Jamiyat
Depressiya, genetika yoki jamiyat bosimi: odamlarni suitsidga nima undaydi?
O‘zbekistonda o‘z joniga qasd qilish holatlari so‘nggi o‘n yilliklarda sezilarli darajada ortgani aytiladi. Masalan, 2022 yilga kelib maktab o‘quvchilari orasida suitsid 2-3 baravarga ko‘paygan. Bugun har 100 ming aholidan 8 nafari, ya’ni yiliga 3 mingdan ortiq kishi o‘z umriga o‘zi zomin bo‘lmoqda. Xalqaro tashkilotlar Markaziy Osiyo aholisining ruhiy salomatligi ham yildan yilga yomonlashib borayotgani haqida hisobotlar e’lon qilgan.
Xo‘sh, bu depressiyaning og‘ir ko‘rinishimi, jamiyat bosimi oqibatimi yoki genetik moyillik? Kun.uz studiyasida aynan shu mavzu muhokama qilindi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
O‘z joniga qasd qilish tasodifiy yoki birdaniga amalga oshiriladigan qaror emas. U uzoq davom etgan ichki iztirob, ruhiy og‘riq va turli tashqi bosimlar natijasidir. Suitsidning sabablari ko‘p qatlamli bo‘lib, ular shaxsiy, ijtimoiy, iqtisodiy hamda madaniy omillar bilan chambarchas bog‘liq.
Avvalo, psixologik omillar eng asosiy sabab sifatida ko‘rsatiladi. Depressiya, psixika buzilishi, o‘zini qadrsiz his qilish, travmatik holatlar yoki bolalikdagi ruhiy jarohatlar insonni chuqur ichki bo‘shliqqa olib kiradi. Ayrimlar uchun bu holat vaqtinchalik tushkunlik bo‘lsa, boshqalar uchun undan chiqish yo‘li yo‘qdek tuyuladi. Mazkur jarayonda “Meni hech kim tushunmaydi”, “men kerak emasman”, “hayotimning ma’nosi yo‘q” kabi fikrlar inson ruhiyatini yemirib boradi.
Psixiatr Zebiniso Ahmedovaning aytishicha, xalqaro tadqiqotlarda bir oilada bir necha avlod davomida suitsid yoki og‘ir depressiya holatlari kuzatilgani qayd etilgan. Bu holat olimlarni suitsidga nisbatan “genetik moyillik” mavjudligi haqidagi gipotezani o‘rganishga undagan. Masalan, Yaponiyada suitsidga moyillikda genetika ta’siri taxminan 35–48 foizga tengligi aniqlangan.
“Ilmda bunga sabab sifatida serotonin transporteri geni (5-HTTLPR) deb ataladigan genning ayrim variantlari tilga olinadi. Aynan shu gen miya faoliyatida muvozanatni saqlovchi serotonin moddasi darajasini boshqaradi. Agar bu gen faoliyati izdan chiqsa, insonda ruhiy beqarorlik, depressiyaga moyillik va o‘z joniga qasd qilish fikrlariga yaqinlashuv ehtimoli oshadi”, – deydi psixiatr.
Jamiyatshunos Mahmud Yo‘ldoshev fikricha, genlar inson hayot yo‘lini mutlaq belgilab bermaydi, aksincha bu jarayon “gen-muhitning o‘zaro ta’siri” deb ataladi. Ya’ni agar inson ruhiy kasalliklarga genetik moyil bo‘lsa ham, atrofida ijobiy muhit, sog‘lom oilaviy munosabatlar, psixologik yordam va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash mavjud bo‘lsa, u suitsid fikridan yiroqlashishi mumkin. Stress, zo‘ravonlik, kamsitish va ijtimoiy bosim kuchli bo‘lgan sharoitda genetik omillar kuchayib, xavf real yuzaga keladi.
“Inson ruhiyati faqat biologik yoki genetik tizim emas, balki ijtimoiy muhitning ham mahsuli hisoblanadi. Odam o‘zini qanday his qilishi, hayotdagi muammolarga qanday munosabatda bo‘lishi ko‘p jihatdan uning atrofida kimlar borligi va jamiyat unga qanday munosabat ko‘rsatishiga bog‘liq. Qo‘llab-quvvatlovchi, tinglovchi va tushunuvchi muhit ruhiy sog‘liqning eng muhim himoya omillaridan biri bo‘la oladi”, – deydi u.
