Connect with us

Jamiyat

Andijondagi YTH qasddan odam o‘ldirish deya malakalanishi kerak

Published

on


Andijonda yuz bergan mudhish hodisa ko‘z o‘ngingizda turgan bo‘lsa kerak: katta tezlikda, boz ustiga boshqa avtomobil(lar) bilan poyga o‘ynab harakatlangan Malibu boshqa mashinalar yo‘l bergach piyodalar yo‘lagidan o‘tayotgan buvi va uning ikki nabirasini majaqlab ketdi. 

Haydovchiga Jinoyat kodeksining 266-moddasi tegishli bandi, ya’ni odam o‘limiga sabab bo‘lgan yo‘l transport hodisasi sodir etish bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov ketmoqda.

Ammo bu malakalash xato. Qilmish qasddan sodir etilgan jinoyat sifatida e’tirof etilishi va Jinoyat kodeksining mos moddalariga qayta malakalanishi lozim. Bunga qonunlarda yetarli asoslar mavjud. Sud amaliyotida ham bu tajriba bor. Shular haqida muallifning nuqtai nazari bilan bo‘lishamiz.

Oliy sud Plenumining 2015 yil 26 iyundagi 10-sonli qarori 10-bandida Jinoyat kodeksi 266-moddasida nazarda tutilgan jinoyat harakatlanish yoki transport vositalaridan foydalanish yoki boshqa qoidalar buzilishi xususiyatidan qat’ii nazar, ehtiyotsizlik oqibatida sodir etilgan, deb e’tirof etiladi, chunki, bunda aybdor barcha hollarda o‘z-o‘ziga ishonish yoki beparvolik bilan harakat qiladi. Agar aybdor harakatlanish yoki transport vositalaridan foydalanish qoidalarini qasddan buzsa, uning qilmishi Jinoyat kodeksining qasddan sodir etilgan jinoyatlar uchun javobgarlikni nazarda tutuvchi tegishli moddalari bo‘yicha kvalifikatsiya qilinishi lozim.

Oliy sud Plenumining yana bir qarorida agar aybdor o‘z harakatining ijtimoiy xavfli ekanligini anglasa, jabrlanuvchi badaniga muayyan darajada shikast yetkazishi mumkinligiga ko‘zi yetsa va shuni xohlasa yoinki xohlamasada, bunga ongli ravishda yo‘l qo‘ysa yoki o‘z qilmishidan kelib chiqadigan oqibatlarga befarq qarasa, barcha qilmish aslida kelib chiqqan oqibatlar bo‘yicha kvalifikatsiya qilinishi lozimligi aytiladi.

Malibu haydovchisi harakatlariga e’tibor qaratamiz:


katta tezlikda harakatlanayotgani ko‘rinadi (bir nechta kameralarga yozib olingan);
yo‘nalishdagi avtomobillar piyodalarni o‘tkazib yuborish uchun harakatni to‘xtatgan;


60 Z 511 ZZ raqamli Malibu esa bo‘sh turgan birinchi polosadan katta tezlikda kelyapti va o‘z yo‘lidan harakatlanayotgan piyodalarni urib (uchirib) o‘tib ketgan.

Ma’lumot uchun, ikki piyoda (ayol va uning 4 yoshli nabirasi) hodisa joyining o‘zida vafot etgan. 4 yoshli Yusufjon Malibu’ning tagiga qisilib qolgan va mashina uni 100 metrgacha sudrab borgan.

Ushbu argumentlar aybdor yo‘l harakati qoidalarining tezlikni oshirish va piyodalarga yo‘l bermaslik qoidalarini qasddan buzganini ko‘rsatmoqda.

Bundan kelib chiqadiki, Andijondagi bu hodisa qasddan sodir etilgan jinoyat deya e’tirof etilishi va oqibatlariga qarab malakalanishi lozim.

Hodisada ikki shaxs vafot etgani inobatga olinsa, qilmish kamida Jinoyat kodeksining 104-moddasi uchinchi qismi “d” bandi (jabrlanuvchining o‘lishiga sabab bo‘lgan qasddan badanga og‘ir shikast yetkazish), maksimumda 97-moddasi ikkinchi qismi “a” bandi (ikki va undan ortiq shaxsni qasddan o‘ldirish) bilan malakalanishi lozim.

Bunga oid tergov va sud amaliyoti mavjud

Joriy yil fevralida Toshkentda 15 yoshli o‘smir YHXBB xodimini BMW x5 mashinasida urib ketdi. Xodim vafot etdi. Ushbu qilmish tergov organi tomonidan Jinoyat kodeksining 104-moddasi uchinchi qismi “d” bandi (jabrlanuvchining o‘lishiga sabab bo‘lgan qasddan badanga og‘ir shikast yetkazish) bilan malakalanib sudga yuborildi.

Yan bir misol: 2024 yil 12 may kuni fuqaro O.A. BYD XAN mashinasini boshqarib borayotib, Chilonzor tumanida hizmat olib borayotgan YPX katta inspektori U.Usmanovning to‘xtash haqidagi qonuniy talablarini bajarmagan. U qochib, Muqimiy ko‘chasi bo‘ylab yo‘l-harakati qoidalari rioya qilmagan holda 152 km/soat tezlikda harakatlangan va mazkur hududda xizmat olib borayotgan YPX inspektori X.Sharipovni urib ketib, unga og‘ir tan jarohati yetkazgan.

JIB Chilonzor tuman sudining 2025 yil noyabridagi hukmi bilan O.A. Jinoyat kodeksi 104-moddasi 2-qismi “b” bandi bilan aybli deb topilgan va 6 yilga ozodlikdan mahrum qilingan.

Sud hukmni asoslashda Oliy sud Plenumining aynan biz maqolada tilga olgan qarorlari asos qilib keltirilgan.

Andijondagi voqea nima uchun og‘irroq moddaga qayta malakalanishi kerak?

Statistika shuni ko‘rsatmoqdaki, 2025 yilda O‘zbekistonda 2 188 kishi YTH oqibatida vafot etgan, 8 901 kishi esa turli darajada jarohatlangan. Jinoyat kodeksining 266-moddasidagi jazo yengil ekanidan rulda o‘tirgan haydovchilar mas’uliyatni yetarli darajada xis qilmayotganday.

Jinoyat ishi sudga oshirilganda mavzuga yana qaytamiz.

Dilshod Abduqodirov,

huquqshunos



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Jamiyat

Toshkentda onlayn qimor uchun mashina o‘g‘irlagan shaxs qo‘lga olindi

Published

on


Avtomobillarni yuvish shoxobchasida ishlagan erkak o‘zganing Spark mashinasini boshqarib ketgan. U avtomobilni ehtiyot qismlarga bo‘lib sotgan holda pulini onlayn qimorga tikmoqchi bo‘lganini aytgan.

Foto: YHXB matbuot xizmati

Toshkent shahrida birovning mashinasini o‘g‘irlagan shaxs ushlandi. Bu haqda poytaxt YHXB matbuot xizmati xabar berdi.

Ma’lum qilinishicha, erkak Yunusobod tumanidagi avtomobillarni yuvish shoxobchasidan Spark mashinasini egasining ruxsatisiz olib qochib ketgan. Toshkent shahar IIBB Jinoyat qidiruv boshqarmasi hamda YHXB qidiruv bo‘limi xodimlari olib borgan tezkor surishtiruv ishlari natijasida mashina Bektemir tumanida topilib, gumondor qo‘lga olingan.

“Moyka”dan Spark’ni olib ketib qoldim. Bu yoqqa kelganimga hozir bir soatcha bo‘ldi. Maqsad – “zapchast” qilib sotish edi. Onlayn qimor o‘ynayman. O‘sha O‘shanga pul tikib, yutaman degan maqsadda shu ishni qildim”, degan erkak.

Hozirda holat yuzasidan qonunchilikda belgilangan tartibda tergovga qadar tekshiruv va protsessual harakatlar olib borilmoqda.

Toshkent shahar YHXB fuqarolardan mashinalarini qarovsiz qoldirmaslik, kalitlarini begona shaxslarga ishonib topshirmaslik hamda xavfsizlik choralariga qat’iy rioya qilishni so‘ragan. 

Ma’lumot uchun, Jinoyat kodeksining 267-moddasiga ko‘ra, transport vositasini talon-toroj qilish maqsadida o‘g‘rilik yoki talonchilik yo‘li bilan olib qochish 10 yildan 15 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

«Tashabbusli budjet»ning 11-mavsumi 15 iyuldan start oladi

Published

on


Joriy yilning 15 iyul kunidan «Tashabbusli budjet» jarayonining 2026 yilgi ikkinchi mavsumi boshlanadi. Fuqarolar o‘z hududidagi muammolarni hal etishga qaratilgan loyihalarini 3 avgustga qadar taqdim etishi mumkin.

2026 yilgi ikkinchi mavsum «Tashabbusli budjet» loyihasi joriy etilganidan buyon o‘tkazilayotgan o‘n birinchi mavsum hisoblanadi.

Tasdiqlangan jadvalga ko‘ra, 15 iyuldan 3 avgustgacha loyihalar qabul qilinadi. Shundan so‘ng 4–18 avgust kunlari loyihalar saralab olinadi.

19–21 avgust kunlari tashabbuslarni targ‘ib qilish bosqichi o‘tkaziladi. 22–31 avgust kunlari esa aholi loyihalar uchun ovoz beradi.

An’anaviy ovoz berish yakunlariga ko‘ra g‘olib deb topilgan loyihalar 1 sentabr — O‘zbekiston Mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan e’lon qilinadi. Shuningdek, 1–10 sentabr kunlari qo‘shimcha g‘oliblarni aniqlash bosqichi ham o‘tkaziladi.

Mas’ullar fuqarolarni jarayonda faol ishtirok etishga, mahallasi va yashash hududini yanada obod qilishga qaratilgan tashabbuslar bilan qatnashishga chaqirmoqda.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Xitoyda og‘ir xastalikka chalingan vatandosh qo‘llab-quvvatlandi

Published

on


Xitoyning Xebey provinsiyasida ko‘krak bezi saratoni tashxisi qo‘yilgan O‘zbekiston fuqarosiga diplomatik vakolatxona tomonidan konsullik va gumanitar yordam ko‘rsatildi. Davolanish xarajatlarini kamaytirishga ko‘maklashildi, shuningdek, yetti yildan buyon ko‘rishmagan ona va qizning uchrashuvi tashkil etildi.

«Dunyo» axborot agentligi ma’lum qilishicha, Xitoy fuqarosi bilan turmush qurgan hamyurtimiz T.M. ayni paytda Xebey provinsiyasida yashab, ikki nafar farzandni tarbiyalab kelmoqda. Unda ko‘krak bezi saratoni aniqlangani munosabati bilan O‘zbekiston diplomatlari uning holatini alohida nazoratga olgan.

Diplomatik vakolatxona xodimlari bemor davolanayotgan tibbiyot muassasasi bilan muzokaralar o‘tkazib, muhim tibbiy muolajalar narxini kamaytirishga erishdi. Ma’lum qilinishicha, fuqaroga 16 bosqichdan iborat kimyoterapiya kursi tayinlangan.

Shuningdek, vaziyatning humanitar jihatiga ham e’tibor qaratildi. Qayd etilishicha, vatandosh qariyb yetti yil davomida Andijon shahrida yashovchi onasi bilan uchrasha olmagan. Diplomatik missiya ko‘magida aviachipta xarid qilinib, onasining Toshkent–Pekin–Toshkent yo‘nalishi bo‘yicha safari tashkil etildi. Shu tariqa uzoq kutilgan oilaviy uchrashuv ta’minlandi.

Diplomatik vakolatxona xodimlari fuqaroning yashash va davolanish joyiga tashrif buyurib, uning ahvolidan xabar oldi hamda ma’naviy qo‘llab-quvvatladi.

Bundan tashqari, Xebey provinsiyasida Xitoy fuqarolariga turmushga chiqqan 20 nafarga yaqin o‘zbekistonlik ayol ishtirokida uchrashuv o‘tkazildi. Tadbirda ularga O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan islohotlar, xotin-qizlarni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan davlat siyosati va konsullik xizmatlari haqida ma’lumot berildi.

Diplomatlar xorijdagi O‘zbekiston fuqarolarining huquq va manfaatlarini himoya qilish, xotin-qizlarni manzilli qo‘llab-quvvatlash hamda ularning ijtimoiy moslashuviga ko‘maklashish doimiy e’tiborda ekanini ta’kidladi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

O‘zbekistonda 1,27 mln gektar yangi o‘rmon barpo etish rejalashtirilmoqda

Published

on


O‘zbekistonda 2026–2030 yillarda cho‘llanishga qarshi kurashish ishlarini yangi bosqichga olib chiqish doirasida 1,27 million gektar maydonda o‘rmon barpo etish va qayta tiklash rejalashtirilmoqda. Bu haqda prezident Shavkat Mirziyoyevga taqdim etilgan takliflar muhokamasida ma’lum qilindi.

Foto: Prezident matbuot xizmati

Taqdimotda iqlim o‘zgarishi, suv tanqisligi, yerlarning degradatsiyasi va cho‘llanish O‘zbekiston hamda butun Markaziy Osiyo uchun dolzarb ekologik muammolardan biri ekani ta’kidlandi. Mamlakat hududining qariyb 80 foizi cho‘l va yarim cho‘llardan iborat bo‘lib, ayniqsa Qoraqalpog‘iston, Buxoro, Navoiy, Xorazm, shuningdek, Qashqadaryo, Surxondaryo va Jizzax viloyatining ayrim hududlarida bu jarayon kuchayib bormoqda.

2026–2030 yillarga mo‘ljallangan rejaga ko‘ra, 1,27 million gektarda yangi o‘rmonlar barpo etish va mavjud o‘rmonzorlarni qayta tiklash, shuningdek, cho‘l, tog‘ va tog‘oldi hududlarida 16 ming gektar himoya o‘rmonzorlari yaratish ko‘zda tutilgan. Bundan tashqari, Surxondaryo viloyatida 10 ming gektar yashil qoplama barpo etish, Sirdaryo viloyati chegara hududlarida 84 kilometrlik «yashil devor» tashkil qilish hamda degradatsiyaga uchragan yerlarda zamonaviy agrotexnologiyalarni joriy etish taklif etildi.

Prezident cho‘l hududlarini faqat ekologik muammo sifatida emas, balki yangi iqtisodiy imkoniyatlar manbai sifatida ko‘rish zarurligini ta’kidladi. Shu maqsadda «cho‘l iqtisodiyoti»ni rivojlantirish, galofit o‘simliklar yetishtirish, cho‘l o‘simliklari urug‘chiligi va ko‘chatchiligini yo‘lga qo‘yish, yaylovlar mahsuldorligini oshirish, chorvachilik, ekologik turizm va ilmiy tadqiqotlarni kengaytirish bo‘yicha tashabbuslar ilgari surildi.

Shuningdek, Qoraqalpog‘istonda cho‘l o‘simliklari ko‘chatxonalarini tashkil etish, Orol dengizining qurigan tubida ilmiy ekspeditsiyalar o‘tkazish, qurg‘oqchilikka chidamli o‘simliklar va urug‘lar bo‘yicha mintaqaviy bank yaratish hamda xalqaro moliya institutlari va xususiy investitsiyalarni jalb qilish masalalari ham muhokama qilindi.

Davlat rahbari taqdim etilgan takliflarni ma’qullab, cho‘llanishga qarshi kurashish, yer va suv resurslaridan samarali foydalanish hamda ekologik barqarorlikni ta’minlash yuzasidan mutasaddilarga tegishli topshiriqlar berdi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Bozorlarda QR-kod orqali to‘lov tizimi joriy etiladi

Published

on


O‘zbekistonda bozorlar va savdo komplekslari faoliyatini raqamlashtirish doirasida avtotransportlarni vaqtincha saqlash joylari uchun to‘lovlarni yagona QR-kod orqali amalga oshirish imkoniyati yaratiladi. Shuningdek, E-bozor yagona raqamli platformasi bosqichma-bosqich ishga tushiriladi.

Sun’iy intellekt yaratgan surat

Hukumatning «Bozorlar va savdo komplekslarida raqamlashtirish ishlarini samarali tashkil etish hamda maishiy korrupsiyaning oldini olishga doir chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi qaroriga muvofiq, 2026 yil 1 oktyabrga qadar E-bozor yagona raqamli bozor platformasi sinov tariqasida, 2027 yil 1 martga qadar esa to‘liq joriy etiladi.

Platforma orqali bozorlar va savdo komplekslarining pasporti, manzili, bo‘sh savdo shoxobchalari hamda savdo o‘rinlari haqidagi ma’lumotlar ochiq e’lon qilib boriladi. Shuningdek, fuqarolar bozorlar faoliyatiga oid ma’lumotlar bilan tanishish, bozor ma’muriyatiga elektron murojaat yuborish va unga javob olish imkoniyatiga ega bo‘ladi.

E-bozor platformasi «Soliq» axborot tizimlari kompleksi tarkibida ishlaydi. Har bir bozor va savdo kompleksiga soliq organlari xodimlari biriktirilib, ularning faoliyati samaradorligi kunlik tahlil qilib boriladi.

Qarorga ko‘ra, bozorlar hududida va ularga tutash avtotransportlarni vaqtincha saqlash joylarida to‘lovlar yagona QR-kod orqali qabul qilinadi.

Bundan tashqari, 2026 yil 1 avgustdan boshlab transport vositalarini jarima maydonchasidan chiqarishga ruxsatnoma faqat ma’muriy ishni ko‘rib chiquvchi organ va ijro organi tomonidan «Jarima maydonchasi» axborot tizimi orqali QR-kod bilan tasdiqlangan elektron shaklda rasmiylashtiriladi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.