Sport
Afsonalarning ko‘z yoshlari va Trampni troll qilgan Belgiya. JChda 1/8 finalning asosiy voqealari
Turnirning bu bosqichi ham hissiyotlarga boy kechdi.
Futbol bo‘yicha 2026 yilgi jahon chempionati ham nihoyasiga yaqinlashmoqda. 48 jamoadan 40 tasi allaqachon turnirni tark etdi, qolgan bir yarim hafta ichida sakkiz jamoa bosh sovrin uchun kurash olib boradi. Quyida chorakfinal o‘yinlari oldidan nimchorakfinaldagi eng yodda qolarli holatlar eslab o‘tiladi.
Marokash o‘z rekordini takrorlashi mumkin
Afrikaliklar Kanadaga qarshi birinchi bo‘limni nursiz o‘tkazishgan va raqib darvozasiga deyarli tahdid solishmagandi (xG bo‘yicha 0,02). Marokashliklar pley-offning dastlabki o‘yinida Niderlandiyaga qarshi 120 daqiqa davom etgan o‘yindan tiklana olmagandek tasavvur uyg‘ongandi. Ammo tanaffusdan keyin Afrika jamoasi saviya borasidagi farqni ko‘rsatib qo‘ydi va turnir mezbonlarini qarshi hujumlarda jazolab, yirik hisobda g‘alaba qozondi (3:0). Endi Muhammad Vahbi shogirdlari to‘rt yil oldingi turnirda qayd etilgan tarixiy natijani (yarimfinal) takrorlash uchun yana bir o‘yinda g‘alaba qozonishi kerak bo‘ladi, ammo bu o‘yin turnir g‘olibligi uchun asosiy favorit sifatida ko‘rilayotgan Fransiyaga qarshi kechadi.
Turnirning eng xunuk o‘yini
Paragvaylik futbolchilar o‘yindan oldin Fransiyaga qarshi deyarli imkoniyati yo‘qligini tushunib turgandi, shuning uchun jamoa bosh murabbiyi ularga raqib hujumchilariga istalgan usulni qo‘llab bo‘lsa-da o‘yin bermaslikka ko‘rsatma berdi. Jamoa faqat durang hisobni saqlab qolish va o‘yinni penaltilar seriyasiga olib borish, u yerda esa darvozabon Orlando Gilning mahoratiga tayanishni ko‘zladi (ushbu posbon oldingi bosqichda Germaniyaga qarshi penaltilar seriyasi qahramoni bo‘lgandi). O‘yinning katta qismi aynan ular xohlagan ssenariyda kechdi – janubiy amerikaliklar istalgan nuqtada fol ishlatishdi, bir necha bor raqibni hakamning ko‘z o‘ngida urishdi. Ammo foydasi bo‘lmadi – fransuzlar Kilian Mbappe penaltidan urgan gol evaziga minimal hisobda g‘alaba qozonishdi (1:0). O‘yindan keyin o‘zbekistonlik hakam Ilgiz Tantashev muhokamalar markazida qoldi – u haddan tashqari qo‘pol o‘yin namoyish etgan paragvayliklarni biror marta ogohlantirmadi, jabrlanuvchi rolidagi fransuzlarga esa uch marta sariq kartochka ko‘rsatdi. Bunday qarorlari tufayli u kesin tanqidga uchradi – L’Equipe nashri uning ishini bir ballga baholadi.
Ushbu o‘yin atrofida bahslar hamon davom etmoqda: avvaliga paragvaylik senator o‘yindagi harakatlari uchun Kilian Mbappe manziliga zaharli so‘zlar aytib, irqchilik ruhidagi post yozdi, futbolchi uni «jirkanch xotin» deb atab, javob qaytargach, o‘zini jabrdiyda qilib ko‘rsatmoqda va uni sudga berish bilan tahdid qilmoqda.
Norveglar hammayoqni zabt etmoqda
Skandinavlar va jahonning besh karra chempionlari o‘rtasidagi o‘yinda statistik anomaliya davom etdi – brazillar bungacha Norvegiyani biror marta yenga olmagandi va o‘zaro beshinchi to‘qnashuvda ham buni uddalay olmadi. Bunga skandinavlar anchadan buyon jahon birinchiliklariga kelmagani ham sabab (oxirgi ishtirok 1998 yilda kuzatilgandi) bo‘lgan, ammo ushbu jamoaning hozirgi tarkibi amalda ham raqibdan kuchlilik qildi. Erling Holand Braziliya darvozasiga dubl qayd etib, ilk mundialidayoq yetti gol urishga ulgurdi va jamoasini o‘z tarixida ilk bor jahon chempionati chorakfinaliga olib chiqdi. Vikinglar eshkak eshishda va muxlislar qalbini zabt etishda davom etdi.
Braziliya va shaxsan Karlo Anchelotti uchun turnir muvaffaqiyatsizlik bilan tugadi, eng yaxshi davrlari o‘tib ketgan Neymarning o‘ynatilishi esa ushbu muvaffaqiyatsizlik ramziga aylandi. 34 yoshli futbolchi bu o‘yindan keyin ko‘zda yosh bilan Braziliya milliy jamoasidagi faoliyatini yakunladi.
Jangdan omon chiqqan Angliya
Tomas Tuxel shogirdlari 1/8 finalda Meksikaning kuchli qarshiligiga duch keldi. Dengiz sathidan 2200 metr balandlikda joylashgan «Atsteka» o‘yingohi esa qo‘shimcha qiyinchiliklar tug‘dirdi. Angliya o‘yinning 54-daqiqasida Kuansa chetlatilgani tufayli qolgan vaqt mobaynida o‘n kishi bo‘lib, himoyalanishiga to‘g‘ri keldi. Lekin jahon chempionati o‘yinlarida Mexikodagi ushbu o‘yinda biror marta yutqazmagan Meksika shu kuni raqibning tig‘iz himoyasini yorib o‘ta olmadi (2:3). O‘yinda katta kuch yo‘qotgan inglizlar hakam hushtagi chalinishi bilan gazonga quladi, jamoa sardori va to‘purari Harri Keyn esa o‘yindan keyin ovozi bo‘g‘ilib qolgani uchun intervyu ham bera olmadi. Lekin bunday og‘ir jangdan omon chiqqan inglizlarni endi hech qanday raqib qo‘rqita olmasligi aniq.
Ronalduning quyoshi botdi
Krishtianu o‘zining oltinchi jahon chempionatini ham ko‘z yoshlar bilan yakunladi Turnirni shusiz ham juda bo‘sh o‘tkazgan Portugaliya bu bosqichda ispanlar armadasining kuchli bosimi ostida qoldi va deyarli hech narsa bilan javob qaytara olmadi – barcha overtaymni kutayotganida esa zaxiradan tushgan Mikel Merino 90+1-daqiqada g‘alaba golini urdi. Mag‘lubiyatdan keyin bosh murabbiy Roberto Martines iste’foga chiqdi. U so‘nggi uch yil mobaynida kuchli tarkib bilan kutilgan natija ko‘rsata olmadi, OAVda esa u numerologiyaga mukkasidan ketgani va 2026 yildagi 6 raqami jamoa uchun omad keltirishini (2016 yilda Portugaliya Yevropa chempioni bo‘lganini dalil sifatida keltirgan) tinmay ta’kidlagani, o‘yin borasida esa hech qanday g‘oya taklif eta olmagani haqida yozishdi. Amalda uning jamoasi 6 iyul kuni turnirni tark etdi, bunga raqibning «6» raqamli futbolchisi urgan gol sabab bo‘ldi.
Ronaldu jamoa uchun muammoga aylangani haqida ham turli bahslar yuzaga keldi, ammo amalda jamoaning eng yaxshi to‘purari aynan u bo‘ldi. Navbatdagi muvaffaqiyatsizlikdan keyin ushbu futbolchi bu faoliyatidagi so‘nggi jahon chempionati bo‘lib qolishini ma’lum qildi. «Bizga biroz omad yetishmadi, chunki ular so‘nggi daqiqalarda gol urishdi. Bu juda keskin, teng o‘yin bo‘ldi. Biz ham, ular ham yutishimiz mumkin edi. Ko‘z yoshi? Chempionatni shunday tark etayotganda odam xafa bo‘lishi tabiiy hol. Ammo yana bir bor ta’kidlayman: men qo‘limdan kelgan hamma narsani qildim va vijdonim pok bo‘lib ketyapman», – degan hujumchi.
U jamoa uchun qo‘lidan kelgani, Portugaliya o‘z tarixidagi uchta sovrinni (2016 yilgi Yevropa chempionligi, 2019 va 2025 yillarda Millatlar ligasi) aynan u bilan qo‘lga kiritilganini ta’kidladi.
Belgiya jazolovchi rolida
AQSh va Belgiya o‘rtasidagi o‘yin arafasida futbol maydonida faqat bir mavzu – Folarin Balogunning majburiy diskvalifikatsiyasi shartli jazoga almashtirilgani haqidagi xabar muhokama qilindi. Ushbu hujumchi 1/16 finalda Bosniya bilan o‘yinda qizil kartochka olgandi va keyingi o‘yinni o‘tkazib yuborishi kerak edi. Ma’lum bo‘lishicha, vaziyatga Donald Tramp aralashgan, AQSh prezidenti shaxsan Janni Infantinoga qo‘ng‘iroq qilib, jamoaning asosiy hujumchisi Belgiya bilan o‘yinda ishtirok etishiga imkon berishni so‘ragan. Shundan keyin butun dunyo Belgiyaga muxlislik qila boshladi, AQSh futbolchilari esa kuchli bosim ostida qolishdi. Pochettino shogirdlari shu kuni turnirdagi eng yomon o‘yinini o‘tkazdi va yirik hisobda mag‘lub bo‘ldi, Balogun esa hech narsa qila olmadi (1:4). Romelu Lukaku tomonidan urilgan to‘rtinchi golni esa Belgiya futbolchilari AQSh prezidentini masxara qilgan holda nishonlashdi: Lukaku Trampning maxsus raqsini ijro etdi, qolganlar unga qo‘shilishdi.
Minglab muxlislarning nafratiga uchragan Balogunning o‘zi bu vaziyatni xotirjamlik bilan qabul qildi va qaror qabul qilinishida ishtirok etmaganini aytib chiqdi: «Qizil kartochka borasidagi qarorga rozi bo‘lgandim. O‘ynashga ruxsat berishganida yana rozi bo‘ldim. Jarayonda hech qanday ishtirokim yo‘q. Bu menga bog‘liq emasdi».
Messi ishtirokidagi mo‘jiza
Misr amaldagi chempionlarga qarshi o‘yinda bir bosh baland sakradi va shov-shuvli sensatsiyaga yaqin keldi. Argentinaliklar esa o‘yinning 79-daqiqasida ham 0:2 hisobida ortda borayotgandi va turnirni tark etishga yaqin edi. Messi bu o‘yin boshida jahon chempionati tarixidagi eng yomon penaltichi maqomini o‘ziniki qilgandi – bungacha mundialda hech bir futbolchi bir turnirda ikkita penaltini yo‘qqa chiqarmagandi (Leo guruh bosqichida Avstriyaga qarshi o‘yinda ham 11 metrdan aniq zarba berolmagandi). Ammo o‘yinning oxirgi qismida Leo eng yuqori rejimini yoqdi va o‘yin taqdirini hal qildi. U dastlab Romeroga golli uzatma berdi va jahon chempionati tarixidagi eng yaxshi assistentga aylandi (9). Keyin esa turnirdagi gollari sonini 8 taga yetkazib (jami 21), hisobni tenglashtirdi.
O‘yinga qo‘shib berilgan daqiqalarda esa qarshi hujumda Enso Fernandes Lautaro Martinesning uzatmasidan foydalanib, g‘alaba golini urdi. Shu tariqa, misrliklar tarixiy g‘alabani rasmiylashtirish o‘rniga tarixiy kambekka guvoh bo‘lishdi. Shu bilan birga, afrikaliklar jamoasi vakillari mag‘lubiyatni tan olishmadi va o‘yindan keyin hakamlarni ham, FIFAni ham korrupsiyada ayblab, chiqishlar qilishdi.
Shveytsariyaning sabri
Turnirdagi oldingi to‘rt o‘yinida Kolumbiya hech bir raqibga o‘yin bermagandi va kerakli natijalarni qo‘lga kiritgandi. Janubiy Amerika vakillariga turnir setkasining o‘ng qismidagi sirli toychoq maqomi ham berilayotgandi, ammo Shveytsariya barchasini bekor qildi – Murat Yakin jamoasi 120 daqiqa davomida raqibni zararsizlantirishni uddaladi. O‘yin tomoshabop kechmadi, ammo yevropaliklar natija uchun barchasini qurbon qilishga tayyor edi va yakunda jamoa penaltilar seriyasida ustun kelib, 1954 yilda o‘z uyida o‘tgan jahon chempionatidan buyon ilk bor chorakfinalga chiqdi. Endi bu jamoa keyingi bosqichda Argentinaga ham jiddiy muammo tug‘dirishiga ko‘pchilikda shubha yo‘q.
Misr vakillari o‘z mag‘lubiyatida «Messini yana chempion qilishni xohlayotgan FIFA»ni ayblashdi.
Misr milliy jamoasi 1/8 finalda Argentinaga yutqazib, jahon chempionatini tark etdi. Mag‘lubiyat juda alamli bo‘ldi – afrikaliklar jamoasi ikkinchi bo‘lim davomida 2:0 hisobida oldinda borib, o‘yin oxirida 13 daqiqa ichida uchta gol o‘tkazib yubordi. O‘yindan keyin jamoa vakillari hakamlikni keskin tanqid qilishdi.
«Hakam millat orzusini barbod qildi»
O‘yindan keyin Misr milliy jamoasi bosh murabbiyi Hussam Hassan hamda jamoa hujumchisi Mustafo Ziko o‘z intervyularida FIFAni soxtakorlikda ayblab, jahon chempionatida hamma narsa Lionel Messining foydasini ko‘zlab qilinganini aytishdi.
Murabbiy Argentinani muddatidan oldin «chempionlik» bilan tabriklagan va bu jamoa «o‘ynamasdan ham chempion bo‘lishi»ni aytgan:
«Biz bugun yaxshiroq o‘ynadik, ammo futbolda adolat yo‘q. FIFA feyr-pley tarafdori bo‘lsa ham, bo‘lib o‘tgan voqealar adolatsizlik edi. Hakam arzirli sababsiz golni inobatga olmadi. Keyin bizga penalti berilmadi. Hisob 3:1 bo‘lishi mumkin edi, ammo amalda 2:2 bo‘ldi.
Penalti bilan bog‘liq epizodda Hamdi Fathini jarima maydonida ochiqchasiga futbolkasidan tortib yiqitishgandi.
Balki gap marketingdadir. Balki kimdir jahon chempionatida muayyan jamoa yoki muayyan yulduz yana g‘olib bo‘lishini xohlar. Bu yana Argentina va yana Messi bo‘lishini.
Men futbolchilarga minnatdorchilik bildiraman, ular so‘ralgan ishni qilishdi, biz ajoyib daraja namoyish etdik, Misr, arab dunyosi va Afrika futbolini biz bilan faxrlanishga majbur qildik. Ammo vazifani murakkablashtiradigan tashqi omillar bor. Albatta, iloji boricha uzoqroqqa borib, muxlislarga yanada ko‘proq quvonch bag‘ishlashni istardik, men yutqazishni yomon ko‘raman. Mag‘lubiyat bunday adolatsizlik bilan kelganda esa juda ham og‘ir. Shuning uchun meni kechiring va mendan xafa bo‘lmang.
Men faqat bir narsani – adolatni so‘rayman. FIFA adolatli o‘yin tamoyili haqida gapiradi, ammo menimcha, bizni jiddiy xafa qilishdi. Belgiya bilan birinchi o‘yinda ham bizga aniq penalti belgilanmagan edi. Hozir ham shunday bo‘ldi. Hakamlarning xatolari hal qildi».
Ikkinchi bo‘lim o‘rtalarida birinchi goli bekor qilingan hujumchi Mustafo Ziko ham fransiyalik hakam Fransua Leteksening ishini juda past baholagan.
«Hakam bizni mag‘lub qilish uchun maydonga tushgandi. Biz Misr xalqini xursand qilishga umid qilgandik, ammo oxir-oqibat Argentinani jahon chempionatidagi g‘alabasi bilan tabriklaymiz. Bu soxta turnir va endi ular qolgan o‘yinlarni o‘ynashlari ham shart emas. Hakam butun bir millatning orzusini barbod qildi va u bizni nishonga oldi, chunki biz Argentinani mag‘lub etmasligimiz kerak edi. Endi xudo oldida javob bersin», – dedi Ziko.
Saloh esa nisbatan mulohazakorlik qilgan.
«Avvalo, bu Xudoning irodasi edi. O‘yin taqdiri va uning natijasi shunday bo‘lishi yozilgandi. Birinchi bo‘limni ajoyib o‘tkazdik va ikkinchi bo‘limning katta qismida ham yaxshi ko‘rindik. Ammo bir necha kichik xatolarga yo‘l qo‘ydik. Hakamlikka kelsak, izoh bermaslikni ma’qul ko‘raman. Nima bo‘lganini hamma ko‘rdi. Boshqa aytadigan gapim yo‘q.
Bizning gol bekor qilindi, shuningdek, foydamizga penalti ham qo‘yilmadi. Shundan so‘ng raqib darhol qarshi hujumga o‘tdi va gol urdi. Murabbiy bizni turnirdagi ishtirokimiz uchun tabrikladi. Biz turnirda erishganlarimiz asosida kelajak quramiz va Xudo xohlasa, oldinda bizni yanada muvaffaqiyatli kelajak kutmoqda», – deya uning so‘zlarini keltiradi Globo.
Misr futbol assotsiatsiyasi Argentinaga qarshi uchrashuvdagi hakamlik bo‘yicha FIFAga rasmiy shikoyat yubordi. Assotsiatsiya prezidenti Hani Abu Rida uchrashuvdagi bahsli vaziyatlar yuzasidan tekshiruv o‘tkazishni, shuningdek o‘yinda ishlagan Fransua Letekse boshchilik hakamlar brigadasini turnirdan chetlatishni talab qilgan.
O‘yindagi qaysi vaziyatlar misrliklarni norozi qildi?
Quyida Misr vakillari nazarda tutgan uchta epizod haqida.
58’ – Ziko qarshi hujumda gol urdi, ammo bu gol VAR aralashuvi bilan bekor qilindi: videotakrorda hujum boshlanishida Marvon Attia to‘pni Lisandro Martinesga nisbatan qo‘pollik ishlatib, olib qo‘ygani ma’lum bo‘ldi.
Qoida bo‘yicha hakamning qarori to‘g‘ri, ammo bu turnirda bir necha marta bu kabi holatlar boshqacha talqin etilgandi.
91:13’ – misrliklar bir hujumdagi ikki holat uchun penalti so‘rashdi: avvaliga Hamdi Fathi raqib jarima maydonida Aleksis Mak Allister bilan to‘p uchun kurashda yiqildi.
Bir qarashda bu holat uchun penaltiga asos ko‘rinmaydi, kontakt keskin emasdi. Mak Allister raqibning qo‘lidan ushlagani rost, ammo misrlik futbolchi ham aktyorlik mahoratini ishga solgandek tasavvur uyg‘ondi.
91:38’ – Saloh jarima maydoni ichida yiqildi, bu vaziyatda Hulian Alvares himoyaga yordamga qaytgan va undan to‘pni olib qo‘yib, qarshi hujum boshlagan – Argentina g‘alaba golini urgandi.
Videotakror esa Alvares to‘pga o‘ynagani, keyin esa Saloh muvozanatni yo‘qotib, inersiya bo‘yicha uning oyog‘iga urilganini ko‘rsatdi.
So‘nggi daqiqalardagi to‘qnashuvlar
Argentinaning uchinchi golidan keyin deyarli barcha misrliklar Fransua Leteksega tashlanishdi: ular golni bekor qilib, Argentina darvozasiga penalti qo‘yishni talab qila boshlashdi.
Ammo VAR xonasidagi hakamlar uni monitoring qarshisiga chaqirishmagandi.
Letekse esa Misr murabbiylar shtabi vakillaridan biriga qizil kartochka ko‘rsatganidan keyingina vaziyat tinchlandi va o‘yin davom ettirildi.
Bu vaqtda taymer 95:21 raqamlarini ko‘rsatayotgandi. Goldan keyin yuzaga kelgan uch daqiqalik to‘xtalishni hakam kompensatsiya qilishi kerak edi (u qo‘shimcha daqiqalarga vaqt qo‘shib berdi ham).
Keyin esa janubiy amerikaliklar, birinchi navbatda darvozabon Emiliano Martines ochiqchasiga vaqt cho‘zishga kirishdi.
Misr to‘pni markazdan o‘yinga kiritdi, jarima maydoniga uzatma berildi, u yerda to‘pga ega chiqqan darvozabon yerga yotib oldi va to‘pni 8 soniya (qoida bo‘yicha 6 soniyagacha mumkin) qo‘lida ushlab turdi.
Biroz o‘tib Martines yana vaqt cho‘zdi: bu safar to‘pni 10 soniyadan ko‘proq o‘zida ushlab qoldi. 6:12-daqiqada to‘pni olgandi, o‘yinga 6:25-daqiqada kiritdi. Bu qoidabuzarlik edi, ammo hakam buni e’tiborsiz qoldirdi.
7:30’ – Marvan Attia maydon markazida Enso Fernandesga nisbatan fol ishlatdi.
7:55’ – argentinaliklar hali ham to‘pni o‘yinga kiritmagandi, Saloh hakamdan bunga e’tibor qaratishni so‘radi. Murabbiylar shtabi esa shovqin ko‘tarib, e’tiroz qildirishni boshladi.
Hassan qo‘llari bilan X shaklini namoyish etgani uchun sariq kartochka oldi (FIFAning yangi protokoliga ko‘ra, bunday harakat hakamga irqchilik haqida signal berishni anglatadi. Hassan aynan kim tomonidan kimga irqchilikni nazarda tutgani noma’lum).
Hassan qo‘llari jyest qilishda davom etdi va bosh hakam uni oxirgi marta ogohlantirish uchun chopib keldi.
Jamoa boshlig‘i Ibrohim Hassan akasini tinchlantirdi, shu bilan birga, hakamga qarata soatni anglatuvchi harakat qildi.
Ammo vaqt baribir yetmadi – Argentina g‘alabali hisobni saqlab qoldi. Fransua Letekse final hushtagini chalganida 12-qo‘shimcha daqiqa o‘tib borayotgandi, holbuki avvaliga yetti daqiqa qo‘shgandi. Misrliklarning vaqt qo‘shib berish bo‘yicha so‘rovlari bajarildi, ammo ularning o‘zi bundan foydalana olmadi.
Shundan keyin misrliklar turnirdagi soxtakorliklar haqida shov-shuvli chiqishlar qila boshlashdi.
Leo yana to‘purarlar poygasida ilgarilab ketdi va quvonchdan yig‘ladi, turnirda bittagina gol (Abbos Fayzullayevdan) o‘tkazgan Kolumbiya esa uyga qaytdi.
Jahon chempionatida 1/8 final bosqichi yakuniga yetdi. Argentina Misr bilan o‘yinda telbavor kambek amalga oshirdi (3:2), Shveytsariya esa Kolumbiya bilan o‘yinni penaltilar seriyasida hal qilib (0:0, 4:3) keyingi bosqichga yo‘l oldi. Endi ushbu g‘olib jamoalar chorakfinalda o‘zaro kuch sinashadi.
Maydondan tashqarida ham e’tiborga molik voqealar ro‘y bermoqda: Portugaliya milliy jamoasi bosh murabbiyi Roberto Martines iste’foga chiqdi, Paragvayda Kilian Mbappeni tanqid qilishda davom etishmoqda, norvegiyalik futbolchilar esa shamollab qoldi.
Hollivudcha ssenariy
Argentina – Misr 3:2
Gollar: Yosir Ibrohim, 15 (0:1). Ziko, 67 (0:2). Romero, 79 (1:2). Messi, 83 (2:2). Fernandes, 90+2 (3:2)
Aniq ijro etilmagan penalti: Messi, 21’
Argentina: E. Martines, L. Martines, Romero (Otamendi, 90+5), Talyafiko (Gonsales, 66), Molina (Montiel, 73), Paredes, Makallister, Fernandes, de Paul (L. Martines, 66), Alvares (Medina, 90+5), Messi
Misr: Shubayr, Yosir Ibrohim, Robiya, Hafiz, Hani, Lashin (Sayid, 90+5), Ateya, Ashur (Fati, 46), Hassan (Trezege, 73), Saloh, Ziko (Marmush, 80)
Ogohlantirishlar: Shubayr, 90. Fati, 90. Ateya, 90
Argentinaliklar o‘tgan bosqichdayoq dramatik o‘yinlar o‘tkaza olishini isbotlagandi. Ammo 1/8 finalda Misrga qarshi o‘yinda jamoa darajani yana bir bosqichga ko‘tardi va jahon chempionatlari tarixidagi eng yorqin kambeklardan birini amalga oshirdi.
Uchrashuv «Albiseleste» uchun tezkor gol o‘tkazib yuborish bilan boshlandi, keyin esa Lionel Messi penaltini ura olmadi (va jahon chempionati davomida ikki bor penaltidan gol ura olmasdan, antirekord qayd etdi). Ikkinchi bo‘limda argentinaliklar Mustafo Zikodan ikkinchi golni ham o‘tkazib yuborishdi.
Ish sensatsiyaga qarab ketayotganida Lionel Skaloni shogirdlari maksimal hujumkor rejimni yoqishdi. 79-daqiqada Messi to‘pni jarima maydoniga kirib borgan himoyachi Kristian Romeroning boshiga yetkazib berdi va hisob qisqardi. Bir necha daqiqa o‘tib Leoning o‘zi misrlik himoyachilar xatosidan foydalanib, hisobni qisqartirdi, o‘yinga qo‘shib berilgan daqiqalarda esa Enso Fernandes qarshi hujumni g‘alaba goli bilan yakunladi. Argentinaliklar kambek uchun 13 daqiqa sarflashdi – bu ham jahon chempionati tarixiga rekord sifatida kirdi.
Messining o‘zi gollari sonini sakkiztaga yetkzadi va turnir to‘purarlari ro‘yxatida birinchilikni o‘ziga qaytardi, Kilian Mbappe, Erling Holand (ikkisida ham 7 tadan) va Harri Keyn (6) uni ta’qib qilishda davom etadi. Buning o‘zi ham alohida poygaga aylandi: turnirda ilk bor birdaniga uch nafar futbolchida 7 va undan ortiq gol bor.
Messi shu kuni jahon chempionatidagi eng yaxshi to‘purar (21) sifatida ko‘rsatkichini yaxshilab oldi (eng yaqin ta’qibchisi Mbappeda 19), shuningdek, o‘z vatandoshi Maradonani ortda qoldirgan holda jahon chempionatidagi eng yaxshi assistentga (9) aylandi. Bundan tashqari, u jahon chempionatlarida eng ko‘p o‘yin o‘tkazgan (31) futbolchi, jahon chempionatlarida qatorasiga 9 o‘yinda gol urgan ilk futbolchi (hech kimda 7 ta gollik seriya ham yo‘q) va jahon chempionati pley-off bosqichlarida qatorasiga 6 o‘yinda gol urgan ilk futbolchi hisoblanadi.
Tabiiyki, o‘yin hakamlik mojarosisiz kechmadi. Fransiyalik bosh hakam Fransua Letekse hujum boshlanishidagi fol tufayli misrliklarning 60-daqiqadagi golini bekor qildi, 90+2-daqiqada esa argentinaliklar jarima maydoni ichidagi folni inobatga olmadi.
Natijada Afrika vakillari turnirni tark etishda FIFA va hakamlarni keskin ohangda tanqid qilishdi.
«Hakam bizni mag‘lub qilish uchun maydonga tushgandi. Biz Misr xalqini xursand qilishga umid qilgandik, ammo oxir-oqibat Argentinani jahon chempionatidagi g‘alabasi bilan tabriklaymiz. Bu soxta turnir va endi ular qolgan o‘yinlarni o‘ynashlari ham shart emas. Hakam butun bir millatning orzusini barbod qildi va u bizni nishonga oldi, chunki biz Argentinani mag‘lub etmasligimiz kerak edi. Endi xudo oldida javob bersin», – dedi Ziko.
Argentinada esa hakamlikka hech qanday e’tiroz yo‘q. Quvonch ko‘z yoshlarini to‘kkan Messi o‘z jamoadoshlari xarakter ko‘rsatganini e’tirof etdi.
«To‘g‘risini aytsam, biz yurishimizni davom ettirishimiz, buni qanday uddalaganimizni hisobga olsak, bu katta baxt. Hisob 0:2 bo‘lgach, vaziyat ancha murakkablashgandi. O‘yinni o‘zgartira olganimizdan aql bovar qilmas his-tuyg‘ularni his qilyapmiz. Bizga yana juda qiyin bo‘ldi, lekin bu jahon chempionati. Barcha o‘yinlar aynan shunday kechadi. Bu yerda barcha jamoalar teng. Men juda baxtiyorman», – deya tan oldi Messi jurnalistlar bilan muloqotda.
Kolumbiya uyga qaytdi
Shveytsariya – Kolumbiya 0:0
Penaltilar seriyasi: Kintero – (0:1). Jaka – (1:1). Sanches – (1:1)(to‘sin). Amduni – (2:1). Kampas – (2:2). Akanji – (2:2)(xato). Ernandes – (2:2)(darvozabon). Itten – (3:2). Dias – (3:3). Ruben Vargas – (4:3)
Shveytsariya: Kobel, Elvedi, Akanji, Rodriges (Muhaym, 71), Zakariyo (Vidmer, 87), Froyler, Jaka, Yashari (Sou, 46), Ndoy (Ruben Vargas, 90+2), Rider (Amduni, 103), Embolo (Itten, 87)
Kolumbiya: K. Vargas, Lukumi (Mina, 119), Sanches, Mohika, Munos, Puerta, Lerma (Rios, 82), Dias, Arias (Kintero, 66), Xames Rodriges (Kampas, 66), Suares (Ernandes, 82)
Ogohlantirishlar: Jaka, 51. Zakariyo, 59. Muhaym, 105 – Suares, 60. Sanches, 95
Argentina va Misr o‘rtasidagi adrenalinli o‘yindan keyin Shveytsariya va Kolumbiya o‘rtasidagi o‘yinni tomosha qilish muxlislar uchun azobga aylandi. Birinchi bo‘limda jamoalar deyarli hujum qilishmadi va shunchaki vaqt o‘ldirish bilan mashg‘ul bo‘lishdi.
Dastlabki 45 daqiqalikdagi asosiy haylayt esa tribunada o‘tirgan Yurgen Klopp kartoshka frisi tanovul qilayotgani ko‘rsatilgan kadr bo‘ldi. Bu holat ijtimoiy tarmoqlarda maydondagi voqealardan faolroq muhokama qilindi.
Ikkinchi bo‘limda ham vaziyat deyarli o‘zgarmadi – jamoalar bir-birini deyarli bezovta qilishmadi. Faqat qo‘shimcha bo‘limlarda kolumbiyaliklar tashabbusni qo‘lga olishdi, ammo o‘z imkoniyatlaridan foydalana olishmadi va baribir hisob ochilmay qoldi.
Penaltilar seriyasida ham shveysarlar va kolumbiyaliklar amalda bir xil harakat qilishdi. Sanchesning to‘singa borgan zarbasiga yevropaliklar Akanjining xatosi bilan javob qaytardi. Ammo abadiy bunday davom etishi mumkin emasdi va Shveytsariya posboni Gregor Kobel Kucho Ernandesning zarbasini qaytardi, Kolumbiya posboni Kamilo Vargas seyv qila olmadi.
Natijada Shveytsariya 1954 yildan buyon ilk bor mundial chorakfinaliga chiqdi va yarimfinal uchun Argentinaga qarshi o‘ynaydigan bo‘ldi, turnir davomida atigi bitta gol o‘tkazgan (O‘zbekiston bilan o‘yinda Abbosbek Fayzullayevdan) kolumbiyaliklar esa uyga qaytadi.
Martines Portugaliyani tark etdi
Jahon chempionatida iste’folar paradi davom etmoqda. Turnir 1/8 finalida Ispaniyadan uchralgan mag‘lubiyatdan keyin (0:1) Portugaliya bosh murabbiyi Roberto Martines ham jamoani tark etdi. U bunday bo‘lishini rejalashtirmagani, ammo endi boshqa yo‘l qolmaganini aytgan.
«Ushbu qaror jahon chempionatidan oldin qabul qilinganmidi? Yo‘q, u uzil-kesil tasdiqlangan deb o‘ylamayman. Men Portugaliyaga jahon chempionatida g‘alaba qozonish uchun kelgandim va o‘ylaymanki, g‘alabasiz davom ettirishning ma’nosi yo‘q. Endi direktorlar kengashi va prezident yangi murabbiyni tanlash imkoniyatiga ega. Prezident har doim meni qo‘llab-quvvatlagan, lekin shartnomam bugun tugaydi. Boshqa aytadigan gapim yo‘q», – deydi Martines.
Ispaniyalik ushbu mutaxassis Portugaliyani 2023 yilda qabul qilib olgandi, ammo jamoa bilan hech qanday sovrin yuta olmadi.
Bu jahon chempionatida qatnashgan jamoalarda sakkizinchi iste’fo bo‘ldi: Tunis guruh bosqichining birinchi turidan keyinoq Sabri Lyamushiga javob bergandi. Guruh bosqichi yakunlanganidan keyin Hen Men Bo (Janubiy Koreya), Stiv Klark (Shotlandiya) va Miroslav Koubek (Chexiya) iste’foga chiqdi. Pley-offdagi natijalardan keyin Ronald Kuman (Niderlandiya), Sebastyan Bekkasese (Ekvador) va Yulian Nagelsmann (Germaniya) ham lavozimini tark etgandi.
Mbappening senator bilan aytishuvi davom etmoqda
Selesta Amarilya Kilian Mbappega hamla qilishda davom etmoqda. Paragvaylik ushbu senator ayol o‘z mamlakati milliy jamoasi «Uchranglilar»ga yutqazib, turnirni tark etganidan keyin futbolchini «kalondimog‘ va badbashara», shuningdek «o‘zini fransuz qilib ko‘rsatadigan kamerunlik» deb atagandi. Uning postida irqchilik ruhidagi boshqa keskin so‘zlar ham bor edi. Bunga javoban Mbappe uni «jirkanch ayol» deb atadi va bu Amarilyaning navbatdagi zaharli so‘zlariga sabab bo‘ldi.
«Sening takabburliging va nafrating o‘yindan oldin ushbu so‘zlarni aytganingdayoq meni g‘azablantirgandi: «Agar qo‘limizni axlatga tiqishga to‘g‘ri kelsa, tiqamiz». Biz ahmoq emasmiz. Biz sen «axlat» deganda Paragvay milliy jamoasi va umuman barcha paragvayliklarni nazarda tutganing aniq. Keyin esa sen ular «makiyajini olib tashlashdi» deding. Buni ham tushundik, siz – makiyajli elegantlar, biz esa – makiyaj nimaligini ham bilmaydigan qashshoq, qo‘pol odamlarmiz. Butun Paragvay, jumladan, men ham buni shunday qabul qildik. Biz bu so‘zlarni ichimizga yutdik.
Endi men sen o‘z so‘zlaringni qaytarib olishing va mendan uzr so‘rashingni talab qilaman. Men ham sening zo‘ravonligingga toqat qilmoqchi emasman. Sen meni tanimaysan, mening kimligimni bilmaysan va meni o‘z lavozimiga noloyiq jirkanch ayol deb aytishga haqqing yo‘q… So‘zlaringni qaytarib ol, fransuz fuqaroliginga hurmat ko‘rsat va uzr so‘ra. Aks holda, men gender zo‘ravonligi bo‘yicha sud jarayonini boshlashim mumkin», – deya yozgan senator ijtimoiy tarmoqda.
Amarilyaning so‘zlari diplomatik mojaroga sabab bo‘lishiga bir baxya qoldi – Fransiya hukumati ushbu siyosatchini irqchilik uchun qoraladi, mahalliy futbol federatsiyasi esa prokuraturaga murojaat qilmoqchi. Hozircha oqibatlar kuzatilmadi – Paragvay hukumati ham senatorni qoraladi.
Vikinglar shamollab qoldi
Viking bo‘lish degani doim ham sog‘ bo‘lish degani emas. Norvegiya milliy jamoasi bosh murabbiyi Stole Solbakken bir necha futbolchisi shamollagani haqida xabar berdi.
«Bizda faqat Yyergen Larsenning tana harorati ko‘tarilgan, lekin boshqalarda ham yo‘tal va xirillash bor. Barchasiga konditsionerlar, parvozlar, kiyim almashtirish xonasidagi holatlar sabab. Bizda 50 dan ortiq odam bor, bunday holatda kimdir shamollab qolmasligi imkonsiz edi», – degan Solbakken.
Endi murabbiylar shtabi asosiy futbolchilarning sog‘ligi haqida qayg‘urishi kerak – 12 iyul kuni jamoani chorakfinalda Angliyaga qarshi o‘yin kutmoqda.
Jahon chempionatining nabvatdagi dramatik o‘yini taqdirini Messi dahosi va Misrning xatolari hal qildi.
Argentina jahon chempionati 1/8 finalida g‘alaba qozondi – 3:2. Lionel Skaloni shogirdlari o‘yinning katta qismida hisobda ortda borishdi, ammo 13 daqiqa ichida tarixga kiradigan kambekni amalga oshirishdi.
13 daqiqa ichidagi 3 ta gol
Argentina – Misr 3:2
Gollar: Yosir Ibrohim, 15 (0:1). Ziko, 67 (0:2). Romero, 79 (1:2). Messi, 83 (2:2). Fernandes, 90+2 (3:2)
Aniq ijro etilmagan penalti: Messi, 21’
Argentina: E. Martines, L. Martines, Romero (Otamendi, 90+5), Talyafiko (Gonsales, 66), Molina (Montiel, 73), Paredes, Makallister, Fernandes, de Paul (L. Martines, 66), Alvares (Medina, 90+5), Messi
Misr: Shubayr, Yosir Ibrohim, Robiya, Hafiz, Hani, Lashin (Sayid, 90+5), Ateya, Ashur (Fati, 46), Hassan (Trezege, 73), Saloh, Ziko (Marmush, 80)
Ogohlantirishlar: Shubayr, 90. Fati, 90. Ateya, 90
Amaldagi jahon chempionlari nimchorakfinalda Misrga qarshi o‘yinda katta qiyinchilikka uchrashdi va tezkor gol o‘tkazib yuborishdi.
Birinchi bo‘limda Messi penaltidan foydalana olmadi (u bir turnirda ikkita penaltidan urolmagan ilk futbolchiga aylandi), ikkinchi bo‘limda esa ikkinchi gol ham o‘tkazib yuborildi. Amaldagi jahon chempionlari o‘yinning katta qismida sust harakat qilishdi va yaqqol golli vaziyatlar yarata olishmadi. Barcha turnirdagi navbatdagi sensatsiyaga tayyorlanayotgandi.
Ammo o‘yin oxirida Argentinaga raqibni tinimsiz hujumlar bilan qiynashning zarurati yo‘q ekani oydinlashdi. Bitta hujum o‘yinda burilish yasash uchun yetarli bo‘ldi – 79-daqiqada Messi jarima maydoniga kirib borgan Kristian Romeroning boshiga to‘pni aniq qilib yetkazib berdi, u esa o‘yin davomida qahramonlik ko‘rsatib kelgan darvozabon Shubayrga hech qanday imkon qoldirmadi.
Misrliklar bu zarbadan o‘ziga kela olmadi va Skaloni shogirdlari bosimni kuchaytirishdi. 83-daqiqada bu o‘z samarasini berdi: Messi jarima maydonida bo‘sh qoldirildi va hisobni tenglashtirdi.
Shundan keyin afrikaliklar o‘yinni asosiy vaqtda hal qilish uchun oldinga borishdi va qarshi hujumni o‘tkazib yuborishdi. O‘yinga qo‘shib berilgan daqiqalarda Lautaro Martines to‘p bilan hech qanday qarshiliksiz raqib jarima maydoniga yaqinlashib bordi va darvozabon hududiga to‘p uzatdi. U yerda Enso Fernandes ham qarshiliksiz zarba berdi va o‘yindagi yakuniy hisobni o‘rnatdi – 3:2.
Quvonch ko‘z yoshlari
Hakamning o‘yin yakunlangani haqidagi hushtagi chalinganidan keyin argentinaliklar hissiyotlarga erk berishdi.
Messi maydonning o‘zida yig‘lab yubordi – u bir kun oldin Portugaliya bilan Ispaniyaga qarshi o‘yindagi mag‘lubiyatdan (0:1) keyin yig‘lab turnirni tark etgan Krishtianu Ronaldudan farqli o‘laroq kurashni davom ettiradi.
Shundan keyin jamoadoshlari Messini qo‘llarida ko‘tarib, osmonga otishdi.
Argentinaliklar ustozi ham yig‘ladi va jurnalistlar qarshisida so‘z topa olmadi.
«Boshimni ko‘tara olmayapman. Kechiring, hissiyotlar jo‘sh urmoqda. Bu qanday futbolchilar! Kechiring, uka, men ketishim kerak», – dedi Skaloni va kameralar qarshisidan uzoqlashdi.
G‘alaba goliga assist bergan Lautaro Martinesda esa aytishga so‘z topildi.
«Aql bovar qilmaydi! Bu jamoa navbatdagi marta qiyinchiliklar va omadsiz pallalarga qaramay, doim oldinga borishini namoyish etdi. Biz taslim bo‘lmaymiz va ko‘prog‘ini xohlaymiz», – degan «Inter» hujumchisi.
Misrliklar norozi
Misr vakillari ham jim turgani yo‘q – ikkinchi bo‘lim o‘rtalarida goli bekor qilingan Mustafo Ziko o‘yindagi hakamlikni tanqid qildi.
«Hakam bizni mag‘lub qilish uchun maydonga tushgandi. Biz Misr xalqini xursand qilishga umid qilgandik, ammo oxir-oqibat Argentinani jahon chempionatidagi g‘alabasi bilan tabriklaymiz. Bu soxta turnir va endi ular qolgan o‘yinlarni o‘ynashlari ham shart emas. Hakam butun bir millatning orzusini barbod qildi va u bizni nishonga oldi, chunki biz Argentinani mag‘lub etmasligimiz kerak edi. Xudo oldida javob bersin», – dedi Ziko.
«Fir’avnlar»ning asosiy yulduzi Muhammad Saloh esa sukut saqladi. U o‘yindan keyin shunchaki yig‘ladi – katta ehtimol bilan, bu 34 yoshli hujumchi faoliyatidagi so‘nggi mundial bo‘lib qoladi.
Nima bo‘lganda ham, turnirni allaqachon misrliklar uchun a’lo darajada o‘tdi deyish mumkin – jamoa o‘z tarixida ilk bor jahon chempionatida bu bosqichga qadar yetib kela oldi. Va so‘nggi o‘yinida faqat mo‘jiza tufayli yutqazdi, aftidan, bu 13 daqiqalikda Argentinani to‘xtatishning imkoni yo‘q edi.
XOQ tomonidan cheklovlarni bekor qilish bo‘yicha berilgan tavsiya musobaqalarga avtomatik ravishda ruxsat berilishini anglatmaydi. Har bir sport turi bo‘yicha yakuniy qarorlarni tegishli xalqaro federatsiya mustaqil ravishda qabul qiladi.
Foto: REUTERS/Denis Balibouse
Xalqaro olimpiya qo‘mitasi (XOQ) rossiyalik sportchilarga qo‘yilgan barcha cheklovlarni olib tashlashni tavsiya qildi, shuningdek, Rossiya Olimpiya qo‘mitasi (ROQ) huquqlarini vaqtincha tikladi, deyiladi tashkilot saytida.
Rossiya Olimpiya qo‘mitasiga nisbatan cheklovlar 2023 yil oktabr oyidan beri amal qilgan. Ular ROQ o‘z tarkibiga Ukrainaning o‘zini o‘zi e’lon qilgan DXR va LXR, shuningdek, anneksiya qilingan Zaporojiye va Xerson viloyatlarining olimpiya kengashlarini kiritgani munosabati bilan joriy etilgan edi.
XOQ huquqiy masalalar bo‘yicha komissiyasi tomonidan o‘tkazilgan «puxta tahlildan so‘ng» ROQ bo‘yicha qaror qabul qilindi. Shu bilan birga, Ukraina Milliy olimpiya qo‘mitasi (UMOQ) yurisdiksiyasi ostidagi hududlarda joylashgan sport tashkilotlari endi uning tarkibiga kirmasligi hisobga olindi.
ROQ anneksiya qilingan hududlarda ishlamayotganini va ishlamasligini tasdiqladi. Aprel oyida sport vaziri Mixail Degtyarev nomi ko‘rsatilmagan mintaqaviy sport tashkilotlari ROQ tarkibidan chiqarilganini ma’lum qilgan edi.
ROQ bo‘yicha cheklovlar qancha muddatga olib tashlanganiga aniqlik kiritilmagan. XOQ Ijro qo‘mitasi vaziyatni diqqat bilan kuzatib borishga va’da berdi.
Bundan tashqari, XOQ tomonidan rossiyalik sportchilarni faqat neytral maqomda qabul qilish va ularga nisbatan «himoya choralari» bo‘yicha berilgan barcha tavsiyalar bekor qilindi. Tashkilotning ta’kidlashicha, xalqaro musobaqalarga qaytayotgan barcha rossiyalik sportchilar amaldagi antidoping talablariga javob berishi kerak.
Tashkilot Olimpiya o‘yinlarida Rossiya bayrog‘i, madhiyasi, milliy ranglari va boshqa ramzlardan foydalanish bo‘yicha hali qaror qabul qilmaganini ta’kidladi. Shu bilan birga, XOQ o‘z tadbirlarini Rossiyada o‘tkazmasligini va rossiyalik amaldorlarni o‘z homiyligidagi tadbirlarga taklif etmasligini qo‘shimcha qildi.
Tegishli qarorlar bir kun avval 2028 yilda Los-Anjyelesda bo‘lib o‘tadigan Olimpiya o‘yinlari saralashining boshlanishi, shuningdek, «barcha sportchilar uchun musobaqalarga teng kirishni ta’minlash zarurati» munosabati bilan qabul qilindi.
Rossiya va Belarus sportchilari Rossiyaning 2022 yilda Ukrainaga keng ko‘lamli bostirib kirishidan so‘ng xalqaro musobaqalardan chetlatilgan edi. Keyinchalik bu mamlakat sportchilari neytral maqomda musobaqalarda ishtirok eta boshladi.
XOQ 2026 yil may oyida Belarusni jahon sportiga qaytarishni tavsiya qilgan edi.
XOQ tomonidan cheklovlarni bekor qilish bo‘yicha berilgan tavsiya musobaqalarga avtomatik ravishda ruxsat berilishini anglatmaydi. Har bir sport turi bo‘yicha yakuniy qarorlarni tegishli xalqaro federatsiya mustaqil ravishda qabul qiladi.
O‘zbekiston milliy jamoasi bilan jahon chempionatida ishtirok etgan Samarqandning «Dinamo» jamoasi himoyachisi Jahongir O‘rozov Germaniya chempionatining nomdor jamoalaridan biiri «Borussiya» Myunhengladbahga o‘tishi mumkin. «Surxon» himoyachisi Behruz Karimovga Fransiya, Angliya klublari qiziqish bildirgan.
O‘zbekiston mundialda yomon qatnashgan bo‘lsa-da, bu yirik futbol forumi yana bir necha futbolchilarimiz uchun Yevropa futboliga yo‘l ochishi mumkin. Kun.uz studiyasida tahririyat jurnalistlari Yahyoxo‘ja Ulug‘xo‘jayev, Bobur Akmalov va O‘tkir Jalolxonov futbolchilarimiz legionerga aylanishi mumkinligi, ularga qaysi chempionat mos tushishi kabi mavzularni muhokama qildi. Videoni YouTube-kanalimizda batafsil tomosha qiling.
Smartfondan real ijodga: robototexnika bolalarni qanday rivojlantiradi?
1 foizlik soliq keshbeki bekor qilinishi mumkin
Afsonalarning ko‘z yoshlari va Trampni troll qilgan Belgiya. JChda 1/8 finalning asosiy voqealari
-
Iqtisodiyot5 days ago
Dollar kursida keskin pasayish yuz berdi
-
Iqtisodiyot1 day agoNeft mahsulotlari zaxiramiz 2−3 oy uchun yetarli – Energetika vazirligi
-
Sport5 days agoMessi JChning «abadiy» rekordini yangilay oladimi?
-
Jamiyat5 days ago“Zarafshon daryosida suv sarfi keskin oshgani sabab bo‘ldi” – Samarqandda temiryo‘l o‘tkazilgan damba o‘pirilganiga izoh berildi
-
Jamiyat2 days agoShayxontohurda ikki qavatli do‘konda yong‘in sodir bo‘ldi
-
Sport2 days agotashkilot amerikalik futbolchining diskvalifikatsiyasini to‘xtatdi
-
Sport4 days ago
Ikki nafar futbolchimiz Portugaliyaning “Braga” klubiga o‘tdi
-
Jamiyat4 days ago
Sergelida aholi ko‘paygan, infratuzilmani shunga mos rivojlantirish zarur