Ruhiyatshunos, hayot murabbiyi (life-coach) Dilrabo Norqulova (DeeHanim)ning ta’kidlashicha, suitsidga genetikaga qaraganda psixologik va ijtimoiy omillarning ta’siri ustun. Mutaxassisning ma’lum qilishicha, xalqaro tadqiqotlarda o‘z joniga qasd qilish holatlarining 90 foizi ruhiy kasalliklar bilan bog‘liqligi tasdiqlangan.
“Jamiyatimizda ruhiy muammolar haqida gapirishdan qo‘rquv bor. Hammasini ichiga yutishga o‘rganib, moslashib qolganmiz. Ko‘pchilik hanuzgacha “psixologga borish”ni zaiflik, “depressiya”ni esa irodasizlik deb biladi va ichki og‘rig‘ini yashiradi, yordam so‘rashdan tortinadi. Bu esa ruhiy tushkunlik xavfini yanada oshiradi. Suitsidning ildizi ko‘pincha ichki og‘riqni yashirish va uni atrofdagilar eshitmasligida bo‘ladi. Insonni tinglamaslik, unga “boshqalar sendan ham yomon yashayapti, chida” deb tasalli berish aslida odamni yanada chuqurroq iztirobga tushiradi”, – deydi u.
Ekspert Mahmud Yo‘ldoshev jamiyat ma’naviy salomatlikni jismoniy salomatlik bilan teng darajada qadrlamasa, ruhiy nosog‘lomlikka moyillik kuchayib borishini ma’lum qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, suitsidni kamaytirish uchun davlat darajasida psixologik yordam infratuzilmasini rivojlantirish bilan bir qatorda, oilalar va ta’lim muassasalarida emotsional savodxonlikni ham oshirish zarur.
“Bolalarga kichik yoshdan o‘z his-tuyg‘ularini ifoda etish, yordam so‘rash, xato qilishdan qo‘rqmaslik, o‘zini anglash madaniyatini o‘rgatish eng samarali yo‘llardan biridir”, – deydi u.
Ruhiyatshunos Dilrabo Norqulovaning aytishicha, oilaviy bosim, ota-onaning haddan tashqari yuqori talab va umidlari, jamiyatning “ideal” hayot standartlari, taqqoslash madaniyati insonni ichki inqirozga olib keladi. Ijtimoiy tarmoqlardagi “mukammal hayot” tasvirlari ham ba’zida real hayot bilan mos kelmay, insonda “o‘zidan qoniqmaslik” tuyg‘usini kuchaytiradi.
“Oilaviy muhit ham suitsid xavfini oshiruvchi omillardan biridir. Jismoniy yoki ruhiy zo‘ravonlik, e’tiborsizlik, oilaviy nizolar, mehr yetishmasligi insonni yolg‘izlik va umidsizlikka olib keladi. Bolalik yoki o‘smirlik davrida mehrsiz muhitda o‘sganlar kattalikda ruhiy barqarorlikni yo‘qotish ehtimoli yuqori bo‘ladi. Bundan tashqari, qaynona-kelin munosabatlaridagi kelishmovchiliklar, er-xotin o‘rtasida sovuq munosabatlar ham o‘z joniga qasd qilishga moyillikni oshiradi”, – deydi ruhiyatshunos.
Jamiyatshunosga ko‘ra, muammoga iqtisodiy omillar ta’sir ko‘rsatmasdan qolmaydi. Ishsizlik, moliyaviy qiyinchilik, qarz bosimi, oila boqish mas’uliyati ruhiy tazyiqni oshiradi.
“Ayniqsa, erkaklar orasida iqtisodiy bosim kuchli bo‘lib, jamiyat ularni doimo “ta’minlovchi” sifatida ko‘radi. Bu rolga javob bera olmaslik hissi o‘zini ayblashni kuchaytiradi”, – deydi u.
Psixolog Zebiniso Ahmedova fikricha, mazkur jarayonda axborot oqimi ham muhim rol o‘ynaydi. Internetda suitsid mavzusining noto‘g‘ri yoritilishi, “romantiklashtirilgan” kontentlar, ijtimoiy tarmoqlarda o‘z joniga qasdni “qahramonlik” sifatida talqin qiluvchi postlar yoshlar ongiga salbiy ta’sir qiladi.
“Suitsidning oldini olishda eng muhim omil eshitish va e’tibor berish madaniyatini shakllantirish hisoblanadi. Ruhiy og‘riqda yurgan odam ko‘pincha to‘g‘ridan to‘g‘ri yordam so‘ramaydi, lekin uning harakati, so‘zi, holati signal beradi. Afsuski, ko‘p hollarda bu signallar e’tiborsiz qoladi. Jamiyatda “psixologga borish — zaiflik belgisi” degan stereotip mavjud, ammo aslida bu aksincha, insonning o‘zini tushunish va sog‘lom qolishga bo‘lgan harakatidir”, – deydi u.
Suhbat davomida ekspertlar suitsidning oldini olish uchun o‘zgartirilishi lozim bo‘lgan tushunchalar, xususan, jamiyatda shakllangan noto‘g‘ri qarashlar, oilaviy munosabatlarda e’tibor berilishi kerak bo‘lgan jihatlar hamda bolaga sog‘lom tarbiya berish bo‘yicha fikrlarini bildirib o‘tdi.
Intervyuni to‘liq holda Kun.uz’ning YouTube’dagi sahifasida tomosha qilishingiz mumkin.
Jurnalistlar: Shohrux Majidzoda, Diyoraxon Nabijonova
Operator: Abduqodir To‘lqinov
Montaj ustasi: Boymirza Xalilov.
Avtobus, elektrobus va tramvayda yo‘l haqi naqd pul (QR kodli chipta) orqali to‘langanda 4 ming so‘mni tashkil etadi. Transport va bank kartasi orqali to‘lov qilinganda narx o‘zgarmaydi – 2 ming so‘mligicha qoladi.
Foto: Samarqand viloyati transport boshqarmasi
Samarqand shahrida 1 maydan jamoat transportida yo‘lkira narxi oshiriladi. Bu haqdagi qaror Xalq deputatlari viloyat Kengashining 23 aprel kuni bo‘lib o‘tgan sessiyasida qabul qilindi. Unda jamoat transportida elektron to‘lovlarni rag‘batlantirishga qaratilgan yangi tariflar tasdiqlangan.
Qarorga ko‘ra, 1 maydan avtobus, elektrobus va tramvayda yo‘l haqi naqd pul (QR kodli chipta) orqali to‘langanda 4 ming so‘mni tashkil etadi. Bu amaldagi tarifga nisbatan 1 ming so‘mga oshirilgan. Shu bilan birga, transport va bank kartasi orqali to‘lov qilinganda narx o‘zgarmaydi – 2 ming so‘mligicha qoladi.
Shuningdek, mutasaddilarga jamoat transporti harakatini barcha yo‘nalishlarda soat 22:00 gacha uzaytirish, turistik yo‘nalishlarda esa 24 soat davomida ta’minlash vazifasi yuklatildi.
Shu bilan birga, Samarqand viloyati transport boshqarmasi ma’lum qilishicha, yaqin kunlarda jamoat transportida yo‘l haqini naqd pul orqali to‘lash mutlaqo bekor qilinadi. Aholidan naqd pulsiz to‘lov usullariga o‘tish so‘ralgan. Yo‘lovchilar transport va bank kartalari, shuningdek mobil ilovalar orqali to‘lovni amalga oshirishi mumkin. Yo‘l chiptalarini infokiosklar orqali xarid qilish imkoniyati ham mavjud.
Sudlanuvchilar O‘zbekistonning turli hududlarida 20 dan ortiq MChJ ochib, past foizda mashina olib berishni va’da qilgan holda, yuzlab odamlarni chuv tushirgan. 14 nafar sudlanuvchiga qariyb mingta epizod bo‘yicha ayb e’lon qilib, jami 88,5 mlrd so‘m zarar hisoblangandi. Ular sudda 130 ta epizod bo‘yicha aybsiz deb topildi.
Oson shartlarda mashina olib berishni va’da qilib, odamlarni chuv tushirgan “Umid avto”chilar jinoiy jazoga tortildi. 14 nafar shaxsga nisbatan qo‘zg‘atilgan jinoyat ishi JIB Yunusobod tuman sudida sudya Shamsiddin Tojiyev raisligida ko‘rib chiqilib, hukm o‘qildi.
Sud majlisida qatnashgan Kun.uz jurnalistining xabar berishicha, sudlanuvchilarga 987 ta epizod bo‘yicha ayb e’lon qilinib, jami 88,5 mlrd so‘m zarar hisoblangan. Sudda ular 130 ta epizod bo‘yicha aybsiz deb topilib, oqlandi. Ayrim jabrlanuvchilar esa da’vosi yo‘qligini ma’lum qilgan.
Shu tariqa sudlanuvchilardan 834 ta epizod bo‘yicha jabrlanuvchilarga 60 mlrd so‘mdan ko‘proq zarar undirish belgilandi. Bunda har bir sudlanuvchi o‘zi aybli deb topilgan epizodlar bo‘yicha zararni qoplashi nazarda tutilgan.
Sud hukmiga ko‘ra, sudlanuvchilarga quyidagicha jazo tayinlandi:
Qodirov Dilshod Muhammadjonovich – Jinoyat kodeksining 168-moddasi (firibgarlik) 4-qismi “a,v” bandlari bilan aybli deb topilib, boshqa jinoyat ishi doirasida muqaddam tayinlangan jazoni qisman qo‘shish yo‘li bilan 10 yilga ozodlikdan mahrum qilish;
Abdurahmonov Abdumannop Abduhakim o‘g‘li – Jinoyat kodeksining 168-moddasi 4-qismi “a,v” bandlari bilan aybli deb topilib, boshqa jinoyat ishi doirasida muqaddam tayinlangan jazoni qisman qo‘shish yo‘li bilan 10 yilga ozodlikdan mahrum qilish;
Abduhakimov Ibroxim Anvar o‘g‘li – Jinoyat kodeksining 168-moddasi 4-qismi “a,v” bandlari bilan aybli deb topilib, 8 yilga ozodlikdan mahrum qilish;
Nig‘monjonov Muhammadmuso Ruslan o‘g‘li – Jinoyat kodeksining 168-moddasi 4-qismi “a,v” bandlari bilan aybli deb topilib, boshqa jinoyat ishi doirasida muqaddam tayinlangan jazoni qisman qo‘shish yo‘li bilan 8 yilga ozodlikdan mahrum qilish hamda BHMning 410 baravari miqdorida jarima;
Saidov Ixtiyor Baxtiyor o‘g‘li – Jinoyat kodeksining 168-moddasi 4-qismi “a,v” bandlari bilan aybli deb topilib, 8 yilga ozodlikdan mahrum qilish;
Raximov Mirqodir Raxmat o‘g‘li – Jinoyat kodeksining 168-moddasi 4-qismi “a,v” bandlari bilan aybli deb topilib, 9 yilga ozodlikdan mahrum qilish;
Toirjonov Akrom Baxtiyor o‘g‘li – Jinoyat kodeksining 168-moddasi 4-qismi “a,v” bandlari bilan aybli deb topilib, 8 yilga ozodlikdan mahrum qilish;
Muhammadjonov Shukurullo Risxivoy o‘g‘li – Jinoyat kodeksining 168-moddasi 4-qismi “a,v” bandlari bilan aybli deb topilib, 8 yilga ozodlikdan mahrum qilish;
Tal’atov Sarvar Tohir o‘g‘li – Jinoyat kodeksining 168-moddasi 4-qismi “a,v” bandlari bilan aybli deb topilib, 8 yilga ozodlikdan mahrum qilish;
Ismoilov Iskandar G‘ayrat o‘g‘li – Jinoyat kodeksining 168-moddasi 4-qismi “a,v” bandlari bilan aybli deb topilib, 8 yilga ozodlikdan mahrum qilish;
Toshtemirov Og‘abek Zokir o‘g‘li – Jinoyat kodeksining 168-moddasi 4-qismi “a,v” bandlari bilan aybli deb topilib, 8 yilga ozodlikdan mahrum qilish;
Xudoyberdiyeva Umidabonu Raxim qizi – Jinoyat kodeksining 168-moddasi 4-qismi “a,v” bandlari bilan aybli deb topilib, 5 yilga ozodlikdan mahrum qilish;
Nematov Shuxratjon Nusrat o‘g‘li – Jinoyat kodeksining 168-moddasi 4-qismi “v” bandi bilan aybli deb topilib, boshqa jinoyat ishi doirasida muqaddam tayinlangan jazoni qisman qo‘shish yo‘li bilan 6,5 yilga ozodlikdan mahrum qilish;
Mahmudov Mirjalol Muqumjon o‘g‘li – Jinoyat kodeksining 168-moddasi 4-qismi “v” bandi bilan aybli deb topilib, 6 yilga ozodlikdan mahrum qilish.
Ma’lumot uchun, “Umid avto” rahbari Abdumannop Abdurahmonov 2025 yil yanvar oyi boshida qamoqqa olingandi. 2025 yil iyun oyi oxiriga kelib esa mashina olib berish bahonasida 840 dan ortiq odamni chuv tushirgan guruh ushlangandi.
Abdumannop Abdurahmonov va boshqalar past foizda avtomashina sotib olish niyatidagi fuqarolarga istalgan turdagi avtomashinani yetkazishi to‘g‘risida ijtimoiy tarmoqlarda targ‘ibot olib borgan. Ular Toshkent shahri va respublikaning turli nuqtalarida “Umid avto companies”, “Umid Savdo Fayz Invest”, “Umid Avto Lizing”, “Umid Auto” kabi 20 dan ortiq MChJ tashkil etib, fuqarolarning mablag‘larni o‘zlashtirish bilan shug‘ullanib kelgani aytilgandi.
Abdumannop Abdurahmonov Kun.uz’ga bergan izohida mashinalar o‘z vaqtida topshirilmaganini 2022-2023 yillarda bir necha o‘nlab lizing kompaniyalar yoppasiga yopilib ketgani bilan izohlagandi.
Jamiyat
Centrum Air yangi yo‘nalish ochilishi munosabati bilan Antaliyaga maxsus reysni amalga oshirdi
Centrum Air aviakompaniyasi yangi Toshkent – Antaliya yo‘nalishi ochilishiga bag‘ishlangan keng ko‘lamli tadbirni o‘tkazish uchun Antaliyaga maxsus reys tashkil etdi. Mazkur reys bilan Turkiyaga taklif etilgan mehmonlar, jumladan, turizm sohasi vakillari, hamkorlar, blogerlar va OAV xodimlari yetkazildi.
27-aprel kuni Gloria Verde Resort mehmonxonasida bo‘lib o‘tadigan gala-kecha mavsumning asosiy turistik voqealaridan biriga aylanadi. Marosimda 200 dan ziyod mehmonlar, jumladan, Centrum Holidays’ning yetakchi turistik agentlari ishtirok etadi.
Toshkent – Antaliya yo‘nalishi bo‘yicha muntazam qatnovlarni 2026-yil 15-maydan boshlab yo‘lga qo‘yish rejalashtirilgan. Birinchi bosqichda parvozlar haftasiga 2-marta, 29-maydan esa har kuni amalga oshiriladi.
Parvozlar 347 nafargacha yo‘lovchini tashiy oladigan, yuqori darajadagi qulaylikka ega hamda uzoq masofali parvozlar uchun mo‘ljallangan zamonaviy keng fyuzelyajli Airbus A330 samolyotlarida amalga oshiriladi.
Barcha turlar Centrum Holidays’dan parvoz va yashash xarajatlarini o‘z ichiga olgan tayyor turpaketlar shaklida taqdim etiladi. Yo‘lovchilar kompaniyaning onlayn platformasi orqali mos mehmonxona va dam olish formatini tanlashlari mumkin.
Turpaketning minimal narxi bir kishi uchun 11,4 mln so‘mdan boshlanadi.
Dastur doirasida parvoz uchun jozibador shartlar ko‘zda tutilgan:
bagaj me’yori – 60 kg gacha (weight concept): umumiy vaznga rioya qilgan holda cheklanmagan miqdordagi yuk o‘rinlari;
qo‘l yuki – 8 kg gacha;
2 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun parvoz bepul (alohida o‘rindiqsiz);
2 yoshdan 11 yoshgacha (shu jumladan) bo‘lgan bolalar uchun tarifdan 1,2 mln so‘m chegirma beriladi.
Takliflar, mehmonxonalar va parvoz sanalari haqida qo‘shimcha ma’lumotlarni Centrum Holidays platformasidan olishingiz mumkin.
Ma’lumot uchun kontaktlar:
Telefonlar: +998772820880, +998772810880, +998702000880
Sayt | Instagram | Telegram
Prezident Shavkat Mirziyoyev Farg‘ona viloyatiga tashrifi doirasida Quva tumanida agrovoltaika texnologiyasi joriy etilgan qishloq xo‘jaligi majmuasi bilan tanishdi.
Yurtimizda qishloq va suv xo‘jaligida energiya sarfi ortib borayotgani hisobga olinib, «yashil» energiya quvvatlarini ko‘paytirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Agrovoltaika usuli bir yerning o‘zida ham mahsulot yetishtirish, ham quyosh panellari orqali elektr energiyasi ishlab chiqarish imkonini beradi. Hisob-kitoblarga ko‘ra, mamlakatimizda agrovoltaika yo‘nalishida 10 gigavattgacha quvvat yaratish salohiyati mavjud.
Bu yondashuv O‘zbekiston sharoitida, ayniqsa, quyoshli kunlar ko‘p bo‘lgan hududlar uchun samaralidir. Panellar ekinlarga soya berib, tuproq namligini uzoqroq saqlaydi, suv sarfini kamaytiradi. Ekinlar esa yer haroratini me’yorda ushlab, quyosh modullarining samarali ishlashiga yordam beradi.
Majmuada suv tejamkorligiga qaratilgan ilg‘or texnologiyalar ham joriy etilgan. Xususan, Avstriyaning «Bauer» kompaniyasi texnologiyasi asosida yomg‘irlatib sug‘orish tizimi qo‘llanilmoqda. Bu usul suvni ekin maydoniga bir me’yorda yetkazib, tuproq namligini saqlash, o‘g‘itni maqsadli berish va hosildorlikni oshirish imkonini beradi.
Mazkur texnologiya avval respublikadagi fermer xo‘jaliklarida sinovdan o‘tkazilib, suv sarfini 40 foizga, o‘g‘it sarfini 35 foizga, qo‘l mehnatini 90 foizga kamaytirish va hosildorlikni 25 foizga oshirish samarasini ko‘rsatgan.
110 gektar maydonni egallagan majmuada intensiv bog‘dorchilik, chorvachilik va baliqchilik yo‘nalishlari uyg‘unlashtirilgan. Bu qayta tiklanuvchi energiya manbalari va suv tejovchi texnologiyalar joriy etilgan mamlakatimizdagi ilk agromajmualardan biri hisoblanadi.
Hududda 10 mingta quyosh paneli o‘rnatilgan. Ular elektr energiyasi ishlab chiqarish bilan birga tuproq namligini saqlash va ekinlar uchun soya hosil qilishga xizmat qiladi. Baliqchilik hovuzlarida kislorod berish jarayoni elektr energiyasi hisobiga amalga oshiriladi, hovuz suvi esa mineral moddalarga boy holda uzumzor va bog‘larni oziqlantirishga yo‘naltiriladi.
Chorvachilik yo‘nalishida qoramollar quyosh panellari soyasida saqlanadi, bog‘ hududidagi o‘tlar bilan oziqlanadi, organik o‘g‘it esa yer unumdorligini oshirishga xizmat qiladi. Shu tariqa majmuada energiya, suv, ozuqa va o‘g‘it bir-birini to‘ldiruvchi yagona tizimga birlashtirilgan.
Bunday tizim qishloq xo‘jaligi, energetika va chorvachilikni o‘zaro bog‘lab, yerdan ikki karra samara olish, mahsulot tannarxini pasaytirish va bozorda raqobatbardoshlikni oshirish imkonini beradi. Eng muhimi, bu fermerlar daromadini ko‘paytirish, yangi ish o‘rinlari yaratish va mahalliy iqtisodiyotni rivojlantirishga xizmat qiladi.
Hozirda agromajmuada uzumning eksportbop «Avatar» navi yetishtirilib, zotdor qoramol va qo‘ylar parvarishlanmoqda, intensiv baliqchilik yo‘lga qo‘yilgan. Natijada 100 dan ortiq oilaning daromadi oshirilib, 350 nafar aholi bandligi ta’minlanmoqda. Eksport hajmi 2,5 million dollarni tashkil etadi.
Endilikda nafaqat mamlakatimiz, balki butun mintaqa uchun noyob bo‘lgan ushbu tajribani respublikaning 13 ta hududida 2 ming gektar maydonda ommalashtirish rejalashtirilgan.
Davlatimiz rahbari majmua faoliyati bilan tanishar ekan, agrodronlar yordamida ekinlarni dorilash va monitoring qilish ishlarini ham ko‘zdan kechirdi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Quva tumanidagi «Karkidon» suv ombori hududida barpo etilgan yangi turizm majmuasida amalga oshirilayotgan loyihalar bilan tanishdi.
Bu maskan Farg‘ona vodiysida yozgi dam olish, ekoturizm va faol hordiq chiqarish uchun eng jozibador manzillardan biriga aylanishi kutilmoqda.
Davlatimiz rahbarining 2025-yil 1-apreldagi qaroriga muvofiq, bu yerda qiymati 635 milliard so‘mlik zamonaviy turizm majmuasi shakllantirilmoqda. Hududda yo‘l infratuzilmasi yaxshilanib, obodonlashtirish ishlari davom etmoqda.
508 gektar maydonni egallagan majmua agroturizm, ekoturizm va ekstremal turizm imkoniyatlarini birlashtirgan. Bu yerda 45 ta shale, 57 ta zamonaviy mehmon uyi, agroturizm majmuasi, gullar bog‘i, lavandazor, ekobozor, sokin hududlar va restoranlar tashkil etilgan.
Prezidentimiz hududda yaratilgan sharoitlar bilan tanishar ekan, bunday loyihalar aholi farovonligi, hudud iqtisodiyoti va mamlakatimizning sayyohlik salohiyatini oshirishda muhim ahamiyatga ega ekanini ta’kidladi. Turizm mamlakatni dunyoga tanitish, yangi ish o‘rinlari yaratish va xizmatlar eksportini kengaytirishning samarali yo‘nalishlaridan biri ekani qayd etildi.
Loyiha doirasida yuzdan ortiq tadbirkorlik sub’yekti tashkil etilib, 2 mingga yaqin yangi ish o‘rni yaratiladi. Yiliga 750 ming nafar sayyohni qabul qilish, 3 milliard so‘mlik budjet tushumi hamda 5 million dollarlik xizmatlar eksportini ta’minlash ko‘zda tutilgan. Majmua 2027 yildan to‘liq quvvatda ishga tushiriladi.
Kelgusida bu yerda motokross maydonlari, 2 kilometrli dor yo‘li, karting va golf maydonlari tashkil etiladi. Bu imkoniyatlar «Karkidon» majmuasini faol turizm yo‘nalishidagi flagman maskanlardan biriga aylantiradi.
Mutasaddilarga turizm va xizmat ko‘rsatish sohalarini yanada rivojlantirish, mahalliy va xorijiy sayyohlar uchun qulay sharoitlar yaratish, eng muhimi, aholi manfaatiga xizmat qiladigan barqaror tizimni shakllantirish bo‘yicha topshiriqlar berildi.
Tashrif davomida davlatimiz rahbari yangi mehmonxona va savdo majmualari faoliyati bilan ham tanishdi. Shu yerning o‘zida sayyohlik sohasida istiqbolda amalga oshiriladigan loyihalar taqdimot qilindi.
Jumladan, Taxtako‘pir tumanida Qoratereng ko‘li, Xonobod tumanida sun’iy ko‘l, Xatirchi tumanida «Ko‘ksaroy suv ombori, Pop tumanida Arashan ko‘li, Nurobod tumanida «Sobirsoy» va Kattaqo‘rg‘on tumanidagi «Kattaqo‘rg‘on» suv omborlari atrofida ham yirik turizm majmualarini barpo etish rejalashtirilgan.
Bu kabi loyihalar mamlakatimizning sayyohlik salohiyatini kengaytirish, hududlarda xizmat ko‘rsatish sohasini rivojlantirish va aholi daromadini oshirishga xizmat qiladi.
London shahridagi O‘zbekiston Respublikasi Elchixonasi binosida buyuk davlat arbobi, zabardast sarkarda va ma’rifatparvar, qudratli davlat asoschisi, jahon tarixidagi eng ulug‘ shaxslardan biri — Amir Temur tavalludining 690 yilligi munosabati bilan xalqaro madaniy-ilmiy tadbir o‘tkaziladi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Amir Temur tavalludining 690 yilligini keng nishonlash to‘g‘risidagi qaroriga muvofiq, ushbu muhim sana dunyo bo‘ylab xalqaro darajada keng nishonlanmoqda. Shu munosabat bilan aprel oyi Amir Temur oyi etib e’lon qilingan.
2026 yil 8–12-aprel kunlari Toshkent va Samarqand shaharlarida Amir Temur va Temuriylar sivilizatsiyasining jahon tarixidagi o‘rni va ahamiyatiga bag‘ishlangan xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya bo‘lib o‘tdi.
Yubiley dasturining davomi sifatida 22-aprel kuni Madrid shahrida olimlar, ekspertlar va diplomatik korpus vakillari ishtirokida xalqaro ilmiy-ma’rifiy tadbir tashkil etildi.
Londonda bo‘lib o‘tadigan ushbu tadbir keng ko‘lamli yubiley tantanalarining davomi bo‘lib, Sharq va G‘arb o‘rtasidagi ko‘p asrlik intellektual va madaniy muloqotning uzviy davomiyligini ifoda etadi.
Tadbir doirasida yetakchi milliy va xalqaro olimlar, ekspertlar, xalqaro tashkilotlar hamda hamkor tuzilmalar vakillari ishtirokida ma’ruzalar va muhokamalar o‘tkazilishi rejalashtirilgan.
Shuningdek, YeXHT va Buyuk Britaniyaning tegishli huquq-tartibot organlari vakillari ishtirokida madaniy merosni muhofaza qilish, tarixiy artefaktlarni noqonuniy aylanishini oldini olish, xalqaro huquqiy hamkorlikni mustahkamlash hamda jahon madaniy merosini saqlash masalalari muhokama etiladi.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori, O‘zbekiston madaniy merosini o‘rganish, saqlash va ommalashtirish bo‘yicha Butunjahon jamiyati (WOSCU) boshqaruv raisi Firdavs Abduxaliqov bu haqda to‘xtalib shunday dedi:
«Yaqinlashib kelayotgan tadbirning eng muhim qismi — noqonuniy ravishda olib chiqilgan madaniy artefaktlarni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tantanali ravishda topshirish marosimi bo‘ladi. Bu holat xalqaro hamjamiyat tomonidan O‘zbekiston Prezidentining madaniy merosni qaytarish borasidagi siyosatini qo‘llab-quvvatlanayotganining yorqin ifodasidir. Shuningdek, bu madaniy-tarixiy merosni himoya qilish, restitutsiya va insoniyat xotirasini asrash bo‘yicha xalqaro hamkorlik mustahkamlanayotganini ko‘rsatadi. Biz shuningdek, Sotheby’s va Christie’s kabi auksionlarda ishtirok etish hamda O‘zbekiston madaniy merosiga oid qator noyob predmetlarni xarid qilish maqsadida bir qator art galereyalarga tashrif buyurishni ham rejalashtirmoqdamiz».
Tadbir doirasida WOSCU tomonidan chop etilgan yangi fundamental ilmiy nashr — «Dunyo kolleksiyalaridagi O‘zbekiston madaniy merosi turkumiga kiruvchi “Markaziy Osiyo qo‘lyozma merosi Kembrij universiteti kutubxonalarida» nomli asar taqdimoti ham bo‘lib o‘tadi. Ushbu ilmiy loyiha doktor Firuza Melvill va O‘zbekistonlik mutaxassislar hamkorligida uch yil davomida tayyorlangan.
Tadbir O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi, Fanlar akademiyasi, O‘zbekiston madaniy merosini saqlash, o‘rganish va ommalashtirish bo‘yicha Butunjahon jamiyati hamda bir qator davlat va jamoat tashkilotlari tomonidan qo‘llab-quvvatlanmoqda.
Bugun Amir Temur nomi yana alohida ahamiyat bilan tilga olinmoqda — u davlat boshqaruvidagi donoligi, strategik tafakkur va madaniy yaratuvchanlik timsoli sifatida namoyon bo‘lmoqda. Londonda bo‘lib o‘tayotgan ushbu forum esa Temuriylar merosining zamonaviy dunyoda ham xalqlar, davlatlar va ilmiy jamoalarni birlashtirishda muhim o‘rin tutayotganini yana bir bor tasdiqlaydi.
Peshlavha – reklama emas. Mojaroga kengroq nazar
Samarqandda 1 maydan jamoat transportida yo‘lkira narxi oshadi
Banklarga mijozlarga shikastlangan banknota berish taqiqlandi
-
Dunyodan5 days ago
267 nafar farzandni tarbiyalagan “Super dada” (foto)
-
Siyosat5 days ago
Prezident eksport qilishda tadbirkorlarga yordam bermayotgan hokimlarni ogohlantirdi
-
Jamiyat3 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Dunyodan4 days ago
Livan-Isroil o’t ochishni to’xtatish muddati uch haftaga uzaytirildi
-
Dunyodan4 days ago
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda
-
Jamiyat4 days agoToshkentda elektr korxonasi muhandislari 8 ming dollar bilan ushlandi
-
Siyosat5 days agoShavkat Mirziyoyev: dunyo oldingidek «sokin» bo‘lmaydi
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekiston turizm salohiyati Destination Karakalpakstan 2026 maydonida namoyish etildi