Jamiyat
Bepul tibbiy yordamdan qachon foydalanamiz?
2026-yil mamlakat hayotining bir necha muhim sohalari bilan birgalikda sog‘liqni saqlash tizimida ham qator ijobiy, ta’bir joiz bo‘lsa inqilobiy yangiliklar kiritildi va kiritiladi. Xususan, 1-apreldan boshlab davlat tibbiyot muassasalari xodimlari uchun besh kunlik ish haftasi joriy etiladi, 15 yil ish stajiga ega davlat tibbiyot va farmatsevtika xodimlari farzandlari uchun oliy ta’lim kontraktining 30 foizi qoplab beriladi, 1-yanvardan oliy ma’lumotli hamashiralar maoshiga qo‘shimcha ravishda 100 foiz ustama oladi. Eng muhimi poliklinikada navbat kutish va qog‘ozbozlikdan xalos bo‘lish uchun — DMED davlat raqamli tibbiyot tizimi ishga tushirildi. Ammo xalqimiz va tizim sohasidagilarning o‘zi bunga tayyormi?
Umumiy javobim – hozir yo‘q. Buni tushuntirib beraman. Sog‘lig‘imda yuz bergan shikoyat bo‘yicha poytaxt tumanlaridan biridagi yashash manzilimga biriktirilgan oilaviy poliklinikaga borib, o‘zim uchun bepul tibbiy yordam olishga 2-marta qaror qildim.
Soat 11 larda terapevt qabuliga kirib, tushlikdan keyin ishlaydigan nevropatolog qabuliga soat 14:00 ga birinchi bo‘lib yozildim. Har holda terapevt menga shunday dedi. DMED tizimida ham avtomatik ravishda nevropatolog qabuli ko‘rindi. Uyga qaytib tushlik qilgach, belgilangan soat 14:00 ga yetib keldim. Shifokor eshigi oldida tumonat odam jonli navbatda shifokor kelishini kutib o‘tirishibdi. Yangi DMED tizimi bo‘yicha qabul qilinmaydimi desam, hamshiralar ham navbatda turganlar ham bir ovozdan biz hali Amerika bo‘lmadik, jonli navbat deyishdi. Bunday holatda jonli navbat menga kechga yaqin yetib kelishi aniq, tizim bo‘yicha Kadrlar bo‘limidagilar shifokor DMED bo‘yicha qabul qilinishini aytdi. Biroq muammo shundaki, nevropatologga yo‘naltiruvchi boshqa shifokorlar hammasi tizimda soat 14.00 ga berishgan. Bu degani hammani navbati soat 14:00 da! Bank yoki mygov’da onlayn navbat olish bo‘yicha ishi tushganlar tizim bir vaqtga 3-4 kishidan ko‘p odam olmasligini bilishadi.
Haqli savol tug‘iladi: kiritilgan yangi tizim – tibbiyot sohasidagilar uchunmi yoki aholi uchun yoki prezidentga jimjidor hisobotlar berish uchunmi?
Oilaviy poliklinika faqatgina bolalarni emlaydigan joy emas, uning qonunchilikda belgilab qo‘yilgan ko‘plab vazifalari bor.
Biroq, soha vakillari va aholi yangi kiritilgan tizimga hali mutlaqo tayyor emas. Tizimlilik va inson haq-huquqi kafolati sifatida ko‘rilgan DMED’ga tayyor emasmiz. Kamchiliklar bo‘yicha Uzinfocom’ning sog‘liqni saqlashni raqamlashtirish bo‘yicha direktori Ruslan Sultonov Ucast podkastida aytib bergandi. Biroq mutasaddilar tomonidan tibbiyot xodimlarining ayniqsa, keksa avlod vakillari orasida kompyuter savodxonligi darajasining pastligi haqli tarzda tan olingan.
Ammo qars ikki qo‘ldan chiqadi. Bu yerda yana bir muhim jihat ko‘zdan qochirilgan. Tanganing ikkinchi tomoni – aholi o‘rtasida ham navbatda turish, texnologiyani tezda qabul qilish madaniyati hali shakllanmagan. Jonli navbat shifokorga ham ortiqcha boshog‘riq bo‘lmaydi. Tabiatan, odamlar yangi texnologiyalar joriy qilinishiga, unga ko‘nikishga faol qarshilik qiladi. Soha mutassaddilar yangi tizimni tezroq joriy qilish uchun aholiga tushuntirish ishlarini ko‘zdan qochirmasligi zarur. Aks holda navbatda turganlarning o‘sha gapi – biz hali Amerika emasmiz, deb yuraveramiz.
Ha, aytgancha, bepul birinchi yordam olish bo‘yicha shifokorni ayblay olmayman, chunki hali bunday yordam olishga musharraf bo‘lmadim.
Sardor Abdug‘aniyev
O‘zbekistonda tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan xotin-qizlarni himoya qilish tizimi yanada kuchaytirildi. Yangi qonun bilan jabrlanuvchilarning huquqlarini sudda himoya qilish, ularga ijtimoiy ko‘mak ko‘rsatish hamda bolalarning eng ustun manfaatlarini ta’minlashga qaratilgan qator o‘zgartishlar kiritildi.
2026 yil 1 iyulda qabul qilingan O‘RQ–1156-sonli qonun bilan ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritildi.
Qonunga muvofiq, milliy qonunchilikka «bolaning eng ustun manfaatlari» tushunchasi hamda uni ta’minlash kafolatlari kiritildi. Ushbu tushuncha bolaning oila muhitida tarbiyalanishi, xavfsizligi, sog‘lig‘i, ta’lim olishi, har tomonlama kamol topishi, shaxsiy daxlsizligi, sha’ni va qadr-qimmati, shuningdek, uning fikrini inobatga olgan holda belgilanadigan boshqa manfaatlarni qamrab oladi.
Shuningdek, Ijtimoiy himoya milliy agentligi tizimidagi tashkilotlar, jumladan, Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish markazlariga tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlanganlar manfaatlarini ko‘zlab davlat boji to‘lamasdan sudlarga da’vo arizalari kiritish hamda sud majlislarida ularning vakili sifatida ishtirok etish vakolati berildi.
Qonun bilan yana bir muhim yangilik joriy etildi. Endi tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan shaxs maxsus markazga joylashtirilgan taqdirda, bu holat unga bir oygacha bo‘lgan muddatga vaqtincha mehnatga layoqatsizlik varaqasini rasmiylashtirish uchun asos hisoblanadi.
Mazkur qonun rasmiy e’lon qilingan kundan boshlab kuchga kirdi.
O‘zbekistonda davlat organlari va tashkilotlarining arxiv hujjatlarini Yagona milliy arxiv axborot tizimida elektron shaklda saqlash va yuritish tartibi belgilandi. Tegishli nizom hukumat qarori bilan tasdiqlandi.
Hukumatning 2026 yil 30 iyundagi 352-son qarori bilan «Davlat organlari va tashkilotlarining arxiv hujjatlarini Yagona milliy arxiv axborot tizimida elektron shaklda saqlash tartibi to‘g‘risida»gi nizom tasdiqlandi.
Mazkur nizom respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, xo‘jalik birlashmalari hamda boshqa davlat tashkilotlarining arxiv hujjatlarini elektron shaklda shakllantirish, yuritish va saqlash, shuningdek, Yagona milliy arxiv axborot tizimidan foydalanish tartibini belgilaydi.
Nizomga muvofiq, arxiv axborot tizimidan davlat organlari va tashkilotlari hamda operator o‘rtasida tuziladigan shartnoma asosida foydalaniladi.
Tizimga ulanish uchun davlat organlari va tashkilotlari maxsus elektron oyna orqali operatorga ariza yuboradi. Operator ariza kelib tushgan kundan e’tiboran ikki ish kuni ichida uni ko‘rib chiqadi.
Agar ariza nizom talablariga muvofiq deb topilsa, operator davlat organi yoki tashkilotga elektron shaklda shartnoma yuboradi.
Shartnoma imzolanib, unda nazarda tutilgan to‘lovlar amalga oshirilganidan keyin operator foydalanuvchini ikki ish kuni ichida Yagona milliy arxiv axborot tizimiga ulash choralarini ko‘radi.
Jamiyat | 08:49
3296
1 daqiqa o‘qiladi
Qoraqalpog‘iston Respublikasining Beruniy tumanida tijorat banki mas’ullari, mahalladagi hokim yordamchilari va boshqa shaxslar o‘zaro til biriktirib, 37 nafar fuqaro nomidan 1,4 milliard so‘mni talon-toroj qilgani aniqlandi.
Bosh prokuratura huzuridagi departamentning Beruniy tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda tijorat bankining bank xizmatlari markazi mas’ul shaxslari, 7 ta mahalladagi hokim yordamchilari hamda boshqa shaxslar jinoiy til biriktirgan holda harakat qilgani ma’lum bo‘ldi.
Tekshiruv davomida ular 37 nafar fuqaro nomiga ajratilgan imtiyozli mablag‘larni o‘zlashtirish yo‘li bilan jami 1,4 milliard so‘mni talon-toroj qilgani aniqlangan.
Mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Hozirda tergov harakatlari olib borilmoqda.
Toshkent shahrining Yakkasaroy tumanida yuqori tezlikda harakatlangan Malibu rusumli yengil avtomobil haydovchisi boshqaruvni yo‘qotib, qahvaxona binosiga borib urildi. Hodisa yuzasidan surishtiruv ishlari olib borilmoqda.
Toshkent shahar IIBB Yo‘l harakati xavfsizligi boshqarmasi ma’lumotiga ko‘ra, yo‘l-transport hodisasi 2 iyul kuni soat 05:40 larda Yakkasaroy tumanidagi Shota Rustaveli ko‘chasida sodir bo‘lgan.
Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, Malibu rusumli transport vositasi haydovchisi katta tezlikda harakatlanayotgan vaqtda rul boshqaruvini yo‘qotgan. Oqibatda avtomobil Caffelito qahvaxonasi binosiga borib urilgan.
Ayni paytda mazkur holat yuzasidan Toshkent shahar IIBB YHXB mas’ul xodimlari tomonidan surishtiruv harakatlari olib borilmoqda.
Yo‘l harakati xavfsizligi xizmati haydovchilarni belgilangan tezlik me’yorlariga amal qilishga hamda yo‘l harakati qoidalariga qat’iy rioya etishga chaqirdi.
O‘tkazilgan tezkor tadbirlarda aniqlanishicha fuqarolardan mansabdor tanishlari orqali masalalarni hal qilib berishni va’da qilib, pul talab qilgan ikki advokat ashyoviy dalillar bilan ushlangan.
Davlat xavfsizlik xizmatining xabar berishicha, Samarqand viloyati Urgut tumanida faoliyat yurituvchi advokat mansabdor tanishlari orqali Jizzax viloyatidagi manzil koloniyada jazo o‘tayotgan mahkumning ozodlikdan mahrum qilish muddatini qisqartirib berishni va’da qilgan. Buning evaziga mahkumning tanishidan 15 ming AQSh dollari olgan vaqtida u ashyoviy dalillar bilan ushlandi.
Shuningdek, Samarqand viloyatining Qo‘shrabot tumanida faoliyat yurituvchi yana bir advokat jinoyat ishlari bo‘yicha tuman sudida ko‘rilayotgan ishda himoyachi sifatida ishtirok etib, mansabdor tanishlari orqali sudlanuvchiga yengilroq jazo tayinlanishiga yordam berishini aytgan. U bu xizmat evaziga sudlanuvchining o‘g‘lidan 2 ming AQSh dollari so‘ragan.
Tezkor tadbirda mazkur advokat ham so‘ralgan pul mablag‘ini olgan vaqtida ushlangan.
Hozirda har ikki holat yuzasidan advokatlarga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan bo‘lib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
JCh anonsi. Portugaliya va Ispaniyada jiddiy sinov
Qirg‘iziston bozor bosimi ostida O‘zbekiston va yana besh davlatdan yoqilg‘i yetkazib berishga intilmoqda
Kaliforniyadagi Jahon chempionati muxlislar zonasi yaqinida sodir bo’lgan otishmada bir kishi halok bo’ldi
-
Dunyodan3 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Prezident raisligida videoselektor boshlandi
-
Jamiyat4 days agoToshkent davlat agrar universiteti sport kompleksida yong‘in sodir bo‘ldi
-
Sport4 days agoShomurodov jahon chempionatidagi deyarli imkonsiz gol muallifi bo‘ldi
-
Iqtisodiyot4 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Jamiyat5 days agoO‘zbekistonning 24 ta oliy ta’lim muassasasi top-1000 talik ro‘yxatga kiritildi
-
Sport5 days agoo‘zbek futbolchisi «Chelsi» egalariga tavsiya qilindi
-
Jamiyat5 days agoFarg‘onada gaz to‘ldirish vaqtida avtobus tomidagi gaz balloni yorilib ketdi