Iqtisodiyot
AQShda Federal zaxira tizimi raisi Jyerom Pauellga nisbatan tergov boshlandi
AQSh Adliya vazirligi FZT raisi Jyerom Pauellga nisbatan jinoiy tergov boshladi. Regulyator rahbari bu harakatni Oq uy talabiga binoan asosiy foiz stavkasini pasaytirishdan bosh tortgani bilan bog‘layapti. «Jinoiy javobgarlikka tortish tahdidi Federal zaxira tizimi foiz stavkalarini prezidentning xohish-istaklariga qarab emas, balki xalq manfaatlariga nima xizmat qilishi haqidagi eng yaxshi baholarimiz asosida belgilayotgani oqibatidir», – dedi u bayonotida.
AQSh Adliya vazirligi Federal zaxira tizimi raisi Jyerom Pauellga jinoiy ayblov e’lon qilish bilan tahdid qildi. FZT raisi bu ishni prezident Donald Tramp bilan asosiy foiz stavkasini pasaytirish masalasidagi bahsi bilan bog‘layapti.
Yakshanba kuni Pauell videomurojaat bilan chiqib, AQSh Adliya vazirligi FZTga chaqiruv qog‘ozi yuborgani va Vashingtondagi markaziy bank shtab-kvartirasini rekonstruksiya qilish masalasi yuzasidan Senat qo‘mitasiga bergan ko‘rsatmalari sabab unga jinoiy ayblov qo‘yish bilan tahdid qilinganini bildirdi.
«Jinoiy javobgarlikka tortish tahdidi Federal zaxira tizimi foiz stavkalarini prezidentning xohish-istaklariga qarab emas, balki xalq manfaatlariga nima xizmat qilishi haqidagi eng yaxshi baholarimiz asosida belgilayotgani oqibatidir», — dedi FZT raisi bayonotida.
«Men qonun ustuvorligi va demokratiyamizdagi hisobdorlikni chuqur hurmat qilaman. Albatta, hech kim, jumladan, FZT raisi ham qonundan ustun emas. Biroq bu misli ko‘rilmagan harakatni ma’muriyat tomonidan bo‘layotgan tahdidlar va davom etayotgan bosimlarning kengroq kontekstida ko‘rib chiqish lozim», — deya qo‘shimcha qildi u.
Jyerom Pauell FZTda to‘rtta ma’muriyat davrida, ham respublikachilar, ham demokratlar bilan birdek ishlaganini aytarkan, o‘z faoliyatida siyosiy qo‘rquv yo tarafkashlikka berilmagani, faqat narxlar barqarorligi va bandlikni ta’minlash borasidagi mas’uliyatini asosiy o‘ringa qo‘yganini aytdi.
«Davlat xizmati ba’zan tahdidlar qarshisida sobit turishni taqozo qiladi. Men Senat tasdiqlagan faoliyatimni halollik bilan, Amerika xalqiga xizmat qilish mas’uliyati bilan bajarishda davom etaman», – dedi Pauell bayonoti yakunida.
Prezident Tramp yakshanba kuni NBC Newsʼga bergan intervyusida FZT rahbariga nisbatan Adliya vazirligi olib borayotgan tergov haqida hech narsa bilmasligini aytdi.
«Bu haqda hech narsa bilmayman, ammo u FZTda o‘z ishini juda yaxshi bajarayotgani yo‘q va binolar qurishda ham epchil emas», — dedi Tramp Pauell haqida.
Tramp nimadan norozi?
Tergov prokurorlar tomonidan hali rasman tasdiqlamagan bo‘lsa-da, bu ish AQSh prezidenti va FZT raisi o‘rtasida davom etayotgan mojaroda navbatdagi keskinlashuv bosqichi bo‘lishi mumkin. Tramp Pauellni o‘zining birinchi prezidentlik muddatida — 2017 yilda Federal zaxira tizimi rahbarligiga tayinlagandi. U Jo Bayden davrida ham o‘z ishini davom ettirdi. FZT rahbari lavozimida uning vakolatlari 2026 yilda tugaydi.
Saylovoldi kampaniyasi davomida amerikaliklarga kreditlar bo‘yicha past stavkalar va’da qilgan Tramp Pauellni asosiy foiz stavkasini keskin pasaytirish talablariga qarshi chiqqanlikda ayblab, ijtimoiy tarmoqlar orqali keskin tanqid qilib keladi. Shu bilan birga, FZT qarorlarni prezident va umuman ijro etuvchi hokimiyatdan mustaqil ravishda qabul qiladi. Bu markaziy bank faoliyatining asosiy tamoyili hisoblanadi.
Bundan tashqari, Tramp Pauellni FZT shtab-kvartirasi 2,5 milliard dollarga rekonstruksiya qilinayotgani uchun ham tanqid qiladi. O‘tgan hafta New York Times’ga bergan intervyusida Tramp yangi FZT raisligiga nomzod bo‘yicha qaror qabul qilganini aytdi. Bu lavozimga asosiy da’vogarlardan biri sifatida Trampning maslahatchisi Kevin Hassett tilga olinyapti.
FZT binolarini rekonstruksiya qilish ishlari 2022 yilda boshlangan va 2027 yilgacha yakunlanishi kerak. NYTʼning yozishicha, loyiha qiymati dastlabki belgilangan miqdordan taxminan 700 mln dollarga oshib ketishi mumkin.
FZT tomonining ma’lum qilishicha, shtab-kvartira 1930 yillarda qurilganidan beri u yerda kompleks ta’mirlash ishlari olib borilmagan. Xususan, asbest va qo‘rg‘oshin bilan ifloslanishni bartaraf etish, shuningdek, nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun qulay sharoit yaratish talab etiladi. Dastlabki loyihada bir qator jihatlar inobatga olinmagan.
Iqtisodchi va ekspertlar ushbu vaziyatni AQShda markaziy bank mustaqilligiga jiddiy tahdid sifatida baholamoqda. Ularning fikricha, FZTning siyosiy bosimdan mustaqil bo‘lishi inflatsiyani nazorat qilish va iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashda muhim ahamiyatga ega.
2025 yilning iyul oyida ham Tramp AQSh Markaziy banki binosining ta’mirlash xarajatlari oshib ketganini aytib, uning rahbarini uyaltirmoqchi bo‘lgandi. Jonli efirda yuz bergan bahsda FZT rahbari Jyerom Pauell bunga qarshi chiqib, prezident bu summaga besh yil avval ta’mirlangan boshqa binoni ham qo‘shib yuborganini ta’kidlagandi.
Yangi infografikada dunyoning eng yirik 10 iqtisodiyotining energetik balansi taqqoslandi va ular umumiy energiya iste’molining qaysi ulushi neft, tabiiy gaz, ko‘mir, atom energiyasi, gidroenergiya hamda boshqa qayta tiklanuvchi manbalar hissasiga to‘g‘ri kelishi ko‘rsatildi.
Vizualizatsiya uchun ma’lumotlar Energetika institutining 2025 yilgi jahon energetikasi statistik sharhidan olingan.
Neft eng yirik 10 iqtisodiyotning 6 tasida, jumladan AQSh, Germaniya, Yaponiya, Buyuk Britaniya va Italiyada asosiy energiya manbai bo‘lib qolmoqda. Bu davlatlarda neft transport sektori va sanoatda hal qiluvchi o‘rin tutadi.
Ushbu guruh ichida neftga eng katta qaramlik Italiyada kuzatiladi — mamlakat energiyasining qariyb 46 foizi neft hissasiga to‘g‘ri keladi. Germaniya va Buyuk Britaniya ham neftga kuchli darajada bog‘langan, garchi so‘nggi yillarda har ikki mamlakat qayta tiklanuvchi energetika quvvatlarini faol ravishda oshirayotgan bo‘lsa ham.
Foto: Visual Capitalist
Hatto iqtisodiy jihatdan rivojlangan va iqlim maqsadlari katta bo‘lgan davlatlarda ham neft o‘rnini bosish qiyin vazifa bo‘lib qolmoqda. Bu, avvalo, uning global transport tizimlaridagi markaziy o‘rni bilan izohlanadi.
Ko‘mir esa dunyodagi aholisi eng ko‘p bo‘lgan ikki davlatning energetik balansida hali ham ustunlik qilmoqda. Xitoyda ko‘mir umumiy energiya iste’molining 58 foizini, Hindistonda esa taxminan 59 foizini tashkil qiladi.
Bunday qaramlik har ikki mamlakatning yirik sanoat bazasi va o‘zining ko‘mir resurslariga egaligi bilan bog‘liq. Ko‘mir sanoat ishlab chiqarishi va elektr energiyasi generatsiyasi uchun nisbatan arzon va ishonchli energiya manbai bo‘lib qolmoqda.
Shu bilan birga, Xitoy va Hindiston iqtisodiy o‘sishni chiqindilarni kamaytirish bilan uyg‘unlashtirishga intilar ekan, qayta tiklanuvchi manbalar va atom energetikasiga ham faol sarmoya kiritmoqda.
Ayrim davlatlar faqat qayta tiklanuvchi manbalarga emas, balki atom energiyasi yoki gidroenergiyaga ham tayanadi.
Fransiya atom energiyasiga yuqori darajada bog‘liqligi bilan ajralib turadi — u mamlakat umumiy energiya iste’molining 46 foizdan ortig‘ini ta’minlaydi.
Kanada esa, aksincha, gidroenergetika resurslarining mo‘lligi hisobiga ustunlikka ega: mamlakat energiyasining 10 foizdan ortig‘i gidroenergiya hissasiga to‘g‘ri keladi. Bundan tashqari, Kanadaning energetik balansi neft va tabiiy gaz o‘rtasida nisbatan muvozanatli hisoblanadi.
Rossiya bu guruh ichida qayta tiklanuvchi energiyaning eng past ulushini ko‘rsatmoqda — atigi 0,2 foiz. Bu holat mamlakatning ulkan qazilma yonilg‘i zaxiralari va energetik balansida yarmidan ko‘prog‘ini tashkil etadigan tabiiy gazga kuchli qaramligini aks ettiradi.
O‘zbekistonda valuta operatsiyalarini amalga oshirish qoidalarini takomillashtirishga qaratilgan o‘zgartish va qo‘shimchalar loyihasi ishlab chiqildi. Hujjatda valuta ayirboshlash, pul o‘tkazmalari va banklar faoliyatiga oid qator yangi normalar nazarda tutilgan.
Loyihaga ko‘ra, qator bandlardagi “tijorat banklari” atamasi “banklar” atamasi bilan almashtirilishi taklif etilmoqda. Shuningdek, jismoniy shaxslar o‘rtasidagi nosavdo tusdagi pul o‘tkazmalariga aniqlik kiritilmoqda.
Yangi tartibga muvofiq, banklar va Markaziy bank o‘rtasida, shuningdek mijozlar bilan valutaviy svop va derivativ operatsiyalarini xalqaro standartlar asosida amalga oshirish imkoniyati belgilanmoqda.
Bundan tashqari, banklarning valuta operatsiyalari bo‘yicha ma’lumotlarini Markaziy bankning maxsus axborot tizimiga kiritish tartibi joriy etilishi ko‘zda tutilgan.
Loyihada chet ellik investorlar va xo‘jalik yurituvchi sub’yektlar uchun ham qator yengilliklar nazarda tutilgan. Jumladan, qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha daromadlarni to‘lash va mablag‘larni repatriatsiya qilish uchun chet el valutasini sotib olish tartibi aniqlashtirilmoqda.
Shuningdek, norezident jismoniy shaxslar bilan valuta ayirboshlash operatsiyalarini amalga oshirishda mablag‘larning qonuniy manbalari tasdiqlanishi talab etilishi belgilanmoqda.
Hujjatda naqd chet el valutasi bilan operatsiyalar, banknotalarni qabul qilish va qayta muomalaga chiqarishga oid talablar ham qayta ko‘rib chiqilgan.
Mazkur o‘zgartishlar valuta operatsiyalarini yanada shaffof va samarali tashkil etishga, moliyaviy bozor infratuzilmasini rivojlantirishga xizmat qilishi kutilmoqda.
Strategik hamkorlik doirasida UZCARD va payme Tez QR texnologiyasi orqali to‘lovni ishga tushirmoqda. Loyiha O‘zbekiston chakana savdosida naqdsiz va raqamli hisob-kitoblarni rivojlantirishga qaratilgan.
Integratsiya paymening 15 milliondan ortiq foydalanuvchilariga butun mamlakat bo‘ylab 110 mingdan ortiq savdo nuqtalarida – Tez QR ishlaydigan barcha joylarda – xaridlar uchun smartfon orqali to‘lov qilish imkoniyatini taqdim etdi.
Tez QR orqali to‘lov ishga tushirilishi munosabati bilan payme aksiya e’lon qiladi: payme ilovasida Tez QR orqali amalga oshirilgan har bir to‘lov uchun chek summasidan 3% keshbek hisoblanadi. To‘plangan keshbekdan payme plus obunasi faol bo‘lganda foydalanish mumkin. Aksiya batafsil shartlari bilan quyidagi havola orqali tanishish mumkin.
Tez QR qanday ishlaydi
Tez QR – bu to‘lov vaqtida kassa terminalida shakllantiriladigan bir martalik QR-kod.
To‘lovni amalga oshirish uchun sotuvchiga xaridni karta orqali to‘lamoqchi ekaningizni aytish, payme ilovasini ochish, terminaldagi QR-kodni skanerlash va to‘lovni tasdiqlash kifoya. Xarid summasi kodga kiritilgan bo‘lib, shuning uchun uni qo‘lda kiritish talab etilmaydi. Bunda jismoniy karta talab qilinmaydi.
Xarid uchun to‘lovni:
• UZCARD kartadan;
• Humo kartadan;
• elektron hamyondan;
• ilovaga ulangan boshqa turdagi bank kartasidan amalga oshirish mumkin.
payme plus obunasi faol bo‘lganda qo‘shimcha imkoniyatlar ham mavjud: mablag‘ yechib olish usulini tanlash, “Keyinroq to‘lash” xizmati hamda to‘plangan keshbek orqali to‘lov qilish.
Operatsiya xavfsizligi shundan iboratki, karta ma’lumotlari va PIN-kod sotuvchiga berilmaydi – to‘lovni tasdiqlash bevosita ilova ichida amalga oshiriladi.
Xorijiy valyutalar ko‘tarilib bormoqda
Source link
Muborak tumanida “Muborak innovatsion sanoat zonasi” maxsus iqtisodiy zonasi tashkil etiladi, 15 ming gektar yer maydonlarida chorva ozuqasi yetishtiriladi.
Prezidentning “Qashqadaryo viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishga qaratilgan chora-tadbirlarni yanada jadallashtirish to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi.
Qarorga ko‘ra, Muborak tumani “Konchilar” MFY hududidagi 200 gektar yer maydonida “Muborak innovatsion sanoat zonasi” maxsus iqtisodiy zonasi tashkil etiladi.
Chiroqchi tumanida “Sohil bo‘yi” majmuasini rivojlantirish va boshqarish bilan bog‘liq vazifa va funksiyalar Qashqadaryo viloyati hokimligi huzuridagi Qashqadaryo viloyatida turizm infratuzilmasini rivojlantirish va boshqarish departamentiga yuklanadi.
Shahrisabz tumanida “Quva agrostar”, Qamashi tumanida “Yangiyo‘l agrostar”, Ko‘kdala tumanida “Mirzacho‘l agrostar”, G‘uzor tumanida “Navoiy agrostar” MChJlarning loyiha ofislari tashkil qilinadi.
Qashqadaryo viloyatida 15 ming gektar, shundan 2026 yilda o‘zlashtiriladigan 5,2 ming gektar yer maydonlarida chorva ozuqasi yetishtiriladi.
2026 yil davomida maktabgacha ta’lim bilan qamrov darajasi 80 foizdan past bo‘lgan 12 ta tumanda 350 ta nodavlat oilaviy maktabgacha ta’lim tashkilotlari tashkil etiladi.
120 ta maktabgacha ta’lim tashkilotlari 1 yillik maktabga tayyorlov guruhlarini tashkil etish uchun zarur jihozlar bilan ta’minlanadi.
Germaniya Federativ Respublikasi bilan hamkorlikda 2026 yildan yoshlarni nemis tili va kasbga o‘qitish orqali Yevropa davlatlariga tashkillashtirilgan mehnat migratsiyasiga yuborish dasturi amalga oshiriladi.
Samarqandda 38 kilogrammga yaqin narkotik modda qo‘lga olindi
«Real» «Bavariya»ga qarshi, «Barsa» yana «Atletiko» bilan o‘ynaydi. YeChLda chorakfinal juftliklari
Tailanddagi YTHda O‘zbekiston fuqarosi halok bo‘ldi
-
Iqtisodiyot3 days ago«Yomg‘ir va qorda ham foydalanishga tayyor bo‘ladi» – Toshkent-Andijon pulli yo‘li haqida nimalar ma’lum?
-
Sport5 days agoFutbol bo‘yicha O‘zbekiston ayollar terma jamoasi Osiyo kubogi chorak finalida yirik hisobda mag‘lub bo‘ldi
-
Dunyodan4 days ago
Iroq g‘arbida AQShning yonilg‘i quyuvchi samolyoti urib tushirildi
-
Jamiyat5 days agoorzularni umringiz evaziga sotib olasiz / 5 daqiqa
-
Turk dunyosi3 days agoTurkiyaning Baykal K2 bir tomonlama hujumga uchragan uchuvchisiz samolyotining toʻda harakatini sinovdan oʻtkazdi
-
Iqtisodiyot5 days ago2026 yilda paxtani mashinada terish ulushi 70 foizga yetkaziladi
-
Jamiyat5 days agoSirdaryoda baliq ovlaganlar tabiatga qariyb 520 million so‘mlik zarar yetkazdi
-
Jamiyat3 days agoJizzaxda «operativnik» firib ustida qo‘lga olindi