Iqtisodiyot
Peshlavha – reklama emas. Mojaroga kengroq nazar
Toshkentda kuzatilayotgan peshlavha mojarosi – faqat tartibga solish masalasi emas, balki institutlar sifatining amaliy ifodasi hamdir. Toshkent davlat yuridik universiteti katta o‘qituvchisi Doniyorbek Imomniyozov Kun.uz’ga taqdim etgan maqolasida mazkur voqelikni Nobel mukofoti sovrindorlari ilgari surgan institutlar nazariyasi asosida tahlil qiladi.
So‘nggi vaqtlarda Toshkent shahrida joriy etilayotgan dizayn-kod va tashqi reklama talablari tadbirkorlar o‘rtasida keng muhokamalarga sabab bo‘lmoqda. Peshlavhalarni yagona standartga moslashtirish, ularni qayta o‘zgartirish yoki olib tashlash talablari bir qarashda shahar muhitini tartibga solishga qaratilgandek ko‘rinadi. Biroq amaliyotda bu jarayon ko‘plab tadbirkorlar uchun qo‘shimcha xarajatlar, noaniqlik va huquqiy savollarni keltirib chiqarmoqda.
Mazkur holatni faqat ma’muriy yoki texnik masala sifatida baholash yetarli emas. Aslida, bu jarayon davlat tomonidan iqtisodiy faoliyatni tartibga solish chegaralari, mulk huquqining himoyasi hamda tadbirkorlik erkinligining amaliy ta’minlanishi bilan bevosita bog‘liq.
“Mamlakatlar tanazzuli sabablari” (Why Nations Fail) asarida Daron Ajyemo‘g‘li va Jyeyms A.Robinson davlatlarning rivojlanishi yoki tanazzulini aynan institutlar sifati bilan izohlaydi. Ularning ta’kidlashicha, iqtisodiy o‘sish inklyuziv institutlar, ya’ni aniq, barqaror va barcha ishtirokchilar uchun teng qoidalar mavjud bo‘lgan tizimlarda yuz beradi. Aksincha, noaniq va haddan tashqari aralashuvga asoslangan institutlar iqtisodiy faoliyatni cheklab, rivojlanishga to‘sqinlik qiladi.
Shu nuqtayi nazardan qaraganda, tashqi reklama va dizayn-kod bilan bog‘liq amaliyot oddiy estetik tartib emas, balki institutlarning real ishlashini aks ettiruvchi holat sifatida namoyon bo‘ladi. Demak, asosiy savol quyidagicha qo‘yilishi mumkin:
Davlat tomonidan joriy etilayotgan bunday tartiblar tadbirkorlik faoliyatini qo‘llab-quvvatlayaptimi yoki aksincha, uni cheklovchi omilga aylanyaptimi?
Mazkur maqolada ushbu masala institutlar nazariyasi nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi hamda amaldagi tartiblarning huquqiy va iqtisodiy oqibatlari yoritib beriladi.
Dizayn-kod va 428-son qarorning huquqiy mazmuni
Toshkent shahrida joriy etilayotgan dizayn-kod talablari Vazirlar Mahkamasining 2023 yil 31 avgustdagi 428-son qarori bilan bog‘liq. Bu hujjat tashqi reklama va axborot obektlarini joylashtirish sohasini tizimli tartibga solishga qaratilgan.
Qarorda reklama obektlarini ro‘yxatga olish, ularni joylashtirishga ruxsat berish va nazorat qilish jarayonlari markazlashtirilgan elektron tizimga o‘tkazilishi belgilangan. Hujjatdan anglashiladiki, tashqi reklama obektlarini joylashtirish huquqi asosan elektron auksion orqali beriladi va bu huquq uchun yagona oylik yig‘im joriy etiladi. Bu – reklama joylarini bozor mexanizmlari asosida taqsimlashga xizmat qilishi kerak. Shu bilan birga, har bir reklama obektiga nisbatan “reklama joyi pasporti” rasmiylashtirilishi majburiy etib belgilangan.
Biroq ushbu tartibning amaliy qo‘llanishida eng muhim va bahsli jihatlardan biri – reklama va oddiy axborot (peshlavha) o‘rtasidagi chegaraning aniq belgilanmaganidir. Qarorda umumiy maydoni 1 kvadrat metrdan ortiq bo‘lgan, e’tiborni jalb qilishga qaratilgan, reklama tusiga ega bo‘lmagan e’lonlar tashqi reklama obektlari sifatida e’tirof etilishi belgilab qo‘yilgan.
Mazkur norma amaliyotda do‘kon nomlari, korxona peshlavhalari va brend belgilarining ham reklama sifatida talqin qilinishiga olib kelmoqda. Natijada tadbirkorlar oddiy identifikatsiya vositasi bo‘lgan peshlavhalar uchun ham reklama tartib-taomillariga rioya etishga, jumladan, ruxsatnoma olish va tegishli yig‘imlarni to‘lashga majbur bo‘lmoqda.
Shuningdek, qarorda mahalliy hokimiyat organlariga tashqi reklama obektlarini joylashtirish qoidalarini ishlab chiqish va nazorat qilish vakolatlari berilgan. Bu esa hududlar kesimida turli xil talablar shakllanishiga, ayrim hollarda esa qoidalar talqinining sub’yektivlashuviga olib kelishi mumkin.
Natijada, normativ darajada tartibga solish maqsadida qabul qilingan ushbu hujjat amaliyotda bir qator huquqiy savollarni yuzaga keltirmoqda. Xususan, reklama va peshlavha o‘rtasidagi chegaraning noaniqligi, tadbirkorlar zimmasiga tushayotgan qo‘shimcha majburiyatlar hamda mahalliy organlar vakolatlarining kengligi ushbu tartibning huquqiy aniqligi va barqarorligiga ta’sir ko‘rsatmoqda.
Reklama va peshlavha
Rivojlangan davlatlar tajribasida tashqi reklama va peshlavha odatda bir xil hodisa sifatida baholanmaydi. Aksariyat huquq tizimlarida reklama – mahsulot yoki xizmatga e’tibor jalb qilishga qaratilgan tijorat axboroti, peshlavha esa tadbirkorlik sub’yektini identifikatsiya qiluvchi belgi sifatida ko‘riladi.
Masalan, AQShda tashqi yozuvlar bo‘yicha tartib asosan mahalliy “sign code”lar orqali belgilanadi. Bunda “on-premises” va “off-premises” yozuvlar farqlanadi: ya’ni tadbirkorning o‘z joyidagi peshlavhasi bilan boshqa joyda joylashtirilgan reklama konstruksiyasi bir xil baholanmaydi. AQSh Oliy sudi City of Austin v. Reagan National Advertising ishida ham bunday farqlash o‘z-o‘zidan Konstitutsiyaga zid emasligini ko‘rsatgan.
Fransiya qonunchiligida bu farq yanada aniqroq. “publicité” va “enceigne” alohida tushunchalar sifatida belgilanadi: “enceigne” – bino yoki obektga joylashtirilgan va shu joyda amalga oshirilayotgan faoliyatga taalluqli yozuv, shakl yoki tasvir hisoblanadi. Ya’ni peshlavha reklama emas, balki faoliyatni ko‘rsatuvchi identifikatsion vosita sifatida ajratiladi.
Germaniyada tashqi yozuvlar ko‘proq qurilish va shaharsozlik qoidalari doirasida tartibga solinadi. Reklama qurilmalari – masalan peshlavha, yoritiladigan yozuv yoki vitrina konstruksiyalari – jamoat joyidan ko‘rinadigan obekt sifatida baholanadi va ayrim hollarda qurilish ruxsatnomasi talab qilinadi. Biroq bu yerda asosiy urg‘u mazmunni nazorat qilishga emas, balki xavfsizlik, shaharsozlik va binoga moslik talablariga qaratiladi.
Rossiya tajribasida ham reklama va oddiy peshlavha o‘rtasidagi farq muhim ahamiyatga ega. “Reklama to‘g‘risida”gi federal qonunda reklama mahsulot yoki xizmatga e’tibor jalb qilish va uni bozorda ilgari surishga qaratilgan axborot sifatida belgilanadi. Tashqi reklama konstruksiyalari alohida tartibga solinadi, ammo amaliyotda korxona nomi, ish vaqti yoki faoliyat turi haqidagi oddiy peshlavha ko‘pincha reklama sifatida emas, majburiy yoki identifikatsion axborot sifatida talqin qilinadi.
Qozog‘iston qonunchiligi bu borada ayniqsa e’tiborga loyiq. “Reklama to‘g‘risida”gi qonunning 11-moddasida tashqi vizual reklamaga nimalar kirmasligi aniq ko‘rsatilgan. Jumladan, peshlavha, ish tartibi haqidagi axborot, vitrina va oynalarni ichki bezash tashqi reklama obekti hisoblanmaydi. Bu yondashuv tadbirkorning o‘zini tanituvchi axborotini reklama to‘lovlari va ruxsat tartibidan ajratishga xizmat qiladi.
Tahlildan ko‘rish mumkinki, xorijiy tajribada asosiy mezon – yozuvning maqsadi va joylashuvidir. Agar yozuv tadbirkorni, uning nomi, faoliyat turi yoki ish tartibini bildirsa, u odatda peshlavha sifatida baholanadi. Agar u mahsulot, xizmat, chegirma yoki iste’molchini jalb qilishga qaratilgan bo‘lsa, reklama sifatida tartibga solinadi.
Demak, O‘zbekiston amaliyotidagi asosiy muammo ham aynan shu chegaraning yetarlicha aniq belgilanmaganidadir. Peshlavha va reklama o‘rtasidagi huquqiy farq ochiq ko‘rsatilmasa, oddiy tadbirkorlik identifikatsiyasi ham reklama majburiyatlari ostiga tushib qolishi mumkin. Bu esa huquqiy aniqlik, tadbirkorlik erkinligi va mulk huquqi nuqtayi nazaridan bahsli vaziyatlarni yuzaga keltiradi.
Inklyuziv va ekstraktiv institutlar
Yuqorida ko‘rib chiqilgan holatni chuqurroq anglash uchun uni “Mamlakatlar tanazzuli sabablari” asarida ilgari surilgan institutlar nazariyasi nuqtayi nazaridan tahlil qilish maqsadga muvofiq.
Asar mualliflarining fikriga ko‘ra, davlatlarning iqtisodiy rivojlanishi yoki tanazzuli, avvalo, ular shakllantirgan institutlarning xususiyatiga bog‘liq. Institutlar deganda nafaqat qonunlar, balki ularning amaliy qo‘llanishi, barqarorligi va prognoz qilinishi ham tushuniladi.
Mualliflar institutlarni shartli ravishda ikki turga ajratadi: inklyuziv va ekstraktiv.
Inklyuziv institutlar – bu iqtisodiy faoliyat uchun keng imkoniyatlar yaratadigan, aniq va barqaror qoidalar asosida ishlaydigan tizimdir. Bunday institutlar sharoitida mulk huquqi himoyalanadi, davlat aralashuvi me’yoriy darajada bo‘ladi, tadbirkorlar o‘z faoliyatini oldindan prognoz qila oladi. Eng muhimi, qoidalar hamma uchun teng qo‘llanadi va tez-tez o‘zgarmaydi. Natijada iqtisodiy faollik ortadi, investitsiya muhiti yaxshilanadi va innovatsiyalar rivojlanadi.
Ekstraktiv institutlar esa buning aksi bo‘lib, iqtisodiy resurslar va imkoniyatlarning tor doira manfaatiga xizmat qilishi bilan tavsiflanadi. Bunday tizimlarda qoidalar noaniq yoki tez-tez o‘zgarib turadi, davlat aralashuvi yuqori bo‘ladi, mulk huquqi to‘liq kafolatlanmaydi. Natijada tadbirkorlar uchun huquqiy xavf ortadi, uzoq muddatli rejalashtirish qiyinlashadi va iqtisodiy faollik susayadi.
Mazkur nazariy yondashuvdan kelib chiqib, tashqi reklama va dizayn-kod bilan bog‘liq tartiblarni baholashda asosiy mezon quyidagicha bo‘lishi mumkin: ushbu qoidalar tadbirkorlik faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydimi yoki aksincha, unga qo‘shimcha noaniqlik va cheklovlar kiritadimi?
Agar tartibga solish aniq, barqaror va oldindan tushunarli bo‘lsa, u inklyuziv institutlarning belgisi sifatida namoyon bo‘ladi. Aksincha, agar qoidalar turlicha talqin qilinsa, tez-tez o‘zgarsa yoki tadbirkor uchun kutilmagan xarajatlar keltirib chiqarsa, bu ekstraktiv xususiyatlarning mavjudligini ko‘rsatadi.
Demak, dizayn-kod va tashqi reklama masalasini faqat ma’muriy tartib sifatida emas, balki institutlar sifatining amaliy ifodasi sifatida ko‘rish zarur. Bu esa ushbu sohadagi muammolarni yanada chuqurroq tahlil qilish imkonini beradi.
Yuqoridagi tahlildan ko‘rinadiki, tashqi reklama va dizayn-kod bilan bog‘liq tartiblar faqat estetik muhitni shakllantirish vositasi emas, balki tadbirkorlik erkinligi va mulk huquqiga bevosita ta’sir ko‘rsatuvchi institut hisoblanadi. Shu nuqtayi nazardan, ushbu tartiblarning mazmuni va amaliy qo‘llanishi ularning inklyuziv yoki ekstraktiv xususiyat kasb etishini belgilaydi.
Agar qoidalar aniq, barqaror va prognoz qilinadigan bo‘lsa, ular tadbirkorlik faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi. Aksincha, reklama va peshlavha o‘rtasidagi chegaraning noaniqligi, talablarning turlicha talqin qilinishi hamda qo‘shimcha moliyaviy yuklarning yuzaga kelishi ushbu tartiblarning amaliyotda cheklovchi xususiyat kasb etishiga olib kelishi mumkin.
Shu sababli mazkur sohada reklama va peshlavha tushunchalarini aniq ajratish va bunda tadbirkorning o‘zini identifikatsiya qiluvchi yozuvlar reklama sifatida baholanmasligi lozim.
Fikrimizcha, peshlavha – bu yuridik yoki jismoniy shaxsning faoliyat yuritayotgan obektida joylashtiriladigan, ushbu obektning nomi, faoliyat turi, tovar belgisi (brendi) yoki ish tartibi haqidagi axborotni o‘z ichiga olgan hamda faqat shu joyga taalluqli bo‘lgan identifikatsion axborot vositasidir.
Peshlavhani reklama obektidan ajratish uchun quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:
Mezon
Peshlavha
Reklama
Joylashuvi
Faqat tadbirkorning o‘z faoliyat yuritayotgan joyida
Har qanday joyda
Mazmuni
Nom, brend, faoliyat turi, ish vaqti
Mahsulot, xizmat, aksiya, chegirma haqida axborot
Maqsadi
Obektni identifikatsiya qilish
Mijozni jalb qilish
Tijoriy chaqiriq
Mavjud emas
Mavjud (aksiya, chegirma, takliflar)
Huquqiy tabiati
Identifikatsion axborot
Tijorat (reklama) axboroti
Ruxsat berish tartibi
Soddalashtirilgan yoki talab qilinmasligi mumkin
Maxsus ruxsat, pasport va to‘lov talab qilinadi
Moliyaviy yuk
Odatda mavjud emas yoki minimal
Yig‘imlar va boshqa majburiy to‘lovlar mavjud
Umuman olganda, tashqi reklama sohasini tartibga solish zarur bo‘lsa-da, u tadbirkorlik faoliyatini cheklovchi emas, balki qo‘llab-quvvatlovchi institut sifatida shakllantirilishi lozim.
Faqat shunda bunday tartiblar iqtisodiy rivojlanishga xizmat qiladigan inklyuziv mexanizmga aylanishi mumkin.
Doniyorbek Imomniyozov,
TDYuU Fuqarolik huquqi shu’basi
katta o‘qituvchisi
Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yil yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan 75,2 trln so‘mlik oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarilgan.
Bu ko‘rsatkich 2025-yilning mos davriga nisbatan 12 foizga oshgan. Hududlar kesimida eng yuqori natija Toshkent shahrida qayd etilgan — 13,9 trln so‘m.
Keyingi o‘rinlarda Toshkent viloyati 10,7 trln so‘m va Samarqand viloyati 10,1 trln so‘m bilan joylashgan. Andijon va Farg‘ona viloyatlarining har birida 5,6 trln so‘mlik oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarilgan.
Buxoro viloyatida oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi 4,7 trln so‘m, Qashqadaryoda 4,6 trln so‘m, Namanganda 4,5 trln so‘mni tashkil etgan.
Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Navoiy viloyatida ko‘rsatkich bir xil — 3,2 trln so‘mdan. Xorazm viloyatida 2,4 trln so‘m, Sirdaryo va Surxondaryo viloyatlarining har birida 2,3 trln so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan. Jizzax viloyatida esa yirik korxonalar tomonidan 2,1 trln so‘mlik oziq-ovqat mahsuloti ishlab chiqarilgan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev ishtirokida mamlakatimiz mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan hududlarda yangi obyektlarni ishga tushirish marosimi bo‘lib o‘tdi.
Tadbirda davlatimiz rahbari hududlardagi studiyalarga yig‘ilgan keng jamoatchilik vakillarini, ular orqali butun xalqimizni yaqinlashib kelayotgan ulug‘ bayram bilan tabrikladi.
Ortda qolgan o‘n yilda O‘zbekistonda inson qadrini ulug‘lash va aholi farovonligini oshirishga qaratilgan keng ko‘lamli islohotlar yuz berdi. Tadbirkorlikka keng yo‘l ochilib, iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish, raqobatbardosh sanoat tarmoqlarini yaratish, chekka tuman va qishloqlar infratuzilmasini yaxshilash bo‘yicha ulkan ishlar bajarildi. Ta’lim, tibbiyot va madaniyat sohalariga e’tibor yangi bosqichga ko‘tarildi.
– So‘nggi o‘n yil mamlakatimiz tarixida yangi Uyg‘onish davri – Uchinchi Renessans poydevorini qurish bosqichi sifatida abadiy muhrlandi, – dedi Prezidentimiz.
Bu davrda iqtisodiyotimiz hajmi 2,5 barobardan ziyod oshdi. Iqtisodiyot tarmoqlariga 160 milliard dollar xorijiy investitsiya jalb qilinib, umumiy qiymati 76 milliard dollarlik 2 ming 163 ta yirik sanoat loyihasi ishga tushirildi, qariyb 6 million nafar aholi doimiy ish o‘rni bilan ta’minlandi.
Bugun yurtimizda dunyoning yetakchi kompaniyalari, yirik investorlari va xalqaro moliya institutlari ishtirokida ko‘plab loyihalar amalga oshirilmoqda. Investitsiyalar ko‘payishi bilan sanoatimiz qiyofasi ham tubdan o‘zgarmoqda.
– Biz xomashyo eksport qilgan davlatdan uni chuqur qayta ishlash zanjiri asosida tayyor mahsulotni jahon bozoriga olib chiqadigan iqtisodiyotga o‘tyapmiz. Eng muhimi, yangi korxonalar bilan birga zamonaviy texnologiyalar, yangi kasblar va yuqori malakali ish o‘rinlari ham paydo bo‘lmoqda, – dedi davlatimiz rahbari.
Joriy yilning o‘zida 1,7 milliard dollarlik 56 ta yirik zamonaviy sanoat va servis obyekti ish boshladi, 8,8 mingta yuqori daromadli ish o‘rni yaratildi.
Shuningdek, budjetdan ajratilgan 46 trillion so‘m hisobidan 385 ta maktab, 113 ta bog‘cha, 81 ta shifoxona, 7,5 ming kilometr yo‘l, 3,2 ming kilometr ichimlik suvi va kanalizatsiya tarmoqlari qurildi, ta’mirlandi va rekonstruksiya qilindi.
Bugungi marosimda mamlakatimizning barcha hududlarida umumiy qiymati qariyb 50 trillion so‘m bo‘lgan 72 ta yirik sanoat va servis loyihasi hamda 91 ta ijtimoiy soha obyekti foydalanishga topshirildi. Ularning ochilishi Mustaqillik bayramiga munosib tuhfa bo‘ldi.
Yangi loyihalar hisobiga 15 mingta ish o‘rni yaratiladi, budjetga yiliga qo‘shimcha 1 trillion so‘m tushum tushishi ta’minlanadi.
Investitsiya loyihalari energetika, qishloq xo‘jaligi va oziq-ovqat sanoati, metallurgiya, avtomobilsozlik, elektrotexnika, qurilish materiallari, tog‘-kon, to‘qimachilik va yengil sanoat kabi muhim yo‘nalishlarni qamrab olgan.
Jumladan, Sirdaryo viloyatida 1 ming 573 megavattli elektr energiyasi ishlab chiqarish quvvati, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 200 megavattli shamol elektr stansiyasi va 100 megavattli energiya saqlash tizimi ishga tushirildi. Navoiy viloyatidagi yangi energetika loyihalari yiliga 657 million kilovatt-soat elektr energiyasini ishlab chiqaradi.
Mazkur loyihalar orasida mamlakatimizning eksport salohiyatini sezilarli oshiradigan quvvatlar ham bor. Andijon, Namangan va Jizzax viloyatlarida ishga tushirilgan to‘qimachilik, trikotaj va gilam mahsulotlari ishlab chiqarish korxonalari millionlab dollarlik eksportni ta’minlaydi. Samarqand va Toshkent viloyatlarida barpo etilgan yangi metallurgiya korxonalari ham sanoat kooperatsiyasini kengaytirish va import o‘rnini bosishga xizmat qiladi.
Prezidentimiz bugungi loyihalarni faqat investitsiya va eksport ko‘rsatkichlari bilan o‘lchash to‘g‘ri bo‘lmasligini ta’kidladi. Yangi o‘quv yili arafasida ijtimoiy sohada ham ko‘plab zamonaviy obyektlar foydalanishga topshirilmoqda. Ular orasida 36 ta bolalar bog‘chasi, 43 ta maktab, 7 ta oliy ta’lim muassasasi va 3 ta shifoxona bor.
Yangi Toshkent hududida jahon standartlari asosida 10 gektar maydonda barpo etilgan Yangi O‘zbekiston universitetining zamonaviy majmuasi shular jumlasidandir. Bu yerda 7 ming nafar talaba tahsil olishi uchun sharoit yaratilgan.
Oliy ta’lim muassasasida Garvard universiteti bilan hamkorlikda Rektorlar maktabi faoliyati yo‘lga qo‘yildi. Oksford universiteti bilan birgalikda davlat xizmatchilarining malakasini oshirish bo‘yicha “Ta’lim xabi” tashkil etiladi. 1-oktyabrdan Sun’iy intellekt instituti ish boshlaydi.
Shuningdek, 30 ming kvadrat metr maydonga ega besh qavatli yangi Milliy kutubxona eng zamonaviy texnikalar bilan jihozlangan. U bir vaqtning o‘zida 1,5 ming nafar kitobxonga xizmat ko‘rsata oladi. Bu yerda 28 dan ziyod o‘quv xonasi va zallar, turli sig‘imdagi konferensiya zallari tashkil etilgan, 200 mingdan ortiq kitob jamlangan.
Qarshi shahrida 400 milliard so‘mlik Iqtisodiyot va pedagogika universitetining zamonaviy bino va inshootlari barpo etildi. Bu yerda 3 ming nafar talaba tahsil oladi, 700 nafar aholi daromadli ish bilan ta’minlanadi.
Farg‘ona viloyatidagi yangi zamonaviy tibbiyot muassasasida esa yiliga 60 ming nafar bemorni davolash va 30 ming nafar ayolni skriningdan o‘tkazish imkoniyati yaratildi.
Davlatimiz rahbari yangi obyektlarni barpo etishda ishtirok etgan investor va tadbirkorlar mehnatini yuksak baholadi.
– Siz kiritayotgan har bir investitsiya O‘zbekiston kelajagining poydevorini mustahkamlaydi. Siz yaratayotgan har bir ish o‘rni oilalar farovonligiga xizmat qiladi. Siz ishlab chiqarayotgan har bir mahsulot mamlakatimiz iqtisodiy salohiyatini yangi bosqichga olib chiqadi. Siz eksport qilayotgan har bir tovar O‘zbekistonning jahon bozoridagi raqobatbardoshligini oshiradi, – dedi Prezidentimiz.
Ushbu loyihalarni barpo etishda fidoyilik ko‘rsatgan quruvchilar, muhandis va loyihachilar, tadbirkor va investorlarga minnatdorlik bildirildi.
Shundan so‘ng davlatimiz rahbari ramziy tugmani bosdi va 72 ta yirik investitsiya loyihasi hamda 91 ta ijtimoiy soha obyekti foydalanishga topshirildi.
O‘zbekiston kartoshkani asosan qaysi davlatlardan sotib oldi?
Source link
2026-yil yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan 19 trln so‘mlik kiyimlar ishlab chiqarilgan. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.
Qayd etilishicha, hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Andijon viloyatida qayd etilgan — 7,1 trln so‘m. Bu ko‘rsatkich ikkinchi o‘rindagi Toshkent viloyati natijasidan 3 barobardan ko‘proq yuqori.
Toshkent viloyatida kiyim ishlab chiqarish hajmi 2,1 trln so‘m, Namanganda 1,8 trln so‘m, Toshkent shahrida esa 1,7 trln so‘mni tashkil etgan. Farg‘ona viloyatida ham 1,4 trln so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Samarqand viloyatida yirik korxonalar 1 trln so‘mlik kiyim mahsulotlari ishlab chiqargan. Qashqadaryoda bu ko‘rsatkich 897,9 mlrd so‘m, Buxoroda 659,8 mlrd so‘m, Xorazmda 620,1 mlrd so‘m bo‘lgan.
Navoiy viloyatida kiyim ishlab chiqarish hajmi 578 mlrd so‘m, Sirdaryoda 324,7 mlrd so‘m, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 307,8 mlrd so‘mni tashkil etgan.
Bulardan tashqari, Surxondaryoda 227,1 mlrd so‘m, Jizzax viloyatida esa 203 mlrd so‘mlik kiyim mahsulotlari ishlab chiqarilgan.
Dushanbadan dollar bilan bog‘liq vaziyat qanday bo‘ladi?
Source link
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
Prezident ishtirokida umumiy qiymati 50 trln so‘mlik loyihalar ishga tushirildi
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov
-
Mahalliy5 days ago
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilari o‘qishini texnikumga ko‘chirishi mumkin bo‘ladi
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev «Haydar Aliyev» ordeni bilan taqdirlandi
-
Siyosat3 days ago
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
-
Siyosat4 days ago
O‘zbekiston va Ozarbayjon o‘rtasida Abadiy do‘stlik shartnomasi imzolandi
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekistonda kiyim ishlab chiqarish bo‘yicha qaysi hududlar yetakchi?
-
Siyosat4 days ago
To‘qayev prezidentlikka qayta nomzod qo‘yishi haqidagi savolga javob berdi
-
Siyosat2 days ago
Ўзбекистон ва Озарбайжон раҳбарлари Бухоронинг машҳур обидаларини зиёрат қилдилар (фото)
-
Siyosat2 days ago
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov