi!”, “Ta’sirli!”, “Gap yo‘q!”, “Sahnadagi energiya va jonli ijro odamni lol qoldirdi, haqiqiy bayram kayfiyati!”, “Harbiylarning safdagi kelishgan va qat’iy qadamlari qalbimizni g‘ururga to‘ldiradi”, “Juda go‘zal bayram, betakror bayram”… — ijtimoiy tarmoqlardagi minglab fikrlarda bir xil kayfiyat.
Ayniqsa, Prezident nutqidagi fikrlar alohida muhokama qilindi. Vatan tarixi, bugungi islohotlar va kelajakka ishonch uyg‘unlashgan nutq ko‘pchilikda kuchli taassurot qoldirdi.
Bu yilgi Mustaqillik bayrami sahnada o‘zgacha bo‘ldi — ijtimoiy tarmoqlardagi reaksiya esa bundan ham kuchli!
Bu shunchaki izohlar emas. Bu — xalqning bayramga bo‘lgan kayfiyati.
BYD Central Asia mahalliy ishlab chiqarilayotgan BYD CHAZOR UzPride modelining rasmiy sotuvi boshlanganini e’lon qiladi. Mahalliylashtirish darajasi yuqori bo‘lgani tufayli 55 KM Luxe jamlanmasi 255 900 000 so‘m narxda taklif etilmoqda.
Modelning nomi uning mazmun-mohiyatini aks ettiradi: brend mahalliy bozorda izchil rivojlanib, texnik mutaxassislarni tayyorlash va mamlakat avtomobilsozlik sanoatini zamonaviylashtirishga ko‘maklashmoqda. Shu bilan birga, zamonaviy texnologiyalarni aholining tobora keng qatlamlari uchun qulay va hamyonbop qilmoqda. Shu sababli yangi talqin O‘zbekiston va uning xalqiga chuqur hurmat ramzi sifatida UzPride nomini oldi.
O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan xaridorlar uchun maxsus moliyalashtirish dasturi tayyorlandi:
– boshlang‘ich to‘lov – 35%;
– bo‘lib to‘lash muddati – 35 oy;
– foiz stavkasi – 0%;
– moliyalashtirishni rasmiylashtirish – faqat OFB hamkor banki orqali.
Mustaqillikning 35 yilligiga bag‘ishlangan moliyalashtirish dasturi shartlari 2026 yil 29 avgustdan 1 sentyabrgacha amal qiladi.
Dastur shartlari qutlug‘ sana bilan ramziy tarzda uyg‘unlashtirilgan bo‘lib, yangi supergibrid sedanni O‘zbekiston bo‘ylab xaridorlar uchun yanada qulayroq shartlarda sotib olish imkonini beradi.
BYD CHAZOR UzPride haqida
BYD CHAZOR UzPride DM-i supergibrid tizimi bilan jihozlangan. Unda elektr yuritmaning afzalliklari 1,5 litr hajmli yuqori samarali benzin dvigatelining imkoniyatlari bilan uyg‘unlashtirilgan.
132 kVt quvvatga ega elektr dvigatelining eng yuqori burovchi kuchi 316 N·m ni tashkil etadi. Avtomobil 0 dan 100 km/soat tezlikka 7,9 soniyada chiqadi. NEDC o‘lchov tartibi bo‘yicha faqat elektr quvvatida yurish masofasi 55 kilometrgacha yetadi. Akkumulyator quvvati past bo‘lganda yoqilg‘i sarfining eng kam ko‘rsatkichi 100 kilometrga 3,8 litrni tashkil etadi.
55 KM Luxe jamlanmasiga aylantiriladigan 12,8 dyuymli multimedia ekrani, 8,8 dyuymli displeyga ega raqamli ko‘rsatkichlar paneli, o‘zbek tilidagi aqlli ovozli boshqaruv tizimi, 4G va Bluetooth ulanishi, shuningdek, OTA orqali masofadan yangilash imkoniyati kiradi.
Haydovchiga yanada ko‘proq qulaylik yaratish maqsadida avtomobil kalitsiz kirish tizimi, NFC-karta, masofadan ishga tushirish, o‘rindiqni elektr yordamida sozlash, elektr yuritmali tom tuynugi hamda orqa o‘rindiq yo‘lovchilari uchun havo yo‘naltirgichlarga ega iqlim tizimi bilan jihozlangan.
360° atrofni ko‘rsatuvchi panoramali HD-kamera hamda old va orqa to‘xtash datchiklari avtomobilni boshqarish va tor joylarda harakatlanishni osonlashtiradi.
Xavfsizlik tizimlari qatoriga tezlikni bir maromda saqlash tizimi, yo‘nalish barqarorligini nazorat qilish, g‘ildiraklarning sirpanishiga qarshi tizim, shinalardagi bosimni kuzatish, qiyalikda harakatni boshlashga ko‘maklashish, avtomobilni avtomatik ushlab turish, old va yon xavfsizlik yostiqchalari, shuningdek, parda turidagi xavfsizlik yostiqchalari kiradi.
BYD CHAZOR UzPride modelining mahalliy ishlab chiqarilishi yangi energiya manbalarida harakatlanuvchi zamonaviy avtomobillar tanlovini kengaytiradi hamda mamlakat avtomobilsozlik sanoatining rivojlanishiga hissa qo‘shadi.
BYD Central Asia kompaniyasining mustaqillikning 35 yilligiga bag‘ishlangan dasturi – O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 35 yilligini mamlakatimizda ishlab chiqarilgan yangi avtomobil boshqaruvida kutib olish uchun ajoyib imkoniyatdir.
*Mustaqillikning 35 yilligiga bag‘ishlangan moliyalashtirish dasturi 2026 yil 29 avgustdan 1 sentyabrgacha, 1 sentyabr kuni ham, amal qiladi. Dastur doirasidagi moliyalashtirish faqat OFB hamkor banki orqali rasmiylashtiriladi. Dastur bo‘yicha taklif etiladigan avtomobillar soni cheklangan. Texnik ko‘rsatkichlar ma’lumot berish maqsadida keltirilgan bo‘lib, yo‘l va ob-havo sharoiti, avtomobilning yuklanish darajasi hamda haydash uslubiga qarab farq qilishi mumkin. Avtomobilni sotib olish shartlari va jamlanmasi haqidagi batafsil ma’lumotni BYD kompaniyasining rasmiy dilerlaridan olishingiz mumkin.
BYD kompaniyasining O‘zbekistondagi aloqa ma’lumotlari
Rasmiy ishonch telefoni: 1811
Rasmiy veb-sayt: bydauto.uz
Instagram: @bydauto.uz
Telegram: t.me/bydautouz
Jamiyat
Yangi o‘quv yilida 806 mingdan ziyod 6 yoshli bola maktabga tayyorlov guruhlariga qamrab olinadi
E-qaror tizimida Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligining maktabgacha ta’lim tashkilotlarini 2026/2027 o‘quv yiliga tayyorlash va bolalarni qabul qilish jarayonini samarali tashkil etishga oid buyrug‘i e’lon qilindi. Hujjatning ilovalari Maktabgacha va maktab ta’limi vazirining 2026-yil 18-avgustdagi 299-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan.
Hujjatga ko‘ra, 2026/2027 o‘quv yilida respublika bo‘yicha 811 ming 586 nafar 6 yoshli bola hisobga olingan. Ularning 806 ming 290 nafarini maktabga tayyorlov guruhlariga qamrab olish rejalashtirilgan. Natijada qamrov darajasi 99,3 foizga yetkazilishi ko‘zda tutilmoqda.
Maktabga tayyorlov guruhlari bilan qamrab olinmagan 6 yoshli bolalar uchun 485 ta bir yillik bepul majburiy tayyorlov guruhi tashkil etiladi. Ularda jami 13 ming 104 nafar bolani qamrab olish rejalashtirilgan.
Shundan:
— umumiy o‘rta ta’lim maktablarida 413 ta guruh tashkil etilib, 11 ming 163 nafar bola;
— davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlarida 65 ta guruh ochilib, 1 ming 766 nafar bola;
— boshqa mos binolarda 7 ta guruh tashkil qilinib, 175 nafar bola qamrab olinadi.
Chora-tadbirlar rejasiga muvofiq, avval hududlardagi 6 yoshli bolalar xatlovdan o‘tkaziladi. Xatlov natijasida tayyorlov bilan qamrab olinmagan bolalar mavjud bo‘sh guruh va o‘rinlarga joylashtiriladi.
Shundan keyin ham qamrovdan tashqarida qolgan bolalar uchun umumta’lim maktablari, davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari, «Kelajak markazlari» va boshqa obyektlarning bo‘sh xonalarida yangi tayyorlov guruhlari tashkil etiladi. Ularni sentyabr–oktyabr oylarida ishga tushirish belgilangan.
Prezident farmonida tadbirkorlik subyektlarining huquqiy himoyasini kuchaytirishga qaratilgan «tadbirkorlik subyektining haqlilik prezumpsiyasi» belgilandi.
Unga ko‘ra, davlat organi tomonidan aksi isbotlanmaguncha tadbirkorlik subyekti va uning mansabdor shaxsi qonunchilikka muvofiq harakat qilgan hamda o‘z majburiyatlarini lozim darajada bajargan deb hisoblanadi.
Sudda tadbirkorga nisbatan huquqiy ta’sir chorasi qo‘llash uchun uning asosli, qonuniy va mutanosib ekanini, shuningdek, huquqbuzarlik faktini isbotlash majburiyati davlat organiga yuklanadi.
Qonunchilikdagi bartaraf etib bo‘lmaydigan ziddiyatlar, noaniqlik va tushunmovchiliklar, shuningdek, dalillar yetarli emasligi tufayli yuzaga keladigan shubhalar tadbirkorlik subyekti foydasiga talqin qilinadi.
Bojxona sohasida tadbirkorlar uchun bir qator yengilliklar joriy etiladi
Dushanba kuni ham dollar kursi pastlaydi
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
-
Siyosat4 days ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Mahalliy3 days ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
-
Jamiyat4 days ago
BYD CHAZOR UzPride – O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan maxsus taklif
-
Jamiyat4 days ago
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi!
-
Sport5 days ago
«Beradigan boshqa narsam qolmadi» — Messi Argentina terma jamoasidagi faoliyatini yakunladi
-
Jamiyat3 days ago
Prezident 7 milliy dastur haqida e’lon qildi
-
Iqtisodiyot3 days agoPrezidentning bojxona xizmatiga oid farmoni qabul qilindi
-
Iqtisodiyot3 days ago
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin