Sport
Sun’iy intellektdan umuman foydalanmaydigan Messi qanday qilib ChatGPT yuziga aylandi?
Texnologiya olami va futbol dunyosining eng yirik vakillari kutilmagan tarzda birlashdi. Eng yirik sun’iy intellekt laboratoriyasi — OpenAI kompaniyasi sayyoramizning eng mashhur futbolchisi, Jahon chempioni Lionel Messi bilan rasmiy global hamkorlik boshlanganini e’lon qildi. Ushbu kampaniya OAV tomonidan sun’iy intellekt tarixidagi ilk global futbol mavsumining boshlanishi sifatida baholanmoqda.
Hamkorlik doirasida taqdim etilgan ilk eksklyuziv videorolikda Messi ChatGPT Images (DALL-E 3) imkoniyatlaridan foydalanib, o‘zining suratini yangicha ko‘rinishda tasavvur qiladi. U chat-botga o‘z sochlarini Argentina bayrog‘i ranglariga (oq va havo rang) bo‘yash, ammo bunda tabiiylikni saqlab qolish haqida buyruq (prompt) beradi. Tayyor bo‘lgan suratni esa Argentina terma jamoasi a’zolari bor umumiy chatga yuboradi.
OpenAI marketologlari ushbu kampaniyani shunchaki reklama emas, balki muxlislar uchun interaktiv vositaga aylantirishdi. Futbol yulduzi tomonidan ishlatilgan aniq matnli buyruq ChatGPT tizimiga tayyor andoza (preset style) sifatida joylandi.
Endilikda butun dunyodagi millionlab muxlislar o‘z suratlarini yuklab, Messining ushbu promptidan foydalangan holda sochlarini o‘z vatanlari yoki sevimli jamoalari bayrog‘i ranglariga bo‘yashlari mumkin. Ijtimoiy tarmoqlarda ushbu trend #MessiMode heshtegi ostida ommalashmoqda.
Lionel Messining rasmiy bayonotidan:
“Menga har bir davlatda odamlar futbolni qanday turlicha his qilishi va undan zavqlanishini kuzatish doimo yoqqan. Men o‘z muxlisligimni yangicha usulda ifodalash uchun ChatGPTga murojaat qildim va albatta, birinchi navbatda Argentina ranglarini tanladim. O‘ylaymanki, bu mavsumda ko‘plab muxlislar sun’iy intellekt yordamida o‘yinlarni kuzatish, maydondagi holatlarni yaxshiroq tushunish va o‘z jamoalarini qo‘llab-quvvatlashning yangi yo‘llarini kashf etadilar”.
G‘arb moliyaviy va marketing nashrlarining tahlillariga ko‘ra, OpenAI ushbu qadam orqali ChatGPTni shunchaki matnli yordamchi emas, balki jonli sport tadbirlarining ajralmas qismiga aylantirishni maqsad qilgan.
Statistikaga ko‘ra, so‘nggi bir haftaning o‘zida foydalanuvchilar tomonidan ChatGPTga futbol va turnirlarga oid 17 milliondan ortiq so‘rovlar yuborilgan. Muxlislar SI yordamida nafaqat suratlar yaratishmoqda, balki terma jamoalar tarkibi, o‘yinlar tahlili, prognozlar va uchrashuvlar jadvali haqida ma’lumot olishmoqda. Instagramda 500 milliondan ortiq kuzatuvchiga ega bo‘lgan Messi esa ushbu ommaviy talabni OpenAI foydasiga kapitallashtiruvchi asosiy global qiyofaga aylandi.
Shunisi qiziqki, joriy yilning yanvar oyida bergan intervyularidan birida Messi kundalik hayotda sun’iy intellekt yoki ChatGPTdan umuman foydalanmasligini, oilada faqat rafiqasi Antonela ushbu texnologiyalarga qiziqishini tan olgan edi. Ammo oradan bir necha oy o‘tib, aynan u OpenAI tarixidagi eng yirik ambassadorga aylandi.
Tarmoq kuzatuvchilarining fikricha, ushbu kampaniya muxlislarni faqat tomoshabin bo‘lishdan to‘xtatib, ularni kontent yaratuvchisi sifatida futbol ekotizimiga jalb qilishda yangi davrni boshlab beradi.
Sport
Kanada JCh tarixidagi ilk ochkosini qo‘lga kiritdi
Turnirdagi ilk durang qayd etildi.
Meksika ortidan jahon chempionatining yana bir mezboni turnirdagi ilk o‘yinini o‘tkazdi. Ammo Kanadaning o‘yini u qadar muvaffaqiyatli chiqmadi – Torontoda Bosniya va Hersegovinaga qarshi o‘yin durang hisob bilan yakunlandi. Mezbonlar ikkinchi bo‘limda amallab mag‘lubiyatdan qutulib qolishdi.
Kanada – Bosniya va Hersegovina 1:1
Gollar: Lukich, 21 (0:1). Larin, 78 (1:1)
Kanada: Krepo, De Fujyerol, Kornelius, Lareya, Jonston, Eushtakiu (Osorio, 90+1), Kone, Millar (Ahmad, 61), Byukenen (Shaffelberg, 61), J. Devid (P. Devid, 61), Oluvaseyi (Larin, 76)
Bosniya va Hersegovina: Vasil, Muharemovich, Katich, Kolashinats (Burnich, 83), Dedich, Tahirovich, Bashich (Gigovich, 61), Memich (Shunich, 74), Bayraktarevich (Alaybegovich, 74), Demirovich, Lukich (Bajdar, 61)
Ogohlantirishlar: Jonston, 12. De Fujyerol, 53 – Demirovich, 44. Lukich, 45. Katich, 90
Bosniya va Hersegovina tarkibida kutilmaganda jamoa yetakchisi va ramzi – 40 yoshli Jyeko zaxira o‘rindig‘ida qoldirildi. Shu tariqa, ikki jamoa ham o‘zining asosiy yulduzlarisiz o‘ynaydigan bo‘ldi. Kanadaliklar safida «Bavariya» himoyachisi Devis ham yo‘q edi, u jarohatidan hali butunlay forig‘ bo‘lmagan.
O‘yin boshlangani haqidagi hushtak chalinishi bilan Kanada oldinga tashlandi, ammo ilk golli vaziyat Bosniya va Hersegovinada yuzaga keldi. Sergey Barbarez shogirdlari standart vaziyat orqali yo‘llangan ilk zarbasini golga aylantirishi mumkin edi. Krepo qo‘riqlayotgan darvoza qarshisida Memich to‘pga barchadan oldin ulgurdi, ammo uning zarbasi darvoza to‘sini yuqorisidan o‘tib ketdi. Umuman olganda, o‘yinning dastlabki qismi bosniyaliklar ustunligida o‘tdi. Jamoa 4-4-2 sxemasida harakatlangan bo‘lsa-da, to‘pni tezkorlik bilan oldingi chiziqqa yetkazib berdi va yevropaliklar yakkakurashlarda ham yaxshiroq harakatlanishdi. Kanadaliklar esa o‘yindagi ilk zarbasini faqat 17-daqiqaga kelib yo‘lladi, ammo Devid 12 metr masofadan turib tepgan to‘p darvozabon Vasilning qo‘liga borib tushdi.
Bosniyaliklar standart vaziyatlardan xavf tug‘dirishda davom etdi va birinchi bo‘lim o‘rtalarida navbatdagi burchak zarbasi hisob ochilishiga olib keldi. To‘p avvaliga yaqin ustun oldiga yetkazildi, u yerda turgan Kolashinats to‘pni markazga oshirdi, Lukich esa to‘p uchun kurashda himoyachidan ildamroq harakatlandi va terma jamoadagi ilk golini nishonladi.
Hisobda oldinga chiqib olgach Bosniya va Hersegovina jamoasi chuqur himoyaga yotdi. Kanada bu devorni buzib o‘tishga qiynaldi. Mezbonlar birinchi bo‘lim davomida darvoza sohasiga to‘g‘ri borgan atigi bitta zarba yo‘lladi, xG bo‘yicha ko‘rsatkich 0,64 ko‘rinishini oldi. Jamoa o‘n marta burchak to‘pi ishladi, ammo bosniyaliklar ikkinchi qavatda barcha to‘plarni yutib olishdi.
Marsh shogirdlari tanaffusdan butunlay boshqacha bo‘lib qaytishdi. Jamoaning kombinatsiyalari nihoyat o‘xshay boshladi va hisob tenglashishi vaqt masalasi bo‘lib qoldi. Kanadaliklar ko‘pchilik bo‘lib raqib jarima maydoniga kirib borishdi va Larya darvozabonga hech qanday imkon qoldirmay zarba berdi, ammo Kolashinats darvoza to‘riga kirib ketayotgan to‘pni qaytarib qolib, mundialning eng yorqi seyvini amalga oshirdi.
Bunga javoban o‘tkazilgan qarshi hujumda Demirovich yakkama-yakka vaziyatga chiqib bordi, ammo vaziyatni ko‘kka sovurdi. Forvard to‘pni o‘zidan biroz uzoqlashtirib yubordi va oldinga chiqib kelgan Krepo xavfni bartaraf etishga ulgurdi.
O‘yinning bir soati ortda qolayotganida Marsh hujum chizig‘ini to‘liq almashtirib, «Yuventus» hujumchisi Devid, «Vilyarreal» vingeri Byukenen va «Hall Siti» vingeri Millarni zaxiraga oldi. Biroz o‘tib u jamoaning yana bir forvardi, «Vilyarreal» hujumchisi Oluvaseyini ham almashtirib tashladi.
Marsh uning o‘rniga maydonga tajribali hujumchisi Larinni tashladi – «Sauthempton» a’zosi darhol gol urdi. Bu hujumni qanotdan markazga ko‘chib harakatlangan Kone boshlab berdi, Promisning nozik uzatmasi esa ushbu hujumning bezagiga aylandi. Larin bosniyaliklarning tajribali himoyachisi Muxaremovichni dog‘da qoldirdi, qolaversa unga rikoshet yordam berdi.
O‘yin oxirida kanadaliklar o‘z muxlislari qarshisida g‘alabani ilib ketishga harakat qilishdi, ammo bosniyaliklar barcha hujumlarni qaytarishdi va strategik durangni saqlab qolishdi. O‘yinning yakuniy statistikasi Kanadaning kichik ustunligini ko‘rsatdi: zarbalar – 13:8 (darvoza sohasiga to‘g‘ri borgan zarbalar – 4:3), xG – 1,24 ga qarshi 0,94.
Bu kanadaliklarning mundialda qo‘lga kiritgan ilk ochkosi bo‘ldi. Kanada bunga qadar 1986 va 2022 yilgi mundiallarda qatnashgan, ammo guruh bosqichidagi barcha 6 o‘yinida yutqazgandi.
Endi 2-turda Bosniya va Hersegovina Shveytsariya bilan (18 iyun), Kanada – Qatar bilan (19 iyunga o‘tar kechasi) o‘ynaydi.
Sport
Raul gol urdi, Eronni siqishmoqda
Meksikada futbol bo‘yicha 23-jahon chempionati boshlandi. Ochilish o‘yinida mezbon Meksika kutilganidek JARni mag‘lub etdi. Guruhdagi yana bir o‘yinda Janubiy Koreya Chexiyani haqli tarzda yengdi. Bugungi mundial kundaligida ochilish o‘yinlari, 35 yoshga kirib nihoyat JChda gol urgan yulduz va Eron milliy jamoasi atrofida bo‘layotgan voqealarga to‘xtalamiz.
Sakkizinchi urinish
Mundial ochilish o‘yinlarida maydonga tushish bo‘yicha Meksikaga yetadigan yo‘q. Seriallar yurti vakillari mundiallarda shunchalik ko‘p o‘ynaganki, kecha naq sakkizinchi marta ochilish o‘yinida qatnashdi. Meksika bu yilgi musobaqani ham qo‘shib hisoblasa, 18-marta futbol bo‘yicha jahon chempionatida qatnashmoqda. Bu borada jamoa Braziliya, Germaiya, Italiya va Argentina bilan birga kuchli beshlikka kiradi.
Buni qarangki, hozirgacha 7 marta ochilish o‘yinlarida ishtirok etgan Meksika biror marta g‘alaba qozona olmagan. Esingizda bo‘lsa, 2010 yil JARda o‘tgan mundial ochilishida ham mezbon jamoa Meksika bilan o‘ynagan. Ravshan Ermatovning fenomenal faoliyatini boshlab bergan o‘sha o‘yinda ham favorit deb qaralgan meksikaliklar zo‘rg‘a durang qayd etgandi. Ammo kecha Xaviyer Agirre shogirdlari ishonchli tarzda g‘alaba qozondi – 2:0. Shunchaki statistika qarasangiz ham, mezbonlar ustunligi sezilib turibdi: darvoza tomon zarbalar 16 ga 3, to‘p nazorati 61 ga 39.
Musobaqaning ochilish goliga Xulian Kiniones mualliflik qildi. Qanot vingeri himoyadagi xatodan keyin to‘pni egallab olib, jarima maydoniga kirasola kuchli zarba bilan hisobni ochdi. Musobaqaning birinchi goli muallifi bo‘lish juda yoqimli, chunki ilk golni muxlislar yaxshi eslab qoladi. Filipp Lam, Pap Buba Diop, Sipxive Shabalala, Ener Valensiyaning gollari ko‘pchilikning yodida bo‘lsa kerak.
Bu gal ochilish golini Saudiyaning «Al Qodisiya» klubi futbolchisi urdi. Saudiya chempionatiga odatda Yevropadan nafaqaga chiqqan qariyalar borishardi, lekin bugun bu chempionatda pul shunaqa ko‘payib ketdiki, endi Saudiya o‘rtamiyonasida o‘ynayotgan futbolchilar mundial ochilish gollarini urib yuribdi.
Meksikaning ikkinchi goliga Raul Ximenes mualliflik qildi. Men Raulning golidan juda xursand bo‘ldim. Ingliz futbolida porlagan ajoyib hujumchi to‘rtinchi mundialda qatnashmoqda va JChdagi ilk golini 35 yoshida urdi. «Vulverhempton»dagi o‘yinlari bilan APL muxlislariga yaxshi tanish Raul Qatar mundialidan oldin boshidan jiddiy jarohat olib, qo‘rqinchli operatsiyani o‘tkazgan va bir yilcha futbol o‘ynolmagandi.
Uni ortiq futbol o‘ynolmasa kerak deyishgandi, lekin Raul bu sinovdan omon chiqib, yana dunyoning eng zo‘r ligasida gollarni qalashtirishni boshladi. Kechagi o‘yinda ham ko‘rgan bo‘lsangiz, maxsus himoya vositasida maydonga tushdi. O‘yinni ko‘rmagan APL muxlislari Raul bosh bilan gol urganini taxmin qilgandir. Ha, shunday, Ximenes o‘z uslubida bosh bilan gol urdi.
Bu futbolchi JChdek katta musobaqada gol urishga haqli edi. U 2014 yil Meksikani jahon chempionatiga olib chiqqan Panamaga qarshi o‘yinda akrobatik usulda hal qiluvchi g‘alaba golini urgan. Raul butun faoliyatidagi mehnatlari mukofoti o‘laroq mundialda gol urdi.
Yevropa uchun qo‘rqinchli Koreya
«A» guruhuning ikkinchi o‘yinida Janubiy Koreya Yevropa vakili Chexiyani 2:1 hisobida mag‘lub etdi. O‘yinda koreyslar ustunlik qildi, buni raqamlarda ham ko‘rish mumkin, lekin birinchi golni Chexiya urdi. «Vest Hem»dagi o‘yinlari bilan tanilgan Vladimir Tsoufal autdan to‘pni darvoza oldigacha tashlab berdi va yana bir «Vulverhempton» futbolchisi Kreychiy gol urdi. Biroq koreyslar ustunlikni qo‘lga olib, g‘alabani ilib ketdi. Ularda ham Yevropa klublarida o‘ynayotgan futbolchilar katta sahnaga chiqdi. Avvaliga «Feynord» futbolchisi Xvan In Bom, 80-daqiqada esa «Beshiktosh» futbolchisi O Hyon Gu g‘alaba golini urdi. Yevropa klublari darajasi o‘z so‘zini aytishda davom etadi.
Chexlar o‘yin davomida Kumikov davridagi «Andijon» uslubida standart vaziyatlar, Tsoufalning autdan uzatmalariga e’tibor qaratishdi. Lekin maydonda juda tez o‘ynagan koreyslar haqli g‘alabaga erishdi. O‘zi Koreyani Osiyoning eng zo‘rlaridan qilib turgan narsa ham ularning tezligi. Koreya yevropacha tempda o‘ynaydi, chunki tarkib deyarli to‘laligicha Yevropada o‘ynaydigan yigitlardan tashkil topgan.
Janubiy Koreya oxirgi mundiallarda Yevropa jamoalari uchun qo‘rqinchli raqibga aylanmoqda. 2018 yil koreyslar Germaniyani qanday yengganini eslasangiz kerak. O‘yinga qo‘shib berilgan daqiqalarda ikkita gol urgan Koreya guruhda qolib ketgan, lekin amaldagi jahon chempioni Germaniyaga ham guruhdan chiqishga imkon bermay, o‘zi bilan birga musobaqadan olib chiqib ketgandi. Xuddi «Kalmar o‘yini» filmidagi ana ayol qahramondek.
2022 yil esa Koreya kimsan Ronaldusi bor Portugaliyani mag‘lub etgan, g‘alaba golini yana qo‘shimcha vaqtda urib, oxir-oqibat Urugvayni guruhda qoldirib ketgandi. Navbatdagi «qurbon» Chexiya. Qit’adoshimizning bu mundialdagi sayohati imkon qadar uzoq davom etishiga umid qilamiz.
Eron atrofida mojarolar
Bu mundialda muxlislar eng ko‘p qo‘llab-quvvatlaydigan jamoa Eron bo‘lsa kerak. Sababini bilasiz. Eron milliy jamoasi Osiyoning eng kuchli uch jamoasidan biri ekaniga shubha yo‘q. Lekin bu gal forslar mundialga juda katta qiyinchiliklar bilan yetib bordi. Avvalo ichki chempionat to‘xtab qolgani sabab jamoa asosi bo‘lgan mahalliy futbolchilar o‘yin amaliyotisiz qolib ketdi. Bundan tashqari, mamlakatdagi urush futbolchilar ruhiyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatdi. Aytgancha, bu yil jahon chempionatlari tarixida ilk marta musobaqada urush holatidagi mamlakat jamoasi qatnashadi.
Eronliklar avvaliga AQShda joylashishi kerak edi, lekin siyosiy holat sabab Meksikadan qo‘nim topdi. Eronlik futbolchilarga Amerika vizasi berildi, lekin 13 nafar delegatsiya a’zosi Amerikaga qo‘yilmaydigan bo‘ldi. Shuningdek, Amerika eronlik muxlislar uchun ajratilgan chiptalarni bekor qildi. Endi Eron milliy jamoasiga Amerikaga faqat o‘yin kuni borishga ruxsat beriladi va hakam o‘yin yakunlanishi haqida hushtakni chalishi bilan eronliklar Amerikani tark etish tadorigini ko‘rishi kerak bo‘ladi.
Eron milliy jamoasi futbolchilari Meksikaga Minobdagi maktabga Amerika hujumi qurbonlari xotirasi uchun 168 raqami yozilgan kostyumlarda borishdi. Hali eronliklar Amerikaga bormadi, forslar o‘ynaydigan kunlar Amerikada xavfsizlik choralari kuchaytirilishi, hali yana ko‘p mojaroli holatlar bo‘lishiga shubha yo‘q. Urush sabab butun dunyo aynan Eron ishtirokidagi o‘yinni diqqat bilan kuzatadi.
Aytgancha, Eron telekanallaridan birida eronlik futbolchilarning intervyusini ko‘rib qoldim. Ularning aytishicha, Meksikada kartel a’zolari ularning eronlik ekanini bilgach yaxshi munosabatda bo‘lgan.
Amerikaga kirish bilan bog‘liq muammo faqat futbolchilarda emas, FIFA o‘yinlar uchun tayinlagan hakamlarda ham kuzatilmoqda. Afrikaning eng yaxshi hakami bo‘lib turgan somalilik Umar Artanga Amerikaga kirishga ruxsat berishmagan. U Mayamiga uchib borgan, lekin amerikalik chegarachilar Umarni 11 soat davomida tintib Amerikaga kirishiga ruxsat bermagan. Keyin FIFA referesini izolyatorga joylashtirib, Turkiyaga uchirib yuborishgan.
Hakamni o‘z yurtida qahramondek kutib olishgan. Yevropa futbol ittifoqi UEFA bu hakamni qo‘llab-quvvatlashning o‘ziga xos usulini topdi. Unga PSJ va «Aston Villa» o‘rtasidagi Yevropa superkubogi o‘yinini boshqarish ishonib topshirildi. Yevropa har doimgidek diplomatiya maydonida tengsiz ekanini navbatdagi marta isbotlab qo‘ydi…
Sport
D guruhi tanishtiruvi. Mezbon AQSh kimlar bilan o‘ynaydi?
Guruhda yaqqol autsayder yo‘q.
Mezbon jamoa ishtirokidagi guruhlar doim diqqat markazida bo‘ladi. Bunday jamoalar o‘z muxlislari qarshisida ikki karra ishtiyoq bilan harakat qilishadi, bu safargi mundialda esa ilk bor mezbon jamoalar soni uchtani tashkil etadi. Shunday mezbonlardan biri bo‘lgan amerikaliklar D guruhidan o‘rin olishgan. AQSh vakillari guruhdan chiqish uchun Paragvay, Avstraliya va Turkiya kabi jamoalarga qarshi maydonga tushadi.
D guruhi taqvimi
1-tur
13 iyun, soat 06:00 (Toshkent vaqti)
AQSh – Paragvay
14 iyun, soat 09:00
Avstraliya – Turkiya
2-tur
20 iyunga o‘tar kechasi, soat 00:00
AQSh – Avstraliya
20 iyun, soat 06:00
Turkiya – Paragvay
3-tur
26 iyun, soat 07:00
Turkiya – AQSh
26 iyun, soat 07:00
Paragvay – Avstraliya
AQSh
Murabbiy
Maurisio Pochettino klublar futbolidagi faoliyati tufayli obro‘ qozongan va doimo katta klublar nigohidagi mutaxassis hisoblangan. «Tottenhem»da o‘ziga xos uslubga ega jamoa qurib, Chempionlar ligasi finaliga chiqqan, uning rezyumesida «PSJ» va «Chelsi» kabi boshqa nomdor klublar ham bor.
2024 yilda AQSh Pochettinoni milliy jamoa boshqaruviga olib kelish uchun olti million yevrolik yillik maosh tayinlashdan ikkilanmadi – u hozirda 2026 yilgi jahon chempionatida ishlovchi murabbiylar orasida eng yuqori maoshga ega bo‘lgan uchinchi mutaxassisdir. Maurisioning o‘zi ham faoliyatida yangilik qilishni istagandi va Qo‘shma Shtatlardan kelgan taklifga ikkilanmay rozilik bildirgandi.
Yulduzlar
Amerikaning hozirgi tarkibida eng mashhur futbolchi Kristian Pulishich hisoblanadi. Yoshligidanoq mahalliy futbol kelajagi sifatida qaralgan ushbu vinger ishonchni oqladi va Yevropaning top-darajadagi klublari safida o‘ynadi. U AQShdagi muxlislar qattiq ardoqlashadi va mamlakatda to‘rt marta yil futbolchisi deb topishgan – bunday rekord ko‘rsatkich bilan faqat Amerika futboli afsonasi Lendon Donovan maqtana oladi.
Hozirda 27 yoshda bo‘lgan Pulishich mamlakat milliy jamoasidagi eng yaxshi to‘purarlar ro‘yxatida kuchli to‘rtlikka kirish arafasida (hozirda 32 golga ega), u shuningdek, ushbu mundialda terma jamoada eng ko‘p o‘yin o‘tkazgan 20 futbolchi qatoriga kirishi kutilmoqda (hozirgacha 84 o‘yinda maydonga tushgan). Uydagi chempionat Pulishich uchun mamlakatning barcha davrlardagi eng yaxshi futbolchisi maqomini qo‘lga kiritish uchun imkoniyat bo‘lishi mumkin.
Jamoa hujum chizig‘ida Yevropaning nomdor klublarida to‘p surib kelayotgan Folarin Balogun, Ueston Makkenni, Malik Tilmann, Brenden Aaronson va Rikardo Pepi kabi boshqa yosh yulduzlar ham bor.
Real maqsad
AQSh 1994 yilda ham jahon chempionatiga mezbonlik qilgan. O‘shanda amerikaliklar Ruminiya, Shveytsariya va Kolumbiya bilan bir guruhdan joy olib, uchinchi o‘rinni egallagan va pley-offga chiqqan, ammo bo‘lajak chempionlar Braziliyaga yutqazgan. Bu safar esa muxlislar guruhda uchinchi bo‘lishni qabul qila olishmaydi. Jamoa 1/16 finalda qulayroq raqib bilan o‘ynash uchun ham guruhda yaxshiroq harakat qilishi talab etiladi. Shu bilan birga, ushbu jamoadan chorakfinaldan yuqori natijani kutish ham to‘g‘ri bo‘lmaydi.
Tarkib
Darvozabonlar: Kris Breydi («Chikago Fayr»), Mett Friz («Nyu-York Siti»), Mett Tyorner («Nyu-Inglend Revolyushn»).
Himoyachilar: Maks Arfsten («Kolambus Kryu»), Serjino Dest (PSV), Aleks Frimen («Vilyarreal»), Mark Makkenzi («Tuluza»), Tim Rim («Sharlott»), Kris Richards («Kristal Pelas»), Entoni Robinson («Fulhem»), Maylz Robinson («Tsinsinnati»), Jozef Skalli («Borussiya» Myonhengladbah), Oston Trasti («Seltik»).
Yarimhimoyachilar: Tayler Adams («Bornmut»), Sebastyan Berhalter («Vankuver Uaytkeps»), Ueston Makkenni («Yuventus»), Jovanni Reyna («Borussiya» Myonhengladbah), Kristian Roldan («Sietl Saunders»), Malik Tillman («Bayyer»).
Hujumchilar: Brenden Aaronson («Lids Yunayted»), Folarin Balogun («Monako»), Rikardo Pepi (PSV), Kristian Pulishich («Milan»), Timoti Vea («Marsel»), Haji Rayt («Koventri Siti»), Aleks Sendehas («Amerika»).
Avstraliya
Murabbiy
Toni Popovich – Avstraliyaning yaqin o‘tmishida taniqlik futbolchilardan bo‘lgan, milliy jamoa safida 59 o‘yinda ishtirok etgan, ammo 2006 yilgi jahon chempionatida ilk o‘yindayoq jarohat olgandi. U keyinchalik murabbiy sifatida 2014 yil «Uestern Sidney Uonderers» klubi bilan Osiyo chempionlar ligasida g‘olib chiqadi. 2024 yildan buyon milliy jamoani boshqarmoqda, yashil qit’a vakillari saralash bosqichini ishonchli o‘tkazdi va 16 o‘yindan faqat bittasida yutqazdi.
Yulduzlar
Hozirgi Avstraliya tarkibida yaqqol ajralib turadigan yulduzlar yo‘q. Tarkibdagilardan hech biri Tim Kehill yoki Harri Kyuell darajasiga yaqinlasha olmaydi. Ammo darvozabon Metyu Rayanni alohida ajratib ko‘rsatish mumkin. 34 yoshli posbon Yevropaning yetakchi ligalarida o‘ynagan, «Arsenal»ning ikkinchi raqamli darvozaboni bo‘lgan, hozir esa «Levante» darvozasini qo‘riqlamoqda. U milliy jamoa safida yuzdan ortiq o‘yin o‘tkazgan va jamoa sardori hisoblanadi.
Rayan oldingi jahon chempionatida 12 ta seyv amalga oshirgan va to‘rt o‘yindan ikkitasida o‘z darvozasi daxlsizligini saqlab qolgandi. Avstraliyaliklar 1/8 finalda ishtirok etishida uning hissasi katta bo‘lgandi. To‘rt yil o‘tib jamoa yana uning qahramonlik ko‘rsatishidan umid qilmoqda.
Real maqsad
Avstraliya Osiyo saralashidan osonlik bilan o‘tdi, ammo uning tarkibi jahon chempionatining final bosqichida jiddiy natijalar uchun da’vogarlik qiladigan holatda emas. Jamoa 1/16 finaldan naryog‘iga o‘ta olishi dargumon.
Tarkib
Darvozabonlar: Patrik Bich («Melburn Siti»), Pol Izzo («Ranners»), Metyu Rayan («Levante»).
Himoyachilar: Aziz Bexich («Melburn Siti»), Jordan Bos («Feyyenoord»), Kemeron Burgess («Suonsi Siti»), Alessandro Chirkati («Parma»), Milosh Degenek (APOEL), Jyeyson Jyeriya («Albireks Nigata»), Lukas Herrington («Kolorado Repidz»), Jyeykob Italyano (GAK), Garri Suttar («Lester»), Kay Trevin («Nyu-York Siti»).
Yarimhimoyachilar: Kemeron Devlin («Hars»), Aydin Xrustich («Herakles»), Jyekson Irvin («Sankt-Pauli»), Konnor Metkalf («Sankt-Pauli»), Pol Okon-Engstler («Sidney»), Eyden O’Nil («Nyu-York Siti»).
Hujumchilar: Nestori Irankunda («Uotford»), Metyu Leki («Melburn Siti»), Aver Mabil («Eltam»), Muhammad Ture («Norvich»), Nishan Velupillay («Melburn Viktori»), Kristian Volpato («Sassuolo»), Tete Yyengi («Matida Zelviya»).
Paragvay
Murabbiy
Gustavo Alfaro ham Pochettino kabi argentinalik, ammo Yevropada uni deyarli tanishmaydi. U 27 yil mobaynida o‘z vatanidagi klublarda ishlagan, faqat bir marta xorijga chiqib, Saudiyaning «Al-Ahli» klubini boshqargan, 2020 yildan buyon esa Janubiy Amerikadagi terma jamoalar bilan ishlab kelmoqda.
2022 yilda u Ekvadorni jahon chempionatiga olib kelgandi, ammo guruh bosqichida qo‘lga kiritilgan to‘rt ochko pley-offga chiqish uchun yetarli bo‘lmagandi. Keyin Kosta-Rika bilan bir muddat ishladi, ushbu jamoa JCh-2026 saralashini aynan Alfaro qo‘li ostida boshlagandi, ammo 2024 yilgi Amerika kubogidagi muvaffaqiyatsizlikdan keyin Gustavo lavozimini tark etgandi. Kostarikaliklar boshqaruvidagi so‘nggi o‘yinida Alfaro aynan paragvayliklarni mag‘lub etgan, bir hafta o‘tib esa aynan ushbu jamoa boshqaruviga tayinlangandi. Yakunda Kosta-Rika jahon chempionatidan qolib ketdi, Paragvay esa 16 yil ichida ilk bor jahon birinchiligida ishtirok etadigan bo‘ldi.
Uning boshqaruvidagi Paragvaydan albatta yorqin o‘yin kutish kerak emas. Alfaro shogirdlari himoyaviy uslubda o‘ynab, taktik intizomga rioya qiladi. Paragvayliklar ikkinchi qavatda yaxshi harakatlana oladigan baland bo‘yli himoyachilari tufayli standart vaziyatlarda xavf tug‘dirishadi.
Yulduzlar
Jamoa safidagi asosiy yulduz o‘z vaqtida «Nyukasl»dagi o‘yinlari bilan mashhurlikka erishgan va hozirda MLS chempionatida to‘p surayotgan Migel Almiron hisoblanadi. Saralash bosqichini ushbu hujumchi deyarli almashtirishlarsiz o‘tkazdi.
Jamoadagi yana bir yulduz bir necha yil oldin APLning boshqa bir jamoasi «Brayton»da porlagan, o‘tgan yildan Fransiyaning «Strasbur» klubi a’zosi hisoblangan Hulio Ensiso edi. Ammo ushbu yarimhimoyachi turnir arafasidagi yig‘in vaqtida jarohat oldi va uzoq kutilgan mundialda qatnasha olmaydigan bo‘ldi.
Real maqsad
2010 yilda Paragvay chorakfinalda bo‘lajak chempion Ispaniyaga yutqazgandi – o‘yin taqdirini Vilyaning 82-daqiqada urgan yagona goli hal qilgandi. Bu safar o‘sha sensatsiyani takrorlash juda qiyin bo‘ladi. Ishtirokchilar soni oshirilgan chempionatda ko‘pchilik bilan bo‘lgani kabi ushbu jamoa uchun ham maksimal kutilma – 1/8 finalga chiqish bo‘ladi.
Tarkib
Darvozabonlar: Orlando Hill («San-Lorenso»), Gaston Olveyra («Olimpiya»), Roberto Fernandes («Serro Porteno»).
Himoyachilar: Xuan Kaseres («Dinamo» Moskva), Gustavo Velaskes («Serro Porteno»), Gustavo Gomes («Palmeyras»), Xunior Alonso («Atletiko Mineyro»), Xose Kanale («Lanus»), Omar Alderete («Sanderlend»), Aleksandro Maydana («Taleres»), Fabian Balbuena («Gremio»).
Yarimhimoyachilar: Diyego Gomes («Brayton»), Maurisio Magalyayns («Palmeyras»), Damyan Bobadilya («San-Paulu»), Brayan Oxeda («Orlando»), Andres Kubas («Vankuver»), Matias Galarsa («Atlanta»), Kaku («Al-Ayn»), Ramon Sosa («Palmeyras»), Migel Almiron («Atlanta Yunayted»).
Hujumchilar: Gustavo Kabalero («Porsmut»), Aleks Arche («Independente Rivadavia»), Gabriel Avalos («Independente»), Isidro Pitta («Red Bull Bragantino»), Xulio Ensiso («Strasburg»), Antonio Sanabriya («Kremoneze»).
Turkiya
Murabbiy
Vinchenso Montella Jahon chempionatiga borgan ikki italiyalikdan biri. Ushbu mutaxassis Turkiyani 2002 yildan buyon ilk bor jahon chempionatiga olib chiqdi. Montellaning o‘zi uchun ham 24 yil oldingi turnir oxirgisi bo‘lib turgandi – u o‘shanda guruh bosqichining uchinchi turida Meksikaga qarshi o‘yinda Del Piyero urgan golga assistentlik qilgan. Shundan buyon Turkiya ham, Vinchenso ham jahon birinchiliklarida ko‘rinish bermagan.
U o‘z murabbiylik faoliyatini «Roma»da boshladi va keyin Italiyaning boshqa bir qator klublarida ishladi, ammo jiddiy natijalarga erisha olmadi. «Sevilya»ga safar ham o‘xshamadi. 2021 yilda esa Montella Turkiyada paydo bo‘ldi, ammo «Adana»da ham natija ko‘rsata olmadi. Uning terma jamoalardagi faoliyati esa yaxshi boshlandi – Vinchenso Turkiyani Yevro-2024 saralashida qiyin vaziyatdan olib chiqdi va qit’a turnirida ham yaxshi qatnashib, faqat chorakfinalda Niderlandiyaga yutqazdi, endi esa okeanortidagi turnirda ham shov-shuv ko‘tarishga harakat qilib ko‘radi.
Yulduzlar
Turkiyada yaxshi avlod yetishib chiqqan. Hozirgi tarkibdagi qator futbolchilar mamlakat tarixidagi eng yaxshi futbolchilarga aylanish salohiyatiga ega. Ulardan asosiysi esa Arda Gulerdir. «Real» yarimhimoyachisi mavsumdan mavsumga kuchayib bormoqda va transfer narxi allaqachon 90 million yevroga baholanmoqda.
Yana bir vunderkind – Gulerning tengdoshi, bir necha yildan buyon «Yuventus»ning asosiy futbolchisi hisoblanadigan 21 yoshli vinger Kenan Yildizdir. Bu ikki yulduz futbolchi maydonning turli qismlarida o‘ynashi esa Montellaning ishini osonlashtiradi. Ular maydonda bir-birini to‘ldiradigan futbolchilardir. Tarkibda turklarning ko‘p yillik yetakchisi Hoqon Chalxono‘g‘li ham borligini yoddan chiqarmaslik kerak. Ushbu faxriy futbolchi jamoadagi balansni ta’minlaydi.
Real maqsad
Yevrodagi kuchli ishtirok va tarkibdagi yuqori saviyali futbolchilardan kelib chiqib, Turkiyaning uzoqqa borishini taxmin qilish mumkin. Bundan tashqari, jamoa chiroyli o‘yin orqali futbol muxlislari mehrini qozonishi mumkin.
Tarkib
Darvozabonlar: Oltoy Bayindir («Manchester Yunayted»), Mert Gunok («Fenerbahche»), Ugurjan Chaqir («Galatasaroy»).
Himoyachilar: Abdulkarim Bardakchi («Galatasaroy»), Chag‘lar Suyunchi («Fenerbahche»), Eren Elmali («Galatasaray»), Ferdi Kadio‘g‘li («Brayton»), Merih Demiral («Al-Ahli»), Mert Muldur («Fenerbahche»), O‘zan Qoboq («Hoffenhaym»), Samet Oqoydin («Rizespor»), Zeki Chelik («Roma»), Kaan Oyxon («Galatasaroy»).
Yarimhimoyachilar: Hoqon Chalxono‘g‘li («Inter»), Ismoil Yuksak («Fenerbahche»), O‘rxun Ko‘kchi («Beshiktosh»), Solih O‘zjan («Borussiya» Dortmund), Arda Guler («Real»), Irfon Qahvachi («Qosimposho»), O‘g‘uz Oydin («Fenerbahche»), Yunus Oqkun («Galatasaroy»).
Hujumchilar: Barish Alper Yilmaz («Galatasaroy»), Jan Uzun («Ayntraxt»), Deniz Gul («Portu»), Kenan Yildiz («Yuventus»), Karim Oqturko‘g‘li («Fenerbahche»).
Prognoz
AQSh
Turkiya
Paragvay
Avstraliya
Guruhda deyarli teng kuchga ega jamoalar to‘plangan, ammo ikki jamoani favorit sifatida ko‘rsatish mumkin. Katta ehtimol bilan, AQSh va Turkiya dastlabki ikki turda oltitadan ochko to‘playdi va so‘nggi turda kuch tejab, durangga imzo chekishi mumkin. Birinchi o‘rin taqdirini gollar nisbati hal qiladi va mezbonlar dastlabki turlarda imkon qadar ko‘proq gol urishga harakat qilishadi. Uchinchi o‘rin uchun esa Paragvay va Avstraliya raqobatlashadi, Janubiy Amerika va Osiyo raqobatida esa odatda birinchisi kuchliroq chiqadi.
Sport
«Dunyoni biz boshqarmaymiz» – Infantino arbitr Artan AQShga kiritilmaganiga munosabat bildirdi
Xalqaro futbol federatsiyasi prezidenti Janni Infantino jahon chempionati boshlanishi arafasida o‘tkazilgan matbuot anjumanida AQShga kirishdagi muammolar atrofida shov-shuv ko‘tarmaslikka va rohatlanib ishlashga chaqirdi.
Jurnalistlardan biri esa unga somalilik hakam Umar Artan bilan ro‘y bergan voqeani eslatib, uni o‘zining eng yaxshi hakamlaridan birini himoya qila olmaslikda aybladi, shuningdek, Eron milliy jamoasi o‘z mashg‘ulot bazasini Meksikaga ko‘chirishga majbur bo‘lgani, yana ko‘plab mamlakatlardan OAV vakillari va oddiy muxlislar jahon chempionati mezboni bo‘lgan mamlakatga kira olmaganini aytib, FIFA shafeligidagi turnir ustidan nazoratni yo‘qotganingizni tan olasizmi, deya so‘radi.
Bunga javoban Infantino Umar Artan bilan bo‘lgan voqea qayg‘uli ekani, ammo tashkilot barchasini nazorat qila olmasligini aytdi.
«Muammolarni hal qilishga harakat qilyapmiz, vaziyatni o‘rganyapmiz. Ba’zida shunchaki tinchlanish foydali bo‘lishi mumkin. Ba’zida baqirish, g‘azablanish yordam bermaydi, balki teskari effekt beradi. Sizni ishontirib aytamanki, biz doimo yechim topishga harakat qilamiz. Doim. Ammo biz dunyoning egasi emasmiz. Biz hukumatlar va politsiyachini boshqaradigan qirollar emasmiz», degan u.
Eslatib o‘tamiz, AQSh hukumati jahon chempionatida o‘yinlarni boshqarishi kerak bo‘lgan Umar Artanni Mayami xalqaro aeroportidan ortga qaytarib yubordi. Bunga Somali fuqarolari Amerikaga kirishi cheklangan davlatlar qatorida ekani sabab bo‘ldi. Umar diplomatik pasportga egaligi ham foyda bermadi.
Sport
Mundial tanishtiruvi. B guruhi haqida nimalarni bilish kerak?
Mundialning ikkinchi kunida V guruhida ham o‘yinlar boshlanadi. Bu guruhdan mezbon Kanada, o‘tgan mundialga mezbonlik qilgan Qatar hamda Yevropadan ikki vakil – Shveytsariya hamda Bosniya va Hersegovina o‘rin olgan.
Muxlislar jahon chempionatlarida hech bo‘lmaganda bitta top-jamoa bo‘lishiga, qolganlar faqat ikkinchi o‘rin uchun kurashishiga o‘rganib qolishgan. Ammo turnirda islohot o‘tkazilib, ishtirokchilar soni 48 taga oshirilgach, kuchli jamoalar barcha guruhlarga ham yetmay qoldi. JCh-2026 B guruhida ham amalda superyulduzlar yo‘q. Lekin buning o‘rniga muntazam ravishda barqaror o‘yin ko‘rsatuvchi Shveytsariya, 40 yoshli Edin Jyeko va o‘z uyidagi turnirda barchani hayron qoldirishga bel bog‘lagan Kanada bor.
B guruhi taqvimi
1-tur
13 iyunga o‘tar kechasi, soat 00:00 (Toshkent vaqti)
Kanada – Bosniya va Hersogovina
14 iyunga o‘tar kechasi, soat 00:00
Qatar – Shveytsariya
2-tur
19 iyunga o‘tar kechasi, soat 00:00
Shveytsariya – Bosniya va Hersogovina
19 iyun, soat 01:00
Kanada – Qatar
3-tur
25 iyunga o‘tar kechasi, soat 00:00
Shveytsariya – Kanada
25 iyunga o‘tar kechasi, soat 00:00
Bosniya va Hersogovina – Qatar
Kanada
Murabbiy
Kanada milliy jamoasi ancha vaqt davomida KONKAKAFda autsayder jamoalar qatorida bo‘lib kelgan, ammo so‘nggi yillarda u yerda ham Alfonso Devis va Jonatan Devid kabi yulduzlar paydo bo‘ldi va o‘z-o‘zidan natijalar ham keldi. 2022 yilda 36 yil ichida ilk bor Kanada jahon chempionatiga chiqdi, 2024 yilda esa Amerika kubogi yarimfinaligacha yetib borib, Argentinaga yutqazdi.
Ammo shundan keyin jamoa o‘yinida pasayish uzatildi va jamoa tez o‘suvchi loyihalarga xos bo‘lgan muammolarga duch kela boshladi: kutilmalar jamoaning o‘zidan tezroq o‘sayotgandi. Vaziyatni tuzatish uchun o‘z vaqtida juda istiqbolli mutaxassis sifatida ko‘rilgan Jyessi Marshga ishonch bildirildi. U «Red Bull» tizimida katta tajriba to‘plagan, keyin esa «Lids»ni boshqargandi.
Marsh qo‘li ostidagi jamoalar doim tajovuzkor o‘ynaydi va ko‘p pressing qiladi, shuning uchun Kanada ham istisno bo‘lmadi. Shu bilan birga, jamoa bir necha yil oldingiga qaraganda kurashlarga tayyor va kuchliroq bo‘lib qolgan. Federatsiya jahon chempionati arafasida Jyessi bilan shartnomani 2030 yilga qadar uzaytirgani bejiz emas.
Shu bilan birga, so‘nggi vaqtlarda kanadaliklarda tarkib bilan bog‘liq muammolar kuzatilmoqda. Ayniqsa, mudofaa chizig‘i bundan ko‘p aziyat chekmoqda, bu chiziqda bir vaqtning o‘zida bir necha futbolchi jarohat tufayli safdan chiqdi, natijada murabbiy dastlabki kengaytirilgan qaydnomaga odatdagi 27 o‘rniga 32 futbolchini kiritishiga to‘g‘ri keldi. Hujum ham u qadar kuchli holatda emas va jamoa so‘nggi vaqtlarda bir necha bor maydonni golsiz tark etgan.
Yulduzlar
Alfonso Devis – Kanada futbolining asosiy yuzi. Shuningdek, «Yuventus»dagi Jonatan Devid va «Sassuolo»dagi Ismael Kone ham bor, ammo mediadagi mashhurlik bobida ularning hech biri «Bavariya» futbolchisi darajasida emas.
Hozirda Devis eng yaxshi formasida emas, u so‘nggi yilni amalda to‘liq lazaretda o‘tkazdi. Avvaliga xochsimon bog‘lamlari yirtilgan, keyin mushaklarida shikastlanish ro‘y bergan, keyin esa jarohatlar qaytalangan. Yakunda u «Bavariya» asosiy tarkibidagi o‘rnini boy berdi. Hozir ham u Bosniyaga qarshi o‘yinda tushishga tayyorligi aniq emas. Kanada bir futbolchiga kuchli darajada bog‘lanib qolgan jamoa emas. Ammo bu jamoada baribir ko‘p narsa Alfonsoning qanotdan tezkor yurishlar qilishiga bog‘liq bo‘ladi.
Real maqsad
Kanadaning asosiy vazifasi – tarixda ilk bor jahon chempionati pley-off bosqichiga chiqish hisoblanadi. Va bu uddalash mumkin bo‘lgan vazifa: Shveytsariya – kvartetda yaqqol favorit, ammo shimoliy amerikaliklar jamoasi Bosniyani ham, Qatarni ham yenga oladigan darajada. Qolaversa, uyingda devorlar ham yordam beradi degan naql ishlashi mumkin.
Kanada uchun bu jahon chempionati – mamlakat ichkarisida sportning futbol turini ommalashtirish uchun imkoniyatdir. Jamoa bunga erishishi mumkin: tarkibda tezkor atletlar ham, Yevropa ligalarida o‘ynash tajribasiga ega bo‘lgan futbolchilar ham, yaxshi bilimlarga ega bo‘lgan murabbiy ham bor. Agar kanadaliklar turnir kashfiyotlaridan biriga aylansa, bu sensatsiya hisoblanmaydi.
Tarkib
Darvozabonlar: Maksim Krepo («Orlando Siti»), Ouen Gudman («Kristal Pelas»), Deyn Sen Kler («Inter Mayami»).
Himoyachilar: Moyze Bombito («Nitssa»), Derek Kornelius («Olimpik» Marsel), Alfonso Devis («Bavariya»), Lyuk De Fujyerol («Fulhem»), Alister Jonston («Seltik»), Alfi Jons («Midlsbro»), Richi Lari («Toronto»), Niko Sigur («Xayduk» Split), Joel Uoterman («Chikago Fayr»).
Yarimhimoyachilar: Ali Ahmad («Norvich Siti»), Teyjon Byukenen («Vilyarreal»), Matyo Shuaner («Los-Anjyeles»), Stefen Eushtakiu («Portu»), Marselo Flores («UANL Tigres»), Ismael Kone («Sassuolo»), Liam Millar («Hall Siti»), Jonatan Osorio («Toronto»), Natan-Dilan Saliba («Anderleht»), Jyeykob Shaffelburg («Los-Anjyeles»).
Hujumchilar: Jonatan Devid («Yuventus»), Promis Devid («Yunion Sent-Jillua»), Kayl Larin («Malyorka»), Tani Oluvaseyi («Vilyarreal»).
Bosniya va Hersegovina
Murabbiy
54 yoshli Sergey Barbarezni Bolqondan tashqarida deyarli hech kim tanimaydi, ammo Bosniya futbolida u katta nom hisoblanadi. Yoshligida baland bo‘yli futbolchi bo‘lgan Sergey Bundesligani zabt etgan (Germaniyaning 6 ta klubida, jumladan, «Borussiya» Dortmund, «Hamburg» va «Bayyer»da) o‘ynagan, bir marta mavsumning eng yaxshi to‘purariga aylangan. Ammo uning eng katta ishi – o‘z vatani milliy jamoasi boshqaruviga kelib, uni inqirozdan olib chiqish bo‘ldi. Holbuki, Barbarez bungacha biror joyda bosh murabbiy sifatida ishlamagandi.
Bosniyaliklarning JCh sari yo‘li Yevropadagi eng dramatik yo‘llardan biri bo‘ldi. Jamoa guruh bosqichida Ruminiya bilan raqobatda ustun kelib, Avstriyadan keyingi ikkinchi o‘rinni egalladi va o‘tish bosqichida qatnashish huquqiga ega bo‘ldi. O‘tish bosqichida esa avvaliga Uelsni, keyin Italiyani penaltilar seriyasida mag‘lub etdi. Ayniqsa, italyanlarga qarshi hal qiluvchi uchrashuvda bosniyaliklar tajovuzkor o‘yin ko‘rsatib, yulduzli raqiblarga jiddiy kurash taklif eta olgandi.
Barbarez jamoasini oddiy prinsiplar asosiga qurgan: intensivlik, to‘pni raqibga topshirish va tezkor qarshi hujumlarga o‘tish. Uning jamoasi doim ikkinchi raqamda harakat qiladi, lekin o‘yinni jismoniy va hissiy kurashga aylantira oladi.
Yulduzlar
Yillar o‘tadi, Edin Jyeko esa jamoadagi asosiy yulduz bo‘lib qolaveradi. Mart oyida u 40 yoshga to‘ldi, ammo hamon jamoa sardori, eng yaxshi to‘purari va oldinga uzatiladigan to‘plarning asosiy manzili hisoblanadi. Milliy jamoadagi o‘yinlar soni bo‘yicha rekordchi hisoblangan ushbu hujumchi (148) saralash siklida ham jamoaga katta yordam berdi (6+1). Bundan tashqari, Jyeko – hozirgi jamoaning 2014 yilgi mundialda ham bor bo‘lgan ikki vakilidan biri hisoblanadi (ikkinchisi – 32 yoshli Sead Kolashinats). Jyekoning xizmatlariga hamon Yevropada talab bor, u keyingi mavsumni Bundesligada – elitaga qaytgan «Shalke» safida o‘tkazadi.
Albatta, endi jamoadagi barcha narsa avval bo‘lgani kabi birgina Edinga qarab qolmagan. Yangi avlod yetishib kelmoqda: tarkibda «Shtutgart»ning asosiy futbolchilaridan biri bo‘lgan Ermedin Demirovich bor, Germaniya chempionatida o‘ynovchi yana bir hujumchi Haris Tabakovich («Borussiya» Myonhengladbah) esa to‘purarlar poygasida Harri Keyn bilan raqobatlashdi, shuningdek, Amar Dedich va Tarik Muharemovich kabi himoyachilar Yevropada ham o‘z nomiga ega.
Real maqsad
Bosniya oldiga qo‘yilgan asosiy vazifa – guruhdan chiqish. Yuqorida aytilganidek, Shveytsariya birinchi o‘rinni hech kimga bermasligi tayin, Kanadaga uy omili yordam berishi mumkin, shuning uchun, ikkinchi o‘rin uchun kurash juda qattiq kechadi. Ammo Barbarez shogirdlari o‘zi autsayder deb qaralgan o‘yinlarda g‘alaba qozona olishini bir necha bor namoyish etgan.
Agar bosniyaliklar 1/8 finalgacha yetib bora olsa, bu milliy jamoa tarixidagi eng yuksak natijaga aylanadi. Uels va Italiya kabi raqiblardan o‘ta olgan jamoadan istalgan natijani kutish mumkin.
Tarkib
Darvozabonlar: Nikola Vasil («Sankt-Pauli), Martin Zlomislich («Riyeka), Osman Hajikich («Slaven Belupo»).
Himoyachilar: Sead Kolashinats («Atalanta»), Amar Dedich («Benfika»), Nihad Muyakich («Gaziantep»), Nikola Katich («Shalke»), Tarik Muharemovich («Sassuolo»), Stepan Radelich («Riyeka»), Dennis Hajikadunich («Sampdoriya»), Nidal Chelik («Lans»).
Yarimhimoyachilar: Amir Hajiahmetovich («Hall Siti»), Ivan Shunich («Pafos»), Ivan Bashich («Astana»), Jyenis Burnich («Karlsrue»), Ermin Mahmich («Slovan»), Benyamin Tahirovich («Brondbyu»), Armin Gigovich («Yang Boyz»), Kerim-Sem Alaybegovich («Red Bull Zalsburg»).
Hujumchilar: Amar Memich («Viktoriya Plzen»), Esmir Bayraktarevich (PSV), Ermedin Demirovich («Shtutgart»), Yovo Lukich («Universitatya»), Samed Bajdar («Saragosa»), Haris Tabakovich («Borussiya» Myonhengladbah), Edin Jyeko («Shalke»).
Shveytsariya
Murabbiy
2021 yilda Murat Yaqin Shveytsariya milliy jamoasi boshqaruviga tayinlanganida, ko‘pchilik bu tanlov qanchalik to‘g‘ri ekaniga shubha bilan qaragandi. Nima bo‘lganda ham undan oldingi bosh murabbiy Vladimir Petkovich davrida ham Shveytsariya muntazam ravishda yirik turnirlarga chiqib kelayotgan, jahon chempionatini 2002 yildan buyon o‘tkazib yubormagandi.
Ammo hozirgi kunga kelib ishonch bilan aytish mumkin: bu tanlov to‘g‘ri bo‘lgandi. Shveytsarlar uning boshqaruvi davrida ham barqarorlikni saqlab qoldi. Bu jamoa o‘yin davomida kuchni teng taqsimlaydi, doim raqobatbardosh bo‘lib qoladi va muntazam ravishda yirik turnirlarda guruh bosqichidan pley-offga chiqadi. 2024 yilgi Yevropa chempionatida Shveytsariya yarimfinalga chiqishga yaqin edi, ammo penaltilar seriyasida Angliyaga yutqazgandi.
U mahalliy media bilan tez-tez ziddiyatga boradi. Uni muntazam ravishda tarkib bo‘yicha tanlovlari, sxemalar bo‘yicha tajribalari va g‘alati qarorlari uchun tanqid qilishadi. Ammo u natijalar bilan javob bermoqda: jamoa saralash bosqichini Shvetsiya, Sloveniya va Kosovo bilan bir guruhda mag‘lubiyatsiz o‘tkazib, atigi ikki gol o‘tkazdi va guruhdagi barchadan ko‘proq gol urdi (14).
Yulduzlar
Shveytsariyaliklarning jahon chempionati uchun qaydnomasida – Angliya, Ispaniya, Italiya, Germaniya va Fransiya chempionatlarida to‘p suruvchi 24 futbolchi o‘rin olgan. Shuning o‘zi ko‘p narsadan darak beradi. Ular orasida esa jamoa sardori Granit Jaka yaqqol ajralib turadi. U bir vaqtlar haddan tashqari hissiyotga beriluvchi futbolchi edi, ko‘p kartochka olishi tufayli tanqid qilinardi. «Arsenal»daligida buning uchun o‘z klubi muxlislari tomonidan hushtakbozlikka ham uchragan. Ammo so‘nggi yillarda u o‘zgardi va ikkinchi yoshligini o‘tkazmoqda – avvaliga «Bayyer» bilan «Bavariya»ning bundesligidagi hukmronligiga chek qo‘ydi, keyin esa APLga qaytib, «Sanderlend» yevrokuboklarga chiqishiga o‘z hissasini qo‘shdi. Granit terma jamoada ham muhim ishlarni bajarishda davom etmoqda – yillar uning tezligiga va kuchiga ta’sir ko‘rsatmay qolmagan, ammo jamoa hujumlarini boshlab berishga va o‘yin tempini belgilashga aynan u mas’ul.
Shveytsariyaliklarda himoya chizig‘i ham kuchli. Saralash bosqichida himoya chizig‘idagi Manuel Akanji va Niko Elvedi juftligi buni ko‘rsatib berdi, Gregor Kobel esa anchadan buyon Yevropaning eng yaxshi darvozabonlari sirasiga kiradi. Ushbu jamoada 20 yoshli havbek Yoxan Manzambining («Frayburg») o‘yinlariga ham e’tibor qaratish tavsiya etiladi, u o‘tgan mavsumni juda kuchli o‘tkazdi va Transfermarkt bo‘yicha narxini 50 million yevroga ko‘tarib oldi.
Real maqsad
Shveytsariya guruhdan birinchi o‘rin bilan chiqishiga hech kim shubha qilmayapti va kvartet favoriti sifatida ko‘rilmoqda. Jamoa tarkibi va yirik turnirlardagi katta tajriba bunga asos beradi.
Ammo pley-offda vaziyat murakkablashadi. Shveytsariya turnir g‘olibligi uchun da’vogar hisoblanadigan top-terma jamoalar qatorida emas, u faqat jamoaviy o‘yinga tayanadi. Shu tufayli doimiy ravishda chorakfinalgacha yetib boradi.
Va aynan kuchli sakkizlikka kirish – eng real va munosib natija sifatida baholanadi. Agar Yaqin shogirdlari yanada uzoqroqqa boradigan bo‘lsa, bu shveysarlarning o‘z uyida o‘tgan 1954 yilgi jahon chempionatidan buyon qayd etilgan eng yuqori natijasiga aylanadi.
Tarkib
Darvozabonlar: Gregor Kobel («Borussiya» Dortmund»), Marvin Keller («Yang Boyz»), Ivon Mvogo («Loryan»).
Himoyachilar: Manuel Akanji («Inter»), Niko Elvedi («Borussiya» Myonhengladbah), Miro Muhaym («Hamburg»), Rikardo Rodriges («Betis»), Silvan Vidmer («Mayns»), Luka Xakes («Shtutgart»), Orel Amenda («Ayntraxt»), Eray Jyomert («Valensiya»).
Yarimhimoyachilar: Ardon Yashari («Milan»), Denis Zakariyo («Monako»), Granit Jaka («Sanderlend»), Yoxan Manzambi («Frayburg»), Jibril Sou («Sevilya»), Mihel Ebisher («Piza»), Remo Froyler («Bolonya»), Kristian Fassnaht («Yang Boyz»), Fabian Rider («Augsburg»), Noa Okafor («Lids»), Ruben Vargas («Sevilya»), Dan Ndoy («Nottinghem Forest»).
Hujumchilar: Sedrik Itten («Fortuna»), Bril Embolo («Renn»), Zeki Amduni («Byornli»).
Qatar
Murabbiy
O‘z uyida o‘tkazilgan jahon chempionatida muvaffaqiyatsizlikka uchragach, Qatar yoqimsiz reallik qarshisida qoldi. Mahalliy futbol o‘sib borayotgani haqidagi ertaklar tugab, uning o‘rnini shafqatsiz reallik egalladi. Qatarliklar shundan keyin Qatorasiga ikkinchi bor Osiyo Kubogida g‘olib chiqishdi, ammo shu bilan birga, jamoa o‘zidan kuchliroq jamoalarga qarshi hech qanday raqobat ko‘rsata olmay qolgani yaqqol ko‘rinib qolgandi. Qolaversa, mintaqadagi siyosiy muammolar tufayli qatarliklar 2025 yil dekabridan buyon biror marta rasmiy o‘yinda maydonga tushmagan.
Ko‘p umid bosh murabbiy Hulen Lopetegiga bog‘langan. U 2018 yilgi jahon chempionatiga Ispaniyani olib borgandi, ammo o‘shanda «Real» taklifi tufayli jamoani tashlab ketib, o‘z faoliyati uchun qo‘rqinchli voqealar zanjirini boshlab bergandi. Ammo tajriba hech qayerga yo‘qolmadi: u uch yil «Sevilya»da, yana uch yil APL klublarida ishladi. Hulen qayerda bo‘lmasin, o‘z jamoalarini pragmatik va yopiq futbolga o‘rgatadi.
Hozirda Qatar ham ehtiyotkorona o‘yin qilishga o‘tgan. Ko‘pincha 4-2-3-1 sxemasidan foydalanadi, intizom, qarshi hujumlar va standart vaziyatlarga katta e’tibor qaratadi. Qatardagilar bunga e’tiroz bildirishi qiyin, chunki aynan shunday uslub evaziga jamoa o‘tish bosqichida BAAdan ustun keldi va jahon chempionatiga yo‘llanma oldi.
Yulduzlar
Jamoaning asosiy futbolchisi – Akrom Afif. Uni Osiyodan tashqarida ko‘pchilik tanimasligi mumkin, ammo u qit’a miqyosidagi yulduz hisoblanadi. Aynan Afif 2023 yilgi Osiyo kubogining eng yaxshi futbolchisi deb topilgan va Qatarga qatorasiga ikkinchi titulni olib bergandi. U Iordaniyaga qarshi finalda het-trik qayd etgandi.
Qatar jamoasida barcha hujumlar aynan u orqali amalga oshiriladi. U chiziqlar orqali harakatlanib, yarimqanotlarda bo‘sh joy qidiradi, sheriklari uchun vaziyatlar yaratadi va kutilmagan qarorlari bilan raqiblarni shoshirib qo‘yadi. Agar Qatar bu turnirda munosib ishtirok etmoqchi bo‘lsa, buning uchun Afifning o‘yini chiqishi talab etiladi.
Real maqsad
O‘z mezbonligidagi turnirdagi muvaffaqiyatsizlikdan keyin Qatar oldidagi minimum vazifa – jahon chempionatlaridagi ilk ochkoni qo‘lga kiritish hisoblanadi. 2022 yilda qatarliklar guruhdagi uchta o‘yinda ham yutqazgan va turnirning eng kuchsiz jamoasiga aylangandi. Hozir ham vaziyat ijobiy tomonga o‘zgarmagan, Shveytsariya va Kanada ancha yuqori darajada, faqat Bosniya bilan hech bo‘lmaganda durang o‘ynash uchun urinib ko‘rish mumkin. Ammo Lopetegi shogirdlari ochko olmasdan, munosib qarshilik ko‘rsata olsa ham, bu oldinga yurish hisoblanadi.
Tarkib
Darvozabon: Saloh Zakariyo («Ad-Duhayl»), Meshaal Issa Barsham («As-Sadd»), Mahmud Abunada («Ar-Rayyan»).
Himoyachilar: Bualem Huhi («As-Sadd»), Pedru Migel («As-Sadd»), Sulton Al-Brake («Ad-Duhayl»), Al-Hashmi Al-Husseyn («Al-Arabi»), Ayub Al-Ui («Al-G‘arafa»), Issa Layye («Al-Arabi»), Lukas Mendes («Al-Vakra»), Homam Al-Amin («Kultural Leonesa»).
Yarimhimoyachilar: Ahmad Fathi («Al-Arabi»), Jassim Gaber («Ar-Rayyan»), Assim Madibo («Al-Vakra»), Abdulaziz Hatim («Ar-Rayyan»), Karim Budiaf («Ad-Duhayl»), Muhammad Al-Mannai («Ash-Shamal»).
Hujumchilar: Almuaz Ali («Ad-Duhayl»), Akrom Afif («As-Sadd»), Tahsin Muhammad Jamshid («Ad-Duhayl»), Edmilson Junior («Ad-Duhayl»), Ahmad Al-Ganehi («Al-G‘arafa»), Ahmad Alaliddin («Ar-Rayyan»), Hasan Al-Haydos («As-Sadd»), Muhammad Muntariy («Al-G‘arafa»), Yusuf Abdurisag («Al-Vakra»).
Prognoz
Shveytsariya
Kanada
Bosniya va Hersegovina
Qatar
Shveytsariya uchun guruh bo‘lishi yengil sayr bo‘lmasligi aniq, ammo birinchi o‘rin uchun undan boshqa nomzod ham yo‘q. Chunki resurslar va tajriba Yaqinga qo‘l kelishi va bu natijani ta’minlashi tayin. Kanada Bosniya bilan solishtirganda nisbatan yorqin o‘yin namoyish etishi kutilmoqda. Qolaversa, o‘z uyida o‘ynashi ham jamoa foydasiga bo‘ladi. Qatar esa bu qadar kuchsiz tarkibi amalda guruhdan chiqish imkoniyatiga ega emas.
-
Iqtisodiyot1 day agoSpaceX tarixdagi eng yirik IPOʻni amalga oshirdi
-
Dunyodan2 days agoYevropa Ittifoqi Oʻrta Yer dengizidagi “soya flotlari”ga qarshi reydlarni kuchaytirdi
-
Iqtisodiyot5 days ago«Gazprom» O‘zbekistonga eksportni 15 foizga oshirganini ma’lum qildi
-
Jamiyat3 days agoTerrorizmni moliyalashtirgan 8 nafar shaxsga sud hukmi o‘qildi
-
Sport4 days agoO‘zbekiston so‘nggi daqiqalarda gol o‘tkazib, Niderlandiyaga mag‘lub bo‘ldi
-
Iqtisodiyot4 days ago6 nafar mashhur bloger 3,1 mlrd so‘m soliq to‘lamagani aniqlandi
-
Sport4 days agoNiderlandiya bilan o‘yin ishonch berdi: O‘zbekiston JChga tayyor ekan!
-
Sport4 days agoJahon chempionati hakami AQShga kiritilmadi
