Jamiyat
Bepul tibbiy yordamdan qachon foydalanamiz?
2026-yil mamlakat hayotining bir necha muhim sohalari bilan birgalikda sog‘liqni saqlash tizimida ham qator ijobiy, ta’bir joiz bo‘lsa inqilobiy yangiliklar kiritildi va kiritiladi. Xususan, 1-apreldan boshlab davlat tibbiyot muassasalari xodimlari uchun besh kunlik ish haftasi joriy etiladi, 15 yil ish stajiga ega davlat tibbiyot va farmatsevtika xodimlari farzandlari uchun oliy ta’lim kontraktining 30 foizi qoplab beriladi, 1-yanvardan oliy ma’lumotli hamashiralar maoshiga qo‘shimcha ravishda 100 foiz ustama oladi. Eng muhimi poliklinikada navbat kutish va qog‘ozbozlikdan xalos bo‘lish uchun — DMED davlat raqamli tibbiyot tizimi ishga tushirildi. Ammo xalqimiz va tizim sohasidagilarning o‘zi bunga tayyormi?
Umumiy javobim – hozir yo‘q. Buni tushuntirib beraman. Sog‘lig‘imda yuz bergan shikoyat bo‘yicha poytaxt tumanlaridan biridagi yashash manzilimga biriktirilgan oilaviy poliklinikaga borib, o‘zim uchun bepul tibbiy yordam olishga 2-marta qaror qildim.
Soat 11 larda terapevt qabuliga kirib, tushlikdan keyin ishlaydigan nevropatolog qabuliga soat 14:00 ga birinchi bo‘lib yozildim. Har holda terapevt menga shunday dedi. DMED tizimida ham avtomatik ravishda nevropatolog qabuli ko‘rindi. Uyga qaytib tushlik qilgach, belgilangan soat 14:00 ga yetib keldim. Shifokor eshigi oldida tumonat odam jonli navbatda shifokor kelishini kutib o‘tirishibdi. Yangi DMED tizimi bo‘yicha qabul qilinmaydimi desam, hamshiralar ham navbatda turganlar ham bir ovozdan biz hali Amerika bo‘lmadik, jonli navbat deyishdi. Bunday holatda jonli navbat menga kechga yaqin yetib kelishi aniq, tizim bo‘yicha Kadrlar bo‘limidagilar shifokor DMED bo‘yicha qabul qilinishini aytdi. Biroq muammo shundaki, nevropatologga yo‘naltiruvchi boshqa shifokorlar hammasi tizimda soat 14.00 ga berishgan. Bu degani hammani navbati soat 14:00 da! Bank yoki mygov’da onlayn navbat olish bo‘yicha ishi tushganlar tizim bir vaqtga 3-4 kishidan ko‘p odam olmasligini bilishadi.
Haqli savol tug‘iladi: kiritilgan yangi tizim – tibbiyot sohasidagilar uchunmi yoki aholi uchun yoki prezidentga jimjidor hisobotlar berish uchunmi?
Oilaviy poliklinika faqatgina bolalarni emlaydigan joy emas, uning qonunchilikda belgilab qo‘yilgan ko‘plab vazifalari bor.
Biroq, soha vakillari va aholi yangi kiritilgan tizimga hali mutlaqo tayyor emas. Tizimlilik va inson haq-huquqi kafolati sifatida ko‘rilgan DMED’ga tayyor emasmiz. Kamchiliklar bo‘yicha Uzinfocom’ning sog‘liqni saqlashni raqamlashtirish bo‘yicha direktori Ruslan Sultonov Ucast podkastida aytib bergandi. Biroq mutasaddilar tomonidan tibbiyot xodimlarining ayniqsa, keksa avlod vakillari orasida kompyuter savodxonligi darajasining pastligi haqli tarzda tan olingan.
Ammo qars ikki qo‘ldan chiqadi. Bu yerda yana bir muhim jihat ko‘zdan qochirilgan. Tanganing ikkinchi tomoni – aholi o‘rtasida ham navbatda turish, texnologiyani tezda qabul qilish madaniyati hali shakllanmagan. Jonli navbat shifokorga ham ortiqcha boshog‘riq bo‘lmaydi. Tabiatan, odamlar yangi texnologiyalar joriy qilinishiga, unga ko‘nikishga faol qarshilik qiladi. Soha mutassaddilar yangi tizimni tezroq joriy qilish uchun aholiga tushuntirish ishlarini ko‘zdan qochirmasligi zarur. Aks holda navbatda turganlarning o‘sha gapi – biz hali Amerika emasmiz, deb yuraveramiz.
Ha, aytgancha, bepul birinchi yordam olish bo‘yicha shifokorni ayblay olmayman, chunki hali bunday yordam olishga musharraf bo‘lmadim.
Sardor Abdug‘aniyev
2026 yil 3 iyul kuni soat 10:00 da Oliy sud Plenumining navbatdagi majlisi bo‘lib o‘tadi. Bir qator muhim masalalar ko‘rib chiqiladigan tadbir Oliy sudning Interaktiv xizmatlari portali orqali jonli efirga uzatiladi.
2026 yil 3 iyul kuni soat 10:00 da Oliy sud Plenumining navbatdagi majlisi bo‘lib o‘tadi. Bu haqda Oliy sud matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd qilinishicha, majlisda Oliy sud Plenumining
“Sudlar tomonidan fuqaroni muomala layoqati cheklangan yoki muomalaga layoqatsiz deb topish bilan bog‘liq ishlarni ko‘rib chiqish amaliyoti to‘g‘risida”,
“Fuqarolik, ma’muriy va iqtisodiy sudlar tomonidan da’voni ta’minlash (dastlabki himoya) choralarini ko‘rishning ayrim masalalari to‘g‘risida”,
“O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi va O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudi Plenumining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi qarorlari loyihalari ko‘rib chiqiladi.
Birinchi marotaba Plenum majlisi Oliy sudning Interaktiv xizmatlari portali orqali jonli efirga uzatiladi.
O‘zbekiston milliy jamoasi mundialdagi ishtirokini yakunlab, Toshkentga qaytib keldi. Uchala o‘yindagi mag‘lubiyat atrofidagi qizg‘in muhokamalar to‘xtayotgan bir paytda, tarmoqlarda yangi mojaro bo‘y ko‘rsatdi. Amerikada yashayotgan vatandoshlar iddaosicha, FIFA tomonidan O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasiga ajratilgan imtiyozli chiptalar muxlislarga asl narxidan bir necha barobar qimmatga pullangan.
Tanqidga qolayotgan blogerlar Abdurahmon Fozilov va Otabek Jo‘rayev fan-klubga ajratilgan chiptalarning sotilishiga aloqasi yo‘qligini aytib chiqishdi. O‘FA esa holatga hozircha munosabat bildirmadi.
Instagram’ning Ikromjon Abdullayev ismli foydalanuvchisiga ko‘ra, O‘FAga imtiyozli ravishda taqdim etilgan chiptani unga 450 dollardan, ikkitasini 900 dollarga sotishgan.
Shuningdek, Ikromjon Abdullayev iwash brendi bilan tanilgan Otabek Jo‘rayevning o‘ziga tegishli chiptani sotib, “fan-klub bilan qo‘shilib kiraman” degan gaplaridan ham jig‘ibiyron bo‘lgan.
Instagram’dagi evilwox yuzerneymi egasi Shoxruh Azizovning aytishicha, 200, 300, 400 dollarlik chiptalar 900 dollardan 1500 dollargacha narxlarda sotilgan. Narxlar qimmatligi sabab yuzlab muxlislar stadionga kira olmay, tashqarida qolib ketgan.
AQShda yashovchi yana bir hamyurtimiz Nizomiddin Ahmadjonov ham holat yuzasidan keskin fikr bildirib, arzon chiptalar berilganda ko‘plab o‘zbekistonliklar o‘yinlarga borishi mumkin bo‘lganiga urg‘u berdi.
Ijtimoiy tarmoqlardagi tanqidlar fonida Abdurahmon Fozilov ham videomurojaat bilan chiqdi va na liboslar, na chipta bilan bog‘liq vaziyatga aralashmaganini bildirdi.
“Futbolka, bilet, mehmonxona, umuman Amerikadagi tashkiliy ishlarning birortasiga men aralashganim yo‘q. Barchasiga javobgar mutasaddi vakillar bor. Men bilaman, “Asr market” original futbolkalarni sotdi va iltimos qilishganiga reklama qilib berdim. Biletga kelsak, fan-klubning 700 ta chiptasini Abdurahmon Fozilov 1000-1500 dollardan sotibdi, emish. Azizlar, 700 ta bilet 1000 dollardan bo‘lsa, 700 ming dollar bo‘ladi. Birorta ham fan-klubning biletiga men aralashganim yo‘q. Chiptalarni vakolatli shaxslar fan-klubga berdi, qolganini kimga tarqatdi, mening ishim emas”, dedi Fozilov.
Otabek Jo‘rayev esa unga homiylari tomonidan bir nechta chipta sovg‘a qilingani, o‘z ehtiyojlaridan oshiqchasini sotganini aytdi. Ammo u “fan-klub tarkibiga kirib olaman”, degan gapiga izoh bermagan.
“Amerikada yashaydigan vatandoshlarimiz bilet mojarasiga duch kelib, qiyin ahvolga tushib qolishibdi. Ya’ni biletni vaqtida olishmagan, vaqtliroq harakat qilishmagan, ko‘chaga chiqib olaman desa, narxlar oshib ketgan. Saytda ham chipta qolmagan, kassaga borib ololmaydi, chunki masofalar juda uzoq. Lichkamga rosa yozishadi, aka, bilet topib bering, deb. Homiylar tomonidan 2-3 ta kompaniya menga ikkitadan bilet sovg‘a qilgan. Menda bilet bor, kerakmas dedim. Bittasi Xitoydan keldi, bittasini Amerikadagi akamiz sovg‘a qildi. Endi biletni tekinga bervorish yoki sovg‘a qilish mening qo‘limda. U narsa noto‘g‘ri hisoblanmaydi. Harom ham bo‘lib qolmaydi. Yonimda o‘g‘lim bor edi, unga berdim. Yaqinlarim so‘radi, ularga berdim. Qolganini sotdim. Qanaqa sotdim, bozor qanaqa narx talab qilsa, shunaqa narxda sotdim. Buni har qanday biznesmen tushunadi”, deydi Otabek Jo‘rayev.
Imtiyozli chiptalar
FIFA 2026 yilgi Jahon chempionatida milliy futbol federatsiyalari va ularning rasmiy fan-klublariga tekin chiptalar bermagan, lekin avvalgi mundiallarda bo‘lgani kabi, aynan sodiq muxlislar uchun mo‘ljallangan maxsus arzonlashtirilgan chiptalar kvotasi mavjud. Bu toifadagi chiptalar narxi barcha o‘yinlar uchun qat’iy – 60 dollar etib belgilangan.
Qoidalarga ko‘ra, har bir ishtirokchi federatsiyaga o‘z o‘yinlari uchun stadion sig‘imining 8 foiz qismi kafolatlangan holda ajratiladi. Ushbu 8 foiz kvotaning 10 foiz qismi aynan 60 dollarlik arzon chiptalardan iborat bo‘ladi. Bunday chiptalar ochiq savdolarda sotilmaydi, ularni kimga va qanday taqsimlashni federatsiyalarning o‘zi hal qiladi.
O‘zbekiston misolida oladigan bo‘lsak, Kolumbiya qarshi “Atsteka” stadionidagi o‘yin uchun O‘FAga 6640 ta chipta taqdim etilgan, shundan 664 tasi imtiyozli 60 dollarlik chiptalar bo‘lgan. Bu ko‘rsatkich Hyustondagi Portugaliyaga qarshi o‘yinda mos ravishda 5465 taga 546 tani, Atlantadagi Kongo DRga qarshi uchrashuvda esa 5459 taga 546 tani tashkil etgan.
Reglament bo‘yicha, guruh bosqichidagi uchta o‘yin uchun O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasiga bevosita fan klub a’zolariga tarqatish uchun jami 1750 dan ortiq kafolatlangan arzonlashtirilgan chiptalar taqdim etilgan bo‘lishi kerak.
Bundan tashqari, O‘FA ixtiyorida 17,5 mingta standart toifadagi chiptalar ham bo‘lgan va ular FIFA tomonidan belgilangan narxlarda o‘zbekistonlik muxlislarga sotilishi nazarda tutilgan.
O‘zbekistonda tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan xotin-qizlarni himoya qilish tizimi yanada kuchaytirildi. Yangi qonun bilan jabrlanuvchilarning huquqlarini sudda himoya qilish, ularga ijtimoiy ko‘mak ko‘rsatish hamda bolalarning eng ustun manfaatlarini ta’minlashga qaratilgan qator o‘zgartishlar kiritildi.
2026 yil 1 iyulda qabul qilingan O‘RQ–1156-sonli qonun bilan ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritildi.
Qonunga muvofiq, milliy qonunchilikka «bolaning eng ustun manfaatlari» tushunchasi hamda uni ta’minlash kafolatlari kiritildi. Ushbu tushuncha bolaning oila muhitida tarbiyalanishi, xavfsizligi, sog‘lig‘i, ta’lim olishi, har tomonlama kamol topishi, shaxsiy daxlsizligi, sha’ni va qadr-qimmati, shuningdek, uning fikrini inobatga olgan holda belgilanadigan boshqa manfaatlarni qamrab oladi.
Shuningdek, Ijtimoiy himoya milliy agentligi tizimidagi tashkilotlar, jumladan, Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish markazlariga tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlanganlar manfaatlarini ko‘zlab davlat boji to‘lamasdan sudlarga da’vo arizalari kiritish hamda sud majlislarida ularning vakili sifatida ishtirok etish vakolati berildi.
Qonun bilan yana bir muhim yangilik joriy etildi. Endi tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan shaxs maxsus markazga joylashtirilgan taqdirda, bu holat unga bir oygacha bo‘lgan muddatga vaqtincha mehnatga layoqatsizlik varaqasini rasmiylashtirish uchun asos hisoblanadi.
Mazkur qonun rasmiy e’lon qilingan kundan boshlab kuchga kirdi.
O‘zbekistonda davlat organlari va tashkilotlarining arxiv hujjatlarini Yagona milliy arxiv axborot tizimida elektron shaklda saqlash va yuritish tartibi belgilandi. Tegishli nizom hukumat qarori bilan tasdiqlandi.
Hukumatning 2026 yil 30 iyundagi 352-son qarori bilan «Davlat organlari va tashkilotlarining arxiv hujjatlarini Yagona milliy arxiv axborot tizimida elektron shaklda saqlash tartibi to‘g‘risida»gi nizom tasdiqlandi.
Mazkur nizom respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, xo‘jalik birlashmalari hamda boshqa davlat tashkilotlarining arxiv hujjatlarini elektron shaklda shakllantirish, yuritish va saqlash, shuningdek, Yagona milliy arxiv axborot tizimidan foydalanish tartibini belgilaydi.
Nizomga muvofiq, arxiv axborot tizimidan davlat organlari va tashkilotlari hamda operator o‘rtasida tuziladigan shartnoma asosida foydalaniladi.
Tizimga ulanish uchun davlat organlari va tashkilotlari maxsus elektron oyna orqali operatorga ariza yuboradi. Operator ariza kelib tushgan kundan e’tiboran ikki ish kuni ichida uni ko‘rib chiqadi.
Agar ariza nizom talablariga muvofiq deb topilsa, operator davlat organi yoki tashkilotga elektron shaklda shartnoma yuboradi.
Shartnoma imzolanib, unda nazarda tutilgan to‘lovlar amalga oshirilganidan keyin operator foydalanuvchini ikki ish kuni ichida Yagona milliy arxiv axborot tizimiga ulash choralarini ko‘radi.
Jamiyat | 08:49
3296
1 daqiqa o‘qiladi
Qoraqalpog‘iston Respublikasining Beruniy tumanida tijorat banki mas’ullari, mahalladagi hokim yordamchilari va boshqa shaxslar o‘zaro til biriktirib, 37 nafar fuqaro nomidan 1,4 milliard so‘mni talon-toroj qilgani aniqlandi.
Bosh prokuratura huzuridagi departamentning Beruniy tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda tijorat bankining bank xizmatlari markazi mas’ul shaxslari, 7 ta mahalladagi hokim yordamchilari hamda boshqa shaxslar jinoiy til biriktirgan holda harakat qilgani ma’lum bo‘ldi.
Tekshiruv davomida ular 37 nafar fuqaro nomiga ajratilgan imtiyozli mablag‘larni o‘zlashtirish yo‘li bilan jami 1,4 milliard so‘mni talon-toroj qilgani aniqlangan.
Mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Hozirda tergov harakatlari olib borilmoqda.
Oliy sud Plenumining majlisi birinchi marta jonli efirga uzatiladi
O‘zbekistonliklar xorijga investitsiya kiritishi keskin ko‘paydi
Mundial uchun O‘FAga berilgan imtiyozli chiptalar karrasiga qimmat narxda pullanganmi?
-
Dunyodan4 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Prezident raisligida videoselektor boshlandi
-
Jamiyat4 days agoToshkent davlat agrar universiteti sport kompleksida yong‘in sodir bo‘ldi
-
Sport4 days agoShomurodov jahon chempionatidagi deyarli imkonsiz gol muallifi bo‘ldi
-
Iqtisodiyot4 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Sport5 days agoo‘zbek futbolchisi «Chelsi» egalariga tavsiya qilindi
-
Jamiyat5 days agoFarg‘onada gaz to‘ldirish vaqtida avtobus tomidagi gaz balloni yorilib ketdi
-
Iqtisodiyot1 day agoO‘zbekistonda benzin narxi rekord darajada qimmatlashdi. Sabab nima